clr/1996/1996_3_491.pdf

(8)τουπερί ΡυθμίσεωςΟδώνxat ΟικοδομώνΝόμου, Κεφ.96 — — Καθορισμός της δαπάνης για κατασκευή οδικού-βελτιωτικού έργου μεταξύ των επηρεαζόμενων ιδιοκτητών, ανάλογα με την πρόσοψη τηςαντιστοίχου ακινήτου ιδιοκτησίας,ηοποία έχει πρό­ σοψηεπί ήσυνορεύει μετά της προκειμένης οδού — Ποία ηορθή ερμηνεία τον Άρθρου 17

(8)τον Κεφ. 96— Κατά πόσο ηερμηνεία αυτή παραβιάζει ταΆρθρα 24και 28 του Συντάγματος. Ερμηνεία νόμων— Εφαρμοστέεςγενικές αρχές — Τεκμήριοότι ένας νόμοςδεσκοπεί στηδημιουργία αδικίας ήάτοπων καταστάσεων. Δικαστικός έλεγχος— Συνταγματικότητα νόμων— Μόνο θέματα που διατυπώνονται μεσαφήνειακαι λεπτομέρεια μπορούν νααποτελέσουν αντικείμενο δικαστικού ελέγχου στην εξέταση συνταγματικό­ τηταςνόμων. Συνταγματικό Δίκαιο — Σύνταγμα, Άρθρο 28.1 — Διασφαλίζει την αοχή της ισότητας — Εκτενής αναφορά στη νομολογία της Κύποου και τηςΕλλάδας και επίσης στην ελληνική συνταγματική βι­ βλιογραφία — Πως οφείλει να ενεργήσει ο Δικαστής στην εξέτα­ ση της ύπαρξης ομοιότητας των υπό ρύθμιση θεμάτων. Λέξεις και Φράσεις— "Ίσοι ενώπιον τουΝόμον" στοΆρθρο 28.1 τον Συντάγματος. Λέξεις και Φράσεις— "Ιδιοκτήτης" στο Άρθρο 17

(1)τον περί Ρυθμί­ σεως Οδών και ΟικοδομώνΝόμον, Κεφ.96. 491 Γιασεμίδου κ.ά. ν.Δημοτικού Συμβουλίου κ.ά. (Αρ. 2)

(1996)Λέξεις και Φράσεις— "Αναλόγωςτης προσόψεως"στο Άρθρο 17

(8)του Κεφ. 96 — Αναφέρεται σαφώς στην πρόσοψη του τεμαχίου ή του οικοπέδου και όχι στην πρόσοψη των οικοδομών που έχουν ανεγερθεί επί του ακινήτου. 5 Ηδιαφοράμεταξύτωνδιαδίκωνάρχισεκατάτηδιαδικασίακατα­ σκευής από τουςεφεσίβλητους οχετών ομβρίωνυδάτωνκαιπεζοδρο­ μίωνστηνοδόΚατσώνηστηΛευκωσία. Οιαιτητές,ιδιοκτήτεςακίνη­ τηςπεριουσίαςεπίτηςπιοπάνωοδού,διαφώνησαν μετοντρόποκα­ ταμερισμού της σχετικής δαπάνης,η οποία καθορίστηκε με βάσητο 10 Αρθρο 17

(8)του περί Ρυθμίσεως Οδών καιΟικοδομών ΝόμουΚεφ. 96("ονόμος").Εισηγήθηκανότιηκατανομήτωνεξόδωνέπρεπεναγί­ νει με βάσητο μήκος της πρόσοψης των οικοδομών καιόχι μόνο με βάση το μήκοςτηςπρόσοψηςτουοικοπέδουήτεμαχίου.Προσέβαλαν τη σχετική κατανομή με προσφυγή. Τοπρωτόδικο Δικαστήριο απέρ- 15 ρίψετηνπροσφυγή,αφούδέχθηκετηθέσητωνεφεσίβλητων ότιη επί­ δικηαπόφασηεστερείτο εκτελεστότητας. Η πρωτόδικηαπόφασηανα­ τράπηκεκαιστησυνέχεια ακολούθησε επιχειρηματολογία των μερών επίτηςουσίαςτηςπροσφυγής. 20 Εκ μέρους των εφεσειόντων προβλήθηκεο ισχυρισμός, ότισύμφω­ ναμετηνορθήερμηνείατουΑρθρου 17

(8)τουΝόμου,θαπρέπειναεπι­ βαρυνθούν και οι τιτλούχοι ιδιοκτήτες διαμερισμάτων αναλόγως του μήκους της πρόσοψης ή του συνόρου τους προς την οδό Κατσώνη. ΟποιαδήποτεάλληερμηνείατουεπίδικουΑρθρου θαείναιαντίθετημε τοΑρθρο 17

(8)τουνόμουήκαιταΑρθρα28και24 τονΣυντάγματος. Επίσης ότι εφόσοτο Αρθρο 6τουπερί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή,ΕγγραφήκαιΕκτίμηση)Νόμου,Κεφ. 224 καθιστάδυνατήτηνέκ­ δοσηχωριστούτίτλουγιαταδιαμερίσματα,παύειναυφίσταταιτίτλος γιατοτεμάχιο. Η Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου απέρριψε την έφεση, αφούέκαμεεκτενήαναφοράστιςαρχέςπουδιέπουντηνερμηνείατων Νόμωνκαιαποφάνθηκε,ότιηερμηνείατουΑρθρου 17

(8),θαγίνειμε βάσητηδιαπίστωσηότι αυτόείναικαθαρόκαισαφές. 25 30 35 Αποφασίστηκε ότι: Το λεκτικό του επίμαχου Αρθρου ομιλεί σαφώς για μια, μόνη και αδιαίρετηπρόσοψη,η οποίαδεν είναι άλλη απότην πρόσοψη 40 του τεμαχίου ήτου οικοπέδου.Το λεκτικό του Νόμουδεν επιδέχε­ ται τεμαχισμό,πολλαπλασιασμό,διαχωρισμό,διαίρεση, ταξινόμη­ σηήκατάταξητηςπρόσοψης σεπρόσοψητουτεμαχίουήτουοικο­ πέδουήσεπρόσοψη οικοδομών. 492 \ 3ΑΛΛ Γιασεμίδουκ.ά.ν.ΔημοτικούΣυμβουλίουκ.ά.(Αρ.2) Αν ονομοθέτης είχεπρόθεσηναπεριλάβεικαιτηνπρόσοψητων οικοδομών στο επίμαχο άρθρο, θα έκαμνε χρήση του όρου "υπο­ στατικά" ή "οικοδομές". 5 Ηδαπάνηγιατοέργοσυναρτάταιαπόλυταμετομήκοςτηςπρόσο­ ψης. Ονομοθέτης μεκαθαρόλεκτικό φρόντισε ναπροβλέψει όπως ο τρόπος κατανομής συναρτάται αποκλειστικά με την πρόσοψη και με κανέναάλλοπαράγοντα. 10 Ηεισήγησητου συνηγόρου των εφεσειόντων δε βρίσκει έρεισμα στο λεκτικό του Νόμου. Επίσης η υιοθέτηση της θα οδηγούσε σε άτοπακαιπαράλογααποτελέσματα. 15 20 25 30 Κατάτην εξέταση συνταγματικότητας νόμων πρέπει ναλαμβάνεται υπ' όψιν η ύπαρξη τεκμηρίου υπέρ της συνταγματικότητας των κρινόμενων διατάξεων,οι οποίες τότε μόνο μπορούν νακηρυ­ χθούν αντισυνταγματικές, αν το δικαστήριο πεισθεί πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας περί τούτου. Οόρος "ίσοιενώπιον τουΝόμου", στοΑρθρο28.1 τουΣυντάγμα­ τος, διασφαλίζει την ισότητα μόνο εναντίον αυθαιρέτων διακρίσεων χωρίςνααποκλείει εύλογεςδιακρίσειςοι οποίεςπρέπειναγίνουν λό­ γω της ιδιάζουσας φύσεως των πραγμάτων.Ο όρος ισότητα δεν ση­ μαίνειακριβήαριθμητικήισότητα. ΣύμφωναμεταπορίσματατηςΝομολογίας του Συμβουλίου Επικρατείας,ως αντισυνταγματικές θεω­ ρούνται μόνοοι προδήλωςπαραβιάζουσεςτηναρχή τηςισότηταςδια­ τάξεις. Ηδε δικαστική εξουσία περιορίζεται σε έλεγχο υπερβάσεως ακραίωνορίων.Ίσηρύθμισηυφίσταταιότανενεργείταιόμοιαμεταχεί­ ρισητωνομοίωνκαιανόμοιαμεταχείριση τωνανόμοιων. Ηόμοιαμεταχείρισηγιαναείναιίσηπροϋποθέτειομοιότητατωνυπόρύθμισηθε­ μάτων.Αναφορικάμετοδικαστικόέλεγχο,οΔικαστήςοφείλειναερευ­ νάανπράγματιυπάρχειομοιότητατωνυπόρύθμισηθεμάτων. 35 Στην παρούσα υπόθεση διαπιστώνεται αντικειμενική ύπαρξη τηςομοιότητας. Πρόκειταισαφώςγιαόμοια μεταχείριση των ομοί­ ων. Συνεπώς ο ισχυρισμός για άνιση μεταχείριση δεν ευσταθεί. 40 Ο ισχυρισμός για παραβίασητου Αρθρου 24 του Συντάγματος δεν μπορεί ναεξεταστεί, αφούδεν έγινε εξειδίκευση αναφορικάμε το ποια απότις 4 παραγράφουςτου σχετικού Αρθρου έχει παρα­ βιασθεί,κατ' αντίθεση προς την αρχήότι ζητήματααντισυνταγμα­ τικότητας πρέπει ναδιατυπώνονται με λεπτομέρεια. Η έφεσηαπορρίπτεται με έξοδα. 493 Πασεμίόου κ,ά. ν.ΔημοτικούΣυμβουλίουΧΛ.(Αφ.2)

(1996)Υποθέσειςποναναφέρθηκαν: Γεωργιάδης ν,ΚνπριακήςΔημοκρατίας

(1966)3ΑΛΛ. 612, 5 Μάτσης ν.ΚυπριακήςΔημοκρατίας

(1969)3ΑΛΛ. 245, ΣυμβούλιοΕγγραφής Αρχιτεκτόνων και Πολιτικών Μηχανικών ν. Κυριακίδη

(1966)3ΑΛΛ. 640, 10 Μικρομμάτηςν. ΚυπριακήςΔημοκρατίας2R.S.C.C. 125, ΚυπριακήΔημοκρατία ν.Αρακιάνκ.ά.

(1972)3ΑΛΛ. 294, Σεργίδης ν.Δημοκρατίας

(1991)1 ΑΛΛ. 119, 15 Πρόεδρος τηςΔημοκρατίας ν. Βουλής τωνΑντιπροσώπων, Αναφο­ ρά2/89, ημερ. 29.8.89, ΣυμβούλιοΒελτιώσεωςΑγλαντζιΔςν.Κωνσταντίνου

(1967)1ΑΛΛ. 167. 20 Έφεση. Έφεσηεναντίον τηςαπόφασης ΔικαστήτουΑνοπάτουΔικα­ στηρίου Κύπρου (Παπαδόπουλος,Δ.)πουδόθηκεστις 12Ιουνί­ ου, 1996 (Προσφυγή 62/90), με την οποία απορρίφθηκεη προ- 25 σφυγήτωνεφεσειοντωνλόγωτουότιη επίδικη απόφασηεστερείτο εκτελεστότητας. Χρ. Κληρίδης,γιατους Εφεσείοντες. 30 Κ. Μιχαηλίδης,γιατους Εφεσίβλητους. CUT. adv. vult. ΠΙΚΗΣ,Π.:ΤηναπόφασητουΔικαστηρίουθαδώσειοΔικα­ στής Π. Καλλής. ΚΑΛΛΗΣ, Δ.:Ταμόναζητήματα ταοποίαέχουν εγερθεί στην παρούσα διαδικασία είναιηερμηνείακαιησυντσ/ματικοτητατου άρθρου 17

(8)του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου, Κεφ.96C'oΝόμος")· Έναυσμαγιατηνεπίδικηδιαφοράαποτέλεσε η απόφασητωνεφεσίβλητων νακατασκευάσουνοχετούς ομβρίων υδάτωνκαιπεζοδρόμιαστην οδόΚατσώνηστηΛευκωσία.Η από­ φασηλήφθηκεσταπλαίσιατηςάσκησηςτωνεξουσιώντουςδυνάμει τουάρθρου 17τουΝόμου,το οποίο,στοβαθμόπουείναισχετικό 494 35 40 3ΑΛΛ Γιασεμίδουκ.ά. ν.ΔημοτιχουΣυμβουλίουκ,ά, (Αρ.2) Καλλής, Δ. για τουςσκοπούςτηςπαρούσαςδιαδικασίας,έχει ωςπιοκάτω: 5 10 15 20 "17.

(1)Forthe purposes of this section 'owner' means the person registered or entitled to be registered in the books of the District Lands Office as the owner of immovable property affected by a noticepublished undersubsection

(3); 'proper construction reconstruction and improvement of a street* includesthewidening orreconstructionof thefoundations of astreet, proper provision for surface water drainage, the construction of pavements, and the asphalting or paving of both carriageways and pavements but shall not include works ofmaintenance.

(8)The cost of such construction, reconstruction or improvement, after thededuction of anyunexpended sum of moneydeposited with theappropriate authorityby apermit holderundertheprovisions of section 6 of the Law, shall be bome by the owners of immovable property abutting on such street, andsuch cost shall be apportioned amongst the owners affected according to the frontage of their respective immovable property which fronts or abuts the street in question".* •Ελληνικήμετάφρασητης Υπηρεσίας Αναθεωρήσεως καιΕνοποιήσε­ ωςτης Κυπριακής Νομοθεσίας: 25 "17.-

(1)Διάτουςσκοπούςτουπαρόντος άρθρου'ιδιοκτήτης' σημαίνει το πρόσωπονόπερ είναι εγγεγραμμένον ήδι­ καιούται ναεγγραφήεις ταβιβλίατου Επαρχιακού Κτηματολογικού Γραφείου ως κύριος ακινήτουιδιοκτησίας επηρεαζόμενηςυπό γνω­ στοποιήσεως δημοσιευομένηςδυνάμειτουεδαφίου

(3), 30 ~- 40 'κατάλληλος κατασκευή, επανακατασκευήκαιβελτίωσις οδού'περι­ λαμβάνειτηνδιεύρυνσινήεπανακατασκευήντωνθεμελίων οδού,κατάλληλον ρύθμισιν διά την αποχέτευσιν του επιφανειακού ύδατος, τηνκατασκευήνπεζοδρομίωνκαιτηνασφαλτόστρωσινήπλακόστρωσιν τόσον των ασφαλτικώνοδοστρωμάτωνόσον και τωνπεζοδρο­ μίων αλλάδενπεριλαμβάνειεργασίαςσυντηρήσεως.

(8)Ηδαπάνητηςτοιαύτηςκατασκευής,επαvακOTαoκεuήςήβελτιώσεωςμε­ τάτηναφαίρεσινοιουδήποτεμηδσπανηθεντοςποσούχοτιμάτωνκατατεθένκ) ^ παΟα ""Ιαρμοδίααρχήυπόκατόχουαδείαςδυνάμειτουεδαφίου

(6), βαρύνειτουςιδιόκτητοςακινήτουιδιοκτησίαςστη^ρευούσηςμετά τηςτοι­ αύτηςοδού,καιητοιαύτηδαπάνηκατανέμεταιμεταξύτωνεπηρεαζόμενων ιδωκτητώνοΜίλό^οςτηςπροσόψεωςττ^ κτησίαςηοποίαέχειπρόσοψινεπίήσυνορεύειμετάτηςπρc)κε^μέvηςοδού." 495 Καλλής,Δ. Γιασεμίδουκά. ν.ΔημοτικούΣυμβουλίουκ.ά, (Αρ. 2)

(1996)Κατάτηνκατανομήτηςδαπάνηςμεταξύτωνιδιοκτητώνοιεφε­ σίβλητοι έλαβανυπόψητηνπρόσοψητουοικοπέδουήτεμαχίου.Οι αιτητές, οι οποίοι είναι ιδιοκτήτες ακίνητης περιουσίας στην οδό Κατσώνη,διαφώνησανμετοντρόποκαταμερισμούτηςσχετικήςδα­ πάνης. Πρότειναν ότι κατά την κατανομή έπρεπε να είχε ληφθεί 5 υπόψηκαιτο μήκοςτηςπρόσοψης των οικοδομώνκαιόχι μόνοτο μήκος της πρόσοψης του οικοπέδου ήτεμαχίου. Προσέβαλαν την σχετική κατανομήμεπροσφυγή.Τοπροπόδικοδικαστήριοδέχθηκε τη θέσητων εφεσίβλητων ότι η επίδικηαπόφασηστερείτο εκτελεστότηταςκαιαπέρριψετηνπροσφυγή.Ηπρωτόδικη απόφαση απο- 10 τέλεσετοαντικείμενοτηςπαρούσαςέφεσης.ΜεαπόφασητουΔικα­ στηρίουμετηνπαρούσασύνθεση (απόφασηΠική,Π.),ημερ. 11.9.96, ανατράπηκε η πρωτόδικη απόφασηκαι στη συνέχεια ακολούθησε επιχειρηματολογίατωνμερών επίτηςουσίαςτηςπροσφυγής. 15 Ο ευπαίδευτος συνήγορος των εφεσειόντων υποστήριξε ότι σύμφωνα με την ορθή ερμηνεία του άρθρου 17

(8)του Νόμου θα πρέπει να επιβαρυνθούν "και οι τιτλούχοι ιδιοκτήτες των δια­ μερισμάτων αναλόγωςτου μήκουςτης πρόσοψης ή του συνόρου τους προς την οδό Κατσώνη. Οποιαδήποτε άλλη ερμηνεία ή 20 εφαρμογή του άρθρου 17

(8)του Νόμουθαείναι αντίθετη με το άρθρο 17

(8)ήκαι ταάρθρα28 και24 τουΣυντάγματος". Ο ευπαίδευτος συνήγορος έκαμε επίκληση του άρθρου6 του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή,Εγγραφή καιΕκτίμηση) 25 Νόμου,Κεφ.224. Εισηγήθηκε ότι εφόσο τοάρθρο6καθιστάδυ­ νατήτην έκδοση χωριστού τίτλου γιαταδιαμερίσματαπαύεινα υφίσταται τίτλος για το τεμάχιο.Το άρθρο 17

(8)πρέπει να ερ­ μηνευθεί λαμβανομένης υπόψη της οριζόντιας ιδιοκτησίας και όχι μετον τρόπο που έχει ερμηνευθεί απότους εφεσίβλητους. 30 Τέλοςυποστήριξε, ότι εάνυιοθετηθεί ηερμηνείαπουέχουνδώ­ σει οι εφεσίβλητοι, θασημειωθεί παραβίασητων άρθρων24 και28 τουΣυντάγματοςταοποίαδιασφαλίζουντην ισότητα.Θασημειώνετο, όπως εισηγήθηκε, κατάφωρηπαραβίασητου άρθρου28 του Συντάγματοςανιδιοκτήτηςοικοπέδουμεπρόσοψηπροςτοδρόμο, π.χ.20μ.,καιιδιοκτήτηςοικοπέδουμεπρόσοψηκαιπάλιν20μ, πά­ νωστοοποίουπάρχουν 10διαμερίσματα,εβαρύνοντομετοίδιοπο­ σό. 35 40 Ο ευπαίδευτος συνήγορος τόνισε ότι "υπάρχει διαφορετική μεταχείριση σε εκτίμηση αντικειιιενικά παρόμοιων νενονότων" (η υπογράμμιση είναι δική μας).Περαιτέρω -συνεχίζει η εισή­ γηση- "το κριτήριο το οποίον εφαρμόζεταικαιτο οποίο διαφο496 3Α Λ Λ Γιασεμίδουκ.ά. ν.ΔημοτικούΣυμβουλίουκ.ά. (Αφ.2) Καλλής, Δ. ροποιεί μεταξύ ιδιοκτητών διαμερισμάτων και ιδιοκτητών γηςοικοπέδων είναι εντελώς παράλογο". 5 10 15 20 25 J " 35 40 Από την άλλη ο ευπαίδευτοςσυνήγορος των εφεσίβλητων υποστήριξε, ότι ο τρόπος επιβολής καθορίζεται με βάσητην πρόσοψη του οικοπέδου.Τόνισε με έμφαση,ότι η βελτίωση του δρόμου γί­ νεται προς όφελος των οικοπέδων, γιατί είναι ουσιαστικά τα οι­ κόπεδα που επωφελούνται. Για τις γενικές αρχές που διέπουν την ερμηνεία Νόμων δια­ βάζουμε τα πιο κάτω στους Halsbury's Laws of England, 3η έκ­ δοση, Τόμος 36, παραγ. 578-79: "

1. Ascertaining the intention of Parliament. The object of all interpretation of awritten instrument istodiscovertheintention of theauthorasexpressedintheinstrument.Thedominant purpose in construing a statute is toascertain theintention of thelegislatureas so expressed. This intention, and therefore the meaning of the statute, is primarily to be sought in the words used in the statute itself,which must, if they are plain and unambiguous, be applied as they stand, however strongly it may be suspected that the result does not represent the real intention of Parliament.
2. Construction wherestatute is unambiguous. If thewords of a statute are clear and unambiguous, they themselves indicate what must be taken tohave been the intention of Parliament, and there is no need to look elsewhere to discover their intention or their meaning."* * Σεελληνικήμετάφραση: "
3. ΔιακρίβωσητηςπρόθεσηςτουΝομοθέτη. Κατάτηνερμηνεία ενός νόμου πρέπεικυρίως ναστοχεύουμε στηδιακρίβωσητης πρό­ θεσης του νομοθέτη όπως αυτή εκφράζεται. Αυτή η πρόθεση και επομένως ηέννοια του Νόμουπρέπει πρωτίστως να αναζητηθούν στο λεκτικό πουχρησιμοποιεί ο ίδιος ο Νόμοςτοοποίο,οσάκις εί­ ναι απλόκαι σαφές,πρέπει να εφαρμόζεταιόπως έχει, όσο καιαν υπάρχουν ισχυρές υποψίες ότι το αποτέλεσμα δεν αντιπροσωπεύει την πραγματικήπρόθεσητουΝομοθέτη.
4. Ερμηνείαόπουο Νόμοςείναι σαφής. Εάντολεκτικό τουΝό­ μουείναικαθαρόκαισαφέςαυτότοίδιουποδείχνειποιαπρέπεινα εκληφθεί ότι ήτανηπρόθεσητουΝομοθέτηκαιδεν είναι ανάγκη να κοιτάξουμε οπουδήποτεαλλού για να ανακαλύψουμετην πρόθεση του νομοθέτη ήτην έννοια του λεκτικού." 497 Καλλής,Δ. Γιασεμίδουκ.ό- ν.ΔημοτικούΣυμβουλίουκ.ό~ (AQ, 2)

(1996)Πρέπει ταυτόχρονα να έχουμε υπόψη μας το τεκμήριο, ότι ένας νόμος δε σκοπεί στη δημιουργία αδικίαςή άτοπων κατα­ στάσεων (Γεωργιάδης ν.Δημοκρατίας

(1966)3Α.Α.Δ. 612). Έχουμε εξετάσει προσεκτικά τολεκτικό τουεπίμαχουάρθρου 17

(8). Διαπιστώνουμε πωςαυτόείναικαθαρόκαισαφές. Θαπρο­ χωρήσουμε στην ερμηνεία τουμεβάσηαυτήτηδιαπίστωση. 5 Σύμφωνα με την ορθή ερμηνεία του το άρθρο 17

(8)τουΝό­ μου έχει δυο στόχους: 10 (α)Νακαθορίσει ποιους θαβαρύνειη δαπάνη"κατασκευής, επανακατασκευής ήβελτιώσεως τηςοδού". (β)Να ρυθμίσει τον τρόπο κατανομήςτης δαπάνης. 15 Θεωρούμε ότικαιοιδύοστόχοι έχουνεπιτευχθεί μετηχρησιμο­ ποίησηπολύκαθαρούλεκτικού.Ηδαπάνηβαρύνειτους ιδιοκτήτες ακίνητης ιδιοκτησίας που συνορεύει με την οδό καικατανέμεται "αναλόγωςτηςπροσόψεως τηςαντιστοίχουαυτώνιδιοκτησίας". 20 Στηνκρινόμενηπερίπτωσηοιεφεσείοντες συμφωνούνότιταοι­ κόπεδατους συνορεύουν ήέχουν πρόσοψη επί τηςοδού Κατσώνη μέσαστην έννοιατουάρθρου17

(8). Προτείνουν,ωστόσο,ότισύμ­ φωνα μετην ορθήερμηνείατουάρθρου 17

(8)καιταδιαμερίσματα 25 πολυκατοικίας ηοποίασυνορεύει "ή έχει πρόσοψιν" επί τηςιδίας "οδού" πρέπει να θεωρηθούν ότι "συνορεύουν ήέχουν πρόσοψιν" επί της οδού Κατσώνη. Μεάλλαλόγιαπροτείνουν τον τεμαχισμό, πολλαπλασιασμό, διαχωρισμό ή διαίρεση της πρόσοψης. Έχουμε την άποψηότι το λεκτικό τουεπίμαχουάρθρουσαφώςομιλείγια 30 μια,μόνηκαιαδιαίρετηπρόσοψη. Η πρόσοψηαυτήδενείναιάλλη απότηνπρόσοψητουτεμαχίουήτουοικοπέδου.ΤολεκτικότουΝό­ μουδεν επιδέχεταιτεμαχισμό,πολλαπλασιασμό,διαχωρισμό,διαί­ ρεση,ταξινόμηση ήκατάταξητηςπρόσοψης σεπρόσοψητουτεμα­ χίουήτουοικοπέδουήσεπρόσοψητωνοικοδομών.Δεδημιουργεί 35 τάξεις ή διακρίσεις πρόσοψης. Συνεπώς η φράση "αναλόγως της προσόψεως" αναφέρεταισαφώςστην πρόσοψητουτεμαχίουή του οικοπέδουκαιδενκαλύπτεικαιδεναναφέρεταιστηνπρόσοψητων οικοδομών πουέχουν ανεγερθεί επίτουακινήτου. 40 Αν ο Νομοθέτης είχεπρόθεση ναπεριλάβει καιτην πρόσοψη των οικοδομών εντός της εμβέλειας του σχετικού άρθρου θα έκαμνεχρήση τουόρου"υποστατικά"ή"οικοδομές" (Βλ. π.χ.το άφθρο 150 της Αγγλικής Public Health Act, 1875, το οποίο ενώ 498 3 ΑΛΛ Γϊασεμίοουχ-ά.ν.ΔημοτικούΣυμβουλίουκ,ά. {Αρ.2) Καλλής,Δ. ρυθμίζει το ίδιοζήτημαπροβλέπει ότι η κατανομήγίνεται "σύμ­ φωνα με την πρόσοψη των αντιστοίχων υποστατικών) ("accordingtothefrontage of the respectivepremises"). 5 10 15 20 25 30 Toδεσπόζονταρόλοστοντρόποκατανομής,σύμφωναμετηνορ­ θή ερμηνείατουάρθρου17

(8),τοδιαδραματίζειηπρόσοψητουακι­ νήτου. Πρόκειται γιαδαπάνηκατασκευής οδικού-βελτιωτικού έρ­ γου. Ονομοθέτης μεκαθαρόλεκτικό φρόντισε ναπροβλέψει όπως οτρόποςκατανομήςσυναρτάταιαποκλειστικά μετηνπρόσοψηκαι τούτο γιατί είναι αυτονόητο ότιηδαπάνηγια το έργο συναρτάται απόλυταμετομήκοςτηςπρόσοψης καιμεκανέναάλλοπαράγοντα Ηεισήγηση τουευπαίδευτουσυνηγόρου γιακατανομή της δαπάνης ανάλογαμετηνπρόσοψη τωνοικοδομών πουβρίσκονται στοοικό­ πεδοδενβρίσκει - όπωςέχουμε ήδηυποδείξει - έρεισμα στο λεκτικό τουΝόμου. Καιόχι μόνοαυτόαλλάυιοθέτηση τηςθαοδηγούσεσε άτοπακαιπαράλογααποτελέσματα. Ένααπλόπαράδειγμαθαφω­ τίσει,νομίζουμε, επαρκώς την κατάσταση. Ιδιοκτήτης πολυκατοι­ κίαςκτισμένης πάνωσεοικόπεδομεπρόσοψη20μ.πάνωστοοποίο βρίσκονται 5διαμερίσματα μεπρόσοψη20 μ τοκαθέναθαπληρώσει πέντε φορέςπερισσότερα από ιδιοκτήτη μονοκατοικίας κτισμέ­ νηςπάνωσεοικόπεδο μεπρόσοψηκαιπάλι20μ.ενώη δαπάνηγια το βελτιωτικό έργο ήταντουαυτούύψους καιγιατις δυο ιδιοκτη­ σίες, επειδή και τομήκος της πρόσοψης τους ήταν τοαυτό.Ακο­ λουθείπωςοποιαδήποτεταύτισηή συνάρτηση τουτρόπουκατανομήςτης δαπάνηςμετην πρόσοψη τωνκτιρίων καιόχιμετηνπρό­ σοψητουοικοπέδου,όχιμόνοαντιστρατεύεται το λεκτικό του Νό­ μου, αλλάοδηγεί σεάδικα, παράλογακαιάτοπααποτελέσματα. Καταλήγουμε μετηδιαπίστωση, ότι ηερμηνεία στην οποία έχουν αχθεί οι εφεσίβλητοι είναι ορθή καιη έφεση πρέπει να απορριφθεί. Παραβίασητου άοθοου28τουΣυντάγματος. 35 40 Έχει νομολογηθεί, ότιοιΝόμοι πρέπει να ερμηνεύονται όσο τούτο είναι δίκαιαδυνατό μετρόπο συμβατό μετην συνταγμα­ τικότητα (Μάτσης ν.Δημοκρατίας

(1969)3Α.Α.Δ.245). Ωστό­ σο κατά τηνεξέταση ζητημάτων συνταγματικότητας πρέπεινα έχουμε υπόψη μας,ότιυπάρχει τεκμήριο υπέρ της συνταγματικότητας της επίμαχης διατάξεως και μιατέτοια διάταξη μπορεί να κηρυχθεί αντισυνταγματική μόνο αντο δικαστήριο πεισθεί περί αυτού πέρα από κάθε λογική αμφιβολία (Συμβούλιο Εγ­ γραφήςΑρχιτεκτόνωνκαι ΠολιτικώνΜηχανικών ν.Κνριακίδη

(1966)3Α.ΑΛ. 640 και Μάτσης (πιο πάνω)). 499 Καλλής, Δ. Γιασεμίδουχ.ά.ν.ΔημοτικούΣυμβουλίουκ,ό. (Αρ. 2)

(1996)Τοάρθρο28.1 του Συντάγματος έχειτύχει ερμηνείας σε σειρά αποφάσεων της νομολογίας μας.Ο όρος "ίσοι ενώπιον τουΝό­ μου"στοάρθρο28.1 τουΣυντάγματοςδεμεταδίδειτηνέννοιατης ακριβούςαριθμητικής ισότηταςαλλάδιασφαλίζει μόνον εναντίον αυθαίρετων διακρίσεων και δεναποκλείει εύλογες διακρίσεις, οι οποίες πρέπει ναγίνουν λόγω της ιδιάζουσας (ρύσεως τωνπραγ­ μάτων (Μικρομμάτης ν.Δημοκρατίας, 2R.S.C.C. 125). Στηυπόθεση Δημοκρατία ν. Αρακιάν κ.ά.

(1972)3Α.Α.Δ.294 είχανυιοθετηθεί οι πιο κάτωαρχέςτης ελληνικής νομολογίας: 5 10

(1)Η συνταγματική αρχή της ισότητας συνεπάγεται την ίση ή ομοιόμορφη μεταχείριση "πάντωντων υπόταςαυτάςσυνθήκας τελούντων" (Υπόθεση 1273/65τουΣτ.Ε.). 15

(2)Το άρθρο 3 του Ελληνικού Συντάγματος του 1952 -το οποίο αντιστοιχεί με το πιο πάνωάρθρο28.1 -"αποκλείει μόνον την υπότουνομοθέτου θέσπισιν διακρίσεων αυθαιρέτωνκαι όλως αδικαιολόγητων" (Υποθέσεις 1247/67 και 1870/67 του Στ.Ε.). 20

(3)"Ευλόγως προκύπτει παραβίασις τηςαρχήςτης ισότητος καιως εκ τούτου ακυρότης των προσβαλλόμενων πράξεων, εφ' όσον πρόκειται περί ρυθμίσεων σχέσεων τελουσών υπό διαφόρους πραγματικάς συνθηκας, αίτινες δεν αποκλείουν ανομοιομορ­ φίαςεντωδιακανονισμώ αυτών"(Υπόθεση2063/68 τουΣτ.Ε.). 25

(4)Ηαρχήτης ισότητας εφαρμόζεται "επί περιπτώσεων τελουσών υπόταςαυτάςενγένεισυνθήκας"(Υπόθεση 1215/69 του Στ.Ε.). ΣτηΣεργίδης ν.Δημοκρατίας

(1991)1Α.Α.Δ. 119 (Απόφαση 30 Ολομέλειας) υποδεικνύεται ότιτοάρθρο28 έχειως λόγο (Βλ. Μικρομμάτης, πιοπάνω)τηνουσιαστική σεαντίθεση μετηφαινομε­ νικήισότητα.Υποδεικνύεται, επίσης,ότιηδυναμικήτηςαρχήςτης ισότητας επιβάλλει την ανίχνευση της φύσης, των υποκειμένων και αντικειμένων του δικαίου,ώστε να αποδίδονται τα ίσα στα 35 όμοια και τον αποκλεισμό της ταύτισης των ανόμοιων (Βλ. και απόφασητου Πική,Δ. -όπως ήταντότε -στηνΠρόεδρος της Δη­ μοκρατίαςν. Βουλής τωνΑντιπροσώπων, Αναφορά2/89,29.8.89, σχετικά μετον τρόποπροσδιορισμού της ομοιογένειας). 40 Από τοσύνολο τωνπορισμάτων τηςΝομολογίαςτου Συμβουλί­ ου της Επικρατείαςσυνάγεται,ότι αυτόπουαπαγορεύει ησυνταγ­ ματικήαρχήτης ισότητας είναιη δημιουργία αυθαίρετων,τυχαίων ήσυμπτωματικών διακρίσεων. Ομοίωςαπαγορεύεταιηεξομοίωση, 500 3 ΑΛΛ 5 10 15 20 25 Γιασεμίδουκ.ά. ν.ΔημοτικούΣυμβουλίουκ.ά. (Αφ. 2) Κολλής, Δ. απότονκοινόΝομοθέτηδιαφορετικώνκαταστάσεων,ήηενιαίαμε­ ταχείριση προσώπων που βρίσκονται υπό διαφορετικές συνθήκες πραγματικέςήνομικές μεβάσηόμως τυπικάήσυμπτωματικάκρι­ τήρια. Ωςαντισυνταγματικέςθεωρούνταιμόνοοιπροδήλωςπαραβιάζουσεςτηναρχήτηςισότηταςδιατάξεις. Ηδεδικαστικήεξουσία περιορίζεται σεέλεγχουπερβάσεως ακραίωνορίων. Εναντίοντηςμαθηματικήςισότητας συνηγορεί καιοδιαπρεπής συνταγματολόγος Αριστόβουλος Μάνεσης.Όπως υποδεικνύει στο σύγγραμματου"ΣυνταγματικήΘεωρίακαιΠράξη"σελ. 320"ενπά­ σηπεριπτώσει, είναι βέβαιονότι ηκατάτοάρθρο3.1 τουΣυντάγ­ ματοςνομική ισότης,αφ' ενός δεν υποδηλοί κοινωνικήν καιοικονομικήν ισότητα,αφ' ετέρουδεδενσημαίνει μαθηματικήνισότητα". Στοίδιοσύγγραμματου-σελ. 320-επεξηγείότιησυνταγματικά κατοχυρωμένη ισότητα του Νόμου νοείται ως αναλογική ισότητα. Καιαυτόσημαίνει ότιίσηρύθμισηυφίσταται- είτεειςπρόσωπαεί­ τε εις πράγματα είτεεις σχέσειςείτεεις καταστάσειςαφοράαυτή όταν ενεργείται ομοία μεταχείριση των ομοίων και ανόμοιαμεταχείρισητωνανόμοιων. Η όμοιαμεταχείριση διά'ναείναι ίσηπροϋ­ ποθέτειομοιότητατωνυπόρύθμισηθεμάτων. Αναφορικάμετοδι­ καστικόέλεγχοοκαθηγητήςΜάνεσηςυποδεικνύει,ότιο Δικαστής οφείλειναερευνάανυφίσταταιπράγματιομοιότητατωνυπό ρύθ­ μιση θεμάτων. Και για το σκοπό αυτό αποβλέπει στις ουσιώδεις ομοιότητες των και με βάση αυτές να εκτιμά την αντικειμενική ύπαρξηομοιότητας ήανομοιότητας.Πρέπει επίσης οΔικαστής να έχειυπόψη,ότιονομοθέτηςδικαιούταινακινείταιμεδιακριτικήευ­ χέρεια"εντός ευρέωνπλαισίων"κατάτηνεκτίμησητηςομοιότητας ήμητωνυπόρύθμισηθεμάτωνκαικατάτηθέσπιση ίσης ρύθμισης. 30 35 40 ΟιίδιεςθέσειςδιατυπώνονταικαιστοσύγγραμματουΠ Α Δαγτόγλου "ΣυνταγματικόΔίκαιο -Ατομικά Δικαιώματα",Τόμος Β, παραγ. 1352-53. Καισεσχέσημετοδικαστικόέλεγχοπαρατηρείται, ότιηδέσμευσητουΝομοθέτη από τηναρχή της ισότητας,δεσημαίνει εξουσιοδότηση προςταδικαστήριαναελέγχουνανκαικατάπό­ σο ένας νόμος είναι "δίκαιος", "ορθός", "εύλογος" ήκαι "σκόπι­ μος".Δεδομένου μάλισταότιδενυπάρχειαπόλυτηπραγματικήισό­ τηταδεν απαιτείούτε το Σύνταγμααπότο Νομοθέτη μαθηματικά ίση μεταχείριση "ομοίων" περιπτώσεων,πουθαήτανάλλωστελογικάανέφικτη. Στην κρινόμενη περίπτωση αντικείμενο της ρύθμισης ήτανο τρόπος κατανομής της δαπάνηςγια το οδικό-βελτιωτικό έργο. Ηεπίδικηρύθμιση έλαβεχώρανμεβάσητομήκος της πρόσοψης 501 Καλλής,Δ, Γιασεμίδουχ,ά.ν.ΔημοτικούΣυμβουλίουJMSL (AQ.2)

(1996)του κάθε οικοπέδου. Ο Νομοθέτηςέλαβευπόψητηνπρόσοψητηςγης.Εφάρμοσεενι­ αίο μέτρο κατονομής της δαπάνης σε σχέση με τον καθένα από τους ιδιοκτήτες αφούαυτόπου έλαβευπόψηστην κάθεπερίπτω5 σηήταντομήκοςτηςπρόσοψηςτουοικοπέδου. Δενυπάρχει ισχυ­ ρισμός -ούτε και εγείρεται τέτοιο θέμα -ότι υφίσταταιοποιαδή­ ποτε ανομοιότητα μεταξύτων οικοπέδων.Διαπιστώνουμε, επομέ­ νως, αντικειμενική ύπαρξητης ομοιότητας. Πρόκειται σαφώςγια όμοια μεταχείριση των ομοίων.Ακολουθείπωςδενέχεισημειωθεί 10 οποιαδήποτεπαραβίασητηςαρχήςτης ισότητας. Βέβαια οι εφεσείοντες διατείνονται, ότι ο Νομοθέτης έχει προβεί σε "ανόμοια μεταχείριση" σε εκτίμηση αντικειμενικάπα­ ρόμοιων γεγονότων. Εξέταση της εισήγησης, ακόμη και κάτω από την σκοπιά που την έχουν τοποθετήσει οι εφεσείοντες, και πάλιν δεν αποκαλύπτει παραβίασητης αρχής της ισότητας για τους πιο κάτω λόγους: Ένα κατασκευαστικό-βελτιωτικό έργο ευεργετεί-ωφελεί σε μεγαλύτερο βαθμό τον ιδιοκτήτη οικοπέδου ή μονοκατοικίας παρά τον ιδιοκτήτη διαμερίσματος σε πολυόροφη οικοδομή. Ακολουθεί πως οι δυο ιδιοκτησίες δεντελούν κάτωαπότας αυ­ τάς πραγματικάς συνθήκας. Διαπιστώνεται επομένως αντικει­ μενική ύπαρξη της ανομοιότητας μεταξύ των δύο τάξεων ιδιο­ κτησίας. Κρίνουμε ότι ησχετική ρύθμιση ανταποκρίνεται προς τα ουσιώδη εννοιολογικά στοιχεία τα οποία συγκροτούν την ανομοιότητα της κρινόμενης περίπτωσης. Ονομοθέτης δεν έχει υπερβεί τα ακραία όρια της διακριτικής του ευχέρειας. 15 20 25 30 Σχετικάμετην ισχυριζόμενη παραβίαση τουάρθρου24 τουΣυ­ ντάγματοςοευπαίδευτοςσυνήγορος δενέχειεξειδικεύσειποίααπό τις 4 παραγράφουςτουσχετικού άρθρουέχειπαραβιασθεί. Υπεν­ θυμίζουμε ότι ζητήματααντισυνταγματικότητας πρέπει να διατυ­ πώνονται μελεπτομέρεια (Βλ.ΣυμβούλιοΒελτιώσεωςΑγλαντζιάς ν.Κωνσταντίνου

(1967)1 Α.ΑΛ. 167,183). Στηναπουσίατηςπιο πάνωεξειδίκευσης θεωρούμε, ότιδεν μπορούμε ναεξετάσουμε ζή­ τημαπαραβίασηςτουάρθρου24 τουΣυντάγματος. Η έφεσηαπορρίπτεται με έξοδα. Η έφεσηαπορρίπτεται με έξοδα. 502 35 40