(1996)5 Απριλίου, 1996 [ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, ΝΙΚΟΛΑΟΥ, Δ/στές] GORISTRADING LTDΚΑΙ ΑΛΛΟΣ, Εφεσείοντες, ν. ΙΑΤΡΙΚΩΝΥΠΗΡΕΣΙΩΝ& ΥΠΗΡΕΣΙΩΝΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ, Εφεσίβλητων. (ΠοινικέςΕφέσεις Αρ. 6134και 6135). Πώληση νερού προς δυσμενή επηρεασμό τον αγοραστή καθότι το νε ρό δεν ήταν τηςποιότητας που είχεζητηθεί από τον αγοραστή,κα τά παράβαση τον Άρθρου 4
(1)τον περί Πωλήσεως Τροφίμων και Φαρμάκων Νόμου, Κεφ. 261,όπως τροποποιήθηκε — Μία προη γούμενη καταδίκη — Τρία παρόμοια αδικήματα λήφθηκαν υπ' όψιν — Επιβολή προστίμου ΑΚ600 στην 1η κατηγορούμενη και φυλάκιση τριών μηνών στον 2ο κατηγορούμενο — Επικυρώθηκαν από το Εφετείο. Πώληση μολυσμένου νερούπου ήτανως εκ τούτου ακατάλληλογια ανθρώπινη κατανάλωση,κατάπαράβασητου Άρθρον 8 τον Κεφ. 261, όπωςτροποποιήθηκε. 5 10 Αξιοπιστία μαρτύρων — Αποτελεί ενθύνη τον πρωτόδικον Δικαστηρίον τοοποίο είναι σεμοναδική θέσηναεκτιμήσει θέματαπον αφο15 ρουν την αξιοπιστία των μαρτύρων. Ποινή — Αποτρεπτική ποινή — Πρέπειναεπιβάλλεται αναφορικά με υποθέσεις αδικημάτων που αφορούν την νγεία τον καταναλωτικού κοινού. Η 1ηκατηγορούμενηείναι εταιρείακαι διεξάγει επιχείρησηεμ φιάλωσηςνερούστονΚαλοπαναγιώτη,τοοποίοδιατίθεταιστηνΚυ πριακήαγορά,καιο2οςκατηγορούμενοςείναιδιευθυντήςκαιμόνος υπεύθυνος για τη διεξαγωγήτης επιχείρησης. Τα αδικήματα διαπράχθηκαντην 26 Ιουνίου 1995. Ηακαταλληλότητατουνερούδια πιστώθηκεαπότιςαρμόδιεςΥπηρεσίες καιαπότουςιδίουςτουςκα- 88 20 25 2ΑΛΛ. 5 10 GorisTradingLtdκά.v. ΙατρικώνΥπηρεσιών τηγορουμένους μερικούς μήνες προηγουμένως. Οι κ-.τηγορούμενοι κατέβαλλαν προσπάθειες να εντοπίσουν το πρόσημα. Στις 29 Μαΐου 1995 μετά απόέλεγχοδιαπιστώθηκε ότι οι κατηγορούμενοι συνέχισαν να διαθέτουν προς πώληση ακατάλληλο νερό. Στις 26 Ιουνίου 1995 οεπιθεωρητήςτηςΑρμόδιας Υπηρεσίας έκαμεσυνήθη έλεγχοστο εμφιαλωτήριο εφαρμόζονταςτηνπροβλεπόμενηδιαδικα σίατριχοτόμησης. Στησυνέχεια τονερό ανελύθηαπόειδικόμικρο βιολόγο του Κυβερνητικού Χημείου και διαπιστώθηκε ότι σ*. αυτό υπήρχε ευκαιριακός παθογόνος μικροοργανισμός που προσβάλλει τον άνθρωπο,ιδιαίτεραόπουυπάρχειμειωμένηαντίσταση. Η υπεράσπιση πρόβαλε τον ισχυρισμό ότι δεν υπήρξε πώληση και επίσης ότι δεν αποδείχθηκε ότι το νερό ήταν ακατάλληλο για ανθρώπινη κατανάλωση. 15 Το πρωτόδικο Δικαστήριο αποδέχθηκετη μαρτυρία της Κατηγορούσας Αρχής και έκρινε τους κατηγορουμένους ένοχους επι βάλλοντας ποινή μόνοστηνπρώτηκατηγορίαδεδομένου ότι καιοι δύοκατηγορίες προέκυψαν απόταίδιαγεγονότα. 20 25 30 35 Οι λόγοιτης έφεσης αφορούσαντην αξιοπιστίατων μαρτύρων. Επίσης επιχειρήθηκε καιη επί μέρους προσβολή της απόφασηςμε αναφοράπροςτις δύοπτυχέςπουαπασχόλησαντο πρωτόδικοΔι καστήριο. Οσυνήγορος των εφεσειόντων υπέβαλε ότι δεναποδείχθηκε ότι το εμφιαλωτήριο αποτελούσε χώρο πώλησης νερού και εισηγήθηκε ότιαγοράεντόςτηςέννοιαςτουΑρθρου 4
(3)τουΝόμου είναι οχώρος όπου συνήθως προσφέρεται το αντικείμενο,και όχι οχώροςπαραγωγήςτου. Επίσηςισχυρίσθηκε ότιηυπάλληλος των κατηγορουμένων δενείχεεξουσιοδότηση ναπωλήσει πλαστικήφιάλη μενερό στον επιθεωρητήκαιότι το εύρηματου πρωτόδικουΔι καστηρίου για ακαταλληλότητατου νερού ήτανακροσφαλέςαφού ταπρότυπα πουαναφέρθηκανδεν ισχύουν στην Κύπρο. Ηποινήεφεσιβλήθηκε σανέκδηλαυπερβολικήκαισανμησυνάδουσαπροςτις καθιερωμένες αρχές. Το Εφετείο επικύρωσε την πρωτόδικη απόφασηαναφορικάμε τηνενοχήτωνκατηγορουμένων,καιαποφάνθηκεότι δενεντοπίστη κεσ*αυτήοποιοδήποτεσφάλμακαιότιείναιπλήρωςαιτιολογημένη. 40 ΤοΕφετείοαπέρριψεεπίσηςτηνέφεσηκατάτηςποινήςαφούανα φέρθηκεστην Βανέζης ν.Ιατρικών Υπηρεσιών, στη σοβαρότητατων διαπραχθέντων αδικημάτων,στη μειωμένη σοβαρότητατωνυποθέσε ων που επικαλέσθηκαν οι εφεσείοντες σε σύγκριση με τηνπαρούσα 89 GorisTradingLtdκό.v. ΙατρικώνΥπηρεσιών
(1996)υπόθεσηκαιστηνυποχρέωσητουΔικαστηρίουναεφαρμόσειπιστάτο Νόμο για την προστασίατου καταναλωτικού κοινούεπιβάλλοντας αποτρεπτικέςποινέςανάλογαμεταγεγονότατης κάθευπόθεσης. Οιεφέσειςαπορρίπτονται. 5 Υποθέσειςποναναφέρθηκαν: Βανέζης ν.ΙατρικώνΥπηρεσιών
(1990)2Α.Α.Δ. 198, 10 Σολωμούν. Αστυνομίας
(1991)2Α.Α.Λ. 324, Γενικός Εισαγγελέαςν. Εταιρείας Bisco Ltdκαι Άλλων
(1991)2 Α.Α.Δ.16, 15 Γεωργίου ν.Αστννομίας
(1993)2Α.Α.Δ.
- Έφεση εναντίον ΚαταδίκηςκαιΠοινής. Έφεση εναντίον της καταδίκηςκαι της ποινής από
- Goris 20 TradingLtdκαι
- ΓρηγόρηΚαραβιώτη,οι οποίοικρίθηκαν ένοχοι στις27.2.1996απότοΕπαρχιακόΔικαστήριοΛευκωσίας (Αριθμός Ποινικής Υπόθεσης 38113/95)στις κατηγορίες
- Πώλησης νερού προς δυσμενή ζημιάτουαγοραστήτοοποίοδενήταντηςποιότη τας που είχεζητηθεί και
- Πώλησης μολυσμένου νερού ακατάλ- 25 ληλου για ανθρώπινηκατανάλωσηκατά παράβασητων Αρθρων 4
(1),4
(2)(α),8,18(a)τουπερίΠωλήσεωςΤροφίμωνκαιΦαρμάκων Νόμου,Κεφ. 261καιΝόμων34/67και 166/87καικαταδικάστηκαν απόΓ.Ν.Γιασεμή,Ε.Δ.σε£600,-πρόστιμοη1ηκατηγορούμενηκαι φυλάκιση3μηνώνο2οςκατηγορούμενος. 30 Μ.Κυπριανού, για τους Εφεσείοντες. Κ. Μανραντώνης,γιατους Εφεσίβλητους. 35 ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, Δ.: Την απόφασητουΔικαστηρίουθα δώσει ο Νικολάου,Δ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ,Δ.: Η 1η κατηγορούμενηεταιρείαδιεξάγειεπι χείρηση εμφιάλωσης νερού το οποίο διαθέτει στην αγορά σε διάφορες περιοχές της Κύπρου. Ο 2ος κατηγορούμενος είναι διευθυντήςτηςκαιο μόνοςυπεύθυνοςγιατηδιεξαγαιγήτηςεπι χείρησης. Κατόπινδίκης,βρέθηκανκαιοι δύοένοχοι στις εξής κοινέςκατηγορίες: 90 40 2 Α.Α.Δ. 5 GorisTrading Ltd κ.ά,v. ΙατρικώνΥπηρεσιών Νικολάου, Δ. (α)την 1η, για πώληση νερού προς δυσμενή επηρεασμό του αγοραστήκαθότι το νερό δεν ήταντης ποιότητας πουείχε ζητηθείαπότοναγοραστή,κατάπαράβασητουάρθρου4
(1)τουπερίΠωλήσεωςΤροφίμωνκαιΦαρμάκωνΝόμου, Κεφ. 261,(όπωςέχειτροποποιηθεί)- και (β)τη2η,για πώληση μολυσμένουνερού πουήτανως εκτού του ακατάλληλο για ανθρώπινηκατανάλωση,κατά παρά βασητουάρθρου8του ίδιουΝόμου. 10 Δεδομένου ότι καιοι δύοκατηγορίες προέκυψαναπότα ίδιαγε γονότα, επιβλήθηκε ποινή σε μόνο την 1ηκατηγορία:£600 πρό στιμο στην 1ηκατηγορούμενη και φυλάκιση τριών μηνών στον 2ο κατηγορούμενο. 15 20 25 30 35 40 Οι εγκαταστάσεις εμφιάλωσης βρίσκονται στον Καλοπαναγιώτη. Μετάτηνεμφιάλωση-σεείτεγυάλινες είτεπλαστικές φιά λες - τονερό μεταφερότανμεαυτοκίνητατης εταιρείαςσεδιάφο ρα μέρηπροςδιάθεσηστην αγορά. Δεν υπήρχανωστόσο σημεία πώλησης τουνερού στον Καλοπαναγιώτηκαιστηγύρωπεριοχή. Η ημερομηνία διάπραξης των αδικημάτωνήτανη26 Ιουνίου
- Δεν είναι όμως χωρίς σημασία σε ό,τι αφοράτις ανάγκες της παρούσαςυπόθεσης καιηπροϊστορία. Είχε, από μερικούς μήνες προηγουμένως, διαπιστωθεί τόσο απότις αρμόδιες Υπη ρεσίες όσο και από τους ιδίους τους κατηγορουμένους η ακα ταλληλότητα τουνερού στις πλαστικές φιάλεςενώστις γυάλινες δεν είχε παρουσιαστεί πρόβλημα. Σημείο χρονικής αναφοράς για ό,τι επακολούθησε αποτελεί η28 Μαρτίου
- Οικατηγορούμενοι εμφανίζονταν μετά την εν λόγω ημερομηνία νακατέ βαλλαν προσπάθειες για εντοπισμό της εστίας του προβλήμα τος. Έλεγχος πουδιενεργήθηκε την29 Μαΐου 1995 απότιςαρ μόδιες Υπηρεσίες, κατέδειξε ότι οι κατηγορούμενοι συνέχιζαν να διαθέτουν προς πώληση ακατάλληλο νερό. Έπειτααπό αυτό, φαίνεταινα δήλωσαν ότι δεν επρόκειτο να διαθέσουν ξανά νερό σεπλαστικές φιάλες εκτός εάνοριστικά επιλυόταν τοπρό βλημα. Αφούπαρήλθεκάποιοδιάστημα,σεεπικοινωνίαπουεί χε με τον 2ο κατηγορούμενο ο επιθεωρητής της αρμόδιας Υπη ρεσίας, κ. Πα'ιζάνος, ο οποίος ήτανυπεύθυνος για την περιοχή όπου βρισκόταν το εμφιαλωτήριο, ο 2ος κατηρογούμενος πλη ροφόρησε τον επιθεωρητή ότι τοπρόβλημαείχεεπιλυθεί και ότι όλα ήταν εντάξει γιατηδιενέργεια ελέγχου. Μεαυτήτηδιαβεβαίωση,ο επιθεωρητής μετέβητην 26 Ιουνίου 91 Νικολάου,Δ. GorisTrading Ltd x i . v. ΙατρικώνΥπηρεσιών
(1996)1995 στο εμφιαλωτήριο γιασυνήθηέλεγχο. Τοεμφιαλωτήριοβρι σκόταν σε λειτουργία. Αφού κατέστησε στην εκεί υπάλληλο γνω στό το σκοπό της επίσκεψης του,αγόρασεμίααπότις πλαστικές φιάλες μενερό οι οποίες βρίσκονταν στηγραμμήεμφιάλωσηςάρ τι ετοιμασθείσες. Πλήρωσε το τίμημα και ηυπάλληλος του εξέ5 δώσεσχετικήαπόδειξη. Στηνπαρουσίατηςπροέβητότεστηνπρο βλεπόμενη διαδικασίατριχοτόμησης. Το δείγμα νερού το οποίο πήρετο μετέφερε ακολούθως μετιςαναγκαίεςπροφυλάξειςκαιτο παρέδωσε για ανάλυση σε αρμόδιο λειτουργό του Κυβερνητικού Χημείου. Ολειτουργός, πουήτανοκ.Παπαγεωργίου,ειδικός μι- 10 κροβιολόγος, διαπίστωσε κατόπινανάλυσης ότι το νερό περιείχε 43 ψευδομονάδες (pseudomonas aeruginosa)ανά250 κ.ε.και ήταν, ως εκτούτου,μολυσμένο. Καταθέτονταςως εμπειρογνώμονας, ο κ. Παπαγεωργίουεξήγησε, αντλώνταςαπότηδικήτουγνώσηκαι πείρα, ότι επρόκειτο για ευκαιριακό παθογόνο μικροοργανισμό 15 που προσβάλλει τον άνθρωπο,ιδιαίτεραόπου υπάρχει μειωμένη αντίσταση. Ως εκ τούτου, χαρακτήρισε το νερό ακατάλληλο για ανθρώπινη κατανάλωση. Σχετικά με την ποιότητα του νερού ο μάρτυρας προχωρώντας επισήμανε ότι και μεβάσηορισμένα διε θνήπρότυπα-πουδεν έχουν ενσωματωθεί στηνομοθεσία της Κύ- 20 προυπαράτηναντίθετηπροςτούτοάποψη τουμάρτυρασεσχέση με ένααπόαυτά - θεωρείται ανεπιθύμητηκαιαπαγορεύεταιη πα ρουσία στο νερό του ανευρεθέντος μικροοργανισμού. Η υπεράσπιση ήτανδιττή. Πρώτο, προβλήθηκε ότι δεν υπήρ- 25 ξε πώληση και,δεύτερο,αμφισβητήθηκεηκατάληξηότι η ύπαρξη των ψευδομονάδων στο νερό το καθιστούσε ακατάλληλο γιααν θρώπινηκατανάλωση. Ως προς το πρώτο,το παράπονο έχει ως αφετηρία τη θέση πως,καθώςγνώριζαν οι αρμόδιες Υπηρεσίες, κατά την 26 Ιουνίου 1995 που λήφθηκε το δείγμα συνεχίζονταν 30 ακόμα οι προσπάθειες των κατηγορουμένων για εντοπισμό του προβλήματοςκαιτονερό σεπλαστικές φιάλεςδενδιατίθετοστην αγορά. Κατά την αντεξέταση του επιθεωρητή, του υποβλήθηκε ότι ηστιχομυθία με τον 2ο κατηγορούμενο κατά την οποίαο 2ος κατηγορούμενος ανέφερεπωςτοπρόβλημαείχεεπιλυθεί έγινεόχι 35 κατά τοχρόνο πουπροσδιόρισε ο μάρτυραςαλλάλίγοπριναπό τις 3Αυγούστου 1995, ημερομηνίακατάτηνοποίαεπίσης διενερ γήθηκε έλεγχος πουκατέδειξε ότι το νερό ήταναπαλλαγμένο μό λυνσης. Επίσης του υποβλήθηκε ότι ο έλεγχος την 26 Ιουνίου 1995 ήτανδοκιμαστικός. Ο μάρτυραςτααπέκρουσε αυτά. Επέ- 40 μένεότι ηστιχομυθία είχεγίνει πριν απότον έλεγχοτης26 Ιου νίου 1995 καιότιταταλεχθέντααφορούσαντονενομισμένο έλεγ χο,όχι δοκιμήπροςκαθοδήγηση,όπωςεξάλλουείχεγίνει καικα τά την αμέσως προηγούμενη φορά,ήτοι,στις 29 Μαΐου 1995 και 92 2 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 GorisTrading Ltd κ,ά.v. ΙατρικώνΥπηρεσιών Νικολάου, Δ. σε μεταγενέστερο έλεγχοστις 10Ιουλίου 1995 ενώσετρεις άλλες περιπτώσεις μετάτην τελευταία ημερομηνία, ήτοι,στις 17 Ιουλί ου 1995,24 Ιουλίου 1995 και 3Αυγούστου 1995, λήφθηκεδείγμα νερούκαιέγινεανάλυσημόνογιακαθοδήγησηκατόπινπαράκλησης των κατηγορουμένων που πλήρωσαν τα προς τούτο έξοδα. Σε άλλες σχετικές ερωτήσεις, ο μάρτυραςτόνισε ότι κατά το τε λευταίο διάστημαπριν απότις 26 Ιουνίου 1995, ότανβρισκόταν στην περιοχή του εμφιαλωτηρίου, παρατηρούσε πωςαυτοκίνητα της εταιρείαςπηγαινοέρχοντανκαιπωςαυτάκατεβαίνονταςαπό τον Καλοπαναγιώτηήτανφορτωμένα μενερό σε πλαστικές φιά λες. Ο2οςκατηγορούμενοςκατέθεσεεπ'αυτούότικατάτηνπρο σπάθειατου εμπειρικάναεντοπίσει ο ίδιος το πρόβλημα- αργό τερα τον συνέδραμε και εμπειρογνώμονας από το εξωτερικό προέβαινε σε εμφιαλώσεις κάθε 15 με 25 ημέρες. Η διαδικασία απαιτούσε,καθώς πρόσθεσε, την εμφιάλωση σε 1.000 πλαστικές φιάλες σε κάθε περίπτωση. Ακολούθως άφηνε το εμφιαλωμένο νερό 15 με20 ημέρες οπότε τοεξέταζε προκειμένου ναδιαπιστώ σει εάνεπήλθεαλλοίωση. Σύμφωναμετον ίδιο,τοπρόβλημασυ νίστατο στοότι τονερόαποκτούσεδυσοσμίακαι-ανβέβαιατολμούσεκανείςνατοπιεί - έκαιγετολαιμό. Πάντωςεπέμενεότι το εμφιαλωμένο νερό,δηλαδήεκείνο στις πλαστικές φιάλες,φυλασ σόταν σε αποθήκη στις εγκαταστάσεις του εμφιαλωτηρίου και, εφόσον προέκυπτε ότι συνέχιζε να είναι ακατάλληλο,καταστρε φόταν επί τόπου. Στην αντεξέταση ανέφερε ότι τααυτοκίνητα τηςεταιρείαςκατάεκείνοτοδιάστημαδενδιακινούντανκαθόλου αλλά,ότανερωτήθηκε αναφορικά μετοπωςγινόταν η μεταφορά του νερού που ήταν σε γυάλινες φιάλες,παραδέχθηκεότι διακι νούνταναυτοκίνηταγιαεκείνο τοσκοπόαλλάμόνο μερικά. Ως προςτοδεύτερο σκέλοςτηςυπεράσπισης,ήτοι εκείνο που αφορούσε στην ποιότητατου νερού,είχευποβληθεί ότι επειδήο εμπειρογνώμονας της Κατηγορίας ήταν μικροβιολόγος και όχι γιατρός οπότε δεν μπορούσε να επεκταθεί πλήρως στις επιπτώ σειςπουθαεπέρχονταν απότηνπόσητουνερού - ερωτήθηκεαν μπορούσε να επέλθει θάνατος και απάντησε ότι δεν μπορούσε να πει εφόσον δεν ήταν γιατρός -δεν αποδείχθηκε ότι το νερό δενήταντηςαναμενόμενης ποιότηταςήακατάλληλογιαανθρώ πινη κατανάλωση. Το δικαστήριο αποδέχθηκε τη μαρτυρία της Κατηγορίας: του επιθεωρητήκαιτουεμπειρογνώμονα όπωςκαιταδιάφοραέγγρα φαπουκατατέθηκανωςτεκμήρια,ανάμεσατουςκαιπιστοποιητι κό εγγραφής της 1ης κατηγορούμενης εταιρείας. Ταυτόχρονα απέρριψε τη μαρτυρία του 2ου κατηγορούμενου ως αναληθή σε 93 Νικολάου,Δ. GorisTrading Ltd κ,ύ,v. ΙατρικώνΥπιιρεσιών
(1996)ό,τι ήταν επίδικο. Ορισμένοι απότους λόγους έφεσης στόχευαν να πλήξουν αυτή την πρωτόδικη αντίκρυση της προσαχθείσας μαρτυρίας. Είναιωςπροςαυτόαρκετόναλεχθείτοεξής. Καθώς τονίστηκε από το Εφετείο σε σωρεία αποφάσεων,το πρωτόδικο δικαστήριο είναι σε μοναδικήθέση να εκτιμήσει την αξιοπιστία. Τίποτε δεν προβλήθηκε απόπλευράς των εφεσειόντων πουναρί χνει έστω και την παραμικρήσκιά στον τρόπο με τον οποίο το πρωτόδικοδικαστήριο αντίκρυσε αυτήτην πτυχή. Τουναντίον,η πρωτόδικηεντύπωσησεό,τιαφοράτηναξιοπιστίααυτώνπουκα τέθεσαν, ζωντανεύει ακόμα και στο χαρτί και προσλαμβάνει τη μορφήπουπεριγράφεταιστηνπρωτόδικη απόφαση. Ηοποίαπα ραμένει ενπροκειμένω ακαταμάχητη. 5 10 Ο συνήγορος των εφεσειόντων -άλλος από εκείνονπου χειρί στηκε την υπόθεση πρωτόδικα - επιχείρησε και την επί μέρους 15 προσβολή της απόφασης με αναφοράπρος τις δύο πτυχές που απασχόλησαν και πρωτόδικα. Σε σχέση με το πρώτο θέμα,ήτοι εκείνο της πώλησης, ο συνήγορος υπογράμμισε ότι καθώςπροέ κυψε από τη μαρτυρία, το εμφιαλωτήριο δεν αποτελούσε χώρο πώλησης νερού, ούτε καταδείχθηκε ότι η εκεί υπάλληλος που το 20 διέθεσε στον επιθεωρητή είχε εξουσιοδότηση από τους κατηγο ρούμενους να το πράξει. Αλλωστε, συνέχισε ο συνήγορος, κατά εκείνο το χρόνο συνεχίζονταν οι προσπάθειεςτων κατηγορουμέ νων για εντοπισμό του προβλήματος και ήτανως εκ τούτουφυ σιολογικό γιατηνυπάλληλο ναενλάβει τονέλεγχο,τονοποίοτης 25 γνωστοποίησε ο επιθεωρητής, ως ενταγμένο στην ίδιαπροσπά θεια, δηλαδή ως συνδρομή από την αρμόδια Υπηρεσία. Αυτός, σύμφωναμετοσυνήγορο,ήτανολόγος πουηυπάλληλος διέθεσε στον επιθεωρητή το εμφιαλωμένο νερό. Η εν λόγω εισήγησηπα ραγνωρίζει όμως τα πρωτόδικα ευρήματα που προέκυψαν ως 30 αποτέλεσμα τηςδιάγνωσης αναφορικάμετηναξιοπιστίατουεπι θεωρητή και την αναξιοπιστία του 2ου κατηγορουμένου. Όσον αφοράτηναγοραπωλησίαστο εμφιαλωτήριο,αυτήνδεντηναπέ κλειε το ότι γενικά δεν διατίθετονερό απόεκεί σεκαταναλωτές. Ηαγοραπωλησίαείχεεδώπροφανώςτοδικότηςιδιαίτεροσκοπό 35 και πραγματοποιήθηκεκανονικά. Έπειταοσυνήγορος επέκρινεκαι με δριμύτητα μάλιστα - το συμπέρασμα ότι επειδή νερό σε πλαστικές φιάλες μεταφερόταν σε ποσότητα απότο εμφιαλωτή ριο σε άλλες περιοχές,αυτόέδειχνε πωςπροοριζότανγιαδιάθεση στην αγορά. Σχετικάμεαυτήτηνπτυχή,οσυνήγορος παρέπεμψε 40 σε Αγγλικές αποφάσειςσύμφωναμετιςοποίες,σεανάλογεςπερι πτώσεις, κρίθηκε ότι δεν συνάγεται είτε πώληση είτε προσφορά προς πώληση. Πρέπειναπούμε μεεκτίμηση πωςαυτήηεπίκριση παραγνωρίζει το σκοπό της εν λόγω μαρτυρίας. Δεν είχεπρο- 94 2 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 30 35 40 GorisTrading Ltd κ.ά.v. ΙατρικώνΥπηρεσιών Νικολάου, Δ. σφερθεί ωςαπόδειξηπώλησης ήπρότασηςπροςπώληση καιούτε ήταν έτσι που θεωρήθηκε πρωτόδικα. Σκοπόςτης ήταννααντι κρούσει τηθέση της υπεράσπισης ότι ηεμφιάλωση στις 26 Ιουνί ου 1995,το ίδιοόπωςκαικατάτιςπροηγούμενες ημερομηνίες,γινότανμόνογιαεντοπισμό τουανακύψαντοςπροβλήματοςκαιόχι για διάθεσηστην αγορά.Τοότι μεγάλες ποσότητες νερού σεπλα στικές φιάλες μεταφέρονταν προς κατευθύνσεις στις οποίες βρί σκονταν οι αγορές, ιδωμένο υπό το φως της αντίθετης σε τούτο μαρτυρίαςτου2ου κατηγορουμένου,δεν μπορούσε παρά να οδηγήσειστο συμπέρασμαότι ηεμφιάλωση καιστις 26 Ιουνίου 1995 γινόταν με ακριβώςτην ίδιαπροοπτική, ήτοι,τηδιάθεσητου νε ρούστην αγοράκαι εξηγούσετόσο την προθυμίατης υπαλλήλου τωνκατηγορουμένων ναπροβεί στην πώληση όσο καιτηνπρογε νέστερηεπικοινωνίαμεταξύεπιθεωρητήκαι2ου κατηγορουμένου κατάτηνοποίαοδεύτερος διαβεβαίωσεότι τοπρόβλημαείχεεπι λυθεί. Ηεν λόγω επικοινωνία επίσης εξηγεί και την εν συνεχεία προφανήεξουσιοδότηση τηςυπάλληλου τωνκατηγορουμένων να πωλήσει στον επιθεωρητή την πλαστική φιάλη με νερό. Οσυνή γορος των εφεσειόντων έθιξε και μία άλλη πτυχή συναφή προς την πώληση. Σχετίζεται με την εμβέλεια του εδαφίου
(3)του άρ θρου4 τουΝόμου. Αυτόπροβλέπει ότι σεποινικήδίωξηδυνάμει τουάρθρουδεναποτελεί υπεράσπισητοότι,επειδήηαγοράέγινε γιασκοπούςανάλυσης,δενεπηρεάστηκε οαγοραστής. Οσυνήγο ρος εισηγήθηκε ότι αγοράεντός της έννοιαςτου εν λόγωεδαφίου πρέπειναθεωρείταιωςαναφοράσεχώροόπουσυνήθως προσφέ ρεται το αντικείμενο και όχι, όπως εδώ, στο χώρο παραγωγής. Θεωρούμε ανεδαφικήτηνεισήγησηκαιπεριττήτησυζήτησητης. Ως προς την ποιότητα του νερού και κατ' επέκταση τηνακαταλληλότητά του, ο συνήγορος των εφεσειόντων υπέβαλε ότι η πρωτόδικη κατάληξηκαθίσταται ακροσφαλής εξ αιτίας της ανα φοράς που είχεγίνει σε πρότυπαταοποίαδεν ισχύουν στην Κύ προ. Δεν συμφωνούμε. Καθώς προκύπτει από την πρωτόδικη απόφαση, το δικαστήριο περιορίστηκε κατά τη διατύπωσησχετικού ευρήματος σε ό,τι πρωτογενώς γνώριζε ο εμπειρογνώμονας της Κατηγορίας, παρατηρώντας συναφώςπως ηαναφοράαπότο μάρτυρα σε πρότυπαδεν απέβλεπε παρά μόνο σε επίρρωση των όσωνπροέρχονταναπότηδικήτουεπιστημονικήγνώσηκαιπείρα. Τα πρωτόδικα συμπεράσματα προέκυψαν ως αναπόδραστα από ταβασικάευρήματα,τααπόλυταδικαιολογημένα. Προσθέ τουμε ως επίμετρο τα εξής. Όχι μόνο δεν εντοπίσαμε οποιοδή ποτε σφάλμαστην πρωτόδικηαπόφαση,αλλάκαιδιαπιστώνου μεότι αυτήείναι στο καθετίαιτιολογημένη με σχολαστική ακρί95 Νικολάου,Δ. GorisTradingLtd KU. V.ΙατρικώνΥπηρεσιών
(1996)βεια επί τουαδιάσειστουθεμέλιουτηςκαθ' όλαανεπίληπτηςπί στωσης ωςορθής και αληθινής της μαρτυρίαςτης Κατηγορίας. Ορθά λοιπόν ήτανπουοικατηγορούμενοι βρέθηκαν ένοχοι. Οσον αφοράτην ποινή, οιεφεσείοντες προβάλλουν ότι αυτή 5 είναι υπερβολικήκαιότι δενσυνάδει μετιςκαθιερωμένεςαρχές. Για τοαδίκημαστο οποίο αναφέρεταιη 1ηκατηγορία -ημόνη που ενπροκειμένω ενδιαφέρει -προνοείται κατ' ανώτατο όριο ποινή ωςεξής: (α) στην περίπτωση πρώτου αδικήματος, φυλά κισημέχρι έξιμηνών ή/καιπρόστιμο μέχρι £1.000·ενώ στην πε- 10 ρίπτωση δεύτερου ή μεταγενέστερου αδικήματος,σε φυλάκιση μέχρι 12μηνών ή/καιπρόστιμο μέχρι £3.
- Οικατηγορούμενοι βαρύνονταιμε μιαπροηγούμενηκαταδίκη, ημερομηνίας 4Νοεμβρίου 1993,για αδικήματαπανομοιότυπαμε 15 ταπαρόντα. Είχεεπιβληθεί στονκαθέναπρόστιμούψους£80,ενώ ο 2ος κατηγορούμενος δεσμεύτηκε καιμεεγγύηση ηοποίαέχειεκ πνεύσει. Κατάτηνεδώεπιμέτρησητηςποινής,λήφθηκευπόψηκαι αριθμός πανομοιότυπων αδικημάτων στα οποία αναφέρονταν τρεις άλλες περυιτώσεις. Ημια προηγείτο τηςπαρούσας,ήτοι, 20 αναφερόταν στις 28 Μαρτίου 1995, ενώοι άλλες δύο έπονταν, ήτοι,αναφέροντανστις 29 Μαΐου 1995 και 10Ιουλίου
- Τοπρωτόδικοδικαστήριοστάθμισε αφενόςτησοβαρότητατων αδικημάτων με αναφοράπροςτο σκοπόπουείναι εντεταγμένη να 25 εξυπηρετήσει ησχετικήνομοθεσίακαιαφετέρουτιςπροσωπικέςπε ριστάσεις του 2ου κατηγορούμενου όπως καιτο οικονομικό αδιέ ξοδοστοοποίοείχανπεριέλθει καιοιδύοκατηγορούμενοι. Σεό,τι αφοράτησοβαρότητατωναδικημάτων,τοδικαστήριοαναφέρθηκε στη Βανέζης ν.Ιατρικών Υπηρεσιών
(1990)2Α.ΑΑ 198 ως ενδει- 30 κτική της προσέγγισης των δικασεηρίων σετέτοιου είδους αδική ματα. Ηυπόθεση αφορούσε μολυσμένα σάντουιτς. Καιεπιβλήθη κεφυλάκισηδύο μηνώνγιααδίκημακατάπαράβασητουάρθρου8 τουΝόμου. Τελικά η έφεση εναντίοντηςποινήςαποσύρθηκε. Σχο λιάζονταςτην ορθότητααυτήςτης εξέλιξης,τοΕφετείο υπογράμ- 35 μισέτησοβαρότητατουαδικήματοςενόψειτων κινδύνων που ελ λοχεύουν για την υγεία τουκοινού και.χαρακτήρισεως εκτούτου πολύ επιεική τηνεπιβληθείσα ποινή. Οσυνήγορος των εφεσειό ντων αναφέρθηκεκαι σε άλλεςπρόσφατεςυποθέσεις για αδικήμα ταπουαφορούσαντηνυγείατουκοινού: τιςΣολωμούν. Αστννο- 40 μίας
(1991)2 Α.ΑΛ. 324καιΓενικός Εισαγγελέας ν. Εταιρείας BiscoLtd και Αλλων
(1991)2ΑΛΑ 16στις οποίεςεπιβλήθηκαν ποινές φυλάκισης όπως και τηΓεωργίουν.Αστυνομίας
(1993)2 ΑΛΑ. 14. Αυτήητελευταίαείναιαπότις λιγότερο σοβαρές. Εκεί 96 2 Λ.Λ.Δ. 5 10 15 20 25 30 35 GorisTrading Ltd κ.ά.v. ΙατρικώνΥπηρεοιών Νικολάου, Δ. πωλούνταν σοκολατάκισ.χωρίς νααναγράφεται στο ιδιαίτεροπε ριτύλιγμα τους η ημερομηνία λήξης ενώ αναγραφόταν στο κουτί από το οποίο διατίθεντοκαι,πουείναι επίσης σημαντικό,ότι δεν είχεπαρέλθειηημερομηνίαλήξης. Τοπρόβλημαείχεπροκύψειαπό σφάλματου εργοστασίου στο εξωτερικό. Κρίθηκε ότι ποινήπρο στίμου £300επαρκούσεδεδομένουότι οι περιστάσεις δεν ενέβαλλαν σε ιδιαίτερη ανησυχία. Από άποψης σοβαρότητας δεν συ γκρίνεται καθόλου με την παρούσαυπόθεση. Ως προς τις άλλες δύο υποθέσεις που ανέφερε ο συνήγορος, η εισήγηση του ήταν πως εκεί επιβλήθηκαν λιγότερο αυστηρές ποινές φυλάκισηςπαρόλον που ταγεγονότα τους ήταν,>'.αθώςο ίδιος θεωρούσε, πιο σοβαρά από ό,τι στην παρούσα. Δεν συμφωνούμε με αυτήτην εκτίμηση. Ας σημειωθεί ότι οι ενλόγωυποθέσεις αφορούσαντην ημερομηνία λήξης τροφίμων με εσκεμμένηπαραποίηση στη μια περίπτωση. Ούτεη μιαούτεηάλληενείχαν,κατάτηνάποψημας, την αμεσότητα του εξειδικευμένου κινδύνου που προέκυπτε εδώ απότηδιαπίστωσηότι τονερό ήτανπράγματι μολυσμένο. Ταγε γονότα εδώκαταδείχνουν εναργώς το μέγεθος τηςπαρατολμίας τωνκατηγορουμένων οι οποίοι,γνωρίζονταςτο σοβαρόπρόβλημα που είχε προκύψει, προχώρησαν προφανώς με κύριο οδηγό μιαανεδαφικήκαιμάταιηελπίδαη οποίααψηφούσετηνπραγμα τικότηταχάριντηςαποκόμισηςδικούτουςοικονομικού οφέλους. Ίσωςνααπέβαινεχρήσιμη ηεπανάληψηεδώτης προειδοποίησης που δόθηκε στη Γενικός Εισαγγελέας v. Bisco Ltd και Αλλων, (ανωτέρω,στη σελ. 94):"Το Δικαστήριο με την ευκαιρίααυτήπροειδοποιεί ότι η νομοθεσία που έχει σχέση με την προστασία της υγείας του λαούπρέπει να τηρείται με ευλάβεια. ΤαΔικαστήρια δενθα παραλείψουν την εκτέλεσητου καθήκοντος τους για την πι στή εφαρμογήτου Νόμουκαι την προστασία τουκαταναλω τικού κοινού, με την επιβολή, ανάλογα με τα γεγονότα της υπόθεσης, ποινών φυλακίσεως." Θεωρούμε ότι οι επιβληθείσες ποινές δεν είναι διόλου υπερβο λικέςκαιότι συνάδουν πλήρως με τις νομολογημένες αρχές. Οι εφέσεις των κατηγορουμένων τόσο εναντίον καταδίκης όσο και εναντίον ποινήςαπορρίπτονται. 40 Οι εφέσεις απορρίπτονται. 97