3AA.A. 31Ιανουαρίου, 1996 [ΠΙΚΗΣ, Π., ΝΙΚΗΤΑΣ, ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, ΝΙΚΟΛΑΟΥ, Δ/στές] ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΜΕΣΩ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣΥΠΗΡΕΣΙΑΣ, Εφεσείοντες-Καθ'ωνηΑίτηση, ν. ΑΛΜΠΕΡΤΟ ΚΑΣΣΕΡΑ, Εφεσίβλητον-Αιτητή, (Αναθεωρητική ΈφεσηΑρ. 1409). 5 Εκπαίδεντικοί Υπάλληλοι — Διορισμοί — Διορισμός στη θέσηΕκ παιδευτή Ξενοδοχειακών Σχο&ίων Μέσης, Τεχνικήςκαι Επαγγελ ματικής Εκπαίδευσης—Ανάκληση τον διορισμού από την Επιτρο πή Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας (Ε.Ε.Υ.),λόγω εσφαλμένης εκτίμησης των προσόντων του διορισθέντα — Ακύρωση της ανάκλησης από το πρωτόδικο Δικαστήριο — Επικύρωση της ανάκλησης από την Ολομέλεια για το λόγο ότι η απόφαση για το διορισμόστηρί χθηκεσεπλάνη αναφορικά με ταπροσόντα του υποψηφίου και όχι σελανθασμένη εκτίμηση τους. 10 Διοικητικό Δίκαιο — Πλάνηπερί ταπράγματα — Εσφαλμένηεκτίμη ση γεγονότων — Διάκριση μεταξύ πλάνης και εσφαλμένης εκτίμη σης γεγονότων. 15 20 25 Διοικητικό Δίκαιο — Ανάκληση διοικητικών πράξεων — Εφαρμοστέ ες αρχές — Πως κρίνεται το εύλογο τον χρόνου για σκοπούς ανά κλησης διοικητικών πράξεων. Μετά. το διορισμό με δοκιμασίατου αιτητη-εφεσίβλητου στην επίδικηθέση,ηΕ.Ε.Υ., διαπίστωσεμετάαπό έρευνα,ότι το δίπλω ματου,πουπροήρχετοαπότοΠανεπιστήμιοτηςBologna,δενήταν τίτλος ή πτυχίοπανεπιστημίουήανωτάτης σχολής, με αποτέλεσμα να ανακαλέσειτο διορισμό του λόγω "εσφαλμένης εκτίμησης" γε γονότων. Σύμφωναμεταγεγονόταη Ε.Ε.Υ., στηνουσία επλανήθη ως προςταπροσόντατουεφεσίβλητου. Στηνπλάνησυνέβαλεκαι 27 Δημοκρατία ν.Κσσσέρα
(1996)ο ίδιος οεφεσίβλητος μεταστοιχεία πουπροσκόμισε γιατοπτυχίο του ενώπιον της Ε.Ε.Υ. Το πρωτόδικο Δικαστήριο ακύρωσε την απόφασηκαι αποφάν θηκεότι δεν υπήρξε πλάνηαλλά εσφαλμένη εκτίμηση γεγονότων. 5 ΗΕ.Ε.Υ. εφεσίβαλε τηνπρωτόδικηαπόφασηγιαπλάνηωςπρος τα προσόντα του εφεσίβλητου και επίσης γιαπαραβίασητων προ νοιών του Σχεδίου Υπηρεσίας. 10 ΗΟλομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου αποδέχτηκετην έφεση και αποφάνθηκεότι:
- Η μεταγενέστερη έρευνα της Ε.Ε.Υ. έφερε σε φως πλάνη, η οποία αποκάλυψε, ότι το δίπλωμα του εφεσφλητου δεν ήταν τίτλος ήπτυχίο πανεπιστημίου ήανωτάτηςσχολής. Συνεπώς το βάθρο στο οποίο στηρίχθηκε η απόφαση η οποία ανακλήθηκε ήταν ανύπαρκτοκαιαπόφασηηοποία ανακλήθηκε παράνομη.
- Η πλάνηανάγεταιστην ύπαρξηγεγονότων, όχιστηθεώρηση της αξίας καιτων επιπτώσεων τους. 15 20
- Σύμφωναμετησχετικήνομολογία παράνομεςδιοικητικέςπράξεις μπορεί ναανακληθούνμέσασεεύλογοχρόνοκαιοποτεδήποτε:25 (α)εφόσον το επιβάλλει τοδημόσιο συμφέρον (β)όπουο ενδιαφερόμενος στήριξε την ανακαλούμενηπράξησε δόλια ήαπατηλή ενέργεια.
- Το εύλογο του χρόνου για σκοπούς ανάκλησης συναρτάται με τοχρονικό διάστημα που διαρρέει μεταξύ των δύοαποφάσεων καθώςκαι με τις συνθήκες καιταπεριστατικά της υπόθεσης.
- Στην παρούσα περίπτωση ο χρόνος που διέρρευσε μεταξύ των δύο αποφάσεων,κρίνεται υπό το πρίσμα του συνόλου των περιστατικών της υπόθεσης, εύλογος. 30 35 Ηέφεσηεπιτρέπεται μεέξοδα. Η επίδικη διοικητική απόφαση (ανάκλήση) επικυρώνεται στο σύνολο της βάσει του Άρθρον 146.4(a) του Συ ντάγματος. 28 40 3 ΑΛΛ. Δημοκρατία ν. Κασσέοα Υποθέσειςπουαναφέρθηκαν: ΑποφάσειςΣ.τ.Ε. 453/68 (Ολομέλειας), 2006/61, 808/55, 5 ΠορίσματαΝομολογίας τουΣ.τ.Ε., 1929-1959, Χατζηπαύλουν. Α.Η.Κ.
(1991)3ΑΛΛ. 11, 10 Hawaii Hotels limited ν. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 273/94, ημερ. 29.12.
- Έφεση. 15 20 ΈφεσηεναντίοντηςαπόφασηςΔικαστήτουΑνωτάτουΔικαστηρίου Κύπρου (Δ.Δημητριάδη,Δ.)πουδόθηκετην 1ηΙουλίου,1991 (Προσφυγή354/86),μετηνοποίαακυρώθηκεηανάκλησητουδιορίσμού του εφεσίβλητου στη θέση του Εκπαιδευτή Ξενοδοχειακών Σχολείων ΜέσηςΤεχνικής καιΕπαγγελματικήςΕκπαίδευσης. Ρ. Βραχίμη-Πετρίδου(κα),ΑνώτερηΔικηγόρος τηςΔημοκρατίας, εκμέρους τουΓενικού Εισαγγελέα,γιατους Εφεσείοντες. Α. Ενταφιανός,γιατον Εφεσίβλητο. 25 Cur.adv.vult. ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: ΤηνΑπόφαση τουΔικαστηρίου θαδώσει ο Γ.Μ. Πικής, Π. 30 ΠΙΚΗΣ,Π.:Την 3ηΙουλίου, 1984, οεφεσίβλητος (αιτητήςστην προσφυγή)διορίστηκε επίδοκιμασίαστηθέση ΕκπαιδευτήΞενοδο χειακώνΣχολείων ΜέσηςΤεχνικήςκαι Επαγγελματικής Εκπαίδευ σης,από 1ηΣεπτεμβρίου, 1984, στημισθοδοτικήκλίμακαΑ8-Α
- 35 Απαραίτητοπροσόνγιατοδιορισμό Εκπαιδευτήστηνκλίμακα αυτή είναι η κατοχή "τίτλου/πτυχίου πανεπιστημίου/ ανωτάτης σχολήςστην ειδικότηταπουπροορίζεταιναδιδάξει". Κλάδοςτου εφεσίβλητου ήτανοι Ξενοδοχειακές καιΤουριστικές σπουδές.Η Ε.Ε.Υ. έκρινε, υπότοφως τωνστοιχείων που τέθηκαν ενώπιον της,ότιτοΔίπλωμα στιςΤουριστικές Σπουδές, πουαπένειμε στον εφεσίβλητο το Πανεπιστήμιο της Bologna (Ιταλίας), συνιστούσε πτυχίοή τίτλο πανεπιστημίουή ανωτάτηςσχολής. 40 Σε μεταγενέστερο στάδιο, με αφορμή τις διεκδικήσεις άλλου 29 Πιχής, Π. Δημοκρατία ν.Κασσέρα
(1996)εκπαιδευτικού,κατόχουτου ιδίουδιπλώματος όπωςκαιοεφεσί βλητος, για την ένταξη του στη μισθοδοτική κλίμακα Α8-Α10,η Ε.Ε.Υ.προέβη σε έρευνα για τηδιαπίστωση της υπόστασης του διπλώματος το οποίο κατείχε ο εφεσίβλητος. Στο πλαίσιο της έρευνας αυτής,συνελέγησαν στοιχεία απότις Ιταλικές Εκπαιδευ5 τικές Αρχές,τα οποία κατέδειξαν ότι το δίπλωμα του εφεσίβλη του,πουτουπαρείχε τοΠανεπιστήμιο της Bologna, δενήταντίτ λος ήπτυχίοπανεπιστημίου ήανωτάτηςσχολής. Υπό το πρίσμα αυτής της διαπίστωσης, ηΕ.Ε.Υ. ανακάλεσε,στις 7Μαΐου, 1986, εξ υπαρχήςτην απόφασητης 3ης Ιουλίου, 1984. Προς μετριασμό 10 των συνεπειών της ανακλητικής απόφασης,η Ε.Ε.Υ.:(α)διόρισε τον εφεσίβλητο αναδρομικά από 1η Σεπτεμβρίου, 1984, στη θέσητου Εκπαιδευτήστη μισθοδοτική κλίμακα Α5Α7, που δικαιολογούσαν ταπροσόντα του-και 15 (β)δεν αξίωσε επιστροφή της διαφοράςστο μισθό που τουκα ταβλήθηκε,για λόγους, όπως χαρακτηρίζονται, επιείκειας. Στην απόφασητης Ε.Ε.Υ.της 2ας Απριλίου, 1986, που αποτέλεσε το βάθρο για τη λήψητης επίδικης απόφασης,αναφέρε ται ότι ηανάκληση αποφασίστηκε λόγω της "εσφαλμένης εκτί μησης" των προσόντων του εφεσίβλητου. 20 Παρά το χαρακτηρισμό της διεργασίας για την ανάκληση του 25 διορισμού του εφεσίβλητου ως αναγόμενης σε "εσφαλμένη εκτί μηση", προκύπτει απόταγεγονότα που στοιχειοθετούν την από φαση ότι αυτή οφείλεται στην κατάληξη του Σώματος ότι είχε πλανηθεί για την υπόσταση των προσόντων του εφεσίβλητου, πλάνη στην οποία συνέβαλε και ο ίδιος, με το χαρακτηρισμό του 30 διπλώματος του ως πτυχίου "B.Sc. in Hotel and Tourism Economics", και μεταστοιχεία ταοποίαπροσκόμισε, πουέτειναν ναβεβαιώσουν τον ισχυρισμό αυτό- (πιστοποιητικό της Ιταλικής Πρεσβείας).Σύμφωναμεταστοιχεία ταοποίακατέθεσε,ο κύκλος σπουδών γιατην απόκτησητου διπλώματος το οποίοκατείχε εμ- 35 φαίνεται ως τετραετούς διάρκειαςκαι το δίπλωμα πουτου απο νεμήθηκε πανεπιστημιακού επιπέδου. Το πρωτόδικο Δικαστήριο ακύρωσε την απόφαση,αφούδιαπί στωσεότι η πράξη διορισμού τουαιτητήδενήτανπαράνομη, αλλά 40 νόμιμη. Η εσφαλμένη εκτίμηση υπαρκτώνγεγονότων, όπωςδιαπι στώνεται, διακρίνεται από την πλάνη περί τα πράγματα,ηοποία καθιστάαπόφαση,ηοποίαβασίζεται στην πλάνη, παράνομη. 30 3ΑΛΛ. Δημοκρατία ν.Κασσέοα Πιχής,Π. Οι εφεσείοντες προσβάλλουν την απόφασητου Δικαστηρίου ως εσφαλμένη. Αντίθετα με το συμπέρασμα του Δικαστηρίου, υποστήριξαν ότιη απόφασηγιατοδιορισμό τουεφεσίβλητου το 1984, ήτανπαράνομη,γιατί:5 (α) στηρίχθηκε σε πλάνηως προς την υπόσταση τουδιπλώ ματοςτου εφεσίβλητου- και 10 (β)παραβίαζε τις πρόνοιες του Σχεδίου Υπηρεσίας, που ενέχουν τοχαρακτήρα νομοθετήματος. Ο δικηγόρος του εφεσίβλητου υποστήριξε ότι η πρωτόδικη απόφαση είναι ορθή σε όλα της τα σημεία και κάλεσε το Δικα στήριο νααπορρίψει την έφεση. 15 20 25 30 35 40 Στην απόφασητου πρωτόδικου Δικαστηρίου γίνεται αναφο ράστηνειδοποιόδιαφοράμεταξύπλάνηςπερίταπράγματακαι εσφαλμένης εκτίμησης γεγονότων. Πλάνηυφίσταται, όπωςδια πιστώνεται με αναφορά στη νομολογία του Συμβουλίου Επικρατείας,"εν περιπτώσει εκδήλου ανυπαρξίας σαφώςκαιανεν δοίαστος προκυπτούσης, των πραγματικών δεδομένων, άτινα απετέλεσαν την προϋπόθεσιν της εκδόσεως αυτών". Διάφορος εκτίμηση της αποδεικτικήςαξίαςτων ίδιων γεγονότων δε συνι στά πλάνη. Ηπλάνηανάγεταιστην ύπαρξητων γεγονότων, όχι στηθεώρηση της αξίαςκαιτων επιπτώσεων τους. (Βλ. Αποφά σειςΣυμβουλίου της Επικρατείας453/68(Ολομέλειας),2006/61, 808/55 και Πορίσματα Νομολογίας του Συμβουλίου της Επι κρατείας, 1929-1959.) Παρά το χαρακτηρισμό ο οποίος υιοθετείται - "επανεκτίμηση γεγονότων" - η ανακλητική απόφασηβασίζεται στη διαπίστωση ότιη Ε.Ε.Υ.πλανήθηκεωςπροςταπροσόντατουεφεσίβλητου. Η πλάνηήλθεσεφωςαπότημεταγενέστερη έρευνα,ηοποία αποκά λυψεότι το δίπλωμα του εφεσίβλητου δεν ήταν τίτλος ήπτυχίο πανεπιστημίουήανωτάτηςσχολής. Η απόφασητηςΕ.Ε.Υ.δεστη ρίχθηκε σε επανεκτίμηση των στοιχείων που είχε ενώπιον της ότανλήφθηκεηαπόφασηγιατοδιορισμότουεφεσίβλητου. Τογε γονός τοοποίο θεωρήθηκεωςυπαρκτό- ότι τοδίπλωματουεφε σίβλητου ήτανπανεπιστημιακός τίτλος -αποκαλύφθηκεωςανυπόστατο, εύρηματοοποίο δικαιολογείται απότανέαστοιχείατα οποία συνελέγησαν απότην Ε.Ε.Υ. Ο κύκλος των σπουδών του δεν ήταντετραετούς διάρκειας,όπως έτειναν νακαταδείξουντα στοιχεία ταοποία ο ίδιος έθεσεενώπιον του διορίζοντοςΣώμα τος.Περαιτέρω, το δίπλωματο οποίο κατείχε δεσυνιστούσετίτ31 Πικης, Π. Δημοκρατία ν. Κασσέρα
(1996)λο ήπτυχίο πανεπιστημίου ήανωτάτης σχολής. Συνεπώς,τοβά θρο στο οποίο στηρίχθηκε ηαπόφαση ηοποία ανακλήθηκε,ήταν ανύπαρκτο. Προκύπτει, επίσης, ότι στην πλάνη της Ε.Ε.Υ.συνέ βαλεκαιο ίδιος ο εφεσίβλητος, μεταστοιχεία πουέθεσε ενώπιον του Σώματος για την υπόσταση του διπλώματος του και τις παραστάσείς στις οποίες προέβη.Παρά ταύτα,ηΕ.Ε.Υ.δεναπέδω σε σ' αυτόκακήπίστη ή πρόθεση για εξαπάτησητης Επιτροπής. 5 Ενόψει των ανωτέρω, προκύπτει ότι:10 (α)οεφεσίβλητος δενκατείχεταπροσόνταγιαδιορισμό στηθέ ση Εκπαιδευτή στην κλίμακα Α8-Α10και δε συνέτρεχαν OL προϋποθέσεις που έθετετο Σχέδιο Υπηρεσίας για το διορι σμό του - (Χατζηπανλον v.Α.Η.Κ.
(1991)3Α.Α.Δ. 11)- και 15 (β) οδιορισμός τουεφεσίβλητου ήταντοπροϊόνπλάνηςπερίτα πράγματα,ηοποίαάρθηκεμετηδιαπίστωση τωνπραγματι κώνγεγονότων ως προςτηνυπόσταση τωνπροσόντων του. Για τον καθένα από τους πιο πάνω λόγους, η απόφαση η οποία ανακλήθηκε ήταν παράνομη. 20 Σε πρόσφατηαπόφαση-Hawaii HotelsLimited ν. Δημοκρα τίας, (Υπόθεση Αρ. 273/94-29/12/1995 (πρωτόδικη,Πικής,Π.)εξηγούνται οι αρχές οι οποίες διέπουν την ανάκλησηπαράνομων 25 διοικητικών πράξεων,όπωςδιακρίνονταιμέσααπότιςαποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου καιτουΣυμβουλίου Επικρατείαςτης Ελλάδας. Παράνομεςδιοικητικές πράξεις μπορεί ναανακληθούν μέσα σε εύλογοχρόνο και οποτεδήποτε:30 (α)εφόσον το επιβάλλει το δημόσιο συμφέρον και (β)όπου η ανακαλούμενη πράξη στηρίχθηκε σε δόλια ή απα τηλήενέργεια του ενδιαφερομένου. 35 Το εύλογοτου χρόνου για σκοπούς ανάκλησης συναρτάται με τοχρονικό διάστηματο οποίο διαρρέει μεταξύτων δύο αποφάσε ων,καθώςκαι μετις συνθήκες καιταπεριστατικάτης υπόθεσης. Στην προκείμενη περίπτωση, ο χρόνος ο οποίος διέρρευσε μεταξύ των δύο αποφάσεων, κρινόμενος υπό τοπρίσμα τουσυ νόλου των περιστατικών της υπόθεσης, περιλαμβανομένου και του γεγονότος ότι ηαπόφασηλήφθηκε μέσα στα χρονικά πλαί σια τηςδοκιμαστικής περιόδουυπηρεσίας τουεφεσίβλητου, κρί32 40 3Α.Α.Λ. Δημοκρατία ν. Κασσέρα Πιχής, Π. νεται εύλογος. Ηκατάληξηαυτήκαθιστά μηαναγκαία τηδιερεύνηση: πρώτο, της σημασίας των ανακριβώνστοιχείων πουέθεσε και των παρα στάσεων στις οποίες προέβηο εφεσίβλητος για ταπροσόντα τουκαι δεύτερο, κατάπόσο το δημόσιο συμφέρον επέβαλλε την ανά κλησητηςαπόφασης,ανεξάρτητααπό τοχρονικόπαράγοντα. Η έφεση επιτρέπεται με έξοδα. 10 15 Ηπρωτόδικηαπόφασηπαραμερίζεται, καθώςκαιη απόφαση για τα έξοδα. Ηεπίδικηδιοικητική απόφαση(ανάκληση) επικυρώνεται στο σύνολο της,βάσει του Αρθρου 146.4(a)του Συντάγματος. Η έφεσηεπιτρέπεται μεέξοδα. Ηπρωτόδικηαπόφασηπαραμερίζεται, καθώςκαι ηαπόφαση για ταέξοδα. Η επίδικη διοικητικήαπόφαση (ανά κληση) επικυρώνεται στο σύνολο της, βάσει τον Άρθρον 146.4(a) τον Συ ντάγματος. 33