(1996)5 Δεκεμβρίου,
- [ΠΙΚΗΣ,Π.,ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, ΑΡΤΕΜΗΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,ΝΙΚΟΛΑΟΥ, ΚΑΛΛΗΣ Δ/στές] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΑ ΑΡΘΡΑ 146, 28,29 ΚΑΙ 6 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ, DIAS UNITED PUBLISHING CO. LTD, Αιτητές, v. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ, Καθ' ων ηαίτηση. (ΠροσφυγήΑρ. 870/91). Συνταγματικός έλεγχος — Συνταγματικότητα νόμων — Δεν εξετάζε ται ως αυτοτελές ζήτημα, αλλά παρεμπιπτόντως εφόσον συναρτά ται με το κύρος απόφασης, πράξης ήπαράλειψης οργάνου αρχής ή προσώπου που ασκεί εκτελεστική ή διοικητική λειτουργία που εμπίπτει στη δικαιοδοσία του Ανωτάτου Δικαστηρίου δυνάμει τον Άρθρον 146.1 τον Συντάγματος — Η εξέταση της συνταγματικότη τας τον περί Ααχείων (Τροποποιητικού Νόμον) τον 1986(Ν. 71/86) δεν κρίθηκε αναγκαία, με βάση την πιο πάνω αρχή. Εκδίκαση προσφυγής από την Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίον — Διεξάγεται όταν εγείρονται σοβαρά συνταγματικά θέματα τα οποία χρήζουν τελεσίδικης απόφασης από την Ολομέλεια. Διοικητικό Δίκαιο — Έννομο συμφέρον — Προϋπόθεση για άσκηση προσφυγής — Σύνταγμα, Άρθρο 146.2— Το έννομο συμφέρον δεν πρέπει να υπάρχει μόνο κατά το χρόνο άσκησης της προσφυγής αλ λά και κατά το χρόνο έκδοσης της προσβαλλόμενης απόφασης. Δικονομία — Καταχώρηση προσφυγής — Προθεσμία 75 ημερών από τη δημοσίευση της απόφασης ή σε περίπτωση μη δημοσίευσης, από την ημέρα που ηπράξη περιήλθε στη γνώση του προσφεύγοντος. Συνταγματικό Δίκαιο — Εξουσία τον Δικαστηρίον για προσαρμογή προς το Σύνταγμα των νόμων που ίσχυαν κατά την έναρξη της 550 5 10 15 20 3ΑΛΛ. DiasUnitedPub!.Co. Ltdv.Δημοκρατίας ισχύος του Συντάγματος — Σύνταγμα,Άρθρο
- 5 10 Ο Υπουργός Οικονομικών απέρριψε αίτηματων αιτητών ιδιο κτητών του Ραδιοφωνικού Σταθμού Ράδιο Πρώτο, για απόκτηση άδειαςοργάνωσης καιλειτουργίας λαχείου. Οιαιτητέςζήτησανδή λωση τουΔικαστηρίου, ότι ήτανάκυρηηαπόφασημετην οποίαεί χεπαραχωρηθείάδειαγιατηλειτουργία λαχείου στοΡ.Ι.Κ.καιεπί σης ότι άκυρη ήταν και η απόφασηγια απόρριψη του αιτήματος τους. Επιπρόσθετα ζήτησαν να κηρυχθεί ως αντισυνταγματικός ο Ν.71/86, λόγω παραβίασηςτης αρχήςτης ισότητας πουκατοχυρώ νεται απότοΣύνταγμα. Η Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου απέρριψε την προ σφυγήγιατους πιο κάτω λόγους: 15 20 25 30 35 40 Ηπροσφυγήδεν καταχωρήθηκε εντός τηςνενομισμένης προθε σμίας των 75 ημερών. Όπωςπροκύπτει απότην επιστολή τους με ημερομηνία 28,1.1991(η οποίαπεριείχε τοαίτηματους),οι αιτητές γνώριζαν τογεγονός της χορήγησης άδειαςστο Ρ.Ι.Κ. Ηπροσφυγή τους καταχωρήθηκε στις 11.9.1991και ως εκτούτουήταν εκπρόθε σμη. Αλλά και στην περίπτωση που ηπροσφυγή ασκείτο εμπροθέ σμως, οι αιτητές δεν ενομιμοποιούντο ναπροσβάλουν την επίδικη απόφασηλόγω τουότι δενείχαν "ίδιοενεστώςέννομο συμφέρον το οποίο προσεβλήθη ευθέως διά της αποφάσεως",όπως προνοείται ρητά στο Αρθρο 146.2 του Συντάγματος, αφού οι ίδιοι δεν είχαν άδειαλειτουργίας ραδιοσταθμούκατάτοχρόνο της χορήγησης της άδειας στο Ρ.Ι.Κ. Ηπιθανήδιαπίστωσηπως κατάπαράβασητης αρχήςτης ισότητας θεσπίστηκε ο Νόμος 71/86,θαήταν άσχετη αναφορικά με την διεκδίκηση απότους αιτητές άδειαςδιεξαγωγής λαχείου. Γιαναήτανδυνατήηχορήγησητηςαιτούμενης άδειας,θαέπρε πεναυπάρχειπροςτούτονομοθετική διάταξη. Η ανυπαρξία τέτοιας διάταξης,δεν μπορεί να αναπληρωθεί με δικαστικήαπόφαση, γιατί τότε ο συνταγματικός έλεγχοςθαμετατρεπόταν σε μέσοανα μόρφωσης ή συμπλήρωσης της νομοθεσίας. Το Ανώτατο Δικαστή ριο όπωςκαικάθεΔικαστήριο της Δημοκρατίας έχειεξουσία προ σαρμογήςπροςτοΣύνταγμα,μόνοτωννόμων πουίσχυανκατάτην ημερομηνία έναρξης της ισχύος τουΣυντάγματος. Οπως έχεινομολογιακά καθιερωθεί,ο έλεγχοςτηςοννταγματικοτηταςνόμου,εξετάζεταιαπότοΑνώτατο Δικαστήριο μόνοόταναυτό είναι αναγκαίο για την επίλυση του επιδίκου θέματος. Εν όψει της 551 Dias United Publ.Co.Ltd v.Δημοκρατίας
(1996)απουσίαςεπίλυσηςεπιδίκουθέματοςστηνπαρούσαυπόθεση,η άσκη σηελέγχουτηςσυνταγματικότηταςτουΝ.71/86δενκρίνεταιαναγκαία. Η προσφυγή απορρίπτεται με έξοδα. Ηαπόφασημειηνοποίααπορρίφθηκε 5 τοαίτημα τοναιτητώνεπικυρώνεται. Υποθέσειςποναναφέρθηκαν: 10 Μενελάου και Άλλοι ν. ΚυπριακήςΔημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 1002/90κ.ά., ημερομηνίας30.9.96, PapaxenofontosandOthersv. Republic
(1982)3C.L.R. 1037. Προσφυγή. 15 Προσφυγή μετηνοποία οιαιτητές προσέβαλαν καιζήτησαν την ακύρωση α)τηςαπόφασηςτωνκαθ*ωνηαίτησηγια παρα χώρησηάδειαςστος Ρ.Ι.Κ. γιατηνοργάνωσηκαιλειτουργία λα χείου β)της απόφασηςτων καθ' ωνγιααπόρριψηαιτήματοςγια χορήγησησ*αυτούς παρόμοιαςάδειαςκαιγ)δήλωσηότιο Νό μος 71/86είναι άκυροςκαιαντισυνταγματικός. 20 Ξ.Δ.Σνλλονρης, για τουςΑιτητές. Α. Μαππουρίδης, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ωνηαίτηση. 25 Π.Πολυβίου, γιατοΕνδιαφερόμενο μέρος. 30 ΠΙΚΗΣ,Π.: ΤηνομόφωνηαπόφασητουΔικαστηρίου θαδώ σει οΔικαστής Γ. Κωνσταντινίδης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ.:Τηρουμένων τωνρητάπροβλεπομέ νων εξαιρέσεων,τοάρθρο 10του περί Λαχείων ΝόμουΚεφ.74 35 καθιστάτηδιεξαγωγήλαχείων παράνομη.Καιτοάρθρο 11 προ βλέπει συναφώς σειρά αδικημάτων. Το άρθρο 15 του Νόμου αναφέρεται σε λαχεία ως προς ταοποία δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις του Νόμου. Μετον περί Λαχείων (Τροποποιητικό) Νόμο του 1986 (Ν.71/86)προστέθηκε σ' αυτά και "λαχείον ορ- 40 γανούμενον καιδιεξαγόμενον υπό ήδιά λογαριασμών του Ρα διοφωνικού Ιδρύματος Κύπρου εντόςτων πλαισίων οιασδήπο τε ραδιοφωνικήςήτηλεοπτικής εκπομπής,κατόπινπροηγουμέ νης αδείαςτου Υπουργού Οικονομικών ..." 552 3AAA. 5 10 DiasUnitedPubl.Co.Ltd v.Δημοχοατίας Κωνσταντινίδης,Δ. Οι αιτητές είναι οι ιδιοκτήτες τουΡαδιοφωνικούΣταθμού Ρά διοΠρώτοστον οποίο,όπωςαναφέρουν,στις 28 Ιουλίου 1990 πα ραχωρήθηκεάδειαλειτουργίας σύμφωνα μετοάρθρο23
(1)τουπε ρί Ραδιοφωνικών ΣταθμώνΝόμουτου 1990 (Ν. 120/90).Μεαίτημά τους προς τονΥπουργό Οικονομικών πουυποβλήθηκε στις 28 Ιανουαρίου 1991,ζήτησανάδειαγιατην οργάνωση και λειτουργία λαχείου. Μεταξύάλλων,όπωςεξηγούν,"γιατηναντιμετώπιση της οικονομικής κατάστασης πουδημιουργήθηκε απότον συνεχιζόμε νοκαι επιδεινούμενο αθέμιτο ανταγωνισμό τουΡΙΚ" στον οποίο, σύμφωνα μετην επιστολή τους,"παρόμοια άδειαέχει παραχωρη θείαπόχρόνια".Τοαίτηματουςαπερρίφθη επειδή,όπωςτουςπλη ροφόρησε ο Υπουργός Οικονομικών με την επιστολή του ημερο μηνίας4 Ιουλίου 1991, "ο Περί Λαχείων Νόμος δεν μου παραχω ρεί εξουσία ναχορηγώ άδειαΛαχείουτης μορφήςπουζητάτε". 15 20 25 30 35 40 Αναλάβαμε τηναπ' ευθείαςεκδίκασητηςπροσφυγήςπουάσκη σανοιαιτητέςαφού,μετάαπόκοινήεισήγησητωνδιαδίκων, οσυ νάδελφος μαςενώπιον τουοποίουτέθηκε,δυνάμει τωνδιατάξεων τουάρθρου 11τουπερίΑπονομής τηςΔικαιοσύνης (ΠοικίλαιΔιατάξεις)Νόμουτου 1964 (Ν. 33/64),έκρινεπωςεγείρεται σοβαρόσυ νταγματικό θέμα το οποίο θαήταν ενδεδειγμένο να αποφασιστεί τελεσίδικα απότηνΟλομέλεια. Καιακριβώς, συνιστά τηβάσητων ισχυρισμών των αιτητών ηάποψητους πως ο Ν.71/86 είναιαντι συνταγματικός.Όπωςυποστηρίζουν,παραβιάζειτηναρχήτηςισότητας όπως την καθιερώνει το Αρθρο 28 του Συντάγματοςαφού "δίδει επιλεκτικά μόνον εις το ΡΙΚ το δικαίωμαναοργανώνηκαι διεξάγηλαχείον καισεκανέναάλλο ραδιοσταθμόν". Συγκεκριμενοποιήθηκαν στηνπροσφυγήτρίααιτήματα.Ταδυο αναφέρονταιστιςαποφάσειςτουΥπουργείουΟικονομικών,πρώ ταγιατηνπαραχώρησηάδειαςστο ΡΙΚ και μετάγιατηναπόρρι ψη του αιτήματος που είχαν υποβάλει οι αιτητές. Επιδιώκονται δηλώσεις πως είναι και οι δυοάκυρες. Τοτρίτο αναφέρεται στον ίδιο το Νόμο 71/86.Επιζητείται,ως ξεχωριστήθεραπεία, δήλωση πως"είναι άκυροςκαιαντισυνταγματικός".Τοτρίτο αίτημαείναι εξορισμού απαράδεκτο. Μόνοαποφάσεις,πράξειςήπαραλείψεις "οργάνου,αρχήςήπροσώπουασκούντων εκτελεστικήν ήδιοικητικήν λειτουργίαν" εμπίπτουν στη δικαιοδοσία του Ανωτάτου Δι καστηρίου δυνάμει του Αρθρου 146.1 του Συντάγματος.Σ' αυτό το δικαιοδοτικό πλαίσιο, η συνταγματικότητα νόμου εξετάζεται όχι ωςαυτοτελές ζήτημααλλάπαρεμπιπτόντως,εφόσονσυναρτά ταιπροςαυτήντοκύροςτέτοιαςαπόφασης,πράξηςήπαράλειψης πουσυνιστά τοαντικείμενο της προσφυγής. 553 Κωνστανηνίοης,Δ. DlasUnitedPubl.Co. Ltd v. Δημοχοατίας
(1996)Εγείρεται όμως ζήτημα δημόσιας τάξης σε σχέση και με το δεύτερο από τα αιτήματα. Οι αιτητές προσβάλλουν το κύρος απόφασης που εκδόθηκε πριν απόχρόνια (στις 9 Ιουλίου 1986 όπως αναφέρουνοι καθ'ων ηαίτηση) ενώ κατάτο άρθρο 146.3 του Συντάγματος"η προσφυγή ασκείται εντός εβδομήκοντα πέντε ημερών απότης ημέρας τηςδημοσιεύσεως της αποφάσεωςή εν περιπτώσει μηδημοσιεύσεως απότης ημέρας καθ'ηνη πράξις ...περιήλθεν εις γνώσιν του προσφεύγοντος". 5 Ο Β. Σκουρής,στη μελέτητουηΑσκησηΑιτήσεωνΑκυρώσεως 10 από Τρίτους που είναι δημοσιευμένη στο ΤόμοΤιμητικό τουΣυμ βουλίου της Επικρατείας 1929 -1979, Τόμος 1,σελ. 371 κ. επ.εν διατρίβει στο θέματης χρονικής στιγμής κατάτην οποίααρχίζειη αποκλειστικήπροθεσμία (εκεί των60ημερών) μέσαστην οποίαεί ναιδυνατόναασκηθείπροσφυγή. Ιδιαίτεραότανηδιοικητικήπρά- 15 ξη δε δημοσιεύεται και,ακόμη,δενκοινοποιείται στον τρίτοαφού δεν αφοράσ* αυτόν. Μεαναφοράστησταθερήπάνωστοθέμανο μολογίατουΣυμβουλίουτηςΕπικρατείαςεξηγείταιπωςσ*αυτήτην περίπτωση, ως εναρκτήριο σημείο αναπόφευκτα θεωρείται ο χρό νος κατάτον οποίο οπροσφεύγων, μεβάσηταστοιχεία τουφακέ- 20 λου,έλαβεγνώσητηςπροσβαλλόμενης πράξης. Μεαποτέλεσματην αναγνώρισητης δυνατότηταςάσκησης προσφυγήςαπότρίτους,σε χρόνο απροσδιόριστο, ενδεχομένως και κατάέτη απομακρυσμένο από τηνημερομηνία έκδοσηςτηςδιοικητικήςπράξης. 25 Ο συγγραφέας διεισδύει στο πρόβλημα από αυτήτη μήικα νοποιητική, όπως εισηγείται, ρύθμιση που καθιστά τη νομική κατάσταση του διοικούμενου υπέρ του οποίου εξεδόθη ηπρο σβαλλόμενηπράξηεπισφαλή,αλλάδεν θαεπεκταθούμε σ' αυτά. Εδώ οι αιτητές,όπωςπροκύπτειτουλάχιστον απότην επιστολή τους ημερομηνίας 28 Ιανουαρίου1991 γνώριζαν έκτοτε τογεγο νός τηςχορήγησης άδειαςστο ΡΙΚ.Ηπροσφυγήκαταχωρίστηκε στις 11Σεπτεμβρίου 1991 και,συνεπώς,εκπροθέσμως προσβάλ λουν αυτήτηδιοικητική πράξη. 30 35 Η αντίληψητωναιτητώνπωςηπροθεσμίαάρχισετηστιγμήτης απόρριψηςτουαιτήματοςτουςγιατίτότε ήτανπουαπέκτησανέν νομο συμφέρον για την προσβολή της χορήγησης άδειαςστο ΡΙΚ, δενείναιορθή. Πρώτααπ' όλα,εφόσονηευμενής μεταχείρισηπου εκδηλώνεται με την χορήγηση άδειας πλήττει αφ'εαυτής έννομο συμφέρον υπάρχοντος "ανταγωνιστή", αυτός δικαιούται ναπρο σφύγει γιαναοψμρισβητήσει τηνομιμότητατης,ανεξάρτητααπότο πώςστομέλλονθααντιμετωπιστείδικότουαίτημαγια εξασφάλιση όμοιαςάδειας. Ούτετοπεριεχόμενο ούτεηδυνατότηταπροσβολής 554 40 3AAA. 5 10 15 20 25 30 35 40 DlasUnitedPubl. Co.Ltd v.Δημοκρατίας Κωνστανηνίοης, A αυτοτελούςδιοικητικήςπράξηςδιαμορφώνεταιανάλογαμετοποια θαείναιη μελλοντικήδιοικητικήδράση. Σεκάθεπερίπτωσηαναζη τείταιτοέννομο συμφέρον πουεκείνη πλήττει,ωςθέμαδεουσίας, όπουηαναθεώρησηείναι επιτρεπτή,ηνομιμότητα τηςκρίνεταιμε γνώμονα τονομικό και πραγματικόκαθεστώς που ίσχυεκατά το χρόνο τηςέκδοσης της. Ηεισήγηση τωναιτητώνσυγχέειδιοικητι κέςπράξειςαυτοτελείς καιξεχωριστέςτημιααπότηνάλληκαι ει σάγει δείκτη έναρξης της προθεσμίας άγνωστο στο Σύνταγμα ΉτανμιαδιοικητικήπράξηηχορήγησηάδειαςστοΡΙΚκαιάλληη απόρριψητουδικούτουςαιτήματος. Ηπροθεσμίαμέσαστηνοποία θα μπορούσε ναπροσβληθεί η κάθεμιαδεν μπορεί παράνακαθο ριστείπάνωστηβάσητων εναρκτήριων σημείων πουκαθορίζει το Σύνταγμα,όπωςαυτάισχύουνγιατηνκάθεμιααπόαυτές. Ανη απόφασηγιαχορήγησηάδειαςστοΡΙΚείχεπλήξει έννομο συμφέρον των αιτητών,ηπροσφυγή θαήταν παραδεκτήμόνοαν ασκείτο μέσασε75 μέρεςαπότηνημερομηνίαπουπροσδιορίσαμε. Χρησιμοποιούμε υποθετικό λόγο, γιατί καιανακόμα οι αιτητές ασκούσαντηνπροσφυγήτουςεμπροθέσμως,θαπροέκυπτετοζήτημαπουεγείρουν οικαθ' ωνηαίτησηκαιτοενδιαφερόμενοπρόσω πο ωςπροςτηνκαθόλουνομιμοποίηση τους. ΤοΑρθρο 146.2 του Συντάγματοςθέτει ως προϋπόθεσηγιατηνάσκησηπροσφυγήςτην ύπαρξη ίδιου ενεστώτος εννόμου συμφέροντος το οποίο "προσε βλήθηευθέωςδιάτηςαποφάσεως..."καιοιαιτητέςδενείχανάδεια λειτουργίας ραδιοσταθμούκατάτοχρόνο τηςχορήγησης τηςάδειας στο ΡΙΚ.(βλ.την απόφασητηςΟλομέλειας στην υπόθεσηΑθα νάσιοςΜενελάουκαιΆλλοιν.ΚυπριακήςΔημοκρατίαςΠροσφυγή 1002/90καιάλλες- 30.9.96). Ισχύουν ταίδιακαιστην Ελλάδακαι σύμφωνα μετηνομολογία του Συμβουλίου τηςΕπικρατείας(Βλ. Σπηλιωτόπουλος -Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου -έκτη έκδοση σελ.438§457), αποτελεί προϋπόθεση νομιμοποίησης ήύπαρξη εν νόμου συμφέροντος όχι μόνοκατάτοχρόνο τηςάσκησηςτηςπρο σφυγήςαλλάκαικατάτοχρόνοέκδοσηςτηςπροσβαλλόμενης από φασης. Είναι συναφώςχαρακτηριστικήηαπόφασητουΣυμβουλίουτηςΕπικρατείαςστηνυπόθεση2040/63σύμφωναμετηνοποία "απαραδέκτως ασκείται αίτησις ακυρώσεως υπό σωματείου μήυφισταμένου κατάτην έκδοσιν τήςδι' αυτήςπροσβαλλο μένης πράξεως,αλλ' αποκτήσαντοςνομικήν προσωπικότητα μετά ταύτα", (βλ.Ευρετήριο Νομολογίας 1961-1970, Τόμος 1ος,Α-Δαρ.2323,σελ. 195). Επίσηςηαπόφασηστηνυπόθεση 1823/56σύμφωναμετηνοποία το έννομο συμφέρον πρέπει να ερείδεται 555 Κωνσταντινίοης,A DiasUnited Pub). Co. Ltd v. Δημοχοατίας
(1996)"επί υπαρχούσης ήδη,καθ'ον χρόνον εκδίδεται η προσβαλ λομένη πράξις εννόμου καταστάσεως του αιτούντος και να υφίσταται ούτος βλάβην εκ της πράξεως ταύτης" (βλ. Συ μπλήρωμαΝομολογίας 1953-1960Τόμος Ι,σελ. 136 αρ. 1017. Σχετική είναι επίσης καιηυπόθεση 1433/56στον αρ. 1018). 5 Το αίτημαγια την κήρυξη ως άκυρηςτης απόρριψηςτουαιτή ματοςτωναιτητώνστηρίχτηκε,όπωςσημειώσαμε,στηνάποψητους πως οΝόμος, κατάπαράβασητηςαρχήςτης ισότηταςπουκατοχυ ρώνει τοΣύνταγμα,κάλυψε μόνοτοΡΙΚ. Οικαθ'ωνηαίτησηκαι 10 τοενδιαφερόμενοπρόσωπουποστήριξανπωςηδιάκρισηυπέρτου ΡΙΚ δενήταναυθαίρετη. Μεαναφοράκυρίωςστον περίΡαδιοφω νικού Ιδρύματος Νόμο Κεφ. 300Α πουτο καθιδρύει και στον μή κερδοσκοπικό του χαρακτήρα,εισηγήθηκαν πως ήταν εύλογη και συνεπώς δεσυνιστούσεπαραβίασητηςαρχήςτης ισότητας. 15 Ανακύπτει όμως άλλο θεμελιακό ερώτημα που άπτεται, και αυτό,της δικαιοδοσίαςμας. Όπωςεπισημαίνει οΠ.Δαντόγλου στο Δικονομικό Δίκαιο σελ. 98, παραγρ. 127 (βλ. και Ατομικά Δικαιώματα του ίδιου σελ. 1040) ο Δικαστής 20 "δεν δικαιούταιναδιορθώνει τις οσοδήποτε αυθαίρετεςπαρα λείψειςτουνομοθέτη,νομοθετώντας αντ*αυτού...",οδε"έλεγ χοςτηςσυνταγματικότηταςπληροφορείτονδικαστή,ανπρέπει να εφαρμόσει ήόχι την επίμαχηνομοθετική διάταξηστις περί- 25 πτώσεις πουπροβλέπει αυτή,δενμπορεί όμως μέσωτηςαρχής της ισότητας,να μετατραπείσε μέθοδο διευρύνσεως τουπεδί ουισχύος τουνόμουσεπεριοχές άσχετεςμετηβούλησητουνο μοθέτηήκαιρητώςεπιφυλαγμένες απότοΣύνταγμαστηνομο θετικήεξουσία". 30 Και αυτά κατά το σχολιασμό απόφασης του Συμβουλίου Επικρατείας σεσχέσημε αίτησηακυρώσεως τοθέματηςοποίας δε διαφέρει από αυτό της παρούσας. Μεταφέρουμε τη σύνοψη της απόφασηςαπότην ίδιασελίδα τουπιοπάνωσυγγράμματος: 35 'Το Συμβούλιο της Επικρατείαςείχενακρίνει μιααίτηση ακυ ρώσεως της αρνήσεως της διοικήσεως να μεταγράψει απόαλ λοδαπόσεημεδαπόπανεπιστήμιοφοιτητήπατέραπαιδιούκά τω των δώδεκαετών, με το επιχείρημαπαραβάσεωςτηςαρχής 40 της ισότητας,γιατί ο νόμος προβλέπει μεν τη μεταγραφήτων αντίστοιχων μητέρων, αλλά όχι των πατέρων.Το Συμβούλιο της Επικρατείας δέχθηκε σωστά, ότι "η παράβαση.τηςαρχής της ισότητας των δύοφύλων,ηοποίαπράγματι υπάρχει, μπο- 556 3AAA. DiasUnited Publ.Co.Ltd v.Δημοχοατίας Κωνσταντινίδης,Δ. ρεί ναοδηγήσει στημήεφαρμογήτηςπιοπάνω διατάξεως, όχι όμωςκαιστην υπαγωγήσ'αυτήνκαιφοιτητώνπατέρων,γιατί κάτι τέτοιο αποτελεί ανεπίτρεπτηεπέμβασηδικαστή στα έργα τηςνομοθετικής εξουσίας". 5 10 15 20 25 30 35 40 Ο συγγραφέαςαναφέρεταικαισεαντίθετηνομολογία,κατάτης οποίαςκαιασκεί,όπωςκαιάλλοισύμφωναμετοσύγγραμμα,κρι τική.Έχουμεσυναφώςυπόψημαςκαιτηναπόφασητουδικαστή, όπως ήταν τότε, Δ. Στυλιανίδη στην υπόθεση Papaxenofontos andOthers v.Republic
(1982)3 C.L.R. 1037, στην οποίακρίθηκε ότι εφόσονοΝόμοςαπέβλεψε στηδημιουργίασυνολικού σχεδίου σύνταξης προς κάλυψη όλων των υπαλλήλων πουβρίσκονταν στην ίδιαθέση,η κατάπαράβασητηςαρχήςτηςισότηταςεξαίρεση τωναιτητώνδενέπρεπεναεπιδράσειστοδικαίωματουςγιααπόλαυσητωνωφελημάτωνπουπροβλέφθηκανγιατους υπόλοιπους συναδέλφους τους, μετους οποίους βρίσκονταν στην ίδια θέση. Και εφόσον οι αντισυνταγματικές διατάξεις μπορούσαν να δια χωριστούν απότονυπόλοιπονόμοκαινααποβληθούνχωρίςεπη ρεασμότουγενικούνομοθετικούσχεδίου,ηαπόφασημετηνοποία δεν εγκρίθηκε ηένταξητωναιτητώνστοσχέδιο,ακυρώθηκε. Δεν είναιοσκοπός τουΚεφ.74ηεισαγωγήμηχανισμούγιατην έκδοσηαδειών διεξαγωγής λαχείων και ηδι'αυτήςκτήσητέτοιου γενικούδικαιώματος. Αποβλέπειστηνποινικοποίησητηςδιεξαγωγης όσων λαχείων δεν εξαιρούνται απότιςδιατάξειςτου και, βέ βαια,δεσυζητούμε εδώτηνόποιαποινικήευθύνηαπότηνπαράβα σητωνδιατάξεωντου. Η πιθανήδιαπίστωσηπωςκατάπαράβαση Ή19«ΟΧήζτηζισότηταςθεσπίστηκε οΝόμος71/86,θαήτανστοιχείο αδιάφοροσεό,τιαφοράστηδιεκδίκησηαπότουςαιτητέςάδειαςδιεξαγωγήςλαχείου. Γιαναήτανδυνατήηχορήγηση τέτοιαςάδειαςχρειαζότανθετι κήπροςτούτονομοθετικήδιάταξη. Ηανυπαρξίατηςδενμπορείνα αναπληρωθεί μεδικαστικήαπόφαση,γιατί σετέτοια περίπτωσηο συνταγματικόςέλεγχοςπουασκείτοΑνώτατοΔικαστήριοθαμετα τρεπότανσεμέσοαναμόρφωσηςήσυμπλήρωσης τηςνομοθεσίας.Η κήρυξηνόμουωςαντισυνταγματικούστοπλαίσιοτηςάσκησηςτης δικαιοδοσίαςτουΑνωτάτου Δικαστηρίου δυνάμειτουάρθρου146 του Συντάγματος,επάγεται τημή εφαρμογήτουστην περίπτωση κ^,συνο^ιολούθως, τηνοχύρωσητηςπράξηςπουεκδόθηκεδυνάμει των διατάξεωντου. ΔεθαήτανδυνατόδιατηςκρίσεωςτουΑνω τάτουΔικαστηρίουπωςοΝόμοςείναιαντισυνταγματικός,ναπρο στεθούνστοΝόμοπρόνοιεςπουδενθέλησεοΝομοθέτης. ΤοΑνώ τατοΔικαστήριο αλλάκαικάθεΔικαστήριο τηςΔημοκρατίας,έχει 557 Κωνσταντινίοης,A DiasUnitedPubl.Co. Ltd v. Δημοκρατίας
(1996)εξουσία προσαρμογής προς το Σύνταγμα μόνο των Νόμων που ίσχυαν κατά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος τουΣυντάγματος (βλ.Αρθρο 188 του Συντάγματος)και όχι Νόμων πουθεσπίζονται από τη Βουλήτων Αντιπροσώπων, στο πλαίσιο πλέον του συστή ματοςτηςδιάκρισης των εξουσιών πουκαθιερώνει τοΣύνταγμα. Συνεπώς, αφούδε θαήταν δυνατό,και εφόσον κρινόταν ότι ο Νόμος ήταν αντισυνταγματικός, να επιτύχει η προσφυγή, δε δικαιολογείται να ασκήσουμε συνταγματικό έλεγχο. Τέτοιο εγ χείρημα θα ήταν ακαδημαϊκό και δε θα ήταν εναρμονισμένο προς τη πάγια νομολογία μας σύμφωνα με την οποία το Ανώ τατοΔικαστήριο ελέγχειτηναντισυνταγματικότητα νόμου μόνο όταναυτόείναι αναγκαίογιατηνεπίλυση τουεπίδικου θέματος. Αναφέρεται στο θέμα και ο Π. Δαγτόγλου στο Δικονομικό Δί καιο (ανωτέρω),και νομίζουμε πως μπορούμε να καταλήξουμε με τηνπαράθεσητου σχετικού αποσπάσματοςαπότησελίδα 99: 'Ένατηθεμελιώδης πρόταση είναιότιοδικαστικόςέλεγχος της συνταγματικότητας τωννόμωνγίνεται μόνο,ανη αποδοχή της αντισυνταγματικότητας θα οδηγούσε στην αποδοχή του αιτήματοςτου ένδικουβοηθήματος. Αλλιώςαπορρίπτεταιωςαλυ σιτελής. Ολόγος αυτούτουπεριορισμού είναιότι ταδικαστή ρια δεν χορηγούν γνωμοδοτήσεις, αλλά επιλύουν διαφορές. Δεν ασχολούνται επομένως μεζητήματαπουδενοδηγούν στην επίλυση τηςεκάστοτεκρινόμενης διαφοράς.Κατάσυνέπεια,αν ητυχόν διαπίστωση της αντισυνταγματικότητας της επίμαχης διατάξεως, δε θα μπορούσε να θεμελιώσει αποδοχήτου αιτή ματος του ένδικου βοηθήματος, το δικαστήριο δε χρειάζεται και επομένως δεν πρέπει να προχωρήσει στον έλεγχο συνταγ ματικότηταςτης επίμαχηςνομοθετικής διατάξεως." Γιατους πιοπάνωλόγους ηπροσφυγή απορρίπτεται με έξο δα. Ηαπόφαση με την οποία απορρίφθηκε το αίτηματων αιτη τών επικυρώνεται. Η προσφυγή απορρίπτεται μεέξοδα. Ηαπόφασημε τηνοποίααπορρίφθηκε τοαίτημα τωναιτητώνεπικυρώνεται. 558 5 10 15 20 25 30