3AA^. 29 Μαρτίου, 1996 [ΠΙΚΗΣ,Π.,ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,ΑΡΤΕΜΗΣ,ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,ΚΑΛΛΗΣ, Δ/στές] ΚΑΝΙΚΑ HOTELS LTD ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ, Εφεσείοντες-Αιτητές, ν. ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΕΩΝΛΕΜΕΣΟΥ-ΑΜΑΘΟΥΝΤΑΣ, Εφεσίβλητον-Καθ'ουηαίτηση. (Αναθεωρητική ΈφεσηΑο. 1491). 5 10 Αναθεωρητικήδικαιοδοσία — Μόνο ατομικέςδιοικητικέςπράξειςυπό κεινται στηναναθεωρητικήδικαιοδοσίατου ΑνωτάτουΔικαστηρίου μεβάση τοΑρθρο 146τον Συντάγματος— Μεποίο κριτήριοκατα τάσσεται μια πράξη σεδιοικητική ήόχι — Π(οςδιακρίνεταιηατομικήδιοικητικήπράξηαπό τηνκανονιστικήπράξη— Κατά πόσοyveoστοποίησηπου καθόριζετοπληρωτέοτέλος για το 1991 και τοχρόνο καιτόποπληρωμήςτον,στηνπαράγραφο3τον Παραρτήματος 1των περί ΑποχετεύσεωνΛεμεσοϋ-ΑμαθούνταςΚανονισμώντον 1991(οι Κανονισμοί),είναιεκτελεστήδιοικητικήπράξηυποκείμενηστηναναθεωρητικήδικαιοδοσία τον ΑνωτάτουΔικαστηρίου. Αίτηση ακνρώσεως — Κανονιστικές πράξεις της διοίκησης — Δεν μπορούν να προσβληθούνμε προσφυγή, 15 20 25 Ηπροσφυγήτων αιτητών,γιακήρυξητων Κανονισμών και της πράξης των καθ' ων ηαίτηση,πουκαθόριζε ετήσιο τέλοςγια ξενο δοχεία και αδειούχα οργανωμένα διαμερίσματα στο Παράρτημα 1 των Κανονισμών, σε αντισυνταγματικούς, παράνομους και άκυ ρους, απορρίφθηκε προδικαστικά, γιατί θεωρήθηκε ότι η προσβαλλόμενηπράξηήτανκανονιστική και όχι ατομική διοικητική πράξη υποκείμενη στην αναθεωρητική δικαιοδοσία του Δικαστηρίου με βάσητο Αρθρο 146 του Συντάγματος. Στην έφεση,οι αιτητές ισχυρίστηκαν, ότι το Δικαστήριο εσφαλΜ^ναέκρινε ότι ηπαράγραφος3.τουΠαραρτήματος 1 ήτανκανονι στική πράξηκαι εισηγήθηκαν ότι ηπαράγραφοςαυτήδιαχωρίζεται απότους Κανονισμούς, γιατί με αυτήκαθορίζεται απότο Συμβού169 Kanika Hotelsκ.ά.v.Συμβ.Αποχ.Λ/σού-Αμα/ντας
(1996)λιο τοπληρωτέο τέλος, καθώς και ο χρόνος και τόπος πληρωμής του γιατο 1991,γεγονός πουαποτελεί,παρά την ενσωμάτωση του στους Κανονισμούς, στην ουσίαδιοικητική πράξη. Η Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου αποδέχθηκετην έφεσηκαιαποφάνθηκε ότι: Ηκανονιστική πράξηδιακρίνεταιαπότηνατομική,λόγω εννοι ολογικής καιόχιαριθμητικήςγενικότητας,πουπαρέχειστηνπράξη τηνδυνατότηταεφαρμογήςτηςσεαόριστεςπεριπτώσειςπουείτεήδη υπάρχουν,είτε θαυπάρξουνστομέλλον. Τονομικό περιεχόμενο της κανονιστικής πράξης δεν εξαντλείται μεμία εφαρμογήαλλά διατη ρείτηδυνατότηταναπροκαλείνέες εφαρμογές σεαόριστες καιμέλ λουσες περιπτώσεις πουσυγκεντρώνουν τις προϋποθέσεις που έχει θέσει ηπράξη. 5 10 15 Ηπαράγραφος 3τουΠαραρτήματος 1μπορείκαιπρέπειναδιαχωρισθεί απότουπόλοιπομέροςτωνΚανονισμώνγιατίαποτελείου σιαστικάδιοικητικήπράξη,εναντίοντηςοποίαςχωρείπροσφυγή. 20 Το γεγονός ότι επελέγη ναενσωματωθεί ηγνωστοποίηση ανα φορικά μετατέλητου έτους 1991στους Κανονισμούς και συγκε κριμένα στο Παράρτημα 1,αντίναληφθεί μεξεχωριστή διοικητική πράξημεγνωστοποίηση, όπωςπρονοεί οΚανονισμός 34,δενμπο ρεί να αλλάξει τη(ρύσητης πράξης. 25 Ως εκτούτου,υπάρχει ηαπαιτούμενηαναθεωρητική δικαιοδο σίαγια εκδίκασητης υπόθεσης μεβάσητοΑρθρο 146 του Συντάγ ματος. 30 Η έφεση επιτρέπεται με έξοδα υπέρ τωνεφεσειόντων. Υποθέσεις πον αναφέρθηκαν: 35 Papaphilippou v. TheRepublic, 1 RS.CC.62, Policev.Hondrou, 3RS.CC. 82, LanitisFarmLtdv. TheRepublic
(1982)3CLR. 124, Δημητριάδη και Άλλοι v. Υπουργικού Συμβουλίου και Άλλων
(1996)3ΑΛΑ. 85. 170 40 3ΑΛΛ KanikaHotelsχ,ά. v.Συμβ.Αποχ.Λ/σού-Αμα/ντας 'Εφεση. 5 Έφεσηεναντίον τηςαπόφασηςΔικαστή του Ανωτάτου Δικα στηρίου Κύπρου (Στυλιανίδη,Δ.) πουδόθηκε στις 20 Δεκεμβρίου, 1991 (Αριθμός Προσφυγής543/91)μετην οποία απορρίφθη κε η προσφυγή των εφεσειόντων εναντίον της απόφασης του Συμβουλίου Αποχετεύσεων Λεμεσού - Αμαθούντας αναφορικά με τους κανονισμούς για καθορισμό τελών για ξενοδοχεία και αδειούχαοργανωμένα διαμερίσματα. 10 Π. Παύλου, για τους Εφεσείοντες. Ν.Ιαχίννον(χα)με τον Χρ. Γεωργιάδη, για τον Εφεσίβλητο. 15 Cur. adv.vult. ΠΙΚΗΣ,Π.: Τηνομόφωνη απόφασητουΔικαστηρίου θαδώ σει ο Π.Αρτεμης,Δ. 20 25 30 35 40 ΑΡΤΕΜΗΣ, Δ.: Το πρωτόδικο Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγήτωναιτητών μετηνοποίαζητούσαν: 1)δήλωση ότι οι περί ΑποχετεύσεωνΛεμεσού-Αμαθούντας Κανονισμοί του 1991 και ειδικάο Κανονισμός 32 αυτών των Κανονισμών ήταναντι συνταγματικοί, παράνομοικαιάκυροικαι2)δήλωση ότι η πράξη των καθ* ων ηαίτηση με την οποία καθόρισαν ετήσιο τέλος γιαξενοδοχεία καιαδειούχαοργανωμένα διαμερίσματαπουπε ριλαμβάνεται στο Παράρτημα 1 των πιο πάνω Κανονισμών (ΚΑΠ. 99/91), είναιαντισυνταγματικοί,παράνομοικαιάκυροι. Η προσφυγή των αιτητών απορρίφθηκεπροδικαστικά,γιατί θεωρήθηκε ότι η προσβαλλόμενη πράξη είναι κανονιστική και όχι ατομικήδιοικητικήκαιως εκτούτου δενυπόκειτοστην ανα θεωρητική δικαιοδοσία τουΔικαστηρίου μεβάσητο Άρθρο 146 του Συντάγματος. Εφεσιβάλλοντας την απόφασηαυτή οι αιτητές επικεντρώνουν την έφεση τους στη δεύτερη θεραπεία, ήτοι προβάλλουν τον ισχυρισμό ότι τοΔικαστήριο λανθασμένα θεώ ρησετην παράγραφο 3 του Παραρτήματος 1των πιο πάνωκα νονισμών ως κανονιστική πράξη,προτάσσοντας το επιχείρημα, ότι η παράγραφος αυτή διαχωρίζεται από τους Κανονισμούς, γιατί μεαυτήκαθορίζεταιαπότο Συμβούλιο τοπληρωτέο τέλος καθώςκαιο χρόνος καιτόπος πληρωμής τουγιατο 1991, γεγο νός πουστην ουσίααποτελεί διοικητική πράξη,έστωκαιανέχει ενσωματωθεί στους πιο πάνω Κανονισμούς. 171 Αρτεμης,Δ. Kanika Hotelsχ,ά.ν.Σνμβ.Αποχ.Λ/σού-Αμα/ντας
(1996)Σύμφωνα μετον Κανονισμό 34,τατέληπουθαεπιβάλλονται δυνάμει των Κανονισμών 32 και 33 "είναι πληρωτέα κάθεχρό νο κατάτο χρόνο ήχρόνους καιστον τόποήτόπους τους οποί ους εκάστοτε θα καθορίζει το Συμβούλιο με γνωστοποίηση, η οποία θα δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδατης Δημοκρατίας και σε τρεις ημερήσιες εφημερίδες". Στις παραγράφους1 και 3 του Παραρτήματος 1καθορίζεται ο υπολογισμός των τε λών για ταδιάφοραυποστατικά. Με την παράγραφο 3 ουσια στικάτατέληγιατο 1991 καθίστανταιπληρωτέαεντόςτου 1991. 5 10 Ο ευπαίδευτοςσυνήγορος τωναιτητώνεπιχειρηματολόγησε ότι ηπαράγραφοςαυτήδεν μπορείναθεωρηθεί ωςκανονιστικήπράξη γενικής εφαρμογής, αλλά, υποστήριξε, είναι ατομική διοικητική πράξη, η οποία μπορεί και πρέπει να διαχωρισθεί απότους υπό λοιπους Κανονισμούς,ανέφερεδεστοΔικαστήριο ότι,ανδενήιαν 15 έτσι,τότεοι αιτητέςδεθαείχανκαμμιάθεραπείαεναντίοντηςεπι βολήςπληρωμής των τελών αυτών,γιατίτο μόνο πουθααπόμενε πλέον θαήτανη εκτέλεσητηςπράξηςαυτήςμεένταλμαπληρωμής. Τοκριτήριο ανμίαπράξηείναιδιοικητικήήόχι δενείναι μόνο 20 τυπικό,δηλαδήδενεξαρτάταιμόνοαπότηνφύσητουοργάνουπου προβαίνειστην πράξηαλλά είναικυρίως ουσιαστικό·δηλαδήπρέ πει και το περιεχόμενο της πράξης να είναι διοικητικής φύσης. Έτσι,δενμπορούνναπροσβληθούν απευθείαςμεπροσφυγήκανο νιστικέςπράξειςτηςδιοίκησης πουέχουννομοθετικό περιεχόμενο 25 (δέστε Παπαφιλίππου v. Republic, 1 R.S.C.C. 62 και Police ν. Hondrou, 3 R.S.C.C. 82). Ηκανονιστική πράξηείναι πράξηπου θέτεικανόνεςπουωςεπίτοπλείστονείναικανόνεςδικαίουκαιδη μιουργεί,λόγωτηςφύσηςτης,καταστάσειςγενικές,απρόσωπεςκαι αντικειμενικές. Σεαντίθεση,ηατομικήδιοικητικήπράξηδημιουρ- 30 γεί υποκειμενικέςκαταστάσειςεξατομικεύονταςένακανόναδικαί ουκαιεφαρμόζονταςτον στηκάθεσυγκεκριμένη περίπτωση. Χα ρακτηριστικόγνώρισματηςκανονιστικήςπράξηςπουτηδιακρίνει από την ατομική είναι ηγενικότητα, εννοιολογικήγενικότητακαι όχι αριθμητική,πουπαρέχει στην πράξητην δυνατότηταεφαρμο- 35 γης της σε περιπτώσεις αόριστες που είτε ήδηυπάρχουν είτεθα υπάρξουνστομέλλον. Τοδενομικόπεριεχόμενο τηςκανονιστικής πράξηςδενεξαντλείται μεμίαεφαρμογήαλλάδιατηρείτηδυνατό τηταναπροκαλείνέεςεφαρμογέςσεαόριστες καιμέλλουσεςπερι πτώσεις που συγκεντρώνουν τις προϋποθέσεις που έχει θέσει η 40 πράξη. (LanitisFarmLtd v.Republic
(1982)3C.L.R. 124). Γιατηδιάκριση μεταξύκανονιστικής πράξηςκαιατομικήςδι οικητικής πράξης δέστε και την πρόσφατη απόφασητης Ολομέ172 3 Α.Α.Δ. Kanlka Hotelsκ.ά.v.Συμβ.Αποχ.Λ/σού-Αμα/ντας Αρτεμης, Δ. λείας στις υποθέσεις Δημητριάδη καιΑλλοι ν.Υπουργικού Συμ βουλίου καιΑλλων,Συνεκδ. Προσφυγές αρ. 1029/85 κ.α ημερ. 13.3.
- 5 10 15 20 25 30 Όπωςυποστήριξε ο ευπαίδευτος συνήγορος των αιτητών εν δεικτικό τουότιη παράγραφος 3είναιδιοικητικήςφύσεωςπράξη χωρίςγενικήεφαρμογήαλλάισχύουσα μόνοαναφορικάμετοέτος 1991,είναικαιτογεγονός ότιμετην Κ.Δ.Π.380/91,ημερ.27.12.91, καταργήθηκεη παράγραφος3του Παραρτήματος 1καιακολούθως μετην Κ.Δ.Π.86/94 καταργήθηκεολόκληρο τοΠαράρτημα
- Έχουμεεξετάσει μεπροσοχήτηνεπιχειρηματολογίαπουτέθη κε ενώπιον μαςκαιτην επίδικηαπόφαση του πρωτόδικουΔικα στηρίου και καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι αυτήήταν εσφαλμένη. Συμφωνούμε με το συνήγορο των αιτητώνότι ηπαράγρα φος3τουΠαραρτήματος 1 μπορείκαιπρέπειναδιαχωρισθεί από το υπόλοιπο μέρος των Κανονισμών γιατί στην ουσία αποτελεί εκτελεστήδιοικητικήπράξη, εναντίον τηςοποίαςχωρεί προσφυ γή. Αυτήσυνιστά ουσιαστικάτηνγνωστοποίηση στην οποία αναφερθήκαμεπιοπάνω,πουαπαιτείο Κανονισμός 34καιπουπρέ πει να δημοσιεύεται στην Εφημερίδα τηςΔημοκρατίας και σε τρεις ημερήσιες εφημερίδες. Ανηαπόφασηαυτήλαμβανόταν με ξεχωριστή διοικητική πράξη μεγνωστοποίηση όπως προνοεί ο Κανονισμός 34, τότε σίγουρα θα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο προσφυγήςδυνάμειτουΑρθρου
- Τογεγονός ότι επε λέγη όπωςηγνωστοποίηση αυτήαναφορικά μετατέλη τουέτους 1991 ενσωματωθεί στους Κανονισμούς καισυγκεκριμένα στοΠα ράρτημα 1, δεν μπορεί νααλλάξει τηφύσητηςπράξης. Ωςεκ τούτου, ανατρέπουμε τηναπόφασητου πρωτόδικου Δικαστηρίου,αναγνωρίζονταςτηνύπαρξηδικαιοδοσίαςγιατην εκδίκασητηςυπόθεσης μεβάσητοΑρθρο 146του Συντάγματος. Τα έξοδα επιδικάζονταιυπέρ των εφεσειόντων. Η έφεση επιτρέπεται με έξοδα υπέρ τωνεφεσειόντων. 173