(1996)21Μαΐου,1996 [ΠΙΚΗΣΠ., ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ,ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, ΝΙΚΟΛΑΟΥΔ/στές1. ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ,ΜΕΣΩΥΠΟΥΡΓΟΥ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙΔΗΜΟΣΙΑΣ ΤΑΞΕΩΣ, Εφεσείατν-Καθ' ουηαίτηση, ν. ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗ(ΑΡ.1), Εφεσίβλητον-Αιτητή. (Αναθεωρητική ΈφεσηΑρ. 2137). Αντισυνταγματικότητα νόμων—Κατά πόσοο Κανονισμός47τωνπερί Αστυνομίας (Πειθαρχικών)Κανονισμώντου1989,δυνάμει τονοποί ον τέθηκεσεδιαθεσιμότηταΑνώτεροςΑξιωματικός τηςΑστυνομίας, παραβιάζει την αρχή της διάκρισηςμεταξύ τηςπολιτικής εξουσίας και τηςδιοικητικής λειτονργίας και είναι για τολόγο αυτό αντισν5 νταγματικός — Κατά πόσο τοΣύνταγμακαθιερώνει διάκρισημετα ξύ πολιτικής εξονσίαςκαιδιοίκησης—Πως ελέγχεται ησυνταγματι κότητα νόμου ήκανονισμού απότοΑνώτατο Δικαστήριο— Τιπρο νοεί ησχετικήνομολογία επί τωνπιο πάνωθεμάτων. 10 ΣυνταγματικόΔίκαιο—Σύνταγμα, Αρθρο54—Κατάλοιπο εκτελεστικής εξουσίας— Εμπίπτειστηναρμοδιότητα του ΥπουργικούΣυμβουλίου — Δ ε ν μπορείποτέ ναείναιαντίθετομετηνισχύουσα νομοθεσία—Η δυνατότητασυμπλήρωσηςπεριστασιακώνκενώνυποτάσσεταιστοΣύ νταγμα,τουςΝόμουςκαιτουςκανόνεςφυσικήςδικαιοσύνης. \5 Αστυνομική Δύναμη — Συνταγματική ρύθμιση θεμάτωνπου αφορούν τηνΑστυνομική Δύναμη—Άρθρα 13ί,47(στ),50Λ.Γκαι 57.3—Δε δίδουν αρμοδιότητα σεδιοικητικό όργανο για λήψηαπόφασηςγια διαθεσιμότητα αξιωματικού της Αστυνομίας — Η εξουσία αυτή 20 παρέχεται δυνάμει του Κ.47 τωνπερί Αστυνομίας (Πειθαρχικών) Κανονισμών του 1989, στον αρμόδιο Υπουργό. Αέξεις και Φράσεις — "Πανέτερο δημόσιο αξίωμα" στο Άρθρο59.2 του Συντάγματος. 206 25 3ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Δημοκρατία ν.Κωνσταντινίδη (Αρ.1) Ο Υπουργός Δικαιοσύνης καιΔημόσιας Τάξεως,έθεσετον εφε σίβλητο, Ανώτερο Αξιωματικό της Αστυνομίας, σε διαθεσιμότητα, ασκώντας την εξουσία του δυνάμει του Κανονισμού 47 των περί Αστυνομίας (Πειθαρχικών)Κανονισμών του 1989, Κ.Δ.Π.53/89(οι Κανονισμοί). Η εξουσία τουΥπουργού, δυνάμει τουπιοπάνωΚα νονισμού, παρέχεται σ' αυτόνσε περίπτωση που υπάρχει διοικητι κή έρευνα εναντίον Ανώτερου Αξιωματικού της Αστυνομίας, σε σχέσημετηδιάπραξηποινικούήπειθαρχικούαδικήματος. Το πρωτόδικο Δικαστήριο, ακύρωσε την επίδικη διοικητική απόφασημετοαιτιολογικό ότι ο Κ.47,βάσει του οποίου λήφθηκε, είναι αντισυνταγματικός λόγω παραβίασης της αρχής της διάκρι σης μεταξύ πολιτικής εξουσίας και διοίκησης, διάκριση,που σύμ φωνα με το σκεπτικό της πρωτόδικης απόφασης,κατοχυρώνεται απότο Σύνταγμακαιαναγνωρίζεται απότη νομολογία. Ο Γενικός Εισαγγελέας αμφισβήτησε πως αναγνωρίστηκε απότη νομολογία ότι στοΣύνταγμαενυπάρχειγενικήδιάκρισημεταξύπολι τικής εξουσίας και διοίκησης και υποστήριξε ότι οι υποθέσεις που αναφέρθηκαναπότηναντίθετηπλευρά,είχανωςυπόβαθρο συγκεκρι μένεςδιατάξειςτουΣυντάγματος,ειδικάτοΑρθρο 122σε συνδυασμό προς το Αρθρο 125 πουαφορούσαν λειτουργούς μέλη της Δημόσιας Υπηρεσίας, στηνέννοιατηςοποίαςδενπεριλήφθηκεηΑστυνομία. Ει σηγήθηκε επίσηςότιηπαροχήδικαιώματοςαρνησικυρίαςσεσχέση με απόφασητου Υπουργικού Συμβουλίου πουαφορά "εις τας εξωτερι κόςυποθέσεις,τηνάμυναήτηνασφάλειαπερίωντοΑρθρο50",απο καλύπτει όχι απλώς μηδιαχωρισμό,αλλάσυγχώνευση της πολιτικής εξουσίας μετηδιοικητικήλειτουργία ωςπροςτοεπίδικοθέμα. Οδικηγόρος του εφεσίβλητου υποστήριξε την ορθότητατηςπρω τόδικης απόφασηςκαι ανέφερε ότι οι φορείς άσκησης τηςεκτελεστικήςεξουσίας καθορίζονταιμεταΑρθρα47,48και49 τουΣυντάγμα τος ωςπροςτον ΠρόεδροτηςΔημοκρατίας,τοΑρθρο54 ωςπροςτο Υπουργικό Συμβούλιο και το Αρθρο58 ως προς τους Υπουργούς. Από τα άρθρα αυτάκατέληξε, δεν προκύπτει παροχή εξουσίας στο Υπουργικό ΣυμβούλιοήτονΥπουργό, αναφορικάμετηλήψητηςεπί δικης διοικητικής απόφασης,με αποτέλεσμα αυτή να εκφεύγει των ορίων τηςαρμοδιότηταςτους. Επίσης ισχυρίστηκε ότι τοκατάλοιπο εξουσιών πουκαθορίζεταιστοΑρθρο54τουΣυντάγματος,δενπαρέχει εξουσία στο Υπουργικό Συμβούλιονατερματίζει γιαλόγουςδη μοσίου συμφέροντος τιςυπηρεσίες μελώντηςΑστυνομικής Δύναμης. Η Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου, αφούμελέτησετις εισηγήσεις που έγιναν και τη σχετική νομολογία, αποφάνθηκεκατά 207 Δημοκρατία ν.Κωνσταντινίδη(Αρ.1)
(1996)πλειοψηφίαότι ο Κανονισμός 47 δενπροσκρούει στο Σύνταγμα ως παραβιάζων αρχήπου προκύπτει από τις διατάξεις του, για τους ακόλουθους λόγους: Α. Υπό ΚωνσταντινίδηΔ.συμφωνούντων καιτωνΠαπαδόπουλου Δ.,ΑρτεμίδηΔ. και ΝικολάουΔ.: Είναι πάγια νομολογημένο, πωςηαντισυνταγματικότητανό μου ή κανονισμού, ελέγχεται με την αντιπαραβολή του προς τη συγκεκριμένη συνταγματική διάταξη, την οποία φέρεται να παραβαίνει.Γι* αυτόακριβώςτο λόγοτοΑνώτατο Δικαστήριο επι λαμβάνεταιεισηγήσεων γιααντισυνταγματικότηταεφόσονπροσ διορίζεται με ακρίβεια το ζήτημα που εγείρουν. Στηνπαρούσα υπόθεση, παρά την κ^ίσητου θέματος πρωτόδικα,ηανάγκη τέ τοιουπροσδιορισμού,σανθέματοςουσίας,παραμένει. Η διαπίστωση του πρωτόδικου Δικαστηρίου, ότι απότοΣύ νταγμαπροκύπτειδιάκρισημεταξύπολιτικήςεξουσίαςκαιδιοικη τικής λειτουργίας, που αποκλείει τη νομοθετική ανάθεση στον Υπουργό εξουσίας δυνάμειτηςοποίαςέλαβετηνεπίδικηδιοικητικήαπόφαση,χωρίς ποοσδιορισμό των συνταγματικώνδιατάξεων πουτηνκαθιερώνουνήαπότιςοποίεςπροκύπτει,είναιατελής. 5 10 15 20 Η υπόθεση Παααγεωργίον και Άλλοι ν. ΚυπριακήςΔημο κρατίας,την οποία επικαλέσθηκε ο εφεσίβλητος, δεν μπορεί να 25 συσχετισθεί μετηνπαρούσαυπόθεση,αφούαφορούσετοζήτημα αντο Υπουργικό Συμβούλιοείχεκατ*ευθείανεξουσίανατερμα τίσειτηνυπηρεσία μέλους τηςΑστυνομικής Δύναμηςγια λόγους δημοσίουσυμφέροντος καιόχιτηναντισυνταγματικότητασυγκε κριμένουνόμου. 30 ΣτηνυπόθεσηFrangoulides(Νο.2) v.TheRepublic,ηΟλομέ λεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου αποφάνθηκεότι δεν είναι επι/ τρεπτήηανάληψηαπόΥπουργό καθηκόντωνΠροϊσταμένουΤμή ματος στηΔημόσια Υπηρεσία, ενόψειτωνπρονοιών τουΑρθρου 35 59.2 του Συντάγματος,το οποίο καθιστάτο αξίωματου Υπουρ- . γούασυμβίβαστο,μεταξύάλλων,προςπαν"έτεροδημόσιο αξίω- \ μαήθέση",όροςπουπεριλαμβάνει,κατ*εφαρμογήτουΑρθρου41 του Συντάγματοςκαι τον Προϊστάμενο Τμήματος της Δημόσιας Υπηρεσίας. ΤοΑνώτατο Δικαστήριο,έκαμεσαφέςστην απόφαση 40 τουότι ασχολήθηκε μόνο μετηνπροσυπογραφήαπό τον Υπουρ γό της εμπιστευτικής έκθεσης πουέπρεπεναείχευπογραφεί από τον Προϊστάμενο τουΤμήματος, καιόχι μεάλλακαθήκοντα του ΠροϊσταμένουτουΤμήματοςή του Υπουργού. 208 3ΑΛΛ Δημοκρατία ν.Κωνσταντινίοη (Αρ. 1) Ηαρχήτηςανεξαρτησίαςτωνοργάνωνπουέχουνεξουσίαγια διορισμούς και προαγωγές δημοσίων λειτουργών ηοποία ανα πτύχθηκε στην Frangoulides (Νο.2) ανωτέρω, επανατονίστηκε απότηνΟλομέλειαστην υπόθεση C.T.O, v. Hadjidemetriou. 5 10 ΣτηνυπόθεσηΡίΚ και Αλλοι ν.Καραγιώργηκαι Αλλων,κρί θηκαναντισυνταγματικάταάρθρα τουπερί ΟρισμένωνΝομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου (Διορισμός Διοικητικών Συμβου λίων)Νόμουτου 1988 (Ν.149/88), πουθεσμοθετούσαν τηνπαρουσίαπαρατηρητώνοιοποίοι θαορίζονταν απόπολιτικάκόμματα, κατάτιςσυνεδρίεςτωνΔιοικητικώνΣυμβουλίωντωνΗμικρατικών \ Οργανισμών και τησυμμετοχήπολιτικών κομμάτων στη διαδικα σίαεπιλογής των μελώντων Διοικητικών Συμβουλίων. Οιδιατά ξειςαυτέςκρίθηκαναντισυνταγματικέςγιατουςπιοκάτωλόγους: 15 1. Ηδιάμέσουτωνπολιτικών κομμάτωνθεσμοθέτησητηςΒουλής των Αντιπροσώπων, γιακαταρτισμό των Διοικητικών Συμβου λίων τωνΗμικρατικών Οργανισμών, παραβαίνειτην αρχή της διάκρισης των Εξουσιών. 20 25 30 35 40 2. Η παρουσίατηςπολιτικής εξουσίας μέσωτωνεκπροσώπων των πολιτικών κομμάτων στις συνεδρίες τωνσυμβουλίων των ορ γανισμών, προσκρούει 'στη συνταγματική αρχή του διαχωρι σμούτης πολιτικής εξουσίας απότηδιοικητική λειτουργία. > 3. Τασχετικά άρθρατου Νόμου 149/88, παραβιάζουν την αρχήτης ισότητας που διασφαλίζεται μετοΑρθρο 28του Συντάγματος, μετηδημιουργία διάκρισης μεταξύ των υποψηφίων πουπροτεί νονταιγιαδιορισμό απόταπολιτικάκόμματαπουεκπροσωπούνταιστηΒουλήκαιτωνατόμωνπουανήκουνσεκόμματαπουδεν εκπροσωπούνται στη Βουλήήείναιπολιτικάανέντακτα. Στηνυπόθεση Καραγιώργηκαι'Αλλοι(ανωτέρω),δενκρίθηκε πωςαπαγορεύειτοΣύνταγμαναασκεί το Υπουργικό Συμβούλιο ήΥπουργός, οποιαδήποτε διοικητική λειτουργία. Στηναπουσία τέτοιου συνταγματικού περιορισμού, εναπόκειται στο νομοθέτη νακατανείμειδιοικητικέςαρμοδιότητες,υπότηνπροϋπόθεσηπά ντοτε,ότι τηρείται ηαρχήτης διάκρισης των Εξουσιών, θέματα που αφορούντην ΑστυνομικήΔύναμηρυθμίστηκαν συνταγματικάμεταΑρθρα 131,47(στ),50.1.Γ.και57.3 τουΣυντάγματος,χω ρίς όμως ναανατίθεταιηαρμοδιότηταγι'αυτήκαι ειδικάγιατη διαθεσιμότητα αξιωματικού τηςΑστυνομίαςσεκάποιοδιοικητι κόόργανο,όπωςστηνπερίπτωσητωνδημοσίων υπαλλήλων,από τους οποίους ρητά εξαιρεί τοΣύνταγματα μέλητων Σωμάτων 209 0 α Δημοκρατίαν.Κωνσταντινίδη(Αρ.1)
(1996)Ασφαλείας. Ενόψει όσων αναφέρονταιπιο πάνω,προκύπτειτο συμπέρασμα, ότι δεν παραβιάσθηκεοποιαδήποτεσυνταγματικά κατοχυρωμένηαρχή απότονεπίδικο Κανονισμό. Β. Υπό Πική,Π.: 5 Ο Κ.47των Κανονισμών,παραβιάζειτηναρχήτηςδιάκρισης πουγίνεταιστο Σύνταγμαμεταξύτουπεδίουτηςπολιτικήςεξου σίας και της διοικητικής λειτουργίας, λόγω παροχής εξουσίας στον Υπουργό, φορέαπολιτικής εξουσίας,ναπροβαίνει στη λήψηδιοικητικών μέτρων,όπως είναι ηεξουσία να θέτει σεδιαθε σιμότητα Ανώτερο Αξιωματικό της Αστυνομίας εκκρεμούσης δι οικητικής έρευνας εναντίον του,σε σχέσημε τηδιάπραξηποινι κούήπειθαρχικού αδικήματος. 10 15 Η διάκριση μεταξύ πολιτικής εξουσίας και διοικητικής λει τουργίας καθιερώνεται απότο Σύνταγματης Κυπριακής Δημο κρατίαςμετρόποκαθοριστικό.Προσδιορίζεταιτοαντικείμενοτης πολιτικής εξουσίαςκαιαντιδιαστέλλεταιπροςεκείνοτηςδιοικητι κής λειτουργίας, αφενός,και καθιερώνεται το ασυμβίβαστο του πολιτικούκαιτουδιοικητικούαξιώματος, αφετέρου. Ηεκτελεστικήεξουσία τηνοποίανασκούν OLΥπουργοίδυνά μει του Άρθρου 58 του Συντάγματος,ταυτίζεταιμετην πολιτική εξουσία. Η διοίκηση,έχειωςαντικείμενο τηνεύρυθμηλειτουργία της Δημόσιας Υπηρεσίας πουεπιτυγχάνεταιμέσωτηςεποπτείας της άσκησης της. Αναμφίβολα ο Υπουργός δεν μπορεί να επο πτεύει τηνδιοίκηση όλων όσων εμπίπτουνκατά ταγενικώςκρα τούντα στην αρμοδιότητα του Υπουργείου του. (Αρθρο 58.2(a) τουΣυντάγματος). Όπως έχει νομολογιακά κριθεί, το κατάλοιποτηςεκτελεστι κήςεξουσίας,γενικάκαισεσχέσημετηΔημόσια Υπηρεσία, ειδι κά,εμπίπτει στην αρμοδιότητατουΥπουργικού Συμβουλίου. Το κατάλοιπο εξουσίας περιορίζεται σε κλάδους ομοιογενείς προς εκείνους πουκαθορίζονταιστοΑρθρο54 του Συντάγματος. Η εξαίρεση θεμάτων που αφορούντη συνήθη λειτουργία της Αστυνομίας και της Χωροφυλακής, από τις αρμοδιότητες του Υπουργικού Συμβουλίου (Αρθρο 50Γ σεσυνδυασμό μετοΑρθρο 54(γ)), συνάδει με τα γενικά χαρακτηριστικά της εκτελεστικής εξουσίαςτουΥπουργικού Συμβουλίου,ηοποίασυναρτάταιμεθέ ματα γενικής πολιτικής, εποπτείας και συντονισμού των δημο σίων υπηρεσιών. 210 20 25 30 35 40 3ΑΛΛ 5 Δημοκρατία ν.Κωνσταντινίοη (Αρ.1) Ηδιάκριση μεταξύφορέων πολιτικής καιδιοικητικής λειτουργίας, διαπιστώθηκεκαιστηνPavloa v.Returning Officerand Othersστην οποία αποφασίστηκεότι όντως τοαξίωματουδημοτικού συμβούλου, αφενός,καιτουδημοσίουυπαλλήλουήτουυπαλλήλουοργανισμούδημοσίουδικαίου,αφετέρου, είναιασυμβίβαστα. Στην υπόθεση ΡΙΚ και Αλλοι ν. Καραγιώργη και Άλλων τονί στηκε ότι το Σύνταγμα απαγορεύει την ανάμειξη της πολιτικής εξουσίας στη διοικητική λειτουργία τουκράτους. 10 Σε τρεις άλλες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου κρίθηκε ότι η απόφαση βάσει της οποίας δημόσιος λειτουργός τίθεται σε διαθεσιμότητα, συνιστά διοικητικό μέτρο. 15 Ηδιασφάλισηκαιεφαρμογήτουπειθαρχικούκώδικατου Αστυνο μικού Σώματος που προβλέπεται στους Κανονισμούς, μεταξύ των οποίωνεντάσσεται καιοΚ.47,συνιστούν πτυχέςτηςδιοικητικήςλει τουργίαςόπουδενχωρεί ανάμειξητηςπολιτικής εξουσίας. 20 Ηδιαπίστωση τουπρωτόδικουΔικαστή,ότι συντρέχουν ιδιαίτερα ισχυροί λόγοι γιαθεσμικόδιαχωρισμότηςλειτουργίας τουΑστυνομι κούΣώματοςαπότηνπολιτική εξουσία,είναιαπόλυτα ορθή. 25 Ηδυνατότηταεκτέλεσης διοικητικής ενέργειας απότουςδύοφορείς εξουσίας είναι συνταγματικά απαράδεκτη,θεσμικά αντινομική και λειτουργικά παράδοξη. 30 Η διάκριση μεταξύ πολιτικής εξουσίας καιΔιοίκησης που θέτει το Σύνταγμα,αποσκοπεί στη διασφάλιση εκτελέσεως τωνκαθηκόντων των δημοσίων λειτουργών μακριάαπότην πολιτική και στην κατοχύρωση του πολιτικά απρόσωπου χαρακτήρα της Δημόσιας Υπηρεσίας στο σύνολο της. 35 Εν όψει των αρχών που αναφέρονται πιο πάνω, εξάγεται το συμπέρασμα ότι ο Κ.47 προσκρούει στη διάκριση πουγίνεται στοΣύ νταγμαμεταξύτουπεδίουτηςπολιτικής εξουσίαςκαιτηςδιοικητικής λειτουργίας καιείναιγιατολόγο αυτόαντισυνταγματικός. Η έφεση επιτυγχάνει. Η πρωτόδικη απόφαση παραμερίζεται. 40 Γ - Υποθέσειςπου αναφέρθηκαν: ΡίΚ και Αλλοι ν. Καραγιώργη και Αλλων
(1991)3Α.ΑΛ. 159, 211 Δημοκρατία ν.Κωνσταντινίδη(Αρ.1)
(1996)Frangoulides (Νο.2) v.TheRepublicof Cyprus
(1966)3C.L.R. 676, C.T.O. v.Hadjidemetriou
(1987)3 C.L.R. 780, Παπαγεωργίου καιΆλλοι v.Κυπριακής Δημοκρατίας, Α.Ε. 941, 944, ημερ. 10.4.1990, 5 Πρόεδρος τηςΔημοκρατίας ν. Βουλής τωνΑντιπροσώπων
(1991)3 Α.Α.Δ. 611, 10 ΠρόεδροςτηςΔημοκρατίας ν. Βουλής τωνΑντιπροσώπων
(1991)3 ΑΛΛ. 252, Κυπριακή Δημοκρατία ν.Πογιατζής
(1992)3ΑΛΛ. 196, 15 The Improvement BoardofEylenja v.Constantinou
(1967)1 C.L.R. 167, Lysiotouv.Papasawa andAnother
(1968)3 C.L.R. 173, 20 Papapetrou v. TheRepublic (Public Service Commission) 2R.S.C.C. 61, Hadjidemetriou v.C.T.O.
(1986)3 C.L.R. 1956, 25 ΠρόεδροςτηςΔημοκρατίας v. Βουλής τωνΑντιπροσώπων
(1985)3 C.L.R. 1429, Pavlou v.Returning OfficerandOthers
(1987)1C.L.R. 252, 30 Payiatas v. TheRepublic
(1984)3C.L.R. 1239, Νικολάου v. Κυπριακής Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 692/92, ημερ. 22.10.1992, 35 Περικλέους ν. Συμβουλίου Βελτιώσεως Αγίας Νάπας.
(1993)3 ΑΛΛ. 579, Stokkos v.TheRepublic
(1983)3C.L.R. 1411, 40 R. v.MetropolitanPoliceCommissioner[1968] 1All E.R. 763, Grigoropoulos v. TheRepublic
(1984)3C.L.R. 449. 212 3 Α.Α.Δ. Δημοκρατία ν. Κωνσταντινίδη (Αρ. 1) Έφεση. 5 Έφεσηεναντίον της απόφασηςΔικαστή τουΑνωτάτου Δικα στηρίου Κύπρου (Νικήτα, Δ.) που δόθηκε την 1 Σεπτεμβρίου 1995 (Αριθμός Προσφυγής 1071/94) μετηνοποίααποφασίσθηκε κατά πλειοψηφία, ότι ο Κανονισμός 47 των περί Αστυνομίας (Πειθαρχικών) Κανονισμών του 1989 (ΚΔΠ 53/89),είναι αντι συνταγματικός. 10 Α. Μαρκίδης, Γενικός Εισαγγελέας τηςΔημοκρατίας,Μ. Φλωρέντζος,Εισαγγελέας της Δημοκρατίας και Τ. Πολνχρονίδου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας,για την Εφεσείουσα Δη μοκρατία. 15 Α. Σ.Αγγελίδηςμε Α. Παπαχαραλάμπους,γιατον Εφεσίβλητο. Cur. adv. vult. 20 25 30 35 40 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Δ.: Αυτή είναι η απόφαση των Δικαστων Παπαδόπουλου,Αρτεμίδη, Νικολάουκαι εμένα. Ο εφεσίβλητος είναιανώτεροςυπαστυνόμος.ΟΥπουργός Δι καιοσύνης και Δημόσιας Τάξης τον έθεσε σε διαθεσιμότητακατ' επίκλησητηςεξουσίας πουτουπαρέχειο Κανονισμός 47τωνπερί Αστυνομίας (Πειθαρχικών) Κανονισμών του 1989 (Κ.ΔΠ 53/89).Ο εφεσίβλητος, μαζί μεάλλα,υποστήριξε πως ο Κανονι σμός 47 είναι αντισυνταγματικός. Ο συνάδελφος μας που εκδί κασετηνυπόθεση σεπρώτοβαθμόδέχθηκετην εισήγηση. Περιλήφθηκεστουςλόγους έφεσης πουάσκησεηΔημοκρατίαη θέση,πως δεν εγειρόταν το θέμααφούδεν είχαν εξεταστεί οιπα ράλληλοι ισχυρισμοί του εφεσίβλητου σε σχέση με το κύρος της απόφασης. Θαπροέκυπτε το ζήτημα της αντισυνταγματικότητας του Κανονισμού μόνο αν απορρίπτονταν οι υπόλοιποι ισχυρισμοί. Αυτός ο λόγος έφεσης εγκαταλείφθηκε κατά την ακρόαση αφούτοθέμαείχεήδηαποφασισθεί. Θαανακύψουνοι ισχυρισμοί που δεν εξετάστηκαν πρωτοδίκως ανηέφεση, μοναδικόθέματης οποίας είναι ησυνταγματικότητατου Κανονισμού 47, επιτύχει. Αποτελείτονπυρήνατουσκεπτικούτηςπρωτόδικηςαπόφασης ηαναγνώρισηπωςτο Σύνταγμακαθιερώνει όχι μόνο τηδιάκριση μεταξύ νομοθετικής, εκτελεστικής και δικαστικής εξουσίας, αλλά καιτηδιάκρισητηςπολιτικής εξουσίας απότηδιοίκηση. Όχιγια τί υπάρχειορισμένησυνταγματικήδιάταξητέτοιου περιεχομένου. 213 Κωνσταντινίόης, Δ. Δημοκρατία ν.Κωνσταντινίδη(Αρ. 1)
(1996)Η κρίση ως προς την αντισυνταγματικότητα του Κανονισμού δεν συναρτήθηκε προς οποιοδήποτε άρθρο του Συντάγματος ως καθιεοώνον ή εκτουοποίου εξάγεται διάκρισητέτοιας μορφής. Έγι νε αναφοράστο άρθρο58 τουΣυντάγματοςπουαναφέρεταιστην εκτελεστική εξουσία Υπουργού και στο Μέρος VIII του Συντάγ5 ματος (άρθρα 129 -132) το οποίο αφοράστις Δυνάμεις Ασφαλεί ας,περιλαμβανομένης καιτηςΑστυνομίας, αλλάγιαναυποδειχθεί πως δενπροσφέρονται αφ'εαυτώνωςθεμέλιοή έρεισμα τηςεξου σίας γιαδιαθεσιμότητα.Εξηγείται, μεαναφοράστηνυπόθεση ΡΙΚ και Άλλοι ν.Καραγιώργη και Αλλον
(1991)3Α.Α.Δ.159,πωςκα- 10 τάτηνκρίσητηςσυνταγματικότηταςΝόμουαντιπαραβάλλονταιοι πρόνοιες τουπρος "τις διατάξειςκαιυπόβαθροτουΣυντάγματος που κατ' ισχυρισμό παραβιάζονται"και διαπιστώνεται "πως το πνεύμαπουαναβλύζειαπότησχετικήνομολογία... είναιότιηυπη ρεσιακήυπόσταση τωνκρατικώνυπαλλήλων πρέπει ναμένειανε- 15 πηρέαστη από την πολιτική εξουσία". Εξειδικεύεται η υπόθεση CharilaosFrangoulides (No.2) v.Republic
(1966)3 C.L.R. 676 και συναφώςηυπόθεση ΡΙΚ καιΆλλοι ν.ΚαραγιώργηκαιΆλλων (ανωτέρω) και η υπόθεση C.T.0 v. HadjiDemetriou
(1987)3 C.L.R.780 οι οποίες αναφέρονται στην πρώτη.Παραθέτουμε την 20 καταληκτικήπαράγραφοτηςπρωτόδικηςαπόφασης: "Έχω την άποψηότι ηδιάκριση πολιτικής εξουσίας και διοί κησης, που αποτελεί πάγιανομολογιακή αντίληψη σύμφωνα με ταδεδομένα που ανέπτυξα, μπορεί και πρέπει να επεκτα- 25 θείγιανακαλύψει καιτηνπερίπτωση τηςΑστυνομίας. Υπάρ χουν πιστεύω ισχυρότεροι λόγοιπουεπιβάλλουν τοδιαχωρι σμό. Ηαστυνομία κατ' εξοχήν πρέπειναευρίσκεται εκτός του πεδίου της πολιτικής ήτων πολιτικών μεταβολών. Σανθέμα αρχής είναι αποτελεσματικότερο εχέγγυο για αντικειμενική 30 εφαρμογήτουνόμου στο πλαίσιο τουκράτουςδικαίου. Μπορούμε λοιπόν να συμπεράνουμε ότι ο Καν. 47
(1)της Κ.Δ.Π. 53/89 αντίκειται στη συνταγματικά κατοχυρωμένη αρχήτης διάκρισης των εξουσιών. Καιότι ηεπίδικηαποφα- 35 ση, με την οποία τίθεται σε διαθεσιμότητα ο αιτητής, είναι αντισυνταγματική ως αντιβαίνουσα στην ίδια αρχή." Ο Γενικός Εισαγγελέας αμφισβήτησε πως αναγνωρίστηκε από τηνομολογία ότι στο Σύνταγμαενυπάρχειγενικήδιάκρισημεταξύ 40 πολιτικής εξουσίας και διοίκησης. Υποστήριξε πως διάκριση τέ τοιαςμορφήςθαμπορούσεναδιαπιστωθείμόνομεαναφοράσεσυ γκεκριμένο άρθροτουΣυντάγματοςκαιότιοιυποθέσεις πουανα φέρθηκαν είχαν ως υπόβαθρο συγκεκριμένες διατάξεις του Συ214 3 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Δημοκρατία ν.Κωνσταντινίδη(Αρ.1) Κωνσταντινίδης,Δ. ντάγματος, ειδικάτοάρθρο 122σε συνδυασμό προςτοάρθρο 125. Αφορούσαν σελειτουργούς μέλητηςΔημόσιας Υπηρεσίας στηνέν νοιατηςοποίαςδενπεριλήφθηκεηΑστυνομία, θέματατηςοποίας ρητά εξαιρέθηκαν από το πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της εκτελεστικής εξουσίας. Ηαπουσίαρητώνδιατάξεωνόμοιου ήανάλογου περιεχομένου ωςπροςτηνΑστυνομία, αποκαλύπτειτηθέληση του Συνταγματικού Νομοθέτη να ισχύει ως προς αυτή διαφορετική ρύθμιση. Ποια θα μπορούσε να είναι η ρύθμιση, εναπόκειται στο νομοθέτη και πάντως εξάγεται από το συνδυασμό των άρθρων 47(στ), 131,50.1.Γκαι57.3.ΤηνκορυφήτηςΑστυνομίας τηδιορί ζει και την παύει ο Πρόεδρος και ο Αντιπρόεδρος της Δημοκρα τίας,αναγκαστικάτώραοΠρόεδρος,οιοποίοιείναιπολιτικάπρό σωπα. Επίσηςηπαροχή στον Πρόεδροή τονΑντιπρόεδρο τηςΔη μοκρατίας του δικαιώματος αρνησικυρίας σε σχέση με απόφαση τουΥπουργικού Συμβουλίου πουαφορά"εις ταςεξωτερικάς υπο θέσεις, τηνάμυναή τηνασφάλειαπερί ων το Αρθρο50"αποκαλύ πτει όχι απλώς μη διαχωρισμό, αλλά συγχώνευση της πολιτικής εξουσίας μετη διοικητικήλειτουργία ωςπροςτοζήτημαπουσυζη τούμε. Ηπαροχήδικαιώματος αρνησικυρίας σε σχέσημε αποφάσεις αφορώσες, μεταξύ άλλων, σε "διορισμούς στελεχών και την προαγωγή αυτών" προϋποθέτει αναγνώριση αρμοδιότητας του Υπουργικού Συμβουλίου ως προςαυτά. Οόρος "διορισμός" περι λαμβάνει,κατάτοάρθρο 19τουπερί ΕρμηνείαςΝόμουΚεφ. 1 αλ λάκαιανεξάρτητααπό αυτόανεθεωρείτο ότι οι διατάξειςτουδεν εκτείνονται καισεόρους στο Σύνταγμα, καιτηδιαθεσιμότητα. Ο κ. Αγγελίδηςυποστήριξε την ορθότητατης πρωτόδικης από φασης.Επεκτάθηκεσεαναφοράστηνομολογία στην οποία στηρί χτηκε καιαπάντησε στην επιχειρηματολογία του Γενικού Εισαγγελέα. Επεσήμανε πωςτο άρθρο50 και,σε συνδυασμό, τοάρθρο 57 του Συντάγματοςδερυθμίζουν τηνάσκησητης εκτελεστικής εξου σίαςαλλάτοδικαίωμααρνησικυρίας. OLφορείςάσκησηςτηςεκτε λεστικήςεξουσίας καθορίζονταιμεταάρθρα47,48και49ωςπρος τον Πρόεδρο τηςΔημοκρατίας,το άρθρο54 ως προς το ΥπουργικόΣυμβούλιο καιτοάρθρο58ωςπροςτουςΥπουργούς. Δενπρο κύπτει απόταάρθρααυτάπαροχήεξουσίας στο Υπουργικό Συμ βούλιο ήτον Υπουργόαναφορικάμετο θέμαπουσυζητούμε και, συνεπώς, ορθάκρίθηκε ότι αυτόεκφεύγει των ορίων τηςαρμοδιό τητας τους. Το Αρθρο 57, όταν παραπέμπει στα "θέματα" του Αρθρου50,εννοείεκείνα πουανήκουνστο Υπουργικό Συμβούλιο καιεκείνοπουανήκειστοΥπουργικό Συμβούλιο είναιο ευρύτερος σχεδιασμός καιόχι οδιορισμός αστυνομικών. Περαιτέρω,το άρ θρο50αποσαφηνίζειπωςτοδικαίωμααρνησικυρίαςδενπεριλαμ βάνει "τα αφορώντα εις την συνήθη λειτουργίαν της αστυνομίας 215 Κωνσταντινίδης, Δ, Δημοκρατία ν.Κωνσταντινίδη(Αρ. 1)
(1996)καιτης χωροφυλακής". Σύμφωναμετην εισήγηση του είναι σχετι κή ηαπόφαση της Ολομέλειας στην υπόθεση Νεόφυτος Παπάγε· ωογίονκαι Άλλοι ν.ΚυπριακήςΔημοκρατίαςΑΕ 941και944 ημε ρομηνίας 10 Απριλίου 1990 στην οποία, μεταξύ άλλων, κρίθηκε πωςταΑρθρα 130και 131τουΣυντάγματοςπροβλέπουν μόνογια τη συγκρότηση της Αστυνομικής Δύναμης και πως το κατάλοιπο των εξουσιών πουκαθορίζονται στο Αρθρο 54 του Συντάγματος δεν παρέχει στο Υπουργικό Συμβούλιο εξουσία "νατερματίζει τις υπηρεσίες μέλους της αστυνομικής δύναμης για λόγους δημοσίου συμφέροντος". Εξάγει στοτέλος οκ.Αγγελίδηςωςτηναιτιολογική σκέψηπου οδήγησε στην εφαρμογή της αρχής στην υπόθεση ΡΙΚ και Άλλοι ν. Καραγιώργη και Άλλων(ανωτέρω) σε σχέση με τον αποκλεισμό,στηνπερίπτωσηεκείνη,τηςπολιτικής εξουσίας απότη διοικητικήλειτουργία, τησυνταγματικήαπαίτησηγιαισότητατων πολιτών. 5 10 15 Μελετήσαμε τις εισηγήσεις καιτηνομολογία πάνωστοθέμα. Έχουμεκαταλήξει πως ηέφεση πρέπει ναεπιτύχει. Ακολουθείη αιτιολογία της απόφασηςμας. 20 Είναι πάγια νομολογημένο πως ησυνταγματικότητα νόμου ή κανονισμού ελέγχεται με την αντιπαραβολή του προς τη συγκε κριμένη συνταγματικήδιάταξη τηνοποίαφέρεταινα παραβαίνει. Στην Αναφορά Πρόεδρος της Δημοκρατίας ν. Βουλήςτων Αντι προσώπων
(1991)3 Α.Α.Δ. 611,(βλ. συναφώς και Πρόεδρος της 25 Δημοκρατίας ν. Βουλής των Αντιπροσώπων
(1991)3 Α.Α.Δ. 252 στη σελ. 265) σεσχέσημε ισχυρισμό ότιη δυνατότηταένταξηςδη μοσίων υπαλλήλων σεπολιτικάκόμματαθαδημιουργούσε προϋ ποθέσεις δυσμενούς διάκρισης σε βάρος υφισταμένων τους που δεν είναι ομοίως μέλη του ίδιου κόμματος, η πλειοψηφία του 30 Ανωτάτου Δικαστηρίου επισήμανε ταακόλουθαστησελίδα 618: "Ησυνταγματικότητα ενός νόμουκρίνεται μεβάση τοπεριεχό μενο του σε συνάρτηση με το Αρθρο του Συντάγματοςγια το οποίο προβάλλεται ο ισχυρισμός πωςβρίσκεται σε αντίθεση ή είναι ασύμφωνος. Ηδυνατόν συμπεριφορά ενός ατόμουκατά τρόποαντίθετοπροςτηνπιστήκαινόμιμη εκπλήρωση τωνκα θηκόντων του και η δυνατόν, μεροληπτική άσκηση των καθη κόντων τουδεν μπορεί ναλαμβάνεταιυπόψησανστοιχείο κή ρυξης ενός νόμου ως αντισυνταγματικού,πουστην κρινόμενη μάλιστα περίπτωση, αίρει τον περιορισμό που τέθηκε στην άσκηση ενός κατοχυρωμένου συνταγματικάδικαιώματος". Γι' αυτόακριβώςτολόγο τοΑνώτατο Δικαστήριο επιλαμβάνε216 35 40 3ΑΛΛ. Δημοκρατία ν.Κωνσταντινίδη(Αρ. 1) Κωνσταντινίδης,Δ. ταιεισηγήσεωνγιααντισυνταγματικότηταεφόσον προσδιορίζεται επακριβώς το ζήτημα που εγείρουν. Η απόφασητης Ολομέλειας στηνυπόθεσηΚυπριακήΔημοκρατία ν.ΠάμποςΠογιατζής
(1992)3Α.Α.Δ. 196,είναιχαρακτηριστική: 5 10 15 20 "Η συνταγματικότητα νόμου συνιστά νομικό θέμα ιδιάζουσας σημασίας και σπουδαιότητας. Η πραγματικότητα αυτή ανα γνωρίστηκε στην The Improvement Board of Eylenja v. Andreas Constantinou
(1967)1 C.L.R.167.Toδικαστήριουπέδείξε ότι ησυνταγματικότητα νόμου ήκανονισμού μπορεί να καταστεί επίδικοθέμαμόνον μετάτονεπακριβήπροσδιορισμό τουάρθρουή άρθρωντουνόμου πουαμφισβητούνται και των συνταγματικών διατάξεωνπροςτις οποίες προσκρούουν." Το θέμακρίθηκεπρωτόδικακαιδεν εγείρεται ζήτημαδικονο μικής υφήςαλλά ηανάγκητέτοιου προσδιορισμού, ως θέμαου σίας, παραμένει. Το επισημαίνει και ο συνάδελφος μας στην πρωτόδικη απόφασηόταν παρατηρεί ότι "ο σταθερός και μόνι μος γνώμονας κρίσης της συνταγματικότητας, είναι το ίδιο το Σύνταγμα", και ακόμαόταν,με αναφοράστην αρχήτης διάκρι σης των λειτουργιών εξηγείπως "χωρίς να είναι ρητά διατυπω μένη στο κείμενο τουΣυντάγματος, συνάγεται αβίαστααπό πολ λές επιμέρους διατάξεις τουκαιαπότο όλον πνεύμαπου διέπει τον πολιτειακό μαςχάρτη". 25 30 35 40 Αλλά πρέπει να διευκρινίσουμε πως η συμπόρευσή μας ως προς την αναφοράκαιστο πνεύμα πουδιέπει το Σύνταγμαοφεί λεται στην κρίση μας πως και αυτό το πνεύμα προσλαμβάνει τη διάστασησυνταγματικήςεπιταγήςμόνοσεσυνάρτησηπροςτιςσυγκεκριμένες διατάξειςαπότις οποίες αναδύεται.Και είναι μεαυ τήτην έννοια πουαντιλαμβανόμαστε καιτην αναφοράστηνυπό θεση ΡΙΚ καιΆλλοι ν.ΚαραγιώργηκαιΆλλων(ανωτέρω)πως "η μεθοδολογία κρίσης της συνταγματικότητας των Νόμων έγκειται στην αντιπαραβολήτων προνοιών τους μετις διατάξειςκαιυπόβάθροτου Συντάγματοςπουκατ' ισχυρισμό παραβιάζονται". Το. πνεύμα και το υπόβαθρο του Συντάγματος δεν προσλαμβάνουν εννοιολογικό περιεχόμενο ασύνδετο προς τις ρητές διατάξεις του Συντάγματος.Αναπόφευκτα προσδιορίζονται με αναφοράσεαυ τές,σεόσακατάτουςερμηνευτικούς κανόνεςπροκύπτουναπόαυτέςκαισεόσααυτές συνεπάγονται. Όσα αναφέρει ο Α.Ι. Μάνεσης στο έργο του Συνταγματικό Δίκαιο, έκδοση 1980, Τόμος 1σελ. 158 ως προς τις ίδιες τις γε νικές αρχές πουπεριέχονται στο Σύνταγμα,είναι σχετικά: 217 Κωνσταντινίοης, Δ. Δημοκρατίαν.Κωνσταντινίδη(Αρ. 1)
(1996)"Οι γενικές αρχές του Συντάγματος ενδέχεται είτε να εξαγ γέλλονται και διατυπώνονται ρητά σεδιατάξεις τουΣυντάγ ματος (π.χ. η αρχήτης λαϊκής κυριαρχίαςστο άρθρο 1 παρα γρ. 2 - 3 του ισχύοντος Συντάγματος μας,ηαρχή της ισότη ταςστο άρθρο4 Συντ.,ηαρχήτηςαξίαςτηςανθρώπινηςπροσωπικότητας στα άρθρα2 παραγρ. 1,5 παρ. 1,7 παραγρ. 2, 106 παραγρ. 2 Συντ.)· είτενα συνάγονται σαφώς από ειδικό τερες διατάξεις του (π.χ.η αρχήτης διάκρισης των εξουσιών από το άρθρο 26 Συντ.,ηαρχή της ελευθερίας από τις περί ατομικών δικαιωμάτων διατάξειςτων άρθρων5- 20 Συντ.,η αρχή της νομιμότητας και του κράτους δικαίουαπότις δια τάξεις των άρθρων 5 -20,43 παράγραφος 1,50, 87παραγρ. 2, 93 παραγρ. 4, 94 -95, 99και 100 Συντ.,ηαρχήτου κοινω νικού κράτους απόταάρθρα21 -25 και 106 Συντ.κ.ο.κ)". 5 10 15 Ακόμα είναι διαφωτιστικήηπροσέγγιση τουως προςτην "ιδε ολογική λειτουργία" τουΣυντάγματοςστοπλαίσιοτου ευρύτερου θέματος της πολιτικής σημασίας του. Παραθέτουμε απόσπασμα απότις σελίδες 174 και 175: 20 "Μίαειδική έντονη μορφήτης ιδεολογικής λειτουργίας του Συ ντάγματοςαποτελεί ηαντίληψηότιτούτοείναι'σύστημα αξιών', οι οποίες του προσδίνουν μίαουσιαστική ενότητα,πέρα- πριν καιπάνω- απότους επιμέρους κανόνεςκαιδιατάξεις. Κανείς, βέβαια,δεν αρνείται ότι κάθεΣύνταγμααπηχείορισμένες ηθι- 25 κοπολιτικές αξιολογήσεις τουσυντακτικού νομοθέτη,ο οποίος είτεσυνειδητά είτεασυνείδητα επηρεάζεται ή 'δεσμεύεται' από αυτές κατά τηθέσπιση των συνταγματικών κανόνων. Οι αξίες όμως, από τις οποίες εμπνέεται ο συντακτικός νομοθέτης και διαπνέεται το Σύνταγμα, ισχύουν στο βαθμό και όπως συγκε- 30 κριμενοποιούνται και συγχωνεύονται στους θεσμούς και στις διατάξεις του Συντάγματος,δηλαδήδυνάμει και βάσει αυτών. Δεν έχουν καθεαυτέςδικαιϊκόχαρακτήρακαινομικήαυθυπαρ ξία,ώστενασυνθέτουν ένα 'αξιολογικό* σύστημα πουνααντι διαστέλλεται προςτο Σύνταγμακαθεαυτόκαι μάλιστανααντί- 35 παρατάσσεταιπροςτονκανονιστικό χαρακτήρατουΣυντάγμα τος,τον οποίονασχετικοποιεί καιτουοποίουνα υπερισχύει." Ομοίως στον Γ. Κασιμάτη -ΣυνταγματικόΔίκαιο Π,Οι λει τουργίες του κράτους έκδοση 1980, Τεύχος αστη σελ. 64. 'Τοδεύτεροζήτημαπουχρειάζεταιδιευκρίνιση είναιηνοηματι κήσχέση μεταξύτωνθεμελιωδών αρχώνκαιτωνλοιπών διατά ξεων του Συντάγματος. Οι θεμελιώδεις αρχές δεν έχουν μόνο 218 40 3 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Δημοκρατία ν.Κωνσταντινίδη(Αρ. 1) Κωνσταντινίοης, Λ ένανόημαapriori καθορισμένο που μπορεί μόνο τουν' αποτε λέσει τηβάση για την ερμηνεία των διατάξεων που τις συγκε κριμενοποιούν. Τονόηματους διαμορφώνεται καιαπότιςδια τάξεις,μετις οποίες οσυντακτικός νομοθέτης προσδιόρισε και ρύθμισε ειδικότερα το πολίτευμα. Πριν τις χρησιμοποιήσουμε, συνεπώς,για ερμηνευτικούς κανόνες,θαπρέπει να προσδιορί σουμετο πλήρες νόημα τους με βάσητο όλο σύστημα των συ νταγματικώνδιατάξεων,στις οποίεςανήκεικαιη ερμηνευτέα Η νοηματικήαλληλεξάρτηση καιαλληλεπίδραση των θεμελιωδών αρχώνκαιτωνλοιπών συνταγματικώνκανόνωνπουρυθμίζουν τοπολίτευμαυποχρεώνει τονερμηνευτήτωντελευταίων τούτων ναπροσδιορίσει το πλήρες νόηματων πρώτων μεβάσητο όλο σύστημα τηςσυνταγματικήςδιαμόρφωσης του πολιτεύματος". Αγόμεθα στην κατάληξηπως η διαπίστωση εκτουΣυντάγμα τος διάκρισης της πολιτικής εξουσίας από τη διοικητική λει τουργία, με την έννοια που προσδόθηκε στους όρους, τέτοιας εμβέλειας και τέτοιου πεδίου εφαρμογής ώστε να αποκλείει τη νομοθετική ανάθεση στον Υπουργό της εξουσίας που συζητούμε,χωρίςπροσδιορισμό των συνταγματικών διατάξεων πουτην καθιερώνουν ήαπότις οποίες προκύπτει,αποβαίνει ατελής. Η επισήμανση πως το Αρθρο 58 του Συντάγματος ή και τα Αρθρα 129 - 132 δεν παρέχουν το θεμέλιο ή το έρεισμα τέτοιας εξουσίας,εκφεύγει τουεπίδικουθέματος. Δεν ήτανκανηεισήγη ση του Γενικού Εισαγγελέα πως ο Υπουργός θα μπορούσε να ασκήσει τέτοια εξουσία με νομιμοποιητική δύναμητις διατάξεις του Συντάγματοςκατ' ευθείαν. Και δενήταναυτήηκεντρική αι τιολογική βάση της πρωτόδικης απόφασης όπως προκύπτει και απότηναποδοχήπως "αντισυνταγματικός" είναιοΝόμοςοοποί ος "δεν έχεικάποιοαπότα 'στοιχεία' που 'απαιτεί'τοΣύνταγμα ή ότι έχει κάποιο 'στοιχείο' που 'απαγορεύει' το Σύνταγμα και ακόματον οποίο το Σύνταγμα'δεν επιτρέπει* ή 'απαγορεύει'". Επομένως, θεωρούμε ασύνδετη προς τον τωρινό προβληματι σμό και τηνυπόθεση ΝεόφυτοςΠαπαγεωργίονκαι Άλλοι ν.Κυ πριακής Δημοκρατίας (ανωτέρω) την οποία επικαλέστηκε ο κ. Αγγελίδης. Το ζήτημα εκεί δεν ήταν αν ορισμένος Νόμος ήταν αντισυνταγματικός αλλά αν το Υπουργικό Συμβούλιο είχε κατ'ευθείαν εκ των διατάξεων του Συντάγματοςεξουσία γιατερ ματισμό τηςυπηρεσίας μέλουςτηςΑστυνομικήςΔύναμηςγιαλό γους δημοσίου συμφέροντος. Εξ'ου καιοπροσδιορισμός τηςέν νοιας μετηνοποίατοΔικαστήριο προσέγγισετο "κατάλοιποτης εξουσίας", και ειδικά ηθεώρηση πως "δεν μπορεί ποτέ να είναι 219 Κωνστσντινίδης, Δ. Δημοκρατία ν. Κωνσταντινίδη (Αρ. 1)
(1996)αντίθετομετηνισχύουσα νομοθεσία..." καιπωςη δυνατότητασυ μπλήρωσης περιστασιακών κενών κατ' επίκληση του υποτάσσε ταιστο Σύνταγμα, τους Νόμους καιτουςκανόνες φυσικήςδικαι οσύνης· και συναφώς, ηδιάκριση της υπόθεσης εκείνης απότην υπόθεση Stavroulla Lyssiotou v. Kyriakos G. Papasavvaand Another
(1968)3 C.L.R. 173 στην οποίακρίθηκε ότι ηαρμοδιό τηταγιατηνημερομηνία γέννησης δημοσίου υπαλλήλου προςκα θορισμό τηςημερομηνίας αφυπηρέτησής τουδενανήκεστην Επι τροπήΔημόσιας Υπηρεσίας αφού δενκαλυπτόταναπότο Αρθρο 125.1 τουΣυντάγματοςκαιπως (δικαστές ΙωσηφίδηςκαιΣταυρινίδης) το αρμόδιο όργανο για την άσκηση οποιουδήποτε κατά λοιπου εκτελεστικής εξουσίας αναφορικάμεκάθε θέμααφορούν στη δημόσια υπηρεσία είναι,δυνάμει των διατάξεων του Αρθρου 54 του Συντάγματος, το Υπουργικό Συμβούλιο. Η υπόθεση Theodhoros G. Papapetrouand The Republic (Public Service Commission) 2 R.S.C.C. 61 αποτέλεσε τη βάση.Παραθέτουμε το σχετικό απόσπασμααπότησελίδα 66: 5 10 15 "The residue of any executive power in respect of any matters concerning thepublicserviceof aState,whichby its constitution 20 has not been expressly given to an independent body such as a Public Service Commission, remains vested in the organ of the State which exercises executive power and within whose province the public service of the State normally otherwise comes and in the case of the Republic of Cyprus such organ, 25 under Article54 of the Constitution, andparticularlyparagraphs (a)and (d)thereof, is the Council of Ministers." Σε μετάφραση: 30 'To κατάλοιποοποιασδήποτε εκτελεστικής εξουσίας σεσχέση προς οποιαδήποτε θέματα αφορούν στη δημόσια υπηρεσία κράτους,τοοποίοδενέχειρητάδοθείαπότοΣύνταγμασεκά ποιο ανεξάρτητο σώμα όπως η Επιτροπή Δημόσιας Υπηρε σίας, παραμένει ανήκον στο όργανο του Κράτους το οποίο 35 ασκεί εκτελεστική εξουσία καιστοπεδίοτουοποίουη δημόσια υπηρεσίατουκράτουςκανονικάάλλως εμπίπτει. Καιστηνπε ρίπτωση της Κυπριακής Δημοκρατίας αυτό το όργανο,δυνά μει τουάρθρου54 τουΣυντάγματος, καιειδικάτωνπαραγρά φωντου (α)και (δ),είναι το Υπουργικό Συμβούλιο". 40 Εν προκειμένω, με αδιαμφισβήτητητην ύπαρξητηςδυνατότη τας νομοθετικής ανάθεσης της εξουσίας για διαθεσιμότητα, το ερώτημα είναι σε ποιο όργανο ονομοθέτης μπορεί νατηναναθέ220 3ΑΛΛ. Δημοκρατία ν.Κωνσταντινίδη(Αρ. 1) Κωνσταντινίδης,Δ. σει. Αποκλειστικά σε κάποιοαπροσδιόριστο στο Σύνταγμαδιοι κητικόόργανοήκαιστο Υπουργικό Συμβούλιο/Υπουργό ωςορ γάνωνπουθαμπορούσανναασκήσουνκαιδιοικητικήλειτουργία; 5 10 15 20 25 30 35 40 Ηεισήγηση τουκ.Αγγελίδη, όπωςέγινε αποδεκτήστηνπρω τόδικη απόφαση,ήτανπωςοΚανονισμός βρίσκεταισεαντίθεση προς τηναρχήτηςδιάκρισης της πολιτικής εξουσίας απότηδι οικητική λειτουργία η οποία, σύμφωνα με τη νομολογία, ενυ πάρχει στο Σύνταγμακαιηοποίαμπορεί καιπρέπειναεπεκταθεί,ώστε νακαλύπτεικαιτηνΑστυνομία. Είναι λοιπόν απαραί τητονα δούμε τηνομολογία. Στην υπόθεση Frangoulides (ανωτέρω) αντικείμενο ήταν η προαγωγήδημοσίωνυπαλλήλων.Διαδραμάτισεουσιαστικό ρόλο στην επιλογή τωνπροαχθέντωνεμπιστευτική έκθεσηστη διαμόρ φωσητης οποίαςσυμμετέσχε ο Υπουργός Εργασίαςκαι Κοινω νικών Ασφαλίσεων. Η θέση του Προϊσταμένου του Τμήματος ήταντότεκενήκαιοΥπουργός ενήργησεωςπροσυπογραφώνλει τουργός, αναλαμβάνοντας την ιδιότητα του Προϊσταμένου. Η Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου έκρινε πως η υποκατά στασηδενήταν επιτρεπτή.ΟΥπουργός δενμπορούσενααναλά βειαυτάτακαθήκοντακαιαυτέςτις ευθύνεςΠροϊσταμένουΤμή ματοςστηΔημόσιαΥπηρεσία. Οι σχετικές διατάξειςτουΣυντάγ ματοςκαιτων Κανονισμών καθιστούσανκαθαρήτηδιαφοράμεταξύτων δυο ιδιοτήτων.Το Αρθρο 59.2 του Συντάγματος καθι στάτο αξίωματου Υπουργού ασυμβίβαστο,μεταξύάλλων,προς παν "έτερο δημόσιοαξίωμαή θέση"όροςπουπεριλαμβάνει,κατ' εφαρμογήτουάρθρου41 τουΣυντάγματοςκαιτονΠροϊστάμενο Τμήματος τηςΔημόσιας Υπηρεσίας. Όσα ακολουθούνστην απόφάση του Δικαστηρίου, εξηγούν τη φιλοσοφία της καθιέρωσης απότο Σύνταγμααυτούτου ασυμβίβαστου. "The practical reasons of such incompatibility between the two public offices in question, are obvious.Trie one is an office of a political nature;theotheristheoffice of aspeciallyqualified and wellexperienced permanentofficer inthepublicservice.Thevery structure of the Public Service Commission in our Constitution (Articles 122 - 125 inclusive) is to keep the two apart, and independent of each other. To keep moreover, all matters pertaining to thecompetence of the Commission (appointment, promotion, transfer etc.) outside the influence of the political Government,of which theMinister isan important part." Σε μετάφραση: 221 Κωνσταντινίδης, Δ. Δημοκρατία ν.Κωνσταντινίδη(Αρ. 1)
(1996)"Οι πρακτικοί λόγοι αυτού του ασυμβίβαστου μεταξύ των αναφερομένων δυο αξιωμάτων, είναι φανεροί. Το ένα είναι αξίωμαπολιτικής φύσης-Τοάλλο είναιτοαξίωμαειδικάπρο σοντούχου καιπολύ έμπειρου μόνιμου λειτουργού στηΔημό σια Υπηρεσία. Ηίδιαηδομήτης ΕπιτροπήςΔημόσιας Υπηρεσίας στο Σύνταγμα μας (Αρθρα 122 - 125 περιλαμβανομέ νων),είναι να κρατήσει ταδυοξεχωριστά και ανεξάρτητατο ένα από το άλλο. Νακρατήσει επιπλέον όλα τα θέματαπου ανήκουν στην αρμοδιότητατης Επιτροπής (διορισμός,προα γωγή,μετάθεση κλπ) εκτόςτης επιρροήςτηςπολιτικής κυβέρνησης,τηςοποίαςο Υπουργός είναι σημαντικό μέλος". 5 10 ΗαπόφασητουΑνωτάτου Δικαστηρίου ωςπροςαυτότοζήτη μα, ολοκληρώνεται με την αναφοράστους Κανονισμούς Υπηρε σίας(Γενικές Διαταγές). Επισημαίνονταιοιπρόνοιεςτουςπουκα θιστούναδύνατητηνανάληψητωνκαθηκόντωντουΠροϊσταμένου τουΤμήματοςστοπαρόνπλαίσιοτης ΚυπριακήςΔημοκρατίας(in the present framework of the Republic of Cyprus) από Υπουργό. Κατάσυνέπεια,οι προαγωγέςακυρώθηκαν. 15 20 Αυτόήταντοθέμαστηνυπόθεσηκαιαυτήήτανηαιτιολογίατης επίλυσης του με τον τρόπο πουαναφέρθηκε. Το Ανώτατο Δικα στήριο το κατέστησε σαφές. Αφορούσε μόνο στηνπροσυπογραφή απότονΥπουργό τηςεμπιστευτικής έκθεσηςκαι,όπωςδιασαφηνί ζεται,όχι σε άλλα καθήκοντατουΠροϊσταμένου Τμήματος ήτου Υπουργού. Μεταφέρουμεαυτούσιατηδιατύπωση: "We are only concerned withsuch a report in this case;we are not concerned here with other functions of the Head of Department; or of the Minister inchargeof the Ministry where the Department belongs." 25 30 Σεμετάφραση: "Είναι μόνο μετέτοια έκθεσηπουασχολούμαστε σ' αυτήτην 35 υπόθεση. Δεν ασχολούμαστε εδώ με άλλα καθήκοντα του Προϊσταμένου του Τμήματος- ούτε του Υπουργού που προΐσταται του Υπουργείου στο οποίο ανήκει τοΤμήμα." Ήυπόθεση CT.O v.HadjiDemetriou(ανωτέρω)αφορούσεστο κύρος προαγωγής λειτουργών στον ΚυπριακόΟργανισμό Τουρι σμού. Τέθηκε ζήτημαως προς τησυνταγματικότητα τωνάρθρων τουσχετικού ΝόμουταοποίαπαρείχανστοΥπουργικό Συμβούλιο εξουσία τερματισμούτηςθητείαςτωνμελών τουΔιοικητικούΣυμ222 40 3ΑΛΛ. 5 10 15 20 Δημοκρατία ν.Κωνσταντινίδη(Αρ.1) Κωνσταντινίοης,Δ. βουλίου του Οργανισμού και έκδοσης προς αυτόοδηγιών γενικής φύσης. Στηνπρωτόδικη απόφαση(βλ.HadjiDemetriou v. C.T.O.
(1986)3CL.R. 1956),κρίθηκαναντισυνταγματικάγιατίθεωρήθηκε ότιόργανα(όπωςοΚΟΤ)σταοποίαδόθηκεαρμοδιότηταπουανήκεδυνάμει τουΣυντάγματοςστην ΕπιτροπήΔημόσιας Υπηρεσίας θαέπρεπε,ανεξάρτητααπόαλλαγές στησύνθεση τους,νααπολαμ βάνουντηνίδιαόπωςκαιη Επιτροπήανεξαρτησίαέναντιτηςεκτε λεστικής εξουσίας. Προστέθηκε, με αναφορά στην υπόθεση Frangoulides, πωςαυτήη προσέγγιση ενισχυόταν καιαπότο διαχωρισμό πουπροβλέπει τοΣύνταγμαμεταξύπολιτικήςκαιδιοικη τικήςαρχής. Η Ολομέλεια κατέληξε διαφορετικάάλλα εκείνο που ενδιαφέρει εδώείναιη δικήτηςαναφοράστοπιοπάνωθέμα. Πα ραθέτουμε το σχετικό απόσπασμααπό τησελίδα 785: "Weshouldstate from theoutset thatwe dosubscribetotheview that organs entrusted with matters such as appointments and promotions ofpublicofficers shouldenjoythegreatestposs-ible, in the circumstances, independence from political organs of Government, in accordance with the principle expounded in Frangoulides(No. 2) v. TheRepublic
(1966)3 C.L.R. 676." Σεμετάφραση: 25 30 35 40 Πρέπει ναδηλώσουμε εξαρχήςότι ενστερνιζόμαστε τηνάποψηότι όργανασταοποίααποδίδεταιεξουσία για διορισμούς και προαγωγές δημόσιων λειτουργών πρέπει να απολαμβά νουν τημεγαλύτερη δυνατή,υπό τιςσυνθήκες, ανεξαρτησία από πολιτικά όργανατης Κυβέρνησης, σύμφωνα με τηναρχή η οποία αναπτύχθηκε στην Frangoulides (No.2) v. The Republic
(1966)3C.L.R.676. ΣτηνυπόθεσηΡΙΚ καιΆλλοιν. ΚαραγιώργηκαιΆλλων(ανω τέρω) κρίθηκαναντισυνταγματικές διατάξειςτου περί Ορισμένων Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου (Διορισμός Διοικητικών Συμβουλίων) Νόμουτου 1988 (Ν.149/88), ειδικάταάρθρατουπου θεσμοθετούσαν τηνπαρουσία παρατηρητών,οι οποίοι θα ορίζο νταν απόπολιτικά κόμματα,κατάτις συνεδρίες των Διοικητικών Συμβουλίων των Οργανισμών καιτησυμμετοχή πολιτικών κομμά των στηδιαδικασία επιλογής των μελών τωνΔιοικητικών Συμβουλίων. Οι διατάξειςαυτέςκρίθηκαναντισυνταγματικές για δυοξε χωριστούς λόγους. Οπρώτοςαναφέρεταιστηδιαμέσουτων πολι τικών κομμάτων θεσμοθέτηση της συμμετοχής της Βουλής των Αντιπροσώπων στον καταρτισμό τωνΔιοικητικών Συμβουλίων των Οργανισμών, κατά παράβασητηςαρχής τηςδιάκρισηςτων 223 Κωνσταντινίδης,Α. Δημοκρατία ν.Κωνσταντινίδη(Αρ.1)
(1996)εξουσιών. Οδεύτερος,άπτεταιτουθέματοςπουμαςαπασχολεί. Το ακόλουθοαπόσπασμααπότηναπόφασηθέτειτουπόβαθρο. "Οιπρόνοιεςτουνόμουόμωςείναιτρωτέςκαιγιαέναάλλολό γοπουανάγεται στηφύσηκαιλειτουργίατωνοργανισμών δη5 μοσίου δικαίου. ΤοΚυπριακόΣύνταγμακάμνει διάκριση με ταξύ τηςπολιτικής εξουσίας και της διοικητικήςλειτουργίας. Απαγορεύει τηνανάμειξητηςπολιτικήςεξουσίαςστηδιοικητι κή λειτουργία τουκράτους. Ηδιάκριση αυτήαναγνωρίστηκε από τηνΟλομέλειατου Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση 10 Frangoulides(No.2) v. The Republic
(1966)3 C.L.R.676). Σκοπόςείναι,όπωςυποδεικνύεταιστηναπόφασητουδικαστη ρίου,ητήρησητηςδιοικητικήςλειτουργίας μακριάαπότηνπο λιτική επιρροή· στην περίπτωση εκείνη (Frangoulides) του Υπουργού που,όπωςορθάυποδεικνύεται,είναικάτοχοςπολι- 15 τικού αξιώματος.ΤοΣύνταγματης ΚυπριακήςΔημοκρατίας εναπόθεσετηστελέχωσητωνδημοσίων υπηρεσιώνσε ανεξάρ τητο σώμα,τηνΕπιτροπήΔημόσιας Υπηρεσίας. Διορισμοίσε οργανισμούς δημοσίου δικαίου εμπίπτουν βάσει τουΜέρους VII τουΣυντάγματοςστηδικαιοδοσίατης Επιτροπής Δημό- 20 σιας Υπηρεσίας. Παρόλοπουηανάγκηπουπροκλήθηκεαπό ταγεγονότα του 1963-64κατέστησεανενεργό τηνάσκησητης συγκεκριμένης εξουσίας απότηνΕπιτροπήΔημόσιας Υπηρε σίας,δεν.έχειαμβλυνθεί ησυνταγματική επιταγήγιατηντήρη σητηςαρχήςτηςλειτουργίαςτωνδημοσίωνυπηρεσιώνμακριά 25 απότηνπολιτικήεπιρροή.Ηθέση αυτήδιακηρύχθηκεκαιπρό σφατα από την Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην απόφασηC.T.O. v.HadjiDemetriou
(1987)3C.L.R. 780). Διαπιστώνεται στην απόφασηΡΙΚ και Άλλοι ν.Καραγιώργη 30 και Άλλων(ανωτέρω)ότι "συνισταμένητουκρινόμενουνόμουεί ναι ηθεσμοθέτηση τηςανάμειξης τηςπολιτικής εξουσίας στους Οργανισμούς Δημοσίου Δικαίου", εξηγείται η εξομοίωσητων υπαλλήλων τους μετους δημόσιους υπαλλήλους ενόψει του άρ θρου 122του Συντάγματοςκαικρίνεταιότι"ηπαρουσίατηςπο- 35 λιτικής εξουσίας μέσωτωνεκπροσώπωντωνπολιτικώνκομμά των στις συνεδρίες τωνσυμβουλίων τωνοργανισμών,προσκρού ει στησυνταγματικήαρχήτου διαχωρισμούτης πολιτικής εξου σίας (εκπρόσωποι τηςνομοθετικής εξουσίας) απότη διοικητική λειτουργία ..."Επίσηςότι τασχετικάάρθρατουΝόμου,ωςεισά- 40 γοντασαφήδιάκριση"μεταξύτωνδιεκδικήσεωνγιαδιορισμότων υποψηφίων πουπροτείνονται απόταπολιτικάκόμματαπου εκ προσωπούνται στηΒουλήκαι του ανένταχτουσεπολιτικάκόμ ματα ατόμου καθώςκαιεκείνων που ανήκουνσε κόμματα που 224 3ΑΛΛ 5 10 15 20 25 30 35 40 Δημοκρατία ν.Κωνσταντινίδη(Αρ.1) Κωνσταντινιοης,Δ. δενεκπροσωπούνται στη Βουλή", παραβιάζουντηναρχήτης ισό τητας που διασφαλίζει το άρθρο28 του Συντάγματος. Παρατη ρείται συναφώς πως "ηφιλοσοφία πίσω απότηδιάκριση μεταξύ της πολιτικής εξουσίας και της διοικητικής λειτουργίας έγκειται στην αναγνώριση συνταγματικάκατοχυρωμένης αρχήςγιαπαρο χή ίσων ευκαιριών στους πολίτες της Δημοκρατίας για συμμετο χήκαιυπηρεσία στο δημόσιο τομέα." Μεκάθεσεβασμό δεναντιλαμβανόμαστε τη νομολογία ναέχει αναγνωρίσει συνταγματικό διαχωρισμό τέτοιας ευρύτητας,ώστε να μπορεί να θεωρηθεί ότι, έστωστην προέκταση του,καλύπτει και την Αστυνομία και ειδικά θέμα της όπως η διαθεσιμότητα αξιωματικών. Οποτεδήποτε η Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικα στηρίου αναφέρθηκεστο θέμα, τουλάχιστον στην έκτασηπουαυτήη αναφοράσυνιστούσετηναιτιολογική βάση τηςαπόφασηςσε σχέσημετοκατά περίπτωση επίδικο ζήτημα, το έκαμεσε συνάρ τηση προς τις διατάξεις του Συντάγματος από τις οποίες προέ κυπτε ηδιάκριση,συγκεκριμένα προς ταάρθρα 122 και 125 του Συντάγματος. Και σε κάθε περίπτωση, κατ' επίκληση της Frangoulidesκαι συναφώςτης CTO v.Hadjidemetriou (ανωτέ ρω).(Βλ. επίσηςΠρόεδροςτηςΔημοκρατίας ν.Βουλήςτων Αντι προσώπων
(1985)3C.L.R.1429 καιPavlouv.Returning Officer and Others
(1987)1C.L.R.252). ΣτηνυπόθεσηΡΙΚ καιΆλλοιν.ΚαραγιώργηκαιΆλλων(ανωτέ ρω)οσυσχετισμόςτουθέματοςπροςτηναρχήτηςισότηταςπουδια σφαλίζει τοΑρθρο28 τουΣυντάγματος,είχενακάμειμετιςορατές επιπτώσεις από τη θεσμοθέτηση της επαύξησης των διεκδικήσεων τωνμελώνήαντιπροσώπωντωνκομμάτωνγιαδιορισμόσεδημόσιο αξίωμαήθέσηκαιήτανσυναρτημένες προςτησυγκεκριμένη διάκρι ση όπως την συνεπάγονταν τα άρθρατου Συντάγματος ταοποία εξειδικεύθηκαν.Αλλωστε, δενπρέπειναμαςδιαφεύγειπωςη παρα βίασητηςαρχήςτηςισότηταςστηνπιοπάνωυπόθεσηθα επερχόταν επειδήδιατωνδιατάξεωντουΝόμουεπιβάλλοντανοιόροιπουαναφέρθηκαν,στο ίδιοτοΥπουργικό Συμβούλιοστοοποίοανήκεηαρ μοδιότητα για διορισμό. Θαήταναντινομικό να λεχθεί ότι προκύ πτειαπόαυτή τηναπόφασηπωςτίθεταιζήτημαπαραβίασηςτηςαρ χής της ισότητας όταν ασκεί τις αρμοδιότητες του το Υπουργικό Συμβούλιο επειδή είναι όργανο πολιτικής εξουσίας. Είναι την ισότηταπουθαδιασφάλιζεηάσκηση απότοΥπουργικό Συμβούλιοτης αρμοδιότηταςτουγιαδιορισμό πουθαπαραβίαζεη ανάθεση ρόλου σταπολιτικάκόμματαΗπαραβίασητηςαρχήςτηςισότηταςθαήταν η προέκτασητηςανάθεσης ρόλου σταπολιτικάκόμματαεκείπουη αρμοδιότηταανήκεστο Υπουργικό Συμβούλιο καιόχι το αποτέλε225 Δημοκρατία ν.Κωνσταντινίδη(Αρ. 1)
(1996)σματηςάσκησηςαυτήςτηςαρμοδιότηταςαπότονόμιμοφορέατης. Ομοίως ωςπροςτηναντισυνταγματικότητατωνπρονοιώντου Νόμουαναφορικάμετουςπαρατηρητέςτωνκομμάτων.Καιτηση μαντική,νομίζουμε,παρατήρησηπωςθαπροέκυπτεόμοιοσυνταγ5 ματικόκώλυμακαι εφόσον,μετάτοδιορισμό τωνμελώντουΔιοι κητικού Συμβουλίου, προβλεπόταν παρουσία παρατηρητών του Υπουργικού Συμβουλίου στις συνεδρίες τους. Έχουμεπαραθέσει το απόσπασμααπότην απόφασητουΔικαστηρίου όπου,μεανα φοράστο ΜέροςVII τουΣυντάγματοςωςπροςτηδικαιοδοσίατης 10 ΕΔΥ για διορισμούς σε Οργανισμούς Δημοσίου Δικαίου και το αναλλοίωτοτωνόσωναυτόσυνεπάγεταιπαράτοότιηανάγκηπου προκλήθηκεαπόταγεγονότατου 1963-64 τηνκατέστησε ανενεργό. Είναισ' αυτήτηναρχή,που,όπωςεξηγείτοΔικαστήριο στηνΡΙΚ και Άλλοι ν.Καραγιώργη και Άλλων, προσκρούει ηπρόνοιατου 15 Νόμουγιαπαρουσίαπαρατηρητών.Εξουκαιηπροσθήκη,πωςκαι παρατηρητές απότο ίδιο το Υπουργικό Συμβούλιο θα συνιστού σαν πολιτική επιρροή, αφού μετά το διορισμό των Διοικητικών Συμβουλίων από το Υπουργικό Συμβούλιο είναι σ' αυτά πλέον πουανήκειη αρμοδιότηταγιαταθέματαπουαναφέρθηκαν. 20 Δεν κρίθηκε λοιπόν στην υπόθεση εκείνηπως απαγορεύει το Σύνταγμαναασκείτο Υπουργικό ΣυμβούλιοήΥπουργόςοποι αδήποτε διοικητική λειτουργία. Το βαθύτερο νόημα της είναι πως αποκλείονται απότου ναασκούν εξουσία όπου εκτου Συ- 25 ντάγματος αυτή ανήκει σε άλλο όργανο άσκησης διοικητικής λειτουργίας· καιείναι εξ αυτούτουλόγουπουηανάθεσηή ανά ληψη ρόλου σε σχέση με διοικητική λειτουργία από όργανο άσκησης πολιτικής εξουσίας χρωματίζεταιωςπολιτικήκαιεπο μένως είναι ανεπίτρεπτη. Στηναπουσίατέτοιουσυνταγματικού 30 περιορισμού, εναπόκειται στο νομοθέτηνακατανείμει διοικητι κές αρμοδιότητες, τηρούμενης βέβαιατης αρχής της διάκρισης των εξουσιών. ΤοΣύνταγμαρύθμισε ζητήματασχετικάπροςτην Αστυνομία (βλ.άρθρα131,47(στ),50.1.Γ. και57.3) όχι όμωςγια να αναθέσει τηναρμοδιότηταγι' αυτήκαιειδικάγιατηδιαθεσι- 35 μότητα αξιωματικούτης Αστυνομίας σε κάποιοδιοικητικό όρ γανοόπωςστηνπερίπτωσητωνδημοσίων υπαλλήλων,απότους οποίους ρητάεξαιρεί ταμέλητων Σωμάτων Ασφαλείας. Καταλήγουμε πως ο Κανονισμός 47 δεν προσκρούει στο Σύνταγμαωςπαραβιάζωναρχήπουπροκύπτειαπότιςδιατάξειςτου και ηέφεσηεπιτυγχάνει. Ηπρωτόδικηαπόφασηπαραμερίζεται. ΠΙΚΗΣ,Π.:Αντίθετα προςτηναπόφασητηςπλειοψηφίας,κο> 226 40 3ΑΛΛ. 5 Δημοκρατία ν.Κωνσταντινίδη(Αρ.1) Πιχής, Π. νω,σεσυμφωνίαμετοπρωτόδικοΔικαστήριο,ότιοΚ.47τωνπε ρί Αστυνομίας (Πειθαρχικοί) Κανονισμών του 1989, (Κ.Δ.Π. 53/89),(οι "Κανονισμοί"), προσκρούει στη διάκριση που γίνεται στο Σύνταγμαμεταξύτουπεδίουτης πολιτικής εξουσίας και της διοικητικήςλειτουργίας καιείναιγιατολόγοαυτόαντισυνταγμα τικός. Κατάπαρέκλιση προςτηδιάκρισηαυτή,ο Κ.47 αποθέτει στον Υπουργό, φορέατηςπολιτικής εξουσίας,τηνάσκησηδιοικη τικώνκαθηκόντων. Πιοκάτωεξηγώτουςλόγους πουπροσδιορί ζουντηναπόφασημου: 10 15 Ο Κ.47 παρέχει εξουσία στον ΥπουργόΔικαιοσύνης καιΔη μοσίας Τάξεως, αφού πρώτα διαβουλευθεί με τον Αρχηγό της Αστυνομίας, να θέτει σε διαθεσιμότητα Ανώτερο Αξιωματικό της Αστυνομίας, εκκρεμούσης διοικητικής έρευνας εναντίον του,σε σχέσημε τηδιάπραξη ποινικού ήπειθαρχικού αδικήμα τος. Ασκώντας αυτήτην εξουσία, ο Υπουργός έθεσετον εφεσί βλητο σε διαθεσιμότητα, απόφασητην οποία ο τελευταίος προ σέβαλεως στερούμενησυνταγματικού ερείσματος. 20 Ο πρωτόδικος Δικαστής ακύρωσε την επίδικη διοικητική απόφαση, με το αιτιολογικό ότι ο Κ. 47, βάσει του οποίου λή φθηκε, είναι αντισυνταγματικός, διαπίστωση που καταρρίπτει τονομικό βάθροτης απόφασης. 25 ΟΓενικός Εισαγγελέας,οοποίοςεφεσίβαλετηναπόφασηεκμέ ρουςτηςΔημοκρατίας,εισηγήθηκε ότι τοΣύνταγμαδενκαθιερώ-. νει γενικό κανόνα ο οποίος αποκλείει την ανάθεση διοικητικής λειτουργίας σε φορείς της πολιτικής εξουσίας. Υπέβαλε, ότι η απαγόρευσηηοποίαέχει θεσμοθετηθεί, περιορίζεται σε μέλητης Δημόσιας Υπηρεσίας καισυναρτάταιάμεσακαιαποκλειστικά με τηντάξηπραγμάτωνπουεγκαθίδρυσε τοΣύνταγμαμετις διατά ξειςτου ΜέρουςVII ωςπροςτηστελέχωσητηςΔημόσιας Υπηρε σίας. 30 35 40 Αντίθετη θέση προβλήθηκε από τον εφεσίβλητο, ο οποίος υποστήριξε τηνορθότητατηςπρωτόδικηςαπόφασηςκαιτηναι τιολογία στην οποία εδράζεται. Οι εκατέρωθεν θέσειςως προς τησυνταγματικότητα τουΚανονισμού σκιαγραφούνταιστην απόφασητηςπλειοψηφίαςκαιδε θα επαναληφθούν, θα προχωρήσω και θα εκθέσω τους λόγους γιατουςοποίουςκαταλήγωότι ο Κ.47είναιαντισυνταγματικός. Ηνομολογίααναγνωρίζεικαιιχνηλατείτηδιάκρισημεταξύπο227 Πιχής, Π. Δημοκρατία ν. Κωνσταντινίδη (Αρ. 1)
(1996)λιτικής εξουσίαςκαιδιοικητικήςλειτουργίας. Ηδιάκρισηπηγάζει από σειράδιατάξεωντουΣυντάγματος,οι οποίεςδιαχωρίζουντο λειτουργικό πεδίοτων φορέωντηςπολιτικής εξουσίας από εκείνο της διοικητικής λειτουργίας. Εξασφαλίζει το απρόσωποτων δη μοσίων υπηρεσιών, και τη λειτουργία της Διοίκησης μακριάαπό την πολιτική επιρροή. Ηδιάκρισηαποβλέπει στο θεσμικόδιαχω ρισμό της πολιτικής εξουσίας απότηδιοικητική λειτουργία. 5 Το Σύνταγμαδιακρίνει την εκτελεστικήαπότηδιοικητικήλει τουργία.Ηδιάκρισηαντανακλάται,κατ'αρχήν,στιςδιατάξειςτων 10 Άρθρων 179.2 και 146.1 τουΣυντάγματος. Καισταδύοάρθραγί νεταιξεχωριστή αναφοράσεπράξειςεκτελεστικήςκαιδιοικητικής λειτουργίας για τον προσδιορισμό, στην περίπτωση του Αρθρου 179.2, της εμβέλειας του συνταγματικού ελέγχου και, στην περί πτωση του Αρθρου 146.1, της αρμοδιότηταςτου Ανωτάτου Δικά- 15 στηρίου στον τομέα της αναθεωρητικής δικαιοδοσίας. Ηεκτελε στική εξουσία ταυτίζεται στο Σύνταγμα με την πολιτική εξουσία καιηδιοικητικήλειτουργία μετιςδημόσιεςυπηρεσίεςτουκράτους. Η διάκριση μεταξύ των οργάνων της πολιτικής εξουσίας, αφε- 20 νός, και της διοικητικής λειτουργίας, αφετέρου,έχει,όπως επιση μαίνεται στην πρωτόδικη απόφαση,βαθιές ρίζες και ανάγεταιστη φιλοσοφίαπουδιέπειτηνοργάνωσητουκράτους. Ηδιάκριση,ηθε σμοθέτησητης στον πολιτειακό χώροκαι οι προεκτάσεις της στην καθημερινή λειτουργία του κράτους εξετάζονται στη μελέτη του 25 Α.Γ. Τσούτσου (Αντιπροέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας) "ΔΙΑΚΡΙΣΕ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΕΩΣ"(Σύμμεικταπρος Τιμήν Γεωργίου Μ.Παπαχατζή),στην οποίαγίνεται αναφοράαπό τονπρωτόδικοΔικαστήκαιαπότοκείμενοτηςοποίαςπαρατίθεται στην πρωτόδικηαπόφασητοακόλουθοαπόσπασμα(σελ. 190): 30 "Ο εκ των θεμελιωτών της διοικητικής επιστήμης Woodrow Wilson,οοποίοςεχρημάτισεκαθηγητήςκαιμετέπειταανεδείχθη εις πρόεδρον των Ηνωμένων Πολιτειών κατά τον Α' παγκόσμιονπόλεμον,ειςτηνμικράναλλάβαρυσήμαντονμελέτηντου, ηοποίαεδημοσιεύθη το 1887 υπότον τίτλον: ησπουδήτηςδι οικήσεως, ετόνισενότιηδιοίκησιςκείταιεκτόςτηςσφαίραςτης πολιτικής και ταδιοικητικάθέματαδεν είναι πολιτικάθέματα, ανέφερε δετονγερμανόν δημοσιολόγον Bluntschli, οοποίος είχεν είπει ότιηπολιτική είναιηκρατικήδραστηριότηςη αφορώσαειςζητήματαμεγάλακαικαθολικούενδιαφέροντος,ενώηδιοίκησις είναιηδραστηριότηςτουκράτους,ηαφορώσαειςζητή ματαατομικούχαρακτήροςκαιήσσονοςσπουδαιότητος." 228 35 40 3 Α.Α.Δ. Δημοκρατία ν. Κωνσταντινίδη (Αρ. 1) Πιχής, Π. Η διάκριση μεταξύ πολιτικής και διοικήσεως αποτελεί, όπως τονίζεται στη μελέτη, γνώρισμα των φιλελεύθερων καθεστώτων. Τημορφήτηνοποίαμπορείναπροσλάβει ηδιάκρισηστοΣυνταγ ματικόΧάρτησκιαγραφείωςακολούθωςοσυγγραφέας(σελ.189):5 10 'Την διάκρισιν αυτήν ευρίσκομεν και εις τα συνταγματικά κείμενα υπό διττήν έννοιαν, αφ' ενός απόαπόψεως λειτουρ γικής, δηλαδή των αναλαμβανομένων καθηκόντων, αφ' ετέ ρου απόαπόψεως οργανικής,δηλαδήτου αναλόγου μηχανισμού προς άσκησιν των καθηκόντωναυτών." Ηπολιτική,όπως σημειώνεται σε άλλο μέρος της μελέτης, (σελ. 194-195):- 15 20 25 30 35 40 "... είναι εκτός της διοικήσεως και διάφορος αυτής,διότιχα ράσσει κατευθύνσεις καιδιαγράφειτηνπορείανκαιτας εκδη λώσεις των φαινομένων της εξουσίας, ενώ η διοίκησις είναι υποχρεωμένη ναυπάκουηκαιναασχολήται μεόσατηςαναθέ τουν οι πολιτικοί παράγοντες. Η πολιτική εξουσία οικοδομεί την νομικήν ρύθμισιν εις την οποίανυπόκειται ηδιοίκησις,η οποία επομένως διαδραματίζειδευτερεύοντα ρόλον." Το Σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας καθιερώνει τη διάκριση μεταξύ πολιτικής εξουσίας και διοικητικής λειτουργίας μετρόποκαθοριστικό. Προσδιορίζεται το αντικείμενο της πολιτικής εξουσίας και αντιδιαστέλλεται προς εκείνο της διοι κητικής λειτουργίας, αφενός,καικαθιερώνεται το ασυμβίβαστο του πολιτικού καιτουδιοικητικού αξιώματος, αφετέρου. Το Αρθρο58 του Συντάγματοςπροσδιορίζει τις αρμοδιότητες των υπουργών. Καθορίζει ότι η εξουσία την οποία ασκούν είναι "εκτελεστική". Τα κεφάλαια της εκτελεστικής εξουσίας τα οποία εξειδικεύονται ταυτίζονται με τηνπολιτική εξουσία. Αναφέρονται σεθέματαγενικήςπολιτικής,τηνέκδοσηγενικώνοδηγιών,τηνεκτέλεση τωννόμων και"τηνδιοίκησιν πάντωντωνεμπιπτόντωνκατά ταγενικώς κρατούνταεις την αρμοδιότητατουυπουργείουαυτού τωνζητημάτωνκαιυποθέσεων" -(Αρθρο58.2(a)). Ηδιοίκηση,σύμ φωναμετακρατούντα,έχειωςαντικείμενοτηνεύρυθμηλειτουργία της Δημόσιας Υπηρεσίας, που επιτυγχάνεται μέσωτης εποπτείας τηςάσκησηςτης.Αναμφίβολα,ουπουργόςδεν μπορείνα εποπτεύ ει εκείνο το οποίο ο ίδιος ασκεί. Μέριμνα του υπουργού είναι η εκτέλεση τωννόμων, ηέκδοσηγενικών οδηγιών,ηκατεύθυνσηκαι η επιτήρηση τουδιοικητικού έργου καιόχι ησυμμετοχή του στην άσκησηδιοικητικώνκαθηκόντων. 229 Πιχής,Π. Δημοκρατία ν.Κωνσταντινίοη(Αρ. 1)
(1996)Εξίσου σημαντική είναι ηαναφοράηοποίαγίνεται στοΑρθρο 582, αναφορικά μετηφύσητηςεξουσίας ηοποίαανατίθεταιστον ΠρόεδροτηςΔημοκρατίαςκαιτο Υπουργικό Συμβούλιο. Ηεξου σία του Προέδρουκαι του Υπουργικού Συμβουλίου προσδιορίζε ται,επίσης,ως"εκτελεστική". Αντιδιαστέλλεται ηεκτελεστικήεξουσία του Υπουργικού Συμβουλίου προς εκείνητου υπουργού,για τον προσδιορισμό τουπεδίουτωναρμοδιοτήτωντουκαθενός από τους δύοαυτούςφορείς τηςεκτελεστικής εξουσίας. Τοκατάλοιπο τηςεκτελεστικής εξουσίας,γενικά,καισεσχέσημετηΔημόσια Υπη ρεσίατηςΠολιτείας,ειδικά,εμπίπτειστηναρμοδιότητατουΥπουργικού Συμβουλίου,όπως κρίθηκε στη TheodhorosG. Papapetrou and TheRepublic! R.S.C.C.
- 5 10 ΠροκύπτειαπότηναπόφασηστηνΠαπαγεωργίουκαι Άλλοι ν. Δημοκρατίας, (Α.Ε. 941 και 944 - 10/4/1990),ότι το κατάλοιπο 15 εξουσίας του Υπουργικού Συμβουλίου δεν επεκτείνεται σε κάθε κρατική λειτουργία, αλλά περιορίζεται σε κλάδους ομοιογενείς προς εκείνους πουκαθορίζονταιστο Αρθρο
- Κατάσυνέπεια, κρίθηκεότι τοκατάλοιποτωνεξουσιών τουΥπουργικού Συμβου λίουδενπεριλαμβάνειεξουσίαγιατοντερματισμότωνυπηρεσιών 20 υπαλλήλων του δημοσίου. Η υπόθεση αφορούσε την απόλυση αξιωματικού της Αστυνομίας απότο Υπουργικό Συμβούλιο, χά ριν τουδημοσίου συμφέροντος,λόγωερωτηματικών γιατηνπρο σήλωσητουστοκαθήκον.Ηαπόφασηακυρώθηκεωςληφθείσαέξω απότοπλαίσιοτωναρμοδιοτήτωντουΥπουργικού Συμβουλίου. 25 ΤοΑρθρο54(γ)τουΣυντάγματοςεντάσσει στοντομέατηςεκτε λεστικής εξουσίας τουΥπουργικού Συμβουλίουθέματαασφάλει ας, όπως αυτά προσδιορίζονται στο Αρθρο50 τουΣυντάγματος. Το Αρθρο 50Γ και,σε συνδυασμό με αυτό,το Αρθρο 54(γ) εξαίτ 30 ρουν απότις αρμοδιότητες του Υπουργικού Συμβουλίουθέματα "...αφορώνταεις τηνσυνήθηλειτουργίαν τηςαστυνομίας καιτης χωροφυλακής". Ηεξαίρεση τωνθεμάτωναυτώναπότιςαρμοδιό τητεςτουΥπουργικού Συμβουλίουσυνάδει μεταγενικάχαρακτη ριστικάτηςεκτελεστικής εξουσίαςτουΥπουργικού Συμβουλίου,η 35 οποίασυναρτάταιμεθέματαγενικήςπολιτικής,εποπτείαςκαισυ ντονισμού των δημοσίων υπηρεσιών. Στη Charilaos Frangoulides (No. 2) v. The Republic of Cyprus, through The Public Service Commission
(1966)3 C.L.R. 676, το Ανώτατο Δικαστήριο επεσήμανε, ότι η διάκριση μεταξύ των αρμοδιοτήτων υπουργούκαιανώτερων λειτουργών της Δημόσιας Υπηρεσίας είναιτόσο σαφής,ώστεναμηχρειάζε ται επεξήγηση. Το ασυμβίβαστο μεταξύ των αξιωμάτων του 230 40 3ΑΛΛ 5 10 15 20 25 Δημοκρατία ν.Κωνσταντινίδη (Αρ.1) Πικής, Π. υπουργούκαιτουδημοσίουυπαλλήλου υποδηλώνει, όπως τονί ζεταιστηνπιοπάνωαπόφαση,καιτηδιάφορησφαίρααρμοδιο τήτωνκαιλειτουργίας τουκαθενός. ΑυτήτούτηηδομήτηςΕπι τροπής Δημόσιας Υπηρεσίας, διαπίστωσε τοΔικαστήριο, σκοπείνακαταστήσει τους δύο κλάδους της κρατικής λειτουργίας ανεξάρτητο τονένααπότονάλλο, χάριν τηςδιασφάλισηςτου ανεπηρέαστουτωνδιορισμών, των προαγωγών καιτων μεταθέ σεωνστηΔημόσια Υπηρεσία απότην πολιτικήεπιρροή. Ηδιάκρισητην οποίακάμνει τοΣύνταγμαμεταξύφορέωντης εκτελεστικής και τηςδιοικητικής λειτουργίας δενπεριορίζεταιμό νο στις διατάξειςτουΑρθρου59.2 τουΣυντάγματος,τοοποίοκα θιστάτοαξίωματουυπουργούασυμβίβαστο μεεκείνο μέλουςτης Δημόσιας Υπηρεσίας, τωνΔυνάμεων Ασφαλείας καιάλλωνυπαλλήλωντουδημοσίου,αλλάεπεκτείνεταισ' όλοτοφάσματηςπολι τικήςεξουσίας.Εξίσουασυμβίβαστηείναιηκατοχήτουαξιώματος τουβουλευτήμ'εκείνομέλουςτωνδημοσίωνυπηρεσιών,όπωςορί ζεταιστοΑρθρο70τουΣυντάγματος.Τοκοινόχαρακτηριστικόμε ταξύτωνδύοφορέωνεξουσίας -τουυπουργούκαιτουβουλευτήείναιότι καιταδυοαξιώματασυναρτώνται μετηνπολιτική εξου σία, δηλαδήτηνεξουσία εκείνητου κράτους γιατηνάσκηση της οποίαςοιφορείς είναι υπόλογοι στο εκλογικό σώμα Κοινόςπα ρονομαστής τηςδιάκρισηςείναι ηκατοχή,αφενός,αξιώματοςτης πολιτικής εξουσίας και,αφετέρου,αξιώματος τηςδιοικητικήςλειτουργίας. Ηπολιτικήεξουσία είναιπολιτικάκαιηδιοικητικήλει τουργίαπειθαρχικάυπόλογεςγιατιςπράξειςτους. Όπωςπαρατη ρεί ο Α.Γ.Τσούτσος στημελέτητου(σελ.207), οι υπουργοίδεν έχουν ιεραρχικήεξάρτησηκαιδενυπέχουνπειθαρχικήευθύνη.Το αντίθετοισχύειγιαόλεςτιςκατηγορίεςυπαλλήλων τουδημοσίου. 30 35 Σημασία ενέχει καιο ορισμός τουδημοσίου αξιώματοςστο Σύνταγμα (Αρθρο 41)γιατονπροσδιορισμό τουασυμβίβαστου τουαξιώματοςτουυπουργούήτουβουλευτή μεαυτό. ΤοΑρθρο 41 υιοθετείται στοΑρθρο59.2και επαναλαμβάνεταιστοΑρθρο 70 του Συντάγματος. Περιλαμβάνει κάθε αξίωμα ή θέση"επ' αμοιβή"στηΔημόσια Υπηρεσία. ΗΔημόσια Υπηρεσία ελέγχεται από τους φορείς της πολιτικής ζωής. Μια μορφή ελέγχου είναι και εκείνηπουσχετίζεται μετον καταρτισμόκαιτηνέγκρισητου Προϋπολογισμού - (βλ.ΜέροςXIτου Συντάγματος). 40 Η διάκριση μεταξύ φορέων πολιτικής καιδιοικητικής λει τουργίας διαπιστώθηκε και στην Pavlou v.Returning Officer and Others
(1987)1C.L.R. 252. Κρίθηκε ότιτααξιώματατου δημοτικού συμβούλου, αφενός,καιτου δημοσίου υπαλλήλου ή 231 Πικής,Π. Δημοκρατία ν.Κωνσταντινίδη (Αρ. 1)
(1996)του υπαλλήλου οργανισμού δημοσίου δικαίου,αφετέρου,είναι, όντως,ασυμβίβαστα.Όπως ανέφεραστηναπόφασημουσ' εκεί νη τηνυπόθεση: "...,πολιτικό είναικάθεαξίωμαπουσυνεπάγε ται πρωτογενώς τηνάσκησηκρατικήςεξουσίας". ΣτηΡΙΚ καιΆλλοι ν.Καραγιώργη καιΆλλων
(1991)3 Α.ΑΑ 159,(απόφασηπλειοψηφίας),διαπιστώθηκεκατηγορηματικάότιτο Σύνταγμαδιαχωρίζειτην πολιτική εξουσία από τηδιοικητική λει τουργία, διάκριση η οποία αποκλείει την ανάμειξητης πολιτικής εξΓυσίαςστηδιοικητικήλειτουργία.ΤοΣύνταγμα,τονίστηκε,"Απα- 10 yc^εύει την ανάμειξη της πολιτικής εξουσίας στη διοικητική λειτ* υργία του κράτους". (Βλ., επίσης, CT.O. v. HadjiDemetriou C987)3C.LR. 780.) Η απόφαση,βάσειτηςοποίαςυπάλληλοςτου δημοσίουτίθεταισεδιαθεσιμότητα,συνιστάδιοικητικόμέτρο- (βλ. Paviatas v.Republic
(1984)3C.L.R. 1239·Νικολάου ν. Δημοκρα- 15 τιας, (Υπόθεση Αρ. 692/92 -22/10/92)·Περικλέους ν. Συμβουλίου ΒελτιώσεωςΑγίαςΝάπας
(1993)3Α.ΑΑ 579). Το γεγονός ότι ο Αρχηγός και ο Υπαρχηγός της Αστυνομίας διορίζονται απότονΠρόεδροτηςΔημοκρατίας,δεναλλοιώνει τη 20 λειτουργική διάκριση μεταξύτης πολιτικής εξουσίας καιτηςδι οικητικήςλειτουργίας. Οδιορισμός τουΑρχηγούκαιτουΥπαρ χηγούτηςΑστυνομίας απότονΠρόεδροδεναποτελείδιοικητική, αλλά κυβερνητική πράξη (Stokkos v.Republic
(1983)3 C.L.R. 1411), για την οποία, όπως καιγια όλους τους διορισμούς ανώ- 25 τατωναξιωματούχωντουκράτουςπουανάγονταιστηναρμοδιό τητα του,οΠρόεδροςφέρει πολιτικήευθύνη. Το Αστυνομικό Σώμα,όπωςκαιηΔημόσια Υπηρεσία,αποτε λούν όργανατου κράτους, με μόνιμη και διαχρονικήαποστολή την εκτέλεση του διοικητικού έργου στους αντίστοιχους τομείς τηςκρατικήςλειτουργίας. Οιφορείςτηςδιοικητικήςλειτουργίας δεν ταυτίζονταιμετους πολιτικούς στόχους τηςεκάστοτεκυβερ νήσεως. Το έργο τους έγκειται στη σύννομη και απρόσωπηλει τουργίατηςκρατικήςυπηρεσίας. 30 Συμφωνώ μετον πρωτόδικοΔικαστήότι συντρέχουνιδιαίτερα ισχυροίλόγοιγιατοθεσμικόδιαχωρισμότηςλειτουργίαςτουΑστυ νομικούΣώματοςαπότηνπολιτικήεξουσία. 'Οπωςυποδεικνύεται, στην R. v. MetropolitanPoliceCommissioner [1968] 1All E.R. 40 763,στηνεκτέλεσητωνκαθηκόντωντουοαστυνομικόςαντιπροσω πεύειτον ίδιοτονόμο,τουοποίουείναιυπηρέτηςκαικανενόςάλ λου - (βλ.,επίσης,GrigoropouUos v.Republic
(1984)3C.LR. 449). 232 35 5 3ΑΛΛ Δημοκρατία ν.Κωνσταντινίδη(Αρ. 1) Πικής, Π. Οι Κανονισμοί, στους οποίους εντάσσεται ο Κ.47,καθιερώ νουν τον πειθαρχικόκώδικατουΑστυνομικού Σώματος. 5 10 15 20 Ηδιασφάλισηκαιεφαρμογήτουπειθαρχικούκώδικαπουπροβλέπεται στους Κανονισμούς συνιστούν πτυχές της διοικητικής λειτουργίας,όπουδεχωρεί ανάμειξητηςπολιτικής εξουσίας. ΜετιςδιατάξειςτουΚ.47παραβιάζεταιηδιάκρισημεταξύπο λιτικής εξουσίας και διοικητικής λειτουργίας. Παράλληλα,χρωματίζεταιηδιοίκηση των σωμάτων ασφαλείαςαπότην πολιτική εξουσία, μεκίνδυνο νααποταυτιστείηΑστυνομία από τοναπρό σωπο φρουρό του δικαίου. Αν ο Υπουργός παρασπονδήσει στην ενάσκηση διοικητικής λειτουργίας, δεν υπόκειται στις κυρώσεις τουπειθαρχικούκώδικα.Ανη ίδιαεξουσίαασκηθείαπόμέλοςτου Αστυνομικού Σώματος, αυτό υπέχει πειθαρχική ευθύνη για τις πράξεις του. Ηδυνατότηταεκτέλεσης διοικητικής ενέργειας από τους δύο φορείς εξουσίας είναι λειτουργικά παράδοξη, θεσμικά αντινομικήκαισυνταγματικά απαράδεκτη. ΗδιάκρισημεταξύπολιτικήςεξουσίαςκαιΔιοίκησης,πουθέτει το Σύνταγμα,διαπερνάολόκληρο το πεδίοτηςκρατικήςλειτουρ γίας- σκοπεί να διασφαλίσει τηλειτουργία των δημοσίων υπηρε σιών μακριάαπό την πολιτική και νακατοχυρώσει τον πολιτικά απρόσωποχαρακτήρατηςΔημόσιας Υπηρεσίας στοσύνολο της. 25 Γιατουςπιο πάνωλόγους, θααπέρριπτα την έφεση. Η έφεση επιτυγχάνει κατά πλειο ψηφία. Η πρωτόδικη απόφαση παραμερίζεται. 233