2 ΑΛΛ. 23 Φεβρουαρίου, 1996 [ΝΙΚΗΤΑΣ,ΑΡΤΕΜΗΣ,ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ/στές] ΜΕΝΕΛΑΟΣΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ, Εφεσείων, ν. ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ, Εφεσίβλητης. (Ποινική ΈφεσηΑρ.5992). 5 10 Αμελής οδήγησηκατάπαράβαση των Άρθρων 8 και 19τον περί Μη χανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας ΚινήσεωςΝόμου τον 1972 (Ν.86/72)—Σύγκρουση αυτοκινήτου μεπεζήόταν αυτή είχε σχεδόν διασχίσει ολόκληρο τοπλάτος τουδρόμου,από δεξιά προς αριστερά σεσχέσημε τηνπορεία τουοχήματος— Τοδυστύχημα ήτανδυ νατό να αποφευχθεί με τον κατάλληλο ελιγμό του αντοκινήτον έγκαιρα — Παράβαση καθήκοντος επιμέλειας συνετού οδηγού — Επικύρωση τηςκαταδίκης. Υποβολή γιαμηαπόδειξηεκπρώτηςόψεως υπόθεσηςγιακλήσητονκα τηγορουμένου σε απολογία — Εφαρμογή τον ορθού κριτηρίου της prima facie υπόθεσηςαπό τοΔικαστήριο στην απόφαση του νακα λέσει τον κατηγορούμενο σεαπολογία,παρά την ύπαρξηαντιφάσε ων στις μαρτυρίες τηςκατηγορούσαςαρχής. 15 Μαρτυρία—Λογικά συμπεράσματα που εξάγονται από τις μαρτυρίες —Παραμένουν ισχυρά εάνδεναντικρουσθονν μεμαρτυρία και κυ ρίωςμεμαρτυρία εμπειρογνώμονα. 20 Το δυστύχημαέγινε νύκτα. Υπήρχε ορατότητα στον τόποτου δυστυχήματος το οποίο έγινε στο δρόμοΤροόδους-Λευκωσίαςμε κατεύθυνσητηΛευκωσία, λόγω φωτισμούτου δρόμουαπόπαρα κείμενοκέντροαναψυχής. Η ταχύτητατουαυτοκινήτουβρισκόταν εντός τουεπιτρεπτού ορίουταχύτητος. 25 Ο δικηγόροςτου εφεσείοντα,υπέβαλε ότι δεν αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση,εν όψει της αντίφασης μεταξύ δύοαπό 41 Μακρυγιάννης ν. Αστννομίας
(1996)τους μάρτυρες κατηγορίας αναφορικά με την πλευρά του δρόμου από την οποία το θύμα ξεκίνησε να διασταυρώσει το δρόμο. Ο πρωτόδικος δικαστής βρήκετον κατηγορούμενο ένοχο τηςκατηγο ρίας. Ηπαρούσα έφεση στρέφεται κατάτης ενδιάμεσης απόφασης καθώς καικατάτης καταδίκηςτου κατηγορουμένου. 5 Το Εφετείο απέρριψε την έφεσηκαι αποφάνθηκε ότι:
- Σύμφωνα με την πραγματική μαρτυρία το όχημα σταμάτησε στην αριστερή πλευρά του δρόμου σε σχέση με την πορεία του αφού άφησεπερίπου20 μέτρα ίχνη φρένων, σε απόσταση50-75 εκ. απότην άκρη του δρόμου και όχι αριστερότερα όπως ανέ φερε ο εφεσείων.
- Η ύπαρξη αντίφασης στις μαρτυρίες της κατηγορούσας αρχής δεν σημαίνει, αφ' εαυτής, αυτόματη εξουδετέρωση ήαποδυνά μωσητης υπόλοιπης μαρτυρίας στην περίπτωση που αυτήικα νοποιεί τοκριτήριο της prima facie υπόθεσης. Ηπερί του αντι θέτου εισήγηση του εφεσείοντα απορρίπτεται ως αβάσιμη, με συνέπεια και την απόρριψητης εισήγησης του για μη απόδειξη εκ πρώτης όψεως υπόθεσης εναντίον του.
- Όλες οι περιστάσεις του δυστυχήματος δείχνουν καθαρά ότι το δυστύχημα έγινεότανηπεζήείχεδιασχίσει σχεδόν ολόκληρο το πλάτος του δρόμου και ότι αυτό προκλήθηκε λόγω της παράλειψής του εφεσείοντα να κοιτάζει προσεκτικά το δρόμο μπρο στά του για να έχει έγκαιρη αντίληψη του τι συνέβαινε και να αντιδράσει ανάλογα.
- Δενυπάρχειαναλογίατηςπαρούσαςυπόθεσης προςτηνυπόθεση Murrel στην οποία ο χρόνος και η απόσταση,σύμφωνα με τη μαρτυρία,δεν επέτρεπαν οποιοδήποτε ελιγμότουαυτοκινήτου. 10 15 20 25 30 Η έφεση απορρίπτεται. 35 Υπόθεση που αναφέρθηκε: Murrelν.Αστννομίας
(1994)2 Α.Α.Δ. 217. Έφεση. 40 Έφεση από το Μενέλαο Μακρυγιάννη τόσον εναντίον της εν διάμεσης απόφασης με την οποία αποφασίσθηκε ότι αποδείχθηκε εναντίον του εκπρώτης όψεως υπόθεση καικλήθηκε σε απολογία, 42 2ΑΛΛ. 5 Μακουγιάννηςν. Αστυνομίας όσο και της εν συνεχεία καταδίκης του στις 29.3.1995 από το ΕπαρχιακόΔικαστήριο Λευκωσίας (Αριθμός Ποινικής Υπόθεσης 26443/94) στηνοποίακρίθηκεένοχος γιααμελήοδήγησηκατάπα ράβασητων Αρθρων 8 και 19 του περί Μηχανοκινήτων ΟχημάτωνκαιΤροχαίαςΚινήσεως Νόμου86/72 καικαταδικάστηκε από Τ.Θ. Οικονόμου, Ε.Δ. σε £70,-πρόστιμο και£30,-έξοδα. Μ. Ιακώβου,για τον Εφεσείοντα. 10 Α. Μ.Αγγελίδης, Εισαγγελέας τηςΔημοκρατίας,γιατηνΕφε σίβλητη. ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Την απόφαση του δικαστηρίου θα δώσει ο δικαστήςΝικήτας. 15 ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ.: Δε θαχρειαστεί ναακούσουμε τον κ.Αγγελί δη.Την 1/5/95ο εφεσείων οδηγούσε το αυτοκίνητο του στο δρό μοΤροόδους-Λευκωσίας κατευθυνόμενος προςΛευκωσία. Έξω από την Ευρΰχου συγκρούστηκε με πεζήτην οποία καιτραυμά20 τισε. Γιατο συμβάν είχεπροσαφθεί κατηγορίακατάτου εφεσεί οντα για αμελή οδήγηση κατά παράβασητων άρθρων 8 και 19 του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου του 1972 (Ν.86/72), την οποίααρνήθηκε. Ο πρωτόδικος . δικαστής τον βρήκε ένοχο της κατηγορίας,αφού προηγουμένως, 25 παρά την αντίθετη εισήγηση του δικηγόρου του,αποφάσισε πως αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση για να καλέσει τον εφε σείοντα σεαπολογία. Η κρινόμενη έφεσηστρέφεται κατάτηςεν διάμεσης απόφασηςκαθώςκαιτου τελικού αποτελέσματος. 30 35 40 Μπορούμε να περιγράψουμε, σχετικά σύντομα, τις βασικές συνθήκες υπότις οποίες συνέβη τοατύχημα. Τοσχεδιαγράφημα, που ετοίμασε αστυνομικός μάρτυς που εξέτασε την περίπτωση, δείχνει την τελική θέση του οχήματος. Σταμάτησε στην αριστερή πλευρά του δρόμου σε σχέσημε τηνπορεία του,αφούάφησεπερίπου20 μέτρα ίχνηφρένων. Τοσημείο σύγκρουσης πουυπέδει ξε οίδιοςήτανστην μπροστινή αριστερήγωνίατουοχήματος του σε απόσταση 50 εκ.απότην άκρητου δρόμου. Ο Χρ. Παναγιώτου, Μ.Κ.4, το εντόπισε στην πισινή αριστερή γωνία του, 75 εκ. απότην ίδιαπλευρά. Από τη μαρτυρίααυτή,δηλαδή,την τελική θέση του οχήματος καιπεραιτέρω τις ζημίες πουυπέστη κατάτο ατύχημα ορθά ο πρωτόδικος δικαστής κατέληξε ότι το ατύχημα έγινεστην αριστερή πλευρά σε απόσταση50-75εκ.απότηνάκρη καιόχι αριστερότερα όπωςδιατεινόταν ο εφεσείων. 43 Νικήτας,Δ. Μακρυγιάννης ν.Αστυνομίας
(1996)Γοδυστύχημαέγινενύκτα. Ωστόσο,σύμφωναπάντοτεμε τις μαρτυρίες, η ορατότητα ήταν ικανοποιητική (γύρω στα 150 μέ τρα). Και τούτο διότι ο δρόμος φωτιζότανάπλετααπόταφώ τα παρακείμενου κέντρου αναψυχής, το οποίο κατά το χρόνο του δυστυχήματος είχε αρκετούς θαμώνες. Υπάρχει όμως διάστάση στις μαρτυρίες αναφορικά μετηνπλευράτουδρόμουαπό την οποία ξεκίνησε το θύμαγιανα διασταυρώσει. Ο Μ.Κ.4 εί πε πως στεκόταν στην κίτρινη γραμμή στην αριστερή πλευρά του δρόμου,κοιτάζονταςπροςτην άλληκατεύθυνση,μέχρι που την κτύπησε το αυτοκίνητο. 5 10 Ο Μ.Κ.5 (γαμπρόςτου θύματος)κατέθεσε ότι αυτή διασταύ ρωσεαπότην αντίπεραόχθη,δηλαδή,απόδεξιά προς αριστερά σε σχέση με το επερχόμενο αυτοκίνητοτου εφεσείοντα. Την εί δε ναπροχωρεί με κανονικό βηματισμό καιναφθάνει στο μέσο 15 του δρόμου. Στη συνέχεια αποσπάστηκε η προσοχή του και ότανάκουσεθόρυβοπρόσεξε νατηνκτυπάηαριστερήμεριάτου αυτοκινήτουκαιναπέφτει. Είχεσχεδόν διανύσει τοπλάτοςτου ασφαλτοστρωμένου δρόμουπουείναι 5,50 μέτρα. 20 Ο κατηγορούμενος δεν αμφισβήτησε ότι ηπεζήξεκίνησεκαι συνέχισεμεκανονικόβήμα. Ούτεότιδιασταύρωσεαπόταδεξιά προς τααριστερά. Είπε ακόμηότι τοαυτοκίνητο,όταντοθύμα μπήκεαπότοκράσπεδοστοδρόμο,ήτανμόλις 15μέτραμακρυά της (6-8 μέτρα σύμφωνα με την κατάθεσητου στην αστυνομία). 25 Ενόψει ωστόσο της πραγματικήςμαρτυρίαςπουαφοράτα ίχνη φρένων ορθά κρίθηκε ότι οι αποστάσεις αυτές είναι λανθασμέ νες. Ηταχύτητατου κατά τον κρίσιμο χρόνο ήτανγύρω στα 30 μίλια ανάώραπου,ομολογουμένως, βρίσκεται μέσαστο επιτρε πτό όριο για την περιοχή. Τόσον ο ίδιος όσο καιημάρτυς - σύ- 30 ζυγός του επέμειναν ότι την πρώτη φορά που είδαν την πεζή στεκόταν στο κράσπεδο. Μετά την ανάλυση της μαρτυρίαςκαι τηδιατύπωση των ευ ρημάτωντουο πρωτόδικοςδικαστήςκατέληξε: " έχοντας κατά νουν την άμεση και ζωντανή εικόνα των δύο παραπάνω προσώπων στο εδώλιο του μάρτυρα, δεν αποδέχομαι ως ανταποκρινόμενη στην πραγματικότητα τη θέσητους ότι είχαν εξ αρχήςαντιληφθεί την πεζήνα στέκε- 40 ται στο κράσπεδο και ακολούθως να εισέρχεται στο δρόμο. Ο κατηγορούμενος δεν την είχεαντιληφθεί όταναυτήεισερ χόταν στο δρόμο.... Τη στιγμή εκείνη ο κίνδυνος δεν ήταν απλώς ενδεχόμενος, αλλά είχε πλέον εκδηλωθεί. Υπήρχε 44 35 2ΑΛΛ. Μακρυγιάννης ν.Αστυνομίας Νικήτας, Δ. πλέον καθήκον επιμέλειας. Ο κατηγορούμενος όφειλε να αντιληφθεί τον κίνδυνο και να αντιδράσει έγκαιραπράγμα που παρέλειψε να πράξει..." 5 10 15 20 Οδικηγόρος του εφεσείοντα προσπάθησε να μαςπείσει ότι ημαρτυρία,ενόψει της αντίφασης μεταξύ των δύο παραπάνω μαρτύρων κατηγορίας,ήταντόσο κακής ποιότητας που ο εφε σείων δεν έπρεπε κατάπρώτο λόγο να κληθεί σε υπεράσπιση. Στη συνέχεια πρόβαλε τα ίδια βασικά επιχειρήματα για το τελικό αποτέλεσμα προβαίνοντας σε υποθέσεις στηριζόμενες σε μαθηματικούς υπολογισμούς που έκαμε για να δείξει πως η κατηγορία δεν ευσταθούσε. Επίσης παραλλήλισε την περί πτωση με εκείνηστην απόφασηMurrel ν.Αστννομίας
(1994)2 Α.Α.Δ. 217, στην οποία ο κατηγορούμενος είχε απαλλαγεί της ίδιας κατηγορίας. Εν πρώτοις ηύπαρξηαντίφασηςστις μαρτυρίες τηςκατηγο ρούσας αρχήςαφ* εαυτήςδεσημαίνει αυτόματηεξουδετέρωση ή αποδυνάμωση της υπόλοιπης μαρτυρίας στην περίπτωση που αυτήικανοποιεί τοκριτήριο τηςprima facieυπόθεσης. Έχοντας υπόψηκαιτη μαρτυρία,πουπροήλθε απότον ίδιο τον εφεσείο ντα,η οποία ήταν πρωταρχικά ενώπιον του δικαστηρίου, η ει σήγηση του πως δεν αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση απορρίπτεται ωςαβάσιμη. 25 Με την πρώτη ευκαιρία μετά το δυστύχημα ο εφεσείων δή λωσεσε αστυνομικό μάρτυρα: 30 35 40 "Έτο, ενώ ερχόμουν από Τρόοδος προς Λευκωσία αντελήφθηκα ένα μαύρο πράγμα, πετάκτηκε μπροστά μου και το κτύπησα. Μετάκατάλαβαότι ήτανάνθρωπος." Αυτό έρχεται σε κραυγαλέα αντίθεση μεότι κατέθεσε ο εφεσείων κατά τηδίκητου. Υπάρχουν όμως καιοι άλλεςπεριστάσεις του ατυχήματος. Το θύμα διασταύρωσε, όπως βρήκε το δικαστήριο, από δεξιά προς αριστερά, απορρίπτοντας στο σημείο αυτό τη μαρτυρίατου Μ.Κ.4, όπως είχεδικαίωμα Παρεμπιπτόντως, εί ναιδύσκολο νασυλλάβεικανείςγιατίτοθύμαέμεινεστηθέσητου μέχρι τη μοιραία στιγμή. Ή ακόμηγιατί δεν έκαμε τον παραμικρο ελιγμό, πουθαήταντόσο εύκολο, το αυτοκίνητο. Το δυστύ χημαέγινεότανη πεζήείχεδιασχίσει σχεδόν ολόκληρο το πλάτος τουδρόμου. Όλααυτά,λαμβάνονταςυπόψηκαιτηδήλωση του, δείχνουν τουλάχιστον πως ο εφεσείων δεν κοίταζε το δρόμο μπροστά του προσεκτικά για νααντιληφθεί έγκαιρα τι συνέβηκε 45 Νικήτας, Δ. Μακρυγιάννης ν.Αστννομίας
(1996)και να αντιδράσει ανάλογα. Παρέβη το καθήκον επιμέλειας που όφειλευπό τις περιστάσεις καιμπορούσε νακαταβάλει. Δεν υπάρχει αναλογία με την υπόθεση Murrel, ανωτέρω, στην οποία έδωσε ιδιαίτερη έμφαση ο κ. Ιακώβου,όπως επισήμανέκαι τοπρωτόδικο δικαστήριο. Στηνυπόθεση εκείνη τοθύ μαδιασταύρωσε γρήγορακαιαιφνίδιααπόαριστεράπρος δεξιά σε σχέση με το όχημα και σε χρόνο και απόσταση,σύμφωνα με μαρτυρία που υπήρχε, που δεν επέτρεπε οποιοδήποτε ελιγμό του αυτοκινήτου. Αναφορικά με κάποιους μαθηματικούς υπολογισμούςτου δικηγόρου τουεφεσείοντα σε συνδυασμό μευπο θέσεις που στηρίχθηκαν σ' αυτούς πρέπει να πούμε πως παρέ μειναν σε επίπεδο ισχυρισμών. Χωρίς μαρτυρία και μάλιστα από εμπειρογνώμονα παραμένουν ισχυρά τα λογικά συμπερά σματα που εξάγονται απότις μαρτυρίες. 5 10 15 Η έφεσηαπορρίπτεται. Η έφεση απορρίπτεται. .y s 46