clr/1996/1996_3_1.pdf

(1995)Αναθεωρητική Δικαιοδοσία τον Ανωτάτου Δικαστηρίου δυνάμει του Άρθρου 146του Συντάγματος — Η αποκλειστικήδικαιοδοσίατου Ανωτάτου Δικαστηρίου νααποφασίζειβάσει τουΆρθρου 146τουΣυ­ ντάγματος,περιορίζεται στηνεξέτασητηςνομιμότηταςεκτελεστώνδι­ οικητικών πράξεων — Σεποίοστάδιο τηςδιαδικασίας εξετάζεται, η ύπαρξη ήμη,δικαιοδοσίαςτονΔικαστηρίου— Εφαρμοστέεςαρχές. Συλλογικές συμβάσεις— Δεν τυγχάνουνεφαρμογήςστον τομέατουδη­ μοσίου δικαίου, εκτόςαν υιοθετηθούνωςμέροςκανονισμώνδημοσί­ ου οργανισμού—Ευρίσκονται στον τομέατωνεργατικώνσχέσεων. 5 10 Δημόσιο Δίκαιο — Συλλογικά διοικητικά όργανα — Αρμοδιότητα δι­ οικητικού οργάνου στη λήψη απόφασης — Εφαρμοστέες αρχές αναφορικά με την εξέταση τον θέματος αυτού από το Δικαστήριο. 15 Διοικητικό Δίκαιο — Έννομο συμφέρον — Εγείρεται από τουςδιαδί­ κους ή εξετάζεται αυτεπάγγελτα από το Δικαστήριο πριν από την εξέταση για ύπαρξη ήμηδικαιοδοσίας. ΝομικάΠρόσωπαΔημοσίου Δικαίου—Ραδιοφωνικό ΊδρυμαΚύπρου — Διορισμοί — Έννομο συμφέρον— Εκούσια και ανεπιφύλακτη απο­ δοχή διορισμού— Οδήγησεστηναπώλειατουεννόμουσυμφέροντος που απαιτείται για θεμελίωσηπροσφυγής δυνάμει τουΆρθρου 1462 τον Συντάγματος, για απόκτησηοικονομικών ωφελημάτωνπου πα­ ραχωρήθηκανστοπροσωπικό τουΙδρύματοςμεσυλλογικήσύμβαση. 20 25 Ησυλλογική σύμβασηγιατηνπαροχήωφελημάτων,υπό μορφή ειδικών προσαυξήσεων, αναδρομικά από 1.1.1981, έγινε στις 30.1.1988 μεταξύτου Ρ.Ι.Κ.καιτων συντεχνιών ΕΥΡΙΚ ΚΑΙ ΣΥΤΥΡΙΚ. Οι διορισμοί τωναιτητώνσεδιευθυντικέςθέσεις ήθέσεις 30 τμηματαρχώνστοΡ.Ι.Κ.έγινανανεπιφύλακτακαι ελεύθερα μεταξύ των ετών 1982 και

1. Το αίτημανα δοθεί και στους αιτητέςη ίδια προσαύξησηπου δόθηκε καιστα άλλα μέλη των συντεχνιών του ιδρύματοςαπορρίφθηκε από τουςκαθ' ων η αίτηση. 35 ΤοπρωτόδικοΔικαστήριοαποδέχτηκετηνπροδικαστική ένστα­ σητωνκαθ' ωνηαίτηση ότι ηαπόφασητουσυμβουλίουτουΡ.Ι.Κ. δεν είναιεκτελεστήδιοικητικήπράξηεντόςτουπεδίουτουδημοσί­ ου δικαίουκαι απέρριψε την προσφυγή,χωρίς ως εκ τούτου να προχωρήσει στην εξέτασηοποιουδήποτεάλλου λόγου ακύρωσης. Η Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίουαπέρριψετην έφεση και επεκύρωσετηνεπίδικηδιοικητικήαπόφαση. 2 40 3 ΑΛΛ. Παπαδόπουλοςχ.ά.ν.Ρ.Ι.Κ. χ.ά, Α. Υπό Νικολαΐδη Δ. συμφωνούντων του Πική Πρ.και των Χατζητσαγγάρη Δ., ΝικήταΔ.καιΝικολάουΔ.: 5 10 15 20 25
2. Δικαιώματαστοδημόσιο δίκαιοπροκύπτουνμόνο απότο Σύνταγμα,τους νόμους καιτηδευτερογενή νομοθεσία πουβασί­ ζεται στους νόμους. Οι πρόνοιες των συλλογικών συμβάσεων εκτός ανυιοθετηθούν ως μέροςκανονισμών δημοσίουοργανι­ σμού δεν εφαρμόζονταιστον τομέατουδημοσίου δικαίου. Η επίδικη διοικητική απόφασηαποτελεί απόρριψη αιτήματος για εφαρμογήσυλλογικής σύμβασης.
3. Ησυλλογικήσύμβαση,παρά την αναφοράτης σταπρακτικά της συνεδρίας,δεν αποτελεί ρυθμιστικό κανόναγιατημισθο­ δοσίατουπροσωπικούτου Ιδρύματος καιουδέποτε περιήλθε στη σφαίρα του διοικητικού δικαίου με αποτέλεσμα να μην εμπίπτει στηδικαιοδοσίατουΑνωτάτου Δικαστηρίου.
4. Η εξέταση του θέματος της αρμοδιότητας του Δικαστηρίου, προέχει της εξέτασης τουθέματοςτης αρμοδιότηταςτουδιοικητικούσυμβουλίου του Ιδρύματος,λόγω τουότι τοΔικαστή­ ριοδενείχεενώπιοντουπροςεξέτασηδιοικητικήπράξηούτως ώστε να τίθεται προς εξέταση ηνομιμότητα ήηαρμοδιότητα τουοργάνουπουτην εξέδωσε.
5. Η πράξητων καθ' ων ηαίτησηδεν αποτελεί γιατους λόγους πουαναφέρονταιπιο πάνω, εκτελεστήδιοικητικήπράξη,ευ­ ρίσκεται εκτός τουπεδίουτουδημοσίου δικαίουκαιηαπόρ­ ριψη της προσφυγής από το πρωτόδικο Δικαστήριο γι' αυ­ τούς ακριβώςτους λόγους είναι ορθήκαι επικυρώνεται. 30 Β. Υπό ΝικήταΔ., συμφωνούντων του Πική Πρ.και των ΧατζητσαγγάρηΔ., ΝικολαΐδηΔ.καιΝικολάουΔ.: 35 40
6. Δικαιώματα που προκύπτουν από συλλογική σύμβαση εργασίας, δεν δημιουργούν διοικητικήδιαφοράη οποίαυπόκειται στηνακυρωτική αρμοδιότητατουΑνωτάτουΔικαστηρίου.
7. Το θέμα της δικαιοδοσίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου έχει προτεραιότητα έναντι άλλων λόγων μόνο μέσα στο πλαίσιο παραδεκτής προσφυγής.
8. Η ελεύθερη και ανεπιφύλακτη αποδοχήτου διορισμού των αιτητών,είχεσαναποτέλεσματηναπώλειατουεννόμου συμ­ φέροντος τους στην άσκηση της προσφυγής τους για την 3 Παπαδόπουλοςχ.ά.ν.Ρ.Ι.Κ.χ.ά.

(1996)απόκτησητωνωφελημάτωντηςσυλλογικήςσύμβασης. Ηέφεσηαπορρίπτεται χωρίςδιαταγή γιαέξοδα. 5 Υποθέσεις που αναφέρθηκαν: Mavrommatis andOthersv. TheLandConsolidation Authority and Others

(1984)3C.L.R. 1006, 10 Paphitis andOthers v. TheRepublic

(1983)3C.L.R. 255, Kontemeniotis v. TheCyprusBroadcasting Corporation

(1982)3 C.L.R. 1027, 15 Evangelou andOthers v. TheCyprus Broadcasting Corporation

(1985)3C.L.R. 1410, Lana DerPanhogh v.The CyprusBroadcastingCorporation

(1984)3 20 C.L.R. 635, Drousiotis v. TheCyprusBroadcastingCorporation

(1984)3C.L.R.546, Πιπέρης v.Δημοκρατίας

(1967)3Α.Α.Δ. 295, 25 Τομπόλη v.A.TH.K.

(1980)3AAA. 266, Τομπόλη v.A.TH.K.

(1982)3AAA. 149, Παπαδόπουλος v.Ρ.Ι.Κ, Υποθ.Αρ. 1026/85, ημερ. 5.3.1990, 30 Ρ.Ι.Κ. καιΆλλοι ν.ΚαραγιώργηκαιΑλλων

(1991)3AAA. 159, Παπαδοπούλου και Άλλη ν.Ρ.Ι.Κ.

(1987)3AAA. 1685, 35 Οικονομίδης ν. Επιτροπής Δημόσιας Υγείας Κάτω Ακουρδάλιας και Αλλων,Α.Ε. 708, ημερ. 15.3.1990, Ινστιτούτο ΕγκεκριμένωνΑογιστών Κύπρου καιΑλλοι ν. Δημοκρα­ τίας

(1992)3AAA. 276, Πετρούδη v.Α.Η.Κ., Προσφυγή 176/89, ημερ. 23.10.1992, Αποφάσεις τουΣ.τ.Ε.υπ' αρ.44/55και1287β

1. 4 40 3ΑΛΛ. Παπαδόπουλοςχ.ά. ν. Ρ.Ι.Κ. χ.ά. Έφεση. 5 Έφεση εναντίον της απόφασηςΔικαστή του Ανωτάτου Δικα­ στηρίου Κύπρου (Γ. Παπαδόπουλος, Δ.) που δόθηκε στις 17Ιανουαρίου, 1991 (Προσφυγή430/89) με την οποία απορρίφθηκεη προσφυγήτωνεφεσειόντων η οποίαεστρέφετο εναντίοντηςάρνη­ σηςτωνεφεσίβλητων ναπαραχωρήσουνσ' αυτούςωφελήματαυπό μορφήειδικώνπροσαυξήσεωνκαι/ήφιλοδωρήματοςπουείχανπαραχωρήσει σεάλλους υπαλλήλουςαναδρομικάαπό1.1.
2. 10 Α. Κωνσταντίνου,γιατους Εφεσείοντες. Π.Πολυβίου,γιατους Εφεσίβλητους. 15 20 25 Cur.adv.vult. Π1ΚΗΣ, Π.:Καταλήγουμεότι ηέφεσηπρέπεινααπορριφθεί. Ηπρώτη απόφαση θαεκδοθεί απότον ΝικολαΐδηΔ. καιηδεύ­ τερη από τον Νικήτα,Δ. Τα υπόλοιπα μέλη του Δικαστηρίου συμφωνούν και με τις δύοαποφάσεις. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ, Δ.: Οι αιτητές αξιώνουν δήλωση του Δικα­ στηρίου ότιη απόφασητωνκαθ' ωνηαίτησηπουπεριέχεται στις επιστολές τουςημερ.8.4.1989, πουκοινοποιήθηκανστονκαθένα απότουςαιτητέςκαιμετις οποίεςαρνήθηκανναπαραχωρήσουν σ' αυτούς τα ωφελήματα υπό μορφή ειδικών προσαυξήσεων και/ή φιλοδωρήματος που παραχωρήθηκανσε άλλους υπαλλή­ λους των καθ* ων ηαίτηση αναδρομικά από 1.1.1981,είναι άκυ­ ρηκαι στερημένηοποιουδήποτεεννόμου αποτελέσματος. 30 35 40 Οι αιτητές κατέχουν μόνιμες διευθυντικές θέσεις ή θέσεις τμηματαρχών στο ΡαδιοφωνικόΊδρυμα Κύπρου. Μετησυλλο­ γική σύμβαση ημερ. 30.1.1988που συνομολογήθηκε μεταξύ του Ρ.Ι.Κ.καιτωνσυντεχνιών ΕΥΡΙΚ καιΣΥΤΥΡΙΚ συμφωνήθηκε η καταβολή ειδικών προσαυξήσεων αναδρομικά από 1.1.1981 στους υπαλλήλους μέλητων δύο συντεχνιών που θαέπαιρναν τέτοιες προσαυξήσεις μέχρι την 31.12.
3. Αξίωση των αιτη­ τώνναδοθείκαισ' αυτούςη ίδιαπροσαύξησηαπορρίφθηκεαπό τους καθ'ων ηαίτηση. Στησυνέχεια οι αιτητές αφούοργανώθηκαν σε χωριστή συντεχνία με την επωνυμία "Συντεχνία Διευ­ θυντικού Προσωπικού Ραδιοφωνικού Ιδρύματος Κύπρου" ΣΥΔΙΠΡΟ-Ρ.Ι.Κ., ζήτησαν ξανά όπως τα σχετικά ωφελήματα της συλλογικής σύμβασης επεκταθούνκαισεαυτούς. 5 Νικολαΐδης, Δ. Παπαδόπουλοςχ.ά. ν.Ρ.Ι.Κ. χ.ά.

(1996)Το θέμα μελετήθηκε επανειλημμένα από τοδιοικητικό συμ­ βούλιο τωνκαθ' ωνηαίτησητοοποίο,συμφωνώντας μετηγνω­ μάτευση τουνομικού τουςσυμβούλου,κατέληξε ότι ησυμφωνία ημερ.30.1.1988αφορούσε μόνοταμέλη των συντεχνιών ΕΥΡΙΚ και ΣΥΤΥΡΙΚ καιόχιτο διευθυντικό προσωπικό καιέτσι αποφάσισε διά πλειοψηφίας νααπορρίψει τοαίτημα. Η απόφαση του συμβουλίου που κοινοποιήθηκε στους αιτητές με επιστολή τουγενικούδιευθυντήτουΡ.Ι.Κ.ημερ.8.4.1989,προσβλήθηκε με την παρούσαπροσφυγή. 5 10 Το πρωτόδικο Δικαστήριο αποφάσισε ότιτοαίτηματων αι­ τητών ουσιαστικά αφορούσε προσπάθεια εφαρμογής συλλογι­ κής σύμβασης ηοποία σύμφωνα μετην υφιστάμενη νομολογία δεν εμπίπτει στησφαίρα του δημόσιου δικαίου και συνεπώς η επίδικη απόφασηδενείναι εκτελεστή διοικητική πράξη, κείται 15 δε εκτός τηςδικαιοδοσίαςτουΑνώτατου Δικαστηρίου. Έτσι το Δικαστήριο δέκτηκε την προδικαστική ένσταση καιη προσφυγή απορρίφθηκε,χωρίς τοΔικαστήριο ναπροχωρήσει στην εξέτα­ ση οποιουδήποτε άλλου λόγου ακύρωσης. 20 Δικαιώματα στο δημόσιο δίκαιοπροκύπτουν μόνο απότοΣύ­ νταγμα,τουςνόμουςκαιτηδευτερογενήνομοθεσίαπουγίνεταιβά­ σει των νόμων (βλ. Georghios Mavrommatis andOthers v. The Land Consolidation Authority and Others

(1984)3C.L.R. 1006. Βλ.περαιτέρωloannisPaphitisandOthersv. TheRepublic

(1983)25 3 C.L.R.255,261).Είναινομολογιακάθεμελιωμένοότι οι πρόνοιες τηςσυλλογικήςσύμβασης στερούνται τηςεπιβολήςτουνόμου,υπό τηνέννοιαότι εκτόςανυιοθετηθούνως μέροςκανονισμών δημόσι­ ου οργανισμού,δεν τυγχάνουν εφαρμογήςστον τομέατουδημόσι­ ου δικαίου{Antonis Kontemeniotis v.TheCyprusBroadcasting 30 Corporation

(1982)3C.L.R.1027).Οποιαδήποτεάλληερμηνείατης συλλογικήςσύμβασηςθαπαραβίαζετηναρχήτουδιαχωρισμούτων εξουσιών, όπως προβλέπεται απότο Σύνταγμα(Ioannis Paphitis and Others v.The Republic

(1983)3C.L.R.255,261). 35 Ησυλλογικήσύμβασηαπόμόνητης δεν μπορεί ναδημιουργή­ σει,τροποποιήσει ήκαταργήσειοποιοδήποτεδικαίωμα,υποχρέω­ ση ή οποιανδήποτε άλλη νομική σχέση δημόσιου δικαίου (Nitsa EvangelouandOthers v.TheCyprusBroadcastingCorporation

(1985)3C.L.R.1410).Ησημασίατηςσυλλογικήςσύμβασης κείται 40 στον τομέατων εργατικώνσχέσεων. Εκτόςανκαταστεί μέροςτης πρακτικήςδιοικητικούοργάνουδενδημιουργεί οποιεσδήποτε συ­ νέπειες στον τομέατουδημόσιου δικαίου{Lana Der Partboghv. The Cyprus Broadcasting Corporation

(1984)3 C.L.R.635, 6 3ΑΛΛ. Παπαδόπουλος χ.ά. v. Ρ.Ι.Κ. χ.ά. Νιχολαΐδης, Δ. Spyros Drousiotis v. The Cyprus BroadcastingCorporation

(1984)3C.L.R.546). 5 10 Στην παρούσα υπόθεση γίνεται επανειλημμένα αναφορά στη συλλογικήσύμβαση. ΣτηνεπιστολήτηςΣΥΔΠΧΡΟημερ. 13.1.1989 αναφέρεται ότι το θέμα των ειδικών προσαυξήσεων είχε εγερθεί απότησυντεχνία απότηνπρώτηστιγμήπουδιαπιστώθηκεότι "η συλλογικήσύμβασηηοποίαεπιτεύχθηκε στις 30.1.1988 δενεφαρ­ μόστηκε γιατο διευθυντικό προσωπικό ότανείχεεφαρμοσθεί για το υπόλοιπο προσωπικό". Στο μνημόνιο που συνοδεύει την πιο πάνωεπιστολή αναφέρεταιότι "εφ'όσον ηΣυμφωνίατης30.1.88, στοσύνολοτηςκαλύπτειόλοτοπροσωπικό,μένειναδούμεαντο διευθυντικό προσωπικό ικανοποιεί τις προϋποθέσεις της παρα­ γράφου2(α)γιατις ειδικές προσαυξήσεις". 15 20 25 30 35 40 Αναφορά στη συλλογικήσύμβαση γίνεται και στηγνωμοδότη­ σητουνομικού συμβούλου τηςσυντεχνίαςημερ.7.2.1989που κα­ τατέθηκεστοφάκελλοτηςυπόθεσης. Στηγνωμοδότηση αυτήτίθε­ ταιγιααπάντησητοερώτημαανοιπρόνοιεςτηςσυλλογικήςσύμβάσηςημερ.30.1.1988επεκτείνονταικαιεφαρμόζονταικαισταμέ­ λητουδιευθυντικούπροσωπικούπουοργανώθηκανσε ξεχωριστή συντεχνία. Υπενθυμίζει ότι όλες οι συλλογικές συμβάσεις που υπογράφηκανκατάκαιρούςμεταξύτωνκαθ' ωνηαίτησηκαιτων δύοσυντεχνιών ΕΥΡΙΚ καιΣΥΤΎΡΙΚ χωρίς καμιάεξαίρεσηκάλυπτανόλο το προσωπικότουΡ.Ι.Κ.,περιλαμβανομένουκαιτου διευθυντικούπροσωπικού. Στησυνέχεια τονίζεταιότιη συλλογι­ κήσύμβασητης30.1.1988,ερμηνευόμενη μετρόποπουνασυνάδει με συγκεκριμένες συνταγματικές αρχές, επιβάλλει την επέκταση τωνπρονοιώντηςκαιστοδιευθυντικόπροσωπικό.Ηγνωμοδότησηκαταλήγειότικατάσυνέπειαησυμφωνίακαλύπτειόλοτοπρο­ σωπικό του ιδρύματος περιλαμβανομένου και του διευθυντικού και δικαιούχοι προσαύξησης αναδρομικάαπό 1.1.1981 είναι και ταμέλη τουδιευθυντικούπροσωπικού,δηλαδήοιαιτητές. Στηνέφεση πουασκήθηκε εναντίον τηςαπόφασης τουπρωτό­ δικουΔικαστηρίου τίθεται μεταξύάλλων καιο ισχυρισμός ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο εσφαλμένα κατέληξε ότι η υπόθεση αφο­ ρούσεπροσπάθειαεφαρμογής συλλογικήςσύμβασης η οποίαδεν εμπίπτει στη σφαίρατηςδικαιοδοσίαςτουΑνωτάτου Δικαστηρίου. Όμως εξέταση των ενώπιον του Δικαστηρίου εγγράφων δεν αφήνει καμιάαμφιβολία ότι οι αιτητές σε όλα τα στάδια εκείνο που αξίωναν ήταν η εφαρμογή της συλλογικής σύμβασης ημερ. 30.1.1988καιστηδικήτους περίπτωση. Ενδεικτικάέγινεαναφο­ ράστην επιστολή τηςσυντεχνίας ημερ. 13.1.1989καιτο επισυνημ7 Νιχολαΐδης, Δ. Παπαδόπουλοςχ.ά. ν.Ρ.Ι.Κ. χ.ά.

(1996)μένομνημόνιο καιστηγνωμοδότηση τουνομικού συμβούλου της συντεχνίας,ημερ.7.2.1989. Είναιεξ ίσουσαφέςκαιαπότη διατύ­ πωση πουχρησιμοποιήθηκε καιστα πρακτικά της συνεδρίας του διοικητικού συμβουλίου τωνκαθ' ων η αίτηση,ημερ.5.4.1989, ότι ηαπόφασηαναφέρεταισεαπόρριψητουαιτήματοςγιαεφαρμογή της συλλογικής σύμβασης και στην περίπτωση των αιτητών. Αναμφίβολα η απόφαση του διοικητικού συμβουλίου αποτελεί πράξη με την οποίααποφασίστηκε ημηεφαρμογήτων προνοιών της συλλογικής σύμβασης. 5 10 EivaL,όπως είπαμεπροηγουμένως,θεμελιωμένη ηνομικήαρχ ότι η συλλογική σύμβαση από μόνη της δεν μπορεί να δήμι­ οΛργήσει οποιοδήποτε δικαίωμα,ούτε να επιβάλει υποχρεώσεις 'ντον τομέα του δημόσιου δικαίου.Έτσι, παρόλον ότι τοδιοικη­ τικό συμβούλιο των καθ'ων ηαίτηση αποφάσισε επί δικαίωμα- 15 των εργαζομένων, η απόφαση του αυτή δεν παύει να αποτελεί εφαρμογή ή καλύτερα απόρριψη αιτήματος για εφαρμογή των προνοιών συλλογικής σύμβασης. Η αναφοράτης σύμβασης στα πρακτικά της συνεδρίας τουδιοικητικού συμβουλίου τωνκαθ'ων ηαίτηση, ήακόμακαιη υιοθέτηση της,ή η επικύρωση τηςδεντην 20 καθιστά μέροςτηςδιοικητικήςπρακτικής. Μεάλλαλόγια,ησυλ­ λογικήσύμβαση,παρά την αναφορά της σταπρακτικά της συνε­ δρίας, δεν αποτελεί ρυθμιστικό κανόνα για τη μισθοδοσία του προσωπικού του Ιδρύματος και ουδέποτε περιήλθε στη σφαίρα του διοικητικού δικαίου. Οποιαδήποτε απόφαση που λήφθηκε 25 από τοδιοικητικό συμβούλιο τωνκαθ*ωνη αίτηση, τόσο αναφο­ ρικά μεταμέλη των συντεχνιών πουκαλύπτονταιαπότησυλλο­ γικήσύμβασηόσοκαιαναφορικάμεταμέλητουπροσωπικούπου δενκαλύπτονταιαπόαυτήν,δενσυνιστά διοικητικήπράξη,αλλά πράξηπρος εκτέλεσηκαθώςκαι εφαρμογήτης σύμβασης. 30 Κάτω απότις περιστάσεις και εν όψειτης θέσης που υιοθετεί ηνομολογία, είναι φανερόότι ηπράξητου διοικητικού συμβου­ λίουτων καθ*ων ηαίτησηδενεμπίπτειστησφαίρατου δημόσιου δικαίουκαισυνεπώςκείταιεκτόςτηςδικαιοδοσίαςτουΑνωτάτου 35 Δικαστηρίου. Έχει τεθεί απότον ευπαίδευτοσυνήγορο των αιτη­ τών ότι ηέρευνα της αρμοδιότητας ή μητου οργάνου πουπήρε την απόφασηκαιηεξέταση τηςνομιμότητας της προσβαλλόμενης πράξης απότην άποψη αρμοδιότητας του οργάνου που την εξέ­ δωσε,λόγωτουότι είναι ανεξάρτητηαπότοκατ'ουσίανβάσιμοή 40 μη των προβαλλόμενων λόγων, προέχει και ερευνάταιαυτεπαγ­ γέλτως. Συνεπώς, σύμφωνα πάντα με τον ευπαίδευτο συνήγορο των αιτητών,το Δικαστήριο θαπρέπει ναεξετάσειπρώτατηνο­ μιμότητασύνθεσης τουοργάνουκαιστησυνέχεια τηναρμοδιότη8 3 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Παπαδόπουλοςχ.ά. v. P.1JC χ.ά. Νικολαΐδης, Λ τατουΔικαστηρίου. Δεν συμφωνούμε μετηνπιοπάνωθέση. Δεν διαφωνούμε ότι ηεξέταση της νομιμότητας της προσβαλλόμενης π 0οξης εξ απόψεως αρμοδιότητος του οργάνου πουτηνεξέδωσε, προέχει και ερευνάται αυτεπαγγέλτως. Όμωςκάτι τέτοιο γίνεται μόνο αντοΔικαστήριο έχειενώπιον τουπρος εξέταση διοικητική πράξη. Θαήταν πρωθύστερο αν το Δικαστήριο εξέταζε τη νομι­ μότητατης σύνθεσης ή την αρμοδιότητατου οργάνουκαι στη συ­ νέχεια κατέληγε ότι ηυπόεξέταση πράξηδεν είναι διοικητικήκαι συνεπώς το Δικαστήριο δεν είχε δικαιοδοσία εκδίκασης της. Αν όμως δεν είχεδικαιοδοσία πώς θααποφάσιζεπερί της νομιμότη­ ταςτουδιοικητικούοργάνου;Η οποιαδήποτεακυρότηταλόγωμη αρμοδιότητας ήκακήςσύνθεσης τουοργάνουπλήττει τη λειτουρ­ γία του συγκεκριμένου οργάνου στον τομέα του δημόσιου δικαί­ ου.Αν το όργανοδεν ενήργησεστον τομέατουδημόσιου δικαίου το ακυρωτικό διοικητικό Δικαστήριο δεν μπορεί να εξετάσει τις πράξειςτου.Τηνορθότητατηςθέσηςτονίζει καιτογεγονός ότιτο εκτηςαρμοδιότηταςελάττωμαδενθεραπεύεταιμετην επικύρωση τηςπράξηςαπότοαρμόδιοόργανο,παρόλον ότι η επικύρωση συ­ νιστά νέα αυτοτελή πράξη. Βλ. σχετικά και Επαμεινώνδα Σπηλιωτόπουλου, Εγχειρίδιον Διοικητικού Δικαίου, Έκδοση 1977, παραγρ.440, όπουσαφώςαναφέρεταιότι διάφορη προςτην ακυρωτέαλόγωαναρμοδιότητοςδιοικητικήπράξηηοποίαέχειταχα­ ρακτηριστικά του τεκμηρίου της νομιμότητας και της εκτελεστότητας είναι οι κατά "νόσφυσιν εξουσίας" ή "αντιποίησιν αρχής" εκδοθείσες πράξεις. Στην παρούσα περίπτωση δεν υπάρχει διοι­ κητική πράξη,ούτως ώστετο Δικαστήριο να εξετάσει τη νομιμό­ τητατηςήτηναρμοδιότητατουοργάνουπουτηνεξέδωσε. Ηαπο­ κλειστική δικαιοδοσίατουΑνωτάτου Δικαστηρίου νααποφασίζει βάσει τουΑρθρου 146 τουΣυντάγματοςπεριορίζεται στην εξέταση της νομιμότητας των διοικητικών πράξεων και μάλιστα των εκτελεστώνδιοικητικών πράξεων. Εν όψει όλων των πιό πάνωκαταλήγουμε ότι η πράξη των καθ* ων η αίτηση με την οποία απορρίπτεται ηαξίωση των αιτητώννατύχουντων ωφελημάτων πουπροκύπτουν απότησυλ­ λογική σύμβαση ημερ.30.1.1988, δεναποτελεί διοικητική πράξη, κείται εκτός τουπεδίουτουδημόσιου δικαίουκαισυνεπώς πρέ­ πει να απορριφθεί.Όμως,ακόμακι' αν ηπράξηυπόκειτο στην ακυρωτική δικαιοδοσία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, οι αιτητές θα προσέκρουαν και στην έλλειψη έννομου συμφέροντος, θέμα μετο οποίο θαασχοληθεί στη συνέχεια οαδελφός Δικαστής Σό­ λων Νικήτας. Ως αποτέλεσμα ηέφεσηαπορρίπτεται και ηπρω­ τόδικη απόφασηεπικυρώνεται, αλλά κάτω απότις περιστάσεις αποφασίζουμε να μην επιδικάσουμε έξοδα. 9 Παπαδόπουλος κ.ά.v.Ρ.Ι.Κ. χ.ά.

(1996)ΝΙΚΗΤΑΣ, Δ.: Οι αιτιολογικές σκέψεις τηςαπόφασηςτου αδελφούδικαστή Νικολαΐδη της οποίαςτοκείμενο είχα τηνευ­ καιρίανα μελετήσω, απηχούνκαιτις δικές μουκρίσεις.Δικαιώ­ ματα που τυχόν προκύπτουναπόσυλλογικήσύμβαση εργασίας δε δημιουργούν διοικητική διαφορά η οποία υπόκειται στην ακυρωτική αρμοδιότητα του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Απότη σκοπιά αυτήηπροσφυγή ήταναπαράδεκτη. 5 Ενδιαφέρει ωστόσο άμεσακαι θαεξετάσω μιά άλληδιάστα­ ση της υπόθεσης πουπιστεύω ότι είναι σημαντική. Γιατίαφορά τη σειρά εξέτασης τωνλόγων τουπαραδεκτούπροσφυγής.Το έννομο συμφέρον των αιτητώνγια προσβολή της επίδικης πρά­ ξης και ηκατάπροτεραιότηταεξέταση του ήτανένα απότακε­ ντρικά επιχειρήματαπουανέπτυξε οδικηγόρος τουΙδρύματος. 10 15 Αφορμή γιατηνπροβολή τέτοιου επιχειρήματος έδωσαν οι συνθήκες διορισμούτωναιτητώνστιςκορυφαίεςθέσεις τηςυπαλ­ ληλικής ιεραρχίας του Ρ.Ι.Κ. Όπωςπροκύπτει απότα στοιχεία, στον κάθεαιτητήέγινεχωριστή γραπτήπροσφοράδιορισμούκαι ακολούθησε έγγραφηαποδοχήτης επίσης απότον καθέναχωρι­ στά. Ηπροσφοράκαθόρισε, εκτός άλλων, το μισθό τηςθέσης, το ύψος του τιμαριθμικού επιδόματος,τιςμισθολογικές προσαυξή­ σεις και τηχρονολογία που θαάρχιζαν. Περαιτέρω υπήρχε κοι­ νός όρος (μεαρ.9)σεκάθεπροσφοράδιορισμού ως εξής: 20 25 "στην κλίμακατηςθέσεως δενπαραχωρούνταιοιειδικέςπρο­ σαυξήσεις" Όλοι οι διορισμοί διενεργήθηκαν μεταξύ των ετών 1982και 1986 πριν τησύναψη τηςσύμβασης, που έγινε στις 30/1/88και 30 διαλαμβάνει τηνπαροχήειδικώνπροσαυξήσεων. Τοεπιχείρημα των αιτητών είναι ότιηρήτραπουμόλις παρέθεσαδεναφορού­ σε ωφελήματα πουθα παραχωρούσε οποιαδήποτε συλλογική σύμβαση,αλλάδιαφορετικάμελλοντικά ευεργετήματα. 35 Ας σημειωθεί ότι οι αιτητές υπέγραψαν χωριστή δήλωση αποδοχήςτηςπροσφοράςθέσηςπουτουςέγινεχωρίςκαμιάεπι­ φύλαξη. Οκ.Πολυβίου υπέβαλε ότι, μεβάσητογεγονός αυτό και τησχετική νομολογία, οιαιτητές εγκατέλειψαν οποιοδήποτε έννομο συμφέρον τους γιατηνακύρωση τηςπροσβαλλόμενης 40 απόφασης. Συγκεκριμένα αναφέρθηκεστις αποφάσεις Πιπέρης ν.Δημοκρατίας

(1967)3Α.Α.Δ.295, Τομπόλη v.A.TH.K.

(1980)3Α.Α.Δ.266 και

(1982)3Α.Α.Δ.149καιπροσφ.αρ. 1026/85Χαρίλαος Παπαδόπουλος v.Ρ.Ι.Κ. ημερ. 5/3/90. 10 3ΑΛΛ 5 10 15 20 25 30 Παπαδόπουλος χ.ά. ν.Ρ.Ι.Κ. χ.ά. Νικήτας, Δ. Αφούαντέκρουσετονισχυρισμό γιαέλλειψηέννομου συμφέρο­ ντοςοκ.Κωνσταντίνουυποστήριξε ότιπρέπειναεπιτύχει οπρο­ βληθείς πρωτόδικοςλόγοςακύρωσης-πουείναικαιλόγοςέφεσης -οαναγόμενος στηναντισυνταγματικήσυγκρότηση ήσύνθεση του διοικητικού συμβουλίου του Ιδρύματοςως του συλλογικούοργά­ νου πουπήρετηνπροσβαλλόμενη απόφαση. Ηανάπτυξη είχεως άξονα την απόφασητης Ολομέλειας στις Α.Ε. 1163, 1178 & 1179 Ρ.Ι.Κ. και Άλλοι v. XQ.Καραγιώργη και Άλλων

(1991)3Α.Α.Δ. 159,στην οποίαο.νόμος γιατηνπαρουσία παρατηρητώνκατά τις συνεδριάσεις τουδιοικητικού συμβουλίου κρίθηκεαντισυνταγμα­ τικός. Ας σημειωθεί ότιηπρωτόδικη απόφασηδενεπιλήφθηκετου θέματος,άλλααπέρριψετηνπροσφυγήγιαέλλειψηδικαιοδοσίας. Ηδεσπόζουσα ιδέατηςαγόρευσης τουδικηγόρουτωναιτητών είναιότιτόσοολόγοςπερίαντισυνταγματικήςσυγκρότησης ήκα­ κήςσύνθεσης τουσυλλογικούοργάνουπουεξέδωσετηνπροσβαλ­ λομένηόσοκαιηδικαιοδοσίατου εξετάζονται πριν απότο έννο­ μο συμφέρον. Παρατηρώ εντούτοις ότι η αρμοδιότητα προέχει, σύμφωνα με την απόφασητου Συμβουλίου της Επικρατείαςαρ. 44/55που στηρίζει την παραπάνωπρόταση,των προβαλλομένων λόγων ακύρωσης,απότουςοποίουςκαιείναιανεξάρτητη. Τοίδιο ισχύεικαιγιαλόγοπουερευνάταιαυτεπάγγελτααπότο δικαστή­ ριο, όπως προκύπτει από την υπ' αρ. 1287/58 απόφαση, στην οποία επίσης παρέπεμψεοκ. Κωνσταντίνου. Ησύντομησύνοψη της στο 2ο Συμπλήρωμα Νομολογίας 1953-1960, 1ος Τόμος, σελ. 105 διατυπώνειτονκανόναως εξής: "Κατά τον ακυρωτικόν έλεγχον της αντικειμενικής νομιμότητος πράξεως το Σ.τ.Ε. απαγγέλλει ακυρότητα της πράξεως, διαλόγον αυτεπαγγέλτως υπό τουΔικαστηρίου εξεταστέον όστις και προηγείται των εν τω δικόγραφοπροβαλλο­ μένων λόγων ακυρώσεως." 35 Κατ' εφαρμογήν γενικής αρχής του διοικητικού δικαίου το . έννομον συμφέρον εξαλείφεται σε περιπτώσεις πουαφορούν τη συμφωνία του υπαλλήλου αναφορικάμετις αποδοχέςτου ήγε­ νικά την αποδοχήπράξης,όταν αυτήανταποκρίνεται στη βού­ ληση του ενδιαφερομένου. Με ένα λόγο όταν είναι εκούσια. 40 Υπάρχουν όμως δύο προϋποθέσεις ότι ο ενδιαφερόμενος προ­ βαίνει στην αποδοχή (α) έχοντας πλήρη γνώση των πραγματι­ κών περιστατικών και (β)χωρίς οποιαδήποτε επιφύλαξη. Αυτήείναιη πάγιανομολογιακή αντίληψηόπως φαίνεταιαπό 11 Νικήτας, Δ. Παπαδόπουλος χ.ά. v. Ρ.Ι.Κ.χ.ά.

(1996)το παρακάτω απόσπασμαστην υπόθεση Φρύνη Παπαδοπούλου και Άλλη v.Ρ.Ι.Κ.

(1987)3Α.Α.Δ.σελ. 1685, 1690 και 1691: "For more than 20 years this Court repeatedly held that voluntary and unreserved acceptance of an administrative act 5 or decision deprives the person concerned of a legitimate interest entitling him tofile arecourse for an annulment under Article 146.2 of the Constitution. The acceptance may be expressedor implied. Itmust be free andvoluntary, which it is not if it has been brought about by pressure of the prejudicial 10 consequences of non-acceptance. Thisprinciple is of universalapplication. Itiswellembedded in our administrative law. We see noreason to depart from it." To έννομο συμφέρον είναιζήτημαπουείτε εγείρουν ταδιάδικα μέρηείτε εξετάζεταιαυτεπάγγελτα.Κατάτηνάποψημουείναι τοπρώτοθέμαπουεξετάζεταιμεταξύτωνλόγωνπουερευνώνται αυτεπάγγελτα είτε αυτοί αφορούν την αρμοδιότηταή την κακή σύνθεση ήτηδικαιοδοσίατου δικαστηρίου. Το ίδιο τοσύνταγμα το θέτει σαν όρο καιπροϋπόθεσηγια την άσκησηαιτήσεως ακυ­ ρώσεως. Τοάρθρο 146.2 του Συντάγματοςορίζει ότι: "Η προσφυγή ασκείται υπό παντός προσώπου, του οποίου προσεβλήθη ευθέως 6ι&της αποφάσεως, της πράξεως ήτης παραλείψεως ίδιον,ενεστώς έννομον συμφέρον,όπερκέκτη­ ται τούτο είτε ως άτομονείτεως μέλος κοινότητοςτίνος." 15 20 25 Διαφορετικά η προσφυγή θα μετατρεπόταν σε.λαϊκή αγωγή 30 όπως ήταν γνωστή στους Ρωμαίους (actio popularis) για την έγερση της οποίαςήταναρκετότογενικό ενδιαφέροντου πολί­ τη. Ωστόσο οι σημερινές συνθήκες απονομής της δικαιοσύνης δεν ευνοούν και δεν επιτρέπουν την πρόσβαση στο δικαστήριο με τόση μεγάλη ευκολία. Το δρόμο προς αυτόανοίγει μόνο το 35 έννομο συμφέρον μετο εννοιολογικό περιεχόμενο πουτουέδω- . σε η νομολογία: Α.Ε. 708, ΓεώργιοςΟικονομίδης ν. Επιτροπής Δημόσιας Υγείας ΚάτωΑκουρδάλιαςκαιΆλλων, ημερ.15/3/90, Α.Ε. 888, Ινστιτούτο Εγκεκριμένων Λογιστών Κύπρου και Άλλοι ν.Δημοκρατίας,ημερ. 16/7/92(απόφαση μειοψηφίας)και 40 προσφ. 176/89,ΑνδρέαςΠετρούδη v.Α.Η.Κ., ημερ. 23/10/92. Αποφάσεις του Σ.τ.Ε.,σύμφωνα με τις οποίες θέματα νομι­ μοποίησης προηγούνταιτης έρευναςγιατηνύπαρξηήμη δικαι12 3ΑΛΛ. Παπαδόπουλος κ.ά. τ.Ρ.Ι.Κ. χ.ά. Νικήτας,Δ. οδοσίας, ενισχύουν την τοποθέτηση μου. Παραθέτω τη σύνοψη των αποφάσεων2297και2907/89 5 "Η κρίση για την έλλειψηνομιμοποίησης προηγείται από την κρίση για την αρμοδιότητα του δικαστηρίου." Το θέμα της δικαιοδοσίας έχει ασφαλώς προτεραιότητα έναντι άλλων λόγων αλλά μέσα στο πλαίσιο παραδεκτής προσφυγής. 10 15 20 Δε χωρεί αμφιβολία ότι οι αιτητές δέχθηκαν ελεύθερα και ανεπιφύλακτα το διορισμό τους με σαφήγνώση των περιστάσε­ ωνπουπροηγήθηκαν. Ηερμηνευτική αντίληψη των αιτητών ότι οι ειδικές προσαυξήσεις δεναφορούντησυλλογική σύμβαση δεν επικουρείται από κανένα έγκυρο έρεισμα. Αυτό προκύπτει και απότο λεκτικό του όρου 9στο διοριστήριο.- Ηχρήση τουρήμα­ τος στον ενεστώτα τονίζει τηδιαχρονικότητα του. Καταλήγω ότι οι αιτητές απώλεσαν το έννομο συμφέρον τους. Δε νομιμοποιούνται στην άσκηση της προσφυγής. Για το λόγο αυτόαπορρίπτωτην έφεση. Χωρίς έξοδα. Η έφεσηαπορρίπτεται χωρίςδια­ ταγή για έξοδα. 13