(1996)24 Απριλίου, 1996 [ΝΙΚΗΤΑΣ,ΑΡΤΕΜΗΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ/στές] ΧΑΡΟΥΛΑ ΑΧΙΛΛΕΩΣ, Εφεσείονσα, ν. ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ, Εφεσίβλητης. (Ποινική ΈφεσηΑρ.6065). Δημόσια εξύβριση κατά παράβαση τουΆρθρον 99 τον Ποινικού Κώ δικα, Κεφ. J54 όπως τροποποιήθηκε από το Νόμο Αρ. 166/87— Ποία χασνστατικά στοιχεία τον αδικήματος. Αέξεις και Φράσεις — "Seesone" στην υπόθεσηBrutus v.Cozens — Εισάγει παράλληλα με τηνεξύβρισηόιά λόγων και τηνεξύβριση με χειρονομίες. Λέξεις και Φράσεις — "Καραγκιόζης" στο "Ελληνικό Λεξικό" Τεγόπουλου-Φντράκη και Εμμανουήλ Κριαρά "ΝέοΕλληνικό Λεξικό". 5 10 Μετάαπόκαταγγελίαότιηεφεσείουσα,πουήτανιδιοκτήτριαμπαρ στηΛευκωσία,προκαλούσεενόχλησηλόγωτηςδυνατήςμουσικήςπου παιζότανστομπαρτης στις2.00τοπρωί,οΜ.Κ.2, αστυφύλακας, με τέβηεπιτόπουγιαναδιερευνήσειτηνκαταγγελία. ΌτανοΜ.Κ.2πλη15 ροφόρησετηνεφεσείουσαότιδιατηρούσετουποστατικότηςανοικτό και ότισέρβιρεποτάπέρα από τηνεπιτρεπόμενη ώρα,αυτήτον εξύ βρισε μετηφράση"είσαικαραγκιόζης". Κρίθηκεένοχηκαιτης επι βλήθηκεπρόστιμοΛΚ70-. Ηέφεσηστρέφεταικατάτηςκαταδίκης. 20 Στην έφεση,οδικηγόροςτηςεφεσείουσαςυπέβαλεότιδεναπο δείχθηκε ότι ηλέξη "καραγκιόζης"έχει υβριστικό χαρακτήρα. ΤοΕφετείο απέρριψετηνέφεση καιαποφάνθηκεότι: 25 Η λέξη"καραγκιόζης",παρόλο ότι διατηρεί τηναρχικήτης ση μασία πουαφορά το θέατροσκιών,έχει υβριστικόχαρακτήρακαι 98 2Α.Α.Δ. 5 10 Αχιλλεωςν. Αστυνομίας εκδηλώνει απέναντι στον υβριζόμενο περιφρόνηση,χλευασμόκαι είναι γενικά προσβλητική και μειωτική προς το πρόσωπο που απευθύνεται. Το ερώτημα κατάπόσο συγκεκριμένη συμπεριφορά είναιυβριστικήαποτελεί θέμαπραγματικό. Δεχρειάζεται απόδειξη ότι προκλήθηκε οποιοσδήποτε παρευρισκόμενος να επιτεθεί. Είναιαρκετόότιήτανενδεχόμενο απότηνεξύβρισηνααντιδράσει επιθετικάπαριστάμενοπρόσωπο. Οι λόγοι της έφεσης που έχουν σχέση με την αξιοπιστία των μαρτύρωνδεν τεκμηριώθηκαν. ΤαευρήματατουπρωτόδικουΔι καστηρίου,όπωςπροκύπτουναπότηναξιολόγηση της μαρτυρίας, είναι ορθά. Ηέφεσηαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. 15 Υπόθεσηποναναφέρθηκε: Brutusv. Cozens[1972]2Ail E.R. 1297. 20 25 Έφεσηεναντίον Καταδίκης. Έφεση εναντίον της καταδίκης της Χαρούλλας Αχιλλέως η οποίακρίθηκε ένοχηστις 10Οκτωβρίου, 1995 απότοΕπαρχια κό Δικαστήριο Λευκωσίας (Αριθμός Ποινικής Υπόθεσης 19101/94) στις κατηγορίες της
(1)Δημόσιας Εξύβρισης και
(2)Διασάλευσης της Δημόσιας Ειρήνης κατά παράβαση των Αρθρων 99 και 186Α του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154 καικατα δικάστηκε από Ε. Κολατσή, Ε.Δ. σε πρόστιμο £75,- στην 1η κα τηγορία ενώ δεν επιβλήθηκε ποινή στην 2ηκατηγορία. 30 Δ. Κακουλλής,για την Εφεσείουσα. Ε. Κλεόπα,για την Εφεσίβλητη. 35 Cur. adv.vult. ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Την απόφασητου Δικαστηρίου θα δώσει ο δικαστήςΝικήτας. 40 ΝΙΚΗΤΑΣ, Δ.: Δε χρειάζεταινα σας ακούσουμε κα Κλεόπα. Ηεφεσείουσα είναι ιδιοκτήτρια μπαρστην οδό Γερμανού Πα τρών στη Λευκωσία. Κατηγορήθηκε στο ΕπαρχιακόΔικαστήριο Λευκωσίαςγιαδύο αδικήματα: δημόσια εξύβρισηκατάπαράβα99 Νικήτας, Δ. Αχιλλέωςν.Αστυνομίας
(1996)ση του άρθρου99 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154, όπως τροπο ποιήθηκε απότο νόμο αρ. 166/
- Επίσηςγιαδιασάλευση τηςδη μόσιας ειρήνης, κατηγορία στην οποία αθωώθηκε και απαλλά χθηκε. Είχε όμως κηρυχθεί ένοχη στην πρώτηκατηγορία. Συγκε κριμένα ότι εξύβρισε μέσα στο μπαρ της τον παραπονούμενο αστυφύλακα (Μ.Κ.2) με τη φράση"είσαι καραγκιόζης". Και της επιβλήθηκε πρόστιμο £
- Η έφεσηστρέφεται κατάτηςκαταδίκης στην κατηγορία αυτή. Δεν αμφισβητείται ηορθότητα τηςποινής. 5 Την 6/1/94 στις 2.00 το πρωΐ ο Μ.Κ.1, που διαμένει περίπου 10 απέναντιαπότομπαρτηςεφεσείουσας, τηνκατήγγειλε στηνΑστυ νομία για σοβαρή ενόχληση που προκαλούσε η δυνατή μουσική πουπαιζότανστο υποστατικό της. Ο Μ.Κ.2 μετέβη επιτόπουμε τά τη λήψητης καταγγελίας γιανα τηδιερευνήσει. Όταν πληρο φόρησε την εφεσείουσα πως θατηνκαταγγείλει ότι διατηρούσε το 15 υποστατικό της ανοικτό και ότι σέρβιρε ποτά πέρα από την επι τρεπόμενη ώρα,αυτή αντέδρασε εξυβρίζοντας τον μετηνπαραπά νωφράση. Η εφεσείουσα αρνήθηκεενόρκως πωςεκστόμισε τέτοια λόγια και κάλεσε δύο από τους παρευρεθέντες ως μάρτυρες της. Τον Μ.Υ.1 (που φαίνεται πως ήταν υπάλληλος της) και ένα από 20 τους 3-4 θαμώνες πουήταντηνώραεκείνη στο μπαρ (Μ.Υ.2). Η πρωτόδικος δικαστής, μετά από αναλυτική παρουσίαση της μαρτυρίας και των δύο πλευρών, χαρακτήρισε τον παραπο νούμενο ειλικρινή και αντικειμενικό μάρτυρα και τον πίστεψε. 25 Συνάμα απέρριψε τη μαρτυρία της κατηγορουμένης και των μαρτύρων της σαν αναξιόπιστη. Προσδιορίζοντας την ποιότη τα της μαρτυρίας της υπεράσπισης τηχαρακτήρισε μάλιστα σαν συντονισμένη ήπροσυνεννοημένη προσπάθειανα παρουσιασθεί ηεφεσείουσα "σαν θύμα,πουδεν έπραξε τίποτε ήείπε οτιδήπο- 30 τε κατάτην εξέλιξητου επεισοδίου". Η νομική θεμελίωση της πρωτόδικης απόφασης επεκτάθηκε και στα ισχύοντα στην ΙνδίατηςοποίαςοΠοινικός Κώδικαςπε ριέχει παρόμοια πρόνοια για εξύβριση: Βλέπε Hari Singh Gour 35 "The Penal Law of India, 9η έκδοση,4ος τόμος, σελ. 4186 καιεπ., όπου οσυγγραφέας,αναλύονταςτασυστατικά στοιχεία τουαδι κήματος της εξύβρισης κατάτοαρθρ.504 τουΠοινικού Κώδικα των Ινδιών, υπογραμμίζει ότι δεν αποτελεί εξύβριση απλώς η έλλειψηκαλής συμπεριφοράς. Όπωςαναφέρει στη σελ. 4189: 40 "The offence of criminal insult punishable by this section derives its criminality from the fact that it is intentional and gives provocation which is likely to leadto retaliation." 100 2ΑΛΛ. Αχιλλέαςν.Αστυνομίας Νικήτας, Δ. Οι παραπομπές τηςπρωτόδικηςαπόφασης περιλαμβάνουντη γνωστήαγγλικήυπόθεσηBrutusv.Cozens [1972]2AllE.R.
- Η εκκαλούμενη απόφαση τονίζει την αντικειμενική φύσητων στοιχείων τουαδικήματος,πουέθεσεοLord Reid μετη φράση: 5 "....an ordinary sensible man knows aninsult when hesees or hears one." 10 15 20 25 30 35 40 Φαίνεταιπωςοιλέξεις"seesone"εισάγει παράλληλαμετηνεξύβριση διαλόγων καιτην εξύβριση με χειρονομίες. Θα μαςαπασχολήσουν τώρα μόνο οιλόγοι έφεσης πουρητά έθιξε και ανέπτυξεοδικηγόρος της εφεσείουσας. Τοκύριο ση μείο είναι πως δεν αποδείχθηκε -ούτε και γιασκοπούς prima facie υπόθεσης - βασικός συστατικός όρος του αδικήματος: ότι η λέξη"καραγκιόζης"έχειυβριστικό χαρακτήρα. Ο συνήγορος αναφέρθηκε συναφώς στο Μεγάλο Λεξικό της Νεολληνικής γλώσσας του Α. Γεωργοπαπαδάκουστη σελ. 513ότιηλέξηση μαίνει τολαϊκό θέατρο σκιών ήτονπρωταγωνιστή τουμόνο. Παραβλέπει όμως οσυνήγορος ότιτοουσιαστικό όπως καιτο επίθετο της λέξης, πουαναφέρονταιστο ίδιο λεξικό έχουνπρο σβλητική σημασία. Βλέπελήμματακαραγκιοζιλίκι, καραγκιοζιλίδικος. Αλλά και ηλέξη "καραγκιόζης",παρότι διατηρεί την αρχική σημασία της πουαφορά το θέατρο σκιών, κατάντησενα σημαίνει τον γελοίο, αστείο, πειναλέο,τεμπέλη ή κακοφτιαγμένο άνθρωπο. Βλέπεσχετικό λήμμα στο "Ελληνικό Λεξικό" Τεγόπουλου-Φυτράκη,3ηέκδοση,σελ. 352 καιΕμμανουήλ Κριαρά "Νέο Ελληνικό Λεξικό" σελ.
- Είναι λέξη μετηνοποίαο υβρίζων εκδηλώνει απέναντι στον υβριζόμενο περιφρόνηση, χλευασμό και είναι γενικά προσβλητική και μειωτική του προ σώπου προςτο οποίοαπευθύνεται. Η ουσία της υπόθεσης Brutus v.Cozens,ανωτέρω,όπωςτη συλλαμβάνει ησύνοψη στη σελ. 1297, είναι ότι στις λέξειςπρέπει νααποδίδεταιτο συνηθισμένο τους νόημα. Και ότι το ερώ τημα κατά πόσον συγκεκριμένη συμπεριφορά είναι υβριστική αποτελεί θέμα πραγματικό. Η αναφορά του συνηγόρου σε απλουστευμένο φροντιστηριακό υλικό για μαθητές Στ' Δημοτι κού, που σχετίζεται μετηνιστορία τουθεάτρου σκιών, ήταν, εκτός απόάσχετη,τουλάχιστον άστοχη. Καιδενείναι σωστό να μας απασχολήσει άλλο. Αν πράγματιηεφεσείουσα χρησιμοποίησε τηγλώσσα πουτης αποδόθηκεστον τόποκαιυπότις συνθήκες πουείχεπεριγράψει 101 Νικήτας, Δ. Αχιλλέωςν.Αστυνομίας
(1996)ο παραπονούμενος, αναμφίβολα η χρήση της ενείχε υβριστικό χαρακτήρα. Το γεγονός ότι,όπως υπέβαλε οκ. Κακουλλής, δεν υπήρχε μαρτυρία ότι προκλήθηκε οποιοσδήποτε παρευρισκόμε νος να επιτεθεί δεν μεταβάλλει την κατάσταση. Δε χρειάζεται απόδειξητέτοιου στοιχείου. Είναι αρκετόν ότι,όπως ρητάπρο5 βλέπει το αρθρ.99, ήταν ενδεχόμενο απότην εξύβριση νααντι δράσει επιθετικά παριστάμενο πρόσωπο. Στοιχείο που ασφα λώς συνάγεται στην κρινόμενη περίπτωση από τις περιστάσεις στο σύνολο τους. Απορρίπτουμε το λόγο έφεσης ότι ηκατηγο ρούμενη κλήθηκε σε απολογία παρόλο που δε θεμελιώθηκε από 10 πρώτηάποψηυπόθεση εναντίον τηςαπότηνκατηγορούσα αρχή. Είχε προσαχθεί ικανοποιητική μαρτυρία αναφορικά με όλα τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος,που δικαιολογούσαν από λυτα τη δικονομική πορείαπουακολούθησε το δικαστήριο. 15 Οιυπόλοιποι λόγοι έφεσης έχουνσχέσημετηναξιοπιστίατων μαρτύρων. Συγκεκριμένα η μαρτυρίατης Κατηγορίας,πουέγινε πιστευτή και στήριξε το κατηγορητήριο, έχει εμφανιστεί από το δικηγόρο της εφεσείουσας ωςαντιφατική καιαναξιόπιστη. Γιατί ο μεν παραπονούμενος δενκατέθεσε πως είχε επηρεασθεί, θιγεί ή 20 ενοχληθεί από τη λέξηαυτή. Ενώ ο Μ.Κ.3 (ο αστυνομικός που διερεύνησε το επεισόδιο της εξύβρισης) είπε ότι ηέκφραση μειώ νει το πρόσωπο στο οποίο απευθύνεται παρόλο που παραδέχθη κε πως δεν ήξερε τι ακριβώς σημαίνει. Περαιτέρω ο συνήγορος παραπονέθηκεγιατολόγο ότιη μαρτυρίατηςυπεράσπισης απορ- 25 ρίφθηκεγιατις αντιφάσειςπουεπισήμανετοδικαστήριο,οιοποί ες όμως ήταν, κατάτην άποψητου, επουσιώδεις. Είναι βέβαιοότι οπαραπονούμενοςδεθεώρησε αθώα τηνεπί μαχηέκφρασηούτε ασφαλώςτηνεξέλαβε ως εκδήλωση ευγένειας. 30 Αν μητι άλλο διότι υπέβαλε παράπονοπουηΑστυνομία διερεύ νησε. Ο άλλος μάρτυρας κατηγορίας ακριβώς εξέφρασε με τη μαρτυρία του την αντίληψη τουσυνετού μέσου ανθρώπουγια το νόημα της λέξης. Δε θεμελιώθηκε κανένας λόγος για ανατροπή των ευρημάτων του πρωτόδικουδικαστηρίου, όπως προκύπτουν 35 από την αξιολόγηση της μαρτυρίας. Ο δικηγόρος της εφεσείου σας δε μας έπεισε ότι ηκρίση του δικαστηρίου για την ποιότητα τηςμαρτυρίαςτηςυπεράσπισηςδενήταναπόλυτα αιτιολογημένη. Η έφεση απορρίπτεταιχωρίς έξοδα γιατί δεζητήθηκαν. Η έφεσηαπορρίπτεται χωρίς έξοδα. 102 40