(1996)19 Ιουλίου,1996 [ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ,ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, ΝΙΚΗΤΑΣ, ΑΡΤΕΜΗΣ, ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ, Δ/στές] ΝΙΚΟΛΑΣ Κ. ΚΟΥΡΤΗΣ, Εφεσείων-Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝΚΑΙ/ΉΑΛΛΟΥ Εφεσψλήτων-Καθ'ωνηαίτηση. (Αναθεοχ}ητιχήΈφεσηAQ. 1267). Φόρος Εισοδήματος και έκτακτη εισφορά — Φόρος εισοδήματος για τα φορολογικά έτη 1975
(74)-1981 και φορολογία έκτακτης εισφο ράς για τα τρίμηνα 4/74- 4/81 — Οι περί Φορολογίας τον Εισοδή ματος Νόμοι 1961-1981 και οπερί Εκτάκτου Εισφοράς (Προσωρι νοί Διατάξεις) Νόμος — Δύοσνγκρονόμενες.δηλώσεις— Καθορι5 σμός φορολογίας μεβάση τιςδηλώσειςπου νπέβαλεο εφεσείων — Διακριτική ευχέρεια του Εφόρου Φόρου Εισοδήματος — Η από φαση τον κρίθηκε ορθή και επικυρώθηκε τόσο πρωτόδικα όσο και από την Ολομέλεια. 10 Αναθεωρητική Δικαιοδοσία τον Ανωτάτου Δικαστηρίου βάσει του Αρθρου 146τον Συντάγματος—Περιορίζεται στονέλεγχοτηςνομι μότηταςτωνπράξεωντηςδιοίκησης—Τα εφαρμοστέακριτήριαανα θεώρησης φορολογικών αποφάσεωνείναι ταίδιαμε εκείναπουδιέ πουν τηναναθεώρησηκάθεάλληςεκτελεστήςδιοικητικήςαπόφασης. Ηεπίδικηδιαφορά τόσοπρωτόδικα όσοκαιστηνέφεση συγκε κριμενοποιήθηκεστη συνεισφοράτουεφεσείονταστιςσπουδέςτων παιδιών του στοεξωτερικό,καθώςκαιστονκαταμερισμότουεισο δήματος από τηνπατατοκαλλιέργεια,τοοποίο επιμερίστηκε μετάξύτου εφεσείοντακαιτηςσυζύγουτου,70% και30%αντίστοιχα. 15 20 Ο Έφορος είχε ενώπιον τουδυοσυγκρουόμενες δηλώσεις. Την αρχικήημερ. 22/3/1982 στηνοποία ο εφεσείωνπροέβη οικειοθελώς καιδήλωσεποσάταοποία απέστειλεστατέκνατουπου σπούδαζαν 25 316 3Α.Α.Δ. 5 10 Κούρτηςν. Δημοκρατίας στο εξωτερικό, καθώςεπίσης καιτο γεγονός ότι ηγυναίκατου δεν εργαζόταν καιδεν είχε εισόδημα. Είχε επίσης ενώπιον του την έν στασημετιςελεγμένεςαπότουςλογιστές φορολογικές δηλώσειςκα θώς καιτις ενόρκους δηλώσεις των τέκνων του ότι εργαζόντουσαν νασπουδάσουνχωρίςοικονομικήβοήθειααπότονπατέρατουςκαι τηνένορκο δήλωσητης συζύγουτου,μετηνοποίαδήλωνε την συνε χήδικήτηςβοήθειαστις εργασίεςτουσυζύγουτηςκαιότιτακτήμα ταταοποίαεκαλλιεργούντο ήτανως επίτοπλείστον δικάτης. Ο Έφορος επέλεξε την αρχικήδήλωση του εφεσείοντα γιακα θορισμό της επιβολής φόρουεισοδήματος καιέκτακτηςεισφοράς. ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο επικύρωσετηναπόφασητου Εφόρου. 15 20 25 ΗΟλομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου, αφούτόνισε ότι δεν είναι έργοτουΔικαστηρίου νααποφασίσειποίααπότις δύοδηλώ σεις ήταν ηορθή και ποια θα έπρεπε να ακολουθηθεί για επιβολή της φορολογίας, απέρριψε την έφεση και προέβη στηδιαπίστωση, όπως και το πρωτόδικο Δικαστήριο, ότι παρείχετο διακριτικήευχέρεια στον Έφορονακαταλήξει στο συμπέρασμα ότι ταποσάτα οποία είχε δηλώσει ο Ιδιος ο εφεσείων ότι δαπανήθηκαν για τις σπουδές των παιδιώντου,ήτανησωστή βάσηγιατην επιβολήφο ρολογίας. Επίσης αποφάνθηκεότι το εύρηματου Εφόρουγιαεπι μερισμό του εισοδήματος μεταξύτων συζύγων στην αναλογία 70% και 30%, βρισκόταν εντός των πλαισίων της διακριτικήςτου ευχέ ρειας, εν όψει της δήλωσης του εφεσείοντα ότι ηγηηοποίαεχρησιμοποιείτο γιατηνπατατοκαλλιέργειαανήκει ως επί το πλείστον στην σύζυγο του ηοποίαεργαζότανσυστηματικά μαζίτου. 30 Η έφεσηαπορρίπτεται μεέξοδα. Υποθέσειςπου αναφέρθηκαν: Βαρναβίδης ν.ΚυπριακήςΔημοκρατίαςΑ.Ε.616, ημερ. 16.10.1990, 35 Ελαιονργεία ΠεττεμεριδηΑτδ ν.ΚυπριακήςΔημοκρατίας
(1994)3 Α.Α.Δ. 199, Georghiades v. TheRepublic
(1982)3 C.L.R. 659. 40 Έφεση. Έφεση εναντίον της απόφασης του Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου Κύπρου (Πική, Δ.) που δόθηκε στις 20 Δεκεμβρίου 317 Κοΰοτης ν.Δημοκρατίας
(1996)1990 (Προσφυγή576/88),με την οποία απορρίφθηκεη προσφυ γήτου Εφεσείοντα, εναντίον της απόφασηςτου ΕφόρουΦόρου Εισοδήματος,για επιβολή σ' αυτόνφορολογίας γιατα φορολο γικά έτη 1975
(74)-1981 καθώςκαι φορολογίας έκτακτης εισφο ράς γιατατρίμηνα4/74 4/81. 5 Α. Σ. Αγγελίδης, για τον Εφεσείοντα. Γ.Λαζάρου, ΑνώτεροςΔικηγόρος τηςΔημοκρατίας,γιατους Εφεσίβλητους. Cur.adv. νυΐΐ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ,Δ.:Ανάγνωσετηνακόλουθηαπόφαση. Η έφεση αυτήστρέφεται εναντίοναπόφασηςΔικαστήτου Ανωτάτου Δικαστηρίου, τώρα Προέδρου του Ανωτάτου Δικαστηρίου, ο 15 οποίοςκατάτηνάσκησητηςπρωτοβάθμιαςαναθεωρητικήςτουδι καιοδοσίαςεπικύρωσε τηναπόφασητουεφεσίβλητου ΕφόρουΦό ρου Εισοδήματος (εφεξής ο "Έφορος") ημερομηνίας 30/4/88,με την οποία επέβαλε στον εφεσείοντα φορολογία φόρου εισοδήμα τος για τα φορολογικά έτη 1975
(74)4981 καθώς και φορολογία 20 έκτακτηςεισφοράςγιατατρίμηνα4/74 -4/81,μεβάσητιςπρόνοι ες των περί Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμων 1961-1981και του περί ΕκτάκτουΕισφοράς (Προσωρινές Διατάξεις)Νόμου. Τόσο στην προσφυγή όσο και στην παρούσα διαδικασία η 25 επίδικη διαφορά συγκεκριμενοποιήθηκε στη συνεισφορά του εφεσείοντα στις σπουδές των παιδιώντουστο εξωτερικό καθώς και στον καταμερισμό του εισοδήματος από την πατατοκαλ λιέργεια, το οποίο επιμερίστηκε μεταξύτου εφεσείοντα και της συζύγου του 70% και 30%, αντίστοιχα. 30 Ο εφεσείων και η σύζυγος του είναι γεωργοί και ασχολού νται, ως επί το πλείστον, με την πατατοκαλλιέργεια. Συμφω νούμε με τη διαπίστωση του πρωτόδικου Δικαστηρίου, ότι ο εφεσείων δεν ήταν καθόλου επιμελής στο θέμα της υποβολής 35 των φορολογικών του δηλώσεων. Ο εφεσείων, μετάαπόεπανει λημμένεςυποδείξεις,υπέβαλεσεδιάφορεςημερομηνίες φορολο γικές δηλώσεις και σε δύο περιπτώσεις,το 1978 καιτο 1982κα τόπιν απαίτησηςτων φορολογικών αρχών,κεφαλαιουχικέςδηλακιεις για τα περιουσιακά του στοιχεία. Η δήλωση του 1982 40 ήταν ψευδής σ' έναουσιώδες σημείο, αναφορικά μετιςτραπεζι κές καταθέσεις του ιδίου, της συζύγου του και των εξαρτωμέ νων, κατάτο χρόνο εκείνο, τέκνων του. Αναφορικά μετοψευ δές της δήλωσης του, ασκήθηκε ποινική δίωξη εναντίον του, η 318 10 3 Α.Α.Δ. Κούρτηςν.Δημοκρατίας Παπαοόπουλος, Δ. οποία είχε ως αποτέλεσμα την επιβολήπροστίμου. 5 10 15 20 25 30 35 40 Όμως, η δήλωση των κεφαλαιουχικών στοιχείων του 1982, πέρααπότιςψευδείςδηλώσεις,περιλάμβανεκαιστοιχείαγιατα ποσά τα οποία δαπανήθηκαν από τον αιτητή για τις σπουδές τωνπαιδιώντου στη ΓαλλίακαιτηνΕλλάδα. Οι πιο πάνωδηλώσεις, πουυπέβαλεο ίδιος ο εφεσείων από μόνος του,χρησιμοποιήθηκαν ως βάσηγια τον καθορισμό της φορολογικής τουυποχρέωσης. Στις 12 Σεπτεμβρίου 1986, οι λογιστές του εφεσείοντα υπέ βαλαν ενστάσεις στην απόφασητου Εφόρου,στο πλαίσιο των οποίων οίδιος επεσήμανε ότιο ιδιοκτήτηςτηςγηςηοποίαχρησιμοποιείτο για την πατατοκαλλιέργεια ήταν η σύζυγος του,η οποία συγχρόνως τον βοηθούσε σε μεγάλο βαθμόστη γεωργική τους αυτήασχολία. Ακολούθησαν διαβουλεύσεις μεταξύφοροθέτητουΓραφείου και του εφεσείοντα, οι οποίες απέτυχαν και ως εκ τούτου, ο Έφορος απέρριψε την ένσταση του εφεσείοντα και του κοινο ποίησε την επίδικηαπόφαση. Η επιχειρηματολογία του δικηγόρου του εφεσείοντα περιστράφηκεουσιαστικάπάνω σεδύοσημεία. Τοπρώτοήτανπως εφόσον μία εκ των δηλώσεων, πάνω στην οποία βασίστηκε ο Έφορος, ήταν μερικώς ψευδής,δεν θαέπρεπεκατ' ουδένα λό γοναπροτιμηθεί ωςορθότερηαπότις δηλώσεις που κατέθεσαν οι εγκεκριμένοι λογιστές του εφεσείοντα μαζί με την ένσταση, καθώςκαιτις ενόρκους δηλώσεις των τέκνων τουοι οποίες τεί νουνναεισηγηθούνότιταπαιδιάτουσπούδασανεξ ολοκλήρου μετηδικήτουςσκληρήδουλειάχωρίςκαμιάοικονομικήβοήθεια από τον πατέρα τους. Στησυνέχεια, ο κ. Αγγελίδης εισηγήθηκε πως το Δικαστήριο έχειτην εξουσία ναελέγχεικατάπόσοταγεγονόταδιαπιστώθη καν ορθάαπότο διοικητικό όργανο καιβασίστηκε στις υποθέ σεις Βαρναβίδης ν. Δημοκρατίας, Α.Ε. 616, ημερομηνίας 16/10/90, ΕλαιουργείαΠεττεμεριδηΑτδ ν.Δημοκρατίας
(1994)3Α.Α.Δ. 199,γιατην εισήγηση τουαυτή. Θα πρέπει εδώνα πούμε,ότι συμφωνούμε με το συνάδελφο Δικαστή, ότι ηαναθεωρητική δικαιοδοσίατουΑνωτάτου Δικα στηρίου βάσει του Άρθρου 146 του Συντάγματοςπεριορίζεται Παπαδόπουλος, Δ. Κούρτηςν. Δημοκρατίας
(1996)στον έλεγχο της νομιμότητας των πράξεων της διοίκησης. Οποιαδήποτε άλλη κατάληξη θα ερχόταν σε σύγκρουση με τις αρχές που διατυπώθηκαν στην υπόθεση LilianGeorghiades ν, The Republic
(1982)3 C.L.R. 659, στην οποίααναφέρονται τα ακόλουθα στις σελίδες 668-669: 5 "Thescope andcompass of thejurisdiction underArticle 146is by nowfirmlyestablished Thereviewandtheinquiry itentails is limited to thevalidityof theactimpeached Thecourtwill not assume administrative responsibilities, "After all itmust notbelostsightof thatitisfor theGovernment togovernandfor theCourtonly tocontrol..."CostasM.Pikis v. The Republic
(1965)3CL.R. 131,at
- 10 TrieSupreme Courthasnojurisdiction togo intothemerits of 15 thetaxation andsubstitute, wherenecessary,itsowndecision. The power oftheSupremeCourtislimited,asindicated,tothescrutiny of the legality of the action, and to ascertain whether the administration has exceeded the outer limits of its powers. Provided theyconfine theiractionwithin theambit of theirpower, 20 an organ of public administration remains the arbiter of the decision necessary to give effect to the law; and so long as they make a correct assessment of the factual background and act in accordancewith thenotionsofsoundadministration,their decision willnotbefaulted. Intheend,thecourtsmustsustain theirdecision 25 ifitwas reasonably opentothem Theapproachofthe court to the validity of a taxing decision is no different from its approach in respect of any other administrative decision liableto reviewunderArticle 146 " 30 Όπως αναφέρεταικαι στην υπόθεση Βαρνάβας Βαρναβίδης ν.ΚυπριακήςΔημοκρατίας, Α.Ε. 616, ημερομηνίας 16/10/
- 'Τα κριτήρια είναι τα ίδιαμε εκείναπουδιέπουντην ανα θεώρηση κάθε άλλης εκτελεστής απόφασης της Διοίκησης. Εφόσον διαπιστώνεται ότι ο νόμος παρέχει εξουσία για την επιβολή φόρουτο ερώτημαπουεγείρεται είναι ανη απόφαση των αρχών ήταν λογικά εφικτή στα πλαίσια των γεγονότων πουείχανενώπιοντους.Κριτήςτωνσχετικώνγεγονότωνείναι ο Έφορος. Ηευχέρεια τουδικαστηρίουγιαπαρέμβασηπεριορίζεται στις περιπτώσεις εκείνες πουδιαπιστώνεταιότι η κα τάληξητουδενήτανωςθέμαλογικής συνέπειαςδυνατή." Ηπροσέγγιση τουΔικαστηρίουτούτουωςπροςτηνομιμότη320 35 40 3ΑΛΛ. 5 10 15 Κούρτηςν. Δημοκρατίας Παπαδόπουλος,Δ. τα μιας φορολογικής απόφασηςείναι ηίδιασε σχέσημεοποια δήποτεάλληδιοικητικήαπόφασηηοποίαυπόκειται σεαναθεώ ρηση απότο Δικαστήριο αυτόδυνάμει τουΑρθρου 146 τουΣυ ντάγματος. ΤοΔικαστήριο αυτόδενασκείδιοίκησηκαιδενυποκαθιστάτηνκρίση του διοικητικούοργάνου. Στην παρούσα περίπτωση ο Έφορος είχε ενώπιον του δύο συγκρουόμενες δηλώσεις, την αρχικήημερομηνίας 22/3/82στην οποία ο εφεσείοντας προέβη οικειοθελώς και δήλωσε ποσά τα οποίααπέστειλε στατέκνατου,καθώςεπίσης καιτογεγονός ότι η γυναίκατουδεν εργαζότανκαιδεν είχεεισόδημα. Είχε επίσης ενώπιον του, την ένσταση με τις ελεγμένες από τους λογιστές φορολογικές δηλώσεις, καθώς και τις ενόρκους δηλώσεις των τέκνων με τις οποίες δήλωσαν ότι εργαζόντουσαν για νασπου δάσουν και ότι ο πατέρας τους δεν τους παρείχε οικονομική βοήθεια και την ένορκο δήλωση της συζύγου του, με την οποία δήλωσε την αδιάκοπηδικήτης βοήθεια στις εργασίες του συζύ γου της, καθώς και το γεγονός ότι τα κτήματα τα οποία καλλιεργούντο ήτανως επί το πλείστον δικάτης. 20 25 30 35 40 Δεν είναι έργο του Δικαστηρίου τούτου νααποφασίσει στην προκείμενη περίπτωση ποία απότις δύο δηλώσεις ήτανηορθή και ποίαθαέπρεπε ναχρησιμοποιηθεί ωςβάσηγια την επιβολή της φορολογίας. Τοερώτημα πουτίθεται είναι κατάπόσοήταν λογικά εφικτή ηκατάληξητου Εφόρου με βάσητα ενώπιον του στοιχεία καιανυπερέβηταακραία όριατηςδιακριτικήςτουευ χέρειας εκτιμώντας ταστοιχείααυτά. Ο Έφορος δεν απέρριψε τις ενόρκους δηλώσεις που έθεσε ενώπιον του ο εφεσείων. Έκρινε ότι δεν ανταποκρίνοντανστην αλήθεια. Όπως καιτοπρωτόδικοΔικαστήριο,διαπιστώνουμε ότιπα ρείχετο διακριτική ευχέρεια στον Έφορονα καταλήξει στο συμπέρασμα,ότι τα ποσά ταοποίαείχεδηλώσει ο ίδιος ο εφεσεί ων ότι δαπανήθηκαν για τις σπουδές των παιδιών του, ήταν η σωστή βάση για την επιβολή φορολογίας. Εμείς, δεν θα επέμ βουμε στην εκτίμηση αυτήτων γεγονότων. Όσον αφορά το επιχείρημα του κ. Αγγελίδη, ότι η δήλωση των περιουσιακών στοιχείων του 1982 δεν μπορούσε να χρησι μοποιηθεί ως βάση για την επιβολή φορολογίας, λόγω του ότι κρίθηκε εν μέρει ψευδής,και εδώθασυμφωνήσουμε μεταευρή ματα του πρωτόδικου Δικαστηρίου. Η δήλωση αυτή κρίθηκε 321 Παπαδόπουλος, Δ. Κούρτηςν.Δημοκρατίας
(1996)αναληθής μόνο όσον αφοράτις τραπεζικέςκαταθέσεις τουεφε σείοντα, της συζύγου και των τότε ανήλικων τέκνων του. Ως εκ τούτου,το μέρος το οποίο αφορούσετο ποσό το οποίο δαπανή θηκε για τις σπουδές των τέκνων του εφεσείοντα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί, αφούαυτόδενκρίθηκεαναληθέςαπό τονΈφορο. Ηεισήγηση αυτήδεν ευσταθεί. Τοδεύτερο επιχείρημα τουδικηγόρουτουεφεσείονταήτανπως το εύρημα του Εφόρου,με το οποίο επιμέρισε το εισόδημα μεταξύ των συζύγωνστην αναλογίατου70%και30%,δενήτανεύλογο. 5 10 Ο δικηγόρος των καθ'ωνηαίτησηυπέδειξε ότι στις φορολο γικές δηλώσεις του εφεσείοντα, ο ίδιος είχεδηλώσει ότι ησύζυ γος του δεν είχε κανένα εισόδημα καθώς και το γεγονός ότι η ίδια δεν υπέβαλε οποιαδήποτε δήλωση για το εισόδημα της. Όμως, στην ένσταση του ο εφεσείων δήλωσε ότι η γη η οποία χρησιμοποιείτο για την πατατοκαλλιέργεια ανήκει, ως επί το πλείστον, στη σύζυγο τουκαιότι εκείνη εργαζότανπάνωσεσυ στηματική βάσημαζίτου. 15 20 Ηπιοπάνωσυμπεριφοράτουεφεσείοντα,δενμπορεί παράμό νοναοδηγήσειστοσυμπέρασματοοποίοκατέληξεοΈφορος. Κά τω απόαυτέςτιςπεριστάσεις,ηαπόφασητουΕφόρουήτανεύλο γα επιτρεπτήκαι δεν βλέπουμε ναέχειξεπεράσει ταακραίαόρια της διακριτικήςτουευχέρειας μετηνκατανομή70%με30%. Όπως έχουμε αναφέρει και πιο πάνω έχει νομολογιακά κα θιερωθεί, ότι έργο τουΔικαστηρίου είναι ναεξετάζει τηνομιμό τητα τηςπράξηςκαι όχι ταγεγονότα ταοποίατην προκάλεσαν. Ως εκ τούτου,κανένα απότα επιχειρήματα του εφεσείοντα δεν ευσταθεί. 25 30 Η έφεση απορρίπτεται,μεέξοδα. Η έφεσηαπορρίπτεται με έξοδα. 322 ι