(1996)25 Ιανουαρίου, 1996 [ΠΙΚΗΣ, Πρόεδρος] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΑ ΑΡΘΡΑ 146 ΚΑΙ 28ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΦΩΤΟΣΧ" ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩΠΡΟΕΔΡΟΥΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ, Καθ* ων ηαίτηση. (Σννεκδικαζόμενες ΥποθέσειςΑρ. 152/95 & 153/95) ΔιοικητικόΔίκαιο — Διοικητική πράξη — Βεβαιωτικήσε αντιδιαστολή με εκτελεστή— Πράξη βεβαιωτική τηςαπόφασηςπερί θέσεωςεκπαι δευτικού σεδιαθεσιμότητα —Περιστάσεις. ΔιοικητικόΔίκαιο — Διαθεσιμότητα — Φύση και συνέπειες — Διαθεσι- 5 μότητα εκπαιδευτικών λειτουργών—Σύ·^κρισημε τοαντίστοιχοκα θεστώςτωνδημοσίωνυπαλλήλων— Αρχές — Νόμιμηηθέση σεδια θεσιμότητα τον εκπαιδευτικού στην κριθείσαπερίπτωση. Ο αιτητήςεπεζήτησε την ακύρωσητηςαπόφασηςτης Ε.Ε.Υ.που 10 τον έθετε σε διαθεσιμότηταλόγω αστυνομικής έρευνας σε βάροςτου καθώςκαιτηςάρνησηςτηςΕ.Ε.Υ.ναάρειτηδιαθεσιμότηταμετάαπό σχετικό αίτημα του. Το Ανώτατο Δικαστήριο,απορρίπτοντας τις προσφυγές, αποφά- 15 σισεότι:
- Η απόφασητης2αςΦεβρουαρίου, 1995,είναικαταφανώςβεβαιω τικήκαιδεν μπορεί να αποτελέσει το αντικείμενο αναθεώρησης, βάσει του Αρθρου 146.1 του Συντάγματος. Ηαπόφασηλήφθηκε 20 χωρίς ναπροηγηθείνέαέρευνακαιχωρίςνατεθούνοποιαδήποτε γεγονότα ενώπιοντηςΕ.Ε.Υ., ταοποίαθαμπορούσαννα δικαιο λογήσουν την επαναδιερευνηση του βάθρου της απόφασης της 28ης Νοεμβρίου,
- Ηπροβολήκαι μόνο ατεκμηρίωτηςπλη126 4Λ.Α.Δ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Χ"Δημητρίου ν.Δημοκρατίας ροφορίας γιατηνύπαρξη γεγονότων, δεν επιβάλλει τη διεξαγωγή νέας έρευνας για τηδιαπίστωση των γεγονότων που περιστοιχί ζουν προηγούμενη απόφασητου Σώματος'τοσοΰτω μάλλον στην περίπτωση,όπωςστηνπροκείμενη,όπουηπληροφορία ελεγχόταν ωςανακριβήςαπόταστοιχεία τουφακέλου.
- Ηαπόφαση,βάσει τηςοποίας τίθεται δημόσιος λειτουργός σε διαθεσιμότητα,συνιστά διοικητικόκαιόχι τιμωρητικό μέτρο. Η διαθεσιμότητα δεν εκπηγάζει απότηνάσκηση πειθαρχικής εξουσίας. Συνεπώς,δενπαρέχεταιστοδιοικούμενο δικαίωμαακροά σεωςπριν ληφθεί ηαπόφασηβάσει της οποίαςτίθεται σε διαθε σιμότητα.
- Σύγκρισητωνπρονοιών τουΑρθρου74
(1)τουΝ. 10/69 μεεκείνες τουΑρθρου85τουπερίΔημόσιαςΥπηρεσίαςΝόμουτου 1990, (Ν. 1/90), που προβλέπουν για τη διαθεσιμότητα δημοσίων υπαλλή λων, αποκαλύπτειουσιώδεις διαφορές μεταξύτωνδύονομοθετη μάτωνως προςτηδιάρκειατηςδιαθεσιμότητας. Στην περίπτωση των δημοσίων υπαλλήλων,ηδιάρκειατης διαθεσιμότητας περιορίζεταιγιαόσο χρόνοδιαρκείη έρευνακαιδεν μπορεί ναυπερβεί τους τρεις μήνες ή,σε εξαιρετικές περιπτώσεις, τους έξι μήνες. Αντίθετα, στηνπερίπτωσηεκπαιδευτικών,ηπερίοδοςτηςδιαθεσι μότητας μπορεί ναεπεκταθεί μέχρι τηναποπεράτωσητηςποινι κής δίκης. Οι πρόνοιες για τηδιαθεσιμότητα εκπαιδευτικών,σε σχέσημετο χρόνο τηςδιαθεσιμότητας, συναρτώνται αναμφιβό λως μετις ιδιαιτερότητες του εκπαιδευτικού λειτουργήματος. Τοδημόσιο συμφέρον είναι οοδηγόςγιατηνάσκησητης εξουσίας νατεθείεκπαιδευτικός σεδιαθεσιμότητα. Οιλόγοιπου στοιχειοθετούν τοδημόσιο συμφέρον πρέπει ναπροσδιορίζονται καιεξ αυτώνναθεμελιώνεται τοεύλογοτης απόφασης. 4. Τααδικήματαταοποία εξετάζονταν σε βάρος τουαιτητήήταν, όντως, σοβαρά και, απ' ό,τι διαφαίνεται,παραπονοΰμενοι ήταν συνάδελφοι του. Το επιθυμητό απομάκρυνσης εκπαιδευτικού απότα καθήκοντα του μέχρι την αποπεράτωση ποινικής υπόθεσης εναντίον του, ανάγεται στη διακριτικήευχέρεια της Ε.Ε.Υ. Ησοβαρότητα των αδικημάτωνγια τα οποία κατηγορείται, καθώς και τοαπρόσκο πτο τηςέρευνας, συνιστούν παράγοντες οι οποίοι εύλογα μπο ρούσαν ναοδηγήσουν στηληφθείσα απόφαση. Υπό τοφως των δεδομένων της υπόθεσης, ηληφθείσα απόφαση 127 Χ"Δημητρίου ν.Δημοκρατίας
(1996)ήτανλογικάεφικτή. Ηπροσφυγή 153/95απορρίπτεταιμε έξοδα. Ηπροσφυγή 152/95 απορρί πτεταιχωρίςέξοδα. 5 Αναφερόμενεςυποθέσεις: Payiatas v. Republic
(1984)3C.L.R. 1239, 10 Νικολάουκ.ά. ν. Δημοκρατίας
(1992)4Α.Α.Δ. 3930. Προσφυγές. Προσφυγές μετιςοποίες οαιτητήςζητάτηνακύρωσητηςαπό- 15 φάσηςτωνκαθ'ωνηαίτησηνατονθέσουν σεδιαθεσιμότηταμετά την έναρξη αστυνομικής έρευνας εναντίον του, προς τον σκοπό δίωξης τουκαιμέχριτηντελικήσυμπλήρωσητηςυπόθεσης. Χρ. Κληρίδηςμε Γ.Κολοκασίδη, γιατον Αιτητή. 20 Γ.Στυλιανίδης,Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας,γιατους Καθ' ωνη αίτηση. Cur.adv.vult. 25 ΠΙΚΗΣ,Π.:Οαιτητήςείναιεκπαιδευτικός,καθηγητήςτης Σω ματικήςΑγωγής.Στις24Νοεμβρίου, 1994, τέθηκε (οαιτητής)υπό κράτηση,βάσειδικαστικούεντάλματος,σεσχέσημετηδιερεύνηση σοβαρών ποινικών αδικημάτων που αφορούσαν "τηνκλοπή επι.- 30 ταγών,πλαστογραφία, απόσπαση εμπορευμάτων καιπλαστοπροσωπία". Στις28Νοεμβρίου, 1994,τοΥπουργείοΠαιδείαςζήτησεαπότην Ε.Ε.Υ.ναθέσειτον αιτητήσεδιαθεσιμότητα,μετοδικαιολογητικό 35 ότι "οικλαπείσες επιταγέςσύμφωνα μετους ισχυρισμούςανήκουν σεσυναδέλφουςτουΚαθηγητέςκαιηπαρουσίατουστασχολείαδυ νατόναεπηρεάσει τις διεξαγόμενες αστυνομικές έρευνες." Η Ε.Ε.Υ. συνήλθε την ίδια ημέρα καιαποφάσισε όπως θέσει 40 τον αιτητήσε διαθεσιμότητα "απότην 1ηΔεκεμβρίου 1994μέχρι την τελική συμπλήρωση της υπόθεσης". Η απόφαση λήφθηκε, όπωςεπεξηγείται,χάριντουδημοσίου συμφέροντος,τοοποίοεξι κνείταιστησοβαρότητατουαδικήματοςκαιτηνανάγκηγιααπρό128 4 Α.Α.Δ. Χ"Δημητρίου ν. Δημοκρατίας Πικης,Π. σκοπτηδιενέργεια τηςαστυνομικής έρευνας. 5 Νομικό έρεισμα για την απόφαση αντλείται απότις διατάξεις του Αρθρου74
(1)των περί ΕκπαιδευτικήςΥπηρεσίας Νόμωντου 1969έως(Αρ.2)του 1994,OLοποίεςπαρέχουνεξουσίαστηνΕ.Ε.Υ. να θέτει εκπαιδευτικό σε διαθεσιμότητα μετά την έναρξηαστυνο μικήςέρευνας εναντίοντου,προςτοσκοπόδίωξηςτου"μέχριτην τελικήσυμπλήρωσητηςυπόθεσης",εφόσονκρίνειότιτο επιβάλλει τοδημόσιο συμφέρον. 10 Μεεπιστολή τουδικηγόρουτουπροςτην Ε.Ε.Υ., της24ης Ια νουαρίου, 1995, ηοποίαπαραλήφθηκεστις 2 Φεβρουαρίου, 1995, οαιτητήςαξίωσε τηνεξυπαρχήςακύρωσητηςαπόφασης,μετοδι καιολογητικό ότι αυτήήτανπαράνομηκαι αδικαιολόγητη. Στην 15 ίδιαεπιστολή αναφέρει: "Από ότι πληροφορούμαστε δεν πρόκει ταιναυπάρξειποινικήδίωξηεναντίοντουπελάτημας". Η Ε.Ε.Υ. επελήφθη του θέματος την ίδια ημέρα και απέρριψε το αίτημα, αφού διαπίστωσε ότι δεν υπήρχε οποιοδήποτε στοιχείο το οποίο να δικαιολογεί την ανάκλησητης απόφασης. Στην ίδια απόφαση 20 σημειώνεται ότι δεν υπήρχε ο,τιδήποτε το οποίο να επιβεβαιώνει τον ισχυρισμό ότι δεθαασκείτο ποινικήδίωξη εναντίον τουαιτη τή. Σημείωμα του Διευθυντή του Υπουργείου Παιδείαςτης 30ής Ιανουαρίου, 1995, χαρακτηρίζει τον ισχυρισμό του αιτητήότι δε θα ασκηθεί ποινική δίωξη εναντίον του αβάσιμο. Αντίθετα, λη25 φθείσες πληροφορίες απεκάλυπταν ότι εναντίον του αιτητή διερευνώνταν δέκαυποθέσεις αφορούσεςστηδιάπραξηπολλών αδι κημάτων,η σοβαρότητατωνοποίωνκαθιστούσε πιθανήτηνπαρα πομπήτουστο Κακουργωδικείο. 30 Πρέπει να σημειωθεί ότι η κράτηση του αιτητή τερματίστηκε σας 6Δεκεμβρίου, 1994. Με τις δύο προσφυγές, οι οποίες συνεκδικάζονται, ο αιτητής αξιώνει:- 35 (α)Την ακύρωση της απόφασης της 28ης Νοεμβρίου, 1994, (Προσφυγή 152/95)" και 40 (β)Την ακύρωση της απόφασης της 2ας Φεβρουαρίου, 1995, (Προσφυγή153/95). Η απόφασητης 2ας Φεβρουαρίου, 1995, είναι καταφανώς βε βαιωτικήκαιδεν μπορεί νααποτελέσει το αντικείμενοαναθεώρη σης, βάσει του Αρθρου 146.1 του Συντάγματος. Ηαπόφαση λή129 Πικής,Π. Χ"Δημητρίου ν.Δημοκρατίας
(1996)φθηκεχωρίς ναπροηγηθεί νέα έρευνα καιχωρίς νατεθούνοποια δήποτε γεγονότα ενώπιον της Ε.Ε.Υ., ταοποία θαμπορούσαν να δικαιολογήσουν την επαναδιερεύνηση του βάθρουτης απόφασης της28ηςΝοεμβρίου,1994. Η προβολήκαιμόνοατεκμηρίωτηςπλη ροφορίας για την ύπαρξηγεγονότων, δεν επιβάλλει τηδιεξαγωγή 5 νέας έρευνας για τη διαπίστωση των γεγονότων που περιστοιχί ζουν προηγούμενη απόφαση του Σώματος" τοσούτω μάλλον στην περίπτωση,όπως στηνπροκείμενη,όπουη πληροφορία ελεγχόταν ως ανακριβήςαπόταστοιχεία του φακέλου. Βεβαιωτικές αποφά σεις στερούνται εκτελεστότητας, για το λόγο ότι δεν είναι παρά- 10 γωγες έννομων αποτελεσμάτων. Ηεμβέλεια τουςπεριορίζεται στη βεβαίωση ήδημορφοποιηθείσας κατάστασης πραγμάτων με προη γούμενη εκτελεστήαπόφαση.Συνεπώς,το επίδικο θέματηςΠρο σφυγής 153/95δεν μπορεί να αποτελέσει το αντικείμενο αναθεώ ρησης. Ηπροσφυγήθααπορριφθείως απαράδεκτη. 15 Η απόφαση, βάσει της οποίας τίθεται δημόσιος λειτουργός σε διαθεσιμότητα, συνιστά διοικητικό και όχι τιμωρητικό μέτρο. Το μέτρο της διαθεσιμότητας αποτελεί πτυχή της διοικητικής εξου σίας,συνυφασμένο μετιςλειτουργικές ανάγκεςτουτμήματος στο 20 οποίο υπηρετεί ο υπάλληλος, και όχι μέτρο τιμωρίας για οποια δήποτε αξιόμεμπτη πράξη. Η διαθεσιμότητα δεν εκπηγάζει από τηνάσκησηπειθαρχικήςεξουσίας. Συνεπώς,δενπαρέχεταιστοδι οικούμενο δικαίωμαακροάσεωςπρινληφθείηαπόφασηβάσειτης οποίας τίθεται σε διαθεσιμότητα. (Βλ., μεταξύ άλλων, Payiatasν. 25 Republic
(1984)3C.L.R. 1239 καιΝικολάου κ.ά.ν.Δημοκρατίας,
(1992)4 Α.Α.Δ.3930).Εξυπακούεται ou, όπωςκαικάθεάλλη δι οικητική απόφαση, αυτήπρέπει να θεμελιώνεται στη δέουσα διε ρεύνηση των γεγονότων καινααιτιολογείται, ώστενακαταφαίνο νταιοι λόγοιπουτηστοιχειοθετούν. 30 ΤοΑρθρο74
(1)τωνπερίΕκπαιδευτικήςΥπηρεσίας Νόμωνπα ρέχει εξουσία για την απομάκρυνση εκπαιδευτικού λειτουργού από τακαθήκοντατου,απότην ημέρα έναρξης αστυνομικής ανά κρισης ειςβάροςτουαναφορικάμετη διάπραξη εγκλημάτων,προς 35 το σκοπό προσαγωγής τουενώπιον ποινικού δικαστηρίου. } Οχρόνος τηςδιαθεσιμότητας μπορείναεκταθείμέχριτηναποπε ράτωσητης υπόθεσης, δηλαδήμέχρι την έκβασητης ποινικήςδίκης. EivaLαυτονόητο ότι, εφόσον ηέρευνα εις βάροςτου εκπαιδευτικού 40 εγκαταλειφθείή αποφασιστείη μηπροσαγωγήτουενώπιονποινικού δικαστηρίου,επιβάλλεται οτερματισμός τηςδιαθεσιμότητας. Σύγκρισητωνπρονοιών τουΑρθρου 74
(1)τουΝ. 10/69 μεεκεί130 4 Α.Α.Δ. Χ"Δημητρίου ν.Δημοκρατίας Πικής, Π. νεςτουΑρθρου85τουπερίΔημόσιας ΥπηρεσίαςΝόμουτου 1990, (Ν 1/90),που προβλέπουν για τη διαθεσιμότητα δημοσίων υπαλ λήλων,αποκαλύπτει ουσιώδεις διαφορές μεταξύτων δύο νομοθε τημάτωνωςπροςτηδιάρκειατηςδιαθεσιμότητας. Στηνπερίπτω5 σητων δημοσίων υπαλλήλων, ηδιάρκεια της διαθεσιμότητας πε ριορίζεταιγιαόσοχρόνοδιαρκείηέρευνακαιδενμπορείναυπερ βείτους τρεις μήνεςή,σε εξαιρετικές περιπτώσεις, τους έξι μήνες. Αντίθετα, στην περίπτωση εκπαιδευτικών,ηπερίοδοςτηςδιαθεσι μότηταςμπορείναεπεκταθείμέχριτηναποπεράτωσητης ποινικής 10 δίκης. Οι πρόνοιες γιατηδιαθεσιμότητα εκπαιδευτικών, σεσχέση μετοχρόνοτηςδιαθεσιμότητας,συναρτώνται αναμφιβόλως μετις ιδιαιτερότητες του εκπαιδευτικού λειτουργήματος. Τοδημόσιο συμφέρον είναι οοδηγός γιατην άσκηση της εξου15 σίαςνατεθείεκπαιδευτικόςσεδιαθεσιμότητα. OLλόγοιπουστοι χειοθετούν το δημόσιο συμφέρον πρέπει να προσδιορίζονται και εξαυτώνναθεμελιώνεταιτοεύλογοτηςαπόφασης. Στηνπροκεί μενηπερίπτωση, καθορίζονται δύο λόγοι ως επιβάλλοντες, χάριν του δημοσίου συμφέροντος, την απομάκρυνση του αιτητή μέχρι 20 την αποπεράτωσητης υπόθεσης:(α)Η σοβαρότητατωναδικημάτωντα οποία εξετάζοντανενα ντίον του'και 25 (β)Τοαπρόσκοπτο της διενέργειας της αστυνομικής έρευνας. Τααδικήματαταοποίαεξετάζονταν σεβάροςτουαιτητήήταν, όντως, σοβαρά και, απ' ότι διαφαίνεται, παραπονούμενοι ήταν συνάδελφοι του. 30 Τοεπιθυμητό απομάκρυνσης εκπαιδευτικούαπό τακαθήκοντα τουμέχριτηναποπεράτωσηποινικήςυπόθεσης εναντίον του, ανά γεται στηδιακριτική ευχέρεια της Ε.Ε.Υ. Ησοβαρότητα των αδι κημάτων για τα οποία κατηγορείται, καθώς και το απρόσκοπτο 35 της έρευνας,συνιστούν παράγοντες οι οποίοι εύλογα μπορούσαν ναοδηγήσουν στη ληφθείσα απόφαση. Υπό το φως των δεδομένων της υπόθεσης, ηληφθείσα απόφα σηήταν λογικά εφικτή,διαπίστωση που επιβάλλει την απόρριψη 40 της προσφυγής. ΗΠροσφυγή 153/95 κρίνεται απαράδεκτη καιαπορρίπτεταιμε έξοδα. 131 Πικής, Π. Χ"Δημητρίου ν.Δημοκρατίας
(1996)ΗΠροσφυγή 152/95απορρίπτεται. Δεν εκδίδεταιδιαταγή για έξοδα. Ηδιοικητικήαπόφασηπουαποτελεί το αντικείμενοτης Προ σφυγής 152/95επικυρώνεταιστην ολότητατης, βάσειτουΑρθρου 5 146.4(a)τουΣυντάγματος. Ηπροσφυγή 153/95απορρίπτεται με έξοδα. Η προσφυγή 152/95 απορρίπτεται χωρίςέξοδα. 132