(1996)17 Μαΐου, 1996 [ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΖΑΧΑΡΙΑΣ ΠΑΥΛΙΔΗΣ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 850/92) Οδοί και Οικοδομές — Δημοσίευση Ρυμοτομικού Σχεδίου — Ιεραρχική προσφυγή από τον αιτητή του οποίου επηρεαζόταν η ιδιοκτησία — Περιορισμός ιδιοκτησίας — Αρχές που εφαρμόζονται — Προϋποθέ σεις επέμβασης Δικαστηρίου — Το Δικαστήριο δεν επεμβαίνει σε θέ ματα τεχνικής φύσεως. 5 Με την προσφυγήτου αυτήο αιτητής στράφηκε κατά της νομιμό τητας της απόφασηςαπόρριψης ιεραρχικήςπροσφυγήςπου είχευπο βάλει κατά του δημοσιευμένου σχεδίου διεύρυνσης και ευθυγράμμι σης της Λεωφόρου Αγλαντζιάς. 10 Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτονταςτην προσφυγή, αποφά σισε ότι:
- Το δικαίωματης ιδιοκτησίας κατοχυρώνεται με το Αρθρο 23 του 15 Συντάγματος. Όμως αυτό το δικαίωμα δεν είναι απόλυτο και μπορεί να έχει περιορισμούς. Το Ανώτατο Δικαστήριο σε μία τε λευταία και εμπεριστατωμένη απόφαση του που εξέδωσε στην υπόθεση Ανθή Αημήτρη Δημητριάδη ν. Κυπριακής Δημοκρατίας αναφέρει σχετικά:"Η ανάγκη για την επιβολή περιορισμών συναρτάται με τα εκά στοτε δεδομένα, κοινωνικά και επιστημονικά, και τη συλλογική βούληση για τον πολεοδομικό σχεδιασμό. Η υφιστάμενη χρήση 1274 20 4 A.A.A. Παυλίδης ν.Δημοκρατίας γης δεν παρέχει κεκτημένο δικαίωμα στους ιδιοκτήτες για τη μη μεταβολήτης." 5
- ΤοΔικαστήριο θαεπέμβειεφόσοδιαπιστώσει ότιηδιοίκησηενήργησεκατάπαράβασηήκαθ'υπέρβασηεξουσίας αναφορικά προς τηνέκτασηκαιτοείδοςτουπεριορισμού πουεπιβάλλεταιαπότην αρμόδιααρχή.Βλ. ΙεράΑρχιεπισκοπή Κύπρου ν. ΚυπριακήςΔη μοκρατίας. 10 Πάντοτε οδικαστικός έλεγχος προσεγγίζει τατεχνικά θέματα με πολλή προσοχή και έχοντας υπόψη ότι οκαλύτερος γνώστης και κριτής θεμάτωνπουάπτονταιτεχνικής φύσεως ζητημάτωνείναιη αρμόδιααρχήμέσω τωνΤεχνικών της Υπηρεσιών. 15 Ηαρμόδιααρχή,σταπλαίσια τουπολεοδομικού σχεδιασμού της καιγια τηνκαλυτέρευση τουοδικιού δικτύου,θεώρησεαναγκαία γιατο δημόσιο συμφέρον τηδιαπλάτυνσητωνπιοπάνωδρόμων. Αυτόεμπίπτει μέσασταπλαίσιατωντεχνικών γνώσεων τωνυπη ρεσιών της και τα Δικαστήρια δεν επεμβαίνουν παρά μόνο εάν διαπιστώσουν κατάχρηση εξουσίας. 20 25 Οπεριορισμός πουεπεβλήθηστηχρήσητης ιδιοκτησίαςτουαιτητήαπότηνπροτεινόμενη διαπλάτυνσηδεν μπορεί ναθεωρηθεί με κανένατρόπο ωςκατάχρησηεξουσίας.Το συνταγματικάκατοχυρωμένο δικαίωμα ιδιοκτησίας δε σημαίνει και απεριόριστο δι καίωμαχρήσης καιανάπτυξηςτης.Ως εκτούτου,δεν έχει τεκμη ριωθεί οποιοσδήποτε λόγος πουναδικαιολογεί τηνεπέμβασητου Δικαστηρίου. 30 Ηπροσφυγή απορρίπτεται μεέξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: Δημητριάδηκ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1996)3Α.Α.Δ. 85, 35 ΙεράΑρχιεπισκοπή Κύπρου κ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1990)3ΑΛΛ. 1175. Προσφυγή. 40 Προσφυγήεναντίον τηςαπόφασηςταχνΚαθ' arvηαίτησημε την οποία απέρριψαν την ένσταση που υπέβαλε ο αιτητής κατά του σχεδίου διεύρυνσης και ευθυγράμμισης της Λεωφόρου Λάρνακας - Αγλαντζιάς. 1275 Παυλίδηςν. Δημοκρατίας
(1996)Χ. Σταυράκης, γιατον Αιτητή. Γ. Παπαϊωάννον,Δικηγόρος της Δημοκρατίας,για τους Καθ' ων ηαίτησηΑρ.
- 5 Μ.Παπαπέτρον,γιατους Καθ'ων ηαίτησηΑρ.
- Cur. adv. wit. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, Δ.:Μετην προσφυγήτου αυτήο αιτητής 10 ζητάτηνακόλουθη θεραπεία:"ΔήλωσητουΔικαστηρίουότιη απόφασητωνκαθ' ωνη αί τηση, όπως αυτήφαίνεται στην επιστολή τους ημερομηνίας2 Σεπτεμβρίου 1992 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ'1') πουστάληκε στον αιτητή, 15 με την οποία απέρριψαντην ένσταση που ο αιτητήςυπέβαλε κατά του σχεδίου διεύρυνσης και ευθυγράμμισης της Λεωφό ρου Λάρνακας - Αγλαντζιάς καιάλλων οδών στην Αγλαντζιά, που δημοσιεύθηκε στην Επίσημη ΕφημερίδατηςΔημοκρατίας με αριθμό2459και ημερομηνία24.11.89ως Γνωστοποίηση με 20 αριθμό 3409,(ΤΕΚΜΗΡΙΟ'2'),είναι άκυρηκαιχωρίςκανένα νόμιμο αποτέλεσμα." Ταγεγονότα σεσυντομία είναι ταπιοκάτω: Οκαθ' ουηαίτη σηαρ. 2, ("ο Δήμος Αγλαντζιάς"),ως αρμοδία αρχή,στην άσκηση 25 των εξουσιών του σύμφωνα με το άρθρο 12
(1)του περί Ρυθμίσε ως Οδών και Οικοδομών Νόμουγνωστοποίησε την πρόθεσητου να διαπλατύνεικαι ευθυγραμμίσει ορισμένους δρόμους στοπρο άστιο της Αγλαντζιάς μεταξύτων οποίων συμπεριλαμβάνετοκαι η Λεωφόρος Λάρνακας -Αγλαντζιάς. Μετηγνωστοποίηση αυτή 30 επηρεάζεται και το οικόπεδο του αιτητήπου βρίσκεται στην οδό ΑθηνάςκαιΠοσειδώνος στηνΑγλαντζιά κατάέναποσοστό 18,4% ή 144 τ.μ. δηλαδήεπηρεάζεταιπολύ ελαφράηυφιστάμενη κατοι κίααπό τηνπλευράτηςακάλυπτηςβεράνταςηοποίαέχεικτισθεί σεαπόσταση3μόνο μέτρωναπότο σύνορο τηςοδούΑθηνάς. 35 Με επιστολή του ημερομηνίας 14 Ιανουαρίου,1990, προςτον ΥπουργόΕσωτερικών,οαιτητήςυπέβαλειεραρχικήπροσφυγήκα τάτουρυμοτομικούσχεδίουτηςοδούΑθηνάς. Μετάαπό εξέταση του θέματος,ο Διευθυντής τουΤμήματοςΠολεοδομίαςκαιΟική- 40 σεως με επιστολή του προςτον Υπουργό Εσωτερικών ημερομη νίας 28 Μαΐου, 1990, εξέφρασε την άποψη ότι δεν ενδείκνυτο οποιαδήποτετροποποίησητων σχεδίων ρυμοτομίαςπουδημοσιεύθησαν μετη Γνωστοποίηση. 1276 4 Α.Α.Δ. Παυλίδης ν.Δημοκρατίας Παπαδόπουλος,Δ. Στις 30 Ιουλίου, 1990,ο Δήμος πληροφόρησε γραπτώςτον Υπουργό Εσωτερικών γιατοτελεσίδικο του δημοσιευθέντοςρυ μοτομικού σχεδίου καιτονκάλεσε να προωθήσει "τάχιστατην ετοιμασία τεχνοοικονομικής μελέτης καικατασκευαστικώνσχε5 δίων".Ακολούθως, στις2Σεπτεμβρίου, 1992,τοΥπουργείο Εσω τερικών μεεπιστολή του προςτον αιτητήτον πληροφόρησε ότι η ιεραρχικήπροσφυγή απερρίφθηκαιαιτιολόγησε τηναπόφαση·του αυτή. 10 Ηπαρούσα προσφυγήστρέφεται εναντίον αυτήςτηςαπόρρι ψης. Είναι μίακλασσική περίπτωση περιορισμού τηςιδιοκτη σίας,ηοποίαασφαλώςδεν ισοδυναμεί μεαπαλλοτρίωση.Τοδι καίωμα της ιδιοκτησίαςκατοχυρώνεταιμετοΑρθρο23του Συ ντάγματος. Όμωςαυτότο δικαίωμα δεν είναι απόλυτοκαιμπο15 ρείναέχει περιορισμούς.Το Ανώτατο Δικαστήριο σεμία τελευ ταίακαιεμπεριστατωμένηαπόφασητουστηνΑνθήΔημήτρηΔη μητριάδη κ.ά. ν. Κυπριακής Δημοκρατίας
(1996)3Α.Α.Δ. 85 αναφέρει σχετικά:20 "Ηανάγκηγιατην επιβολήπεριορισμών συναρτάταιμε τα εκάστοτεδεδομένα,κοινωνικάκαιεπιστημονικά,καιτησυλλο γική βούληση γιατονπολεοδομικό σχεδιασμό. Ηυφιστάμενη χρήση γηςδενπαρέχει κεκτημένο δικαίωμα στους ιδιοκτήτες γιατημημεταβολή της." 25 ΤοΑρθρο 12τουπερίΡυθμίσεωςΟδώνκαιΟικοδομώνΝόμου περιέχει πρόνοιες σχετικές μετηνεπίτευξητηςδιεύρυνσης και ευ θυγράμμισης δρόμων και επιβάλλει συνήθως όρους και περιορι σμούς γιατοσυμφέροντηςπολεοδομίας,όπωςπροβλέπεταιστην 30 παράγραφο 3του Αρθρου 23τουΣυντάγματος.Ωςεκτούτου, η απόφαση τωνκαθ' ωνηαίτηση είναι καθόλανόμιμη καθώς και σύμφωνημετις πρόνοιεςτουΑρθρου 23 τουΣυντάγματος. 35 40 Το Δικαστήριο θα επέμβει εφόσον διαπιστώσει ότιηδιοίκηση ενήργησε κατά παράβασηήκαθ' υπέρβαση εξουσίαςαναφορικά προς τηνέκταση καιτοείδος τουπεριορισμού που επιβάλλεται από τηναρμόδια αρχή. Βλ. Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου ν. Κυ πριακήςΔημοκρατίας
(1990)3Α.Α.Δ. 1175. Πάντοτεοδικαστικός έλεγχος προσεγγίζει τα τεχνικά θέματα με πολλή προσοχή καιέχοντας υπόψηότιοκαλύτερος γνώστης καικριτήςθεμάτωνπουάπτονται τεχνικής φύσεωςζητημάτων εί ναιηαρμόδιααρχήμέσωτωνΤεχνικώντηςΥπηρεσιών.Στηναπό φασηΑνθήΔημήτρηΔημητριάδηκ.ά. ν.ΚυπριακήςΔημοκρατίας, 1277 Παπαδόπουλος, Δ. Παυλίδης ν.Δημοκρατίας
(1996)ανωτέρω,αναφέρονταιταακόλουθα:"Είναι νομολογιακά θεμελιωμένοπως ηκρίση της Αρχήςανα φορικά μετηναναγκαιότητα ενός έργουγιατοδημόσιο συμφέ ρονή ωφέλεια,δενελέγχεται απόταΔιοικητικά Δικαστήρια.Το 5 ίδιο ισχύει όπου απαιτούνται ειδικές τεχνικές γνώσεις για τη δημιουργία του." Οι καθ' ων ηαίτηση αιτιολογώντας την απόφασητους για τη διεύρυνση των πιο πάνωδρόμων αναφέρουν:- 10 (β)ότιη ετοιμασία των σχετικών σχεδίων έγινεαφού λήφθηκαν υπόψηηδημιουργία ενός ασφαλούςοδικούδικτύου, οιμελ λοντικές κυκλοφοριακές απαιτήσειςτηςπεριοχής,ήβελτίω σητων γεωμετρικών χαρακτηριστικών των επηρεαζόμενων δρόμων καιτης ορατότηταςστις συμβολέςτους,η προώθη ση ορθής γραμμής οικοδομικής ανάπτυξης,ηβελτίωσητου περιβάλλοντος της περιοχής και οι γενικές επιπτώσεις πά νω στην επηρεαζόμενηγη." 15 20 Όπως αναφέρεταιπιο πάνωηαρμόδιααρχή, σταπλαίσια του πολεοδομικού σχεδιασμού τηςκαιγιατηνκαλυτέρευση του οδικιού δικτύου, θεώρησε αναγκαίαγια το δημόσιο συμφέρον τη δια πλάτυνση των πιοπάνωδρόμων.Αυτόεμπίπτει μέσασταπλαίσια των τεχνικών γνώσεων των υπηρεσιών τηςκαιταΔικαστήρια δεν επεμβαίνουν παρά μόνο εάνδιαπιστώσουν κατάχρηση εξουσίας. 25 "Ο πολεοδομικός σχεδιασμός συνιστά πολύπλευρη και πολύ πτυχηδιαδικασία.Συναρτάταιμετηγνώση καιταμέσαπουεί ναιδιαθέσιμαστις αρχέςκαιτηνεκτίμηση τωνπροοπτικώντου 30 μέλλοντος, θέματαπουανάγονται, κατ'εξοχήν,στηνκρίση των αρμοδίων κρατικών αρχών, μη επιδεχόμενα δικαστικού ελέγ χου εκτός όπου διαπιστώνεται κατάχρηση εξουσίας, δηλαδή χρήση τηςγια αλλότριους σκοπούς." 35 (Βλ. Ανθή Δημήτρη Δημητριάδη κ.ά. ν. ΚυπριακήςΔημοκρα τίας, ανωτέρω). Μεβάσητηνομολογία όπωςπροκύπτειαπότις αποφάσειςπου έχω παραθέσει πιο πάνω οπεριορισμός που επεβλήθη στη χρήση 40 της ιδιοκτησίας του αιτητή από την προτεινόμενη διαπλάτυνση δεν μπορεί ναθεωρηθεί μεκανένατρόπο ωςκατάχρηση εξουσίας. Τοσυνταγματικάκατοχυρωμένο δικαίωμαιδιοκτησίας δεν σημαί νει και απεριόριστο δικαίωμα χρήσης και ανάπτυξης της. Ως εκ 1278 4 Λ.Α.Δ. Παυλίδης ν.Δημοκρατίας Παπαδόπουλος,Δ. τούτου,δεν έχει τεκμηριωθεί οποιοσδήποτε λόγος πουνα δικαιο λογεί την επέμβασητουΔικαστηρίου. Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιμεέξοδα. Ηπροσφυγή απορρίπτεται με έξο δα. 1279