(1996)17Μαΐου, 1996 [ΑΡΤΕΜΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΑ ΑΡΘΡΑ 146 ΚΑΙ 28 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΜΙΧΑΗΛ ΙΟΡΔΑΝΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ, Αιτητές, ν. ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΕΩΝ ΛΑΡΝΑΚΑΣ, Καθ' ου η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 258/93) Διοικητικό δίκαιο— Διοικητική πράξη— Εκτελεστότητα— Εσωτερικά μέτρα της διοίκησηςστερούμενα εκτελεστότητας — Οι περιστάσεις τουμη εκτελεστούInternum στην κριθείσα περίπτωση— Το στοιχείο της ελλείψεωςκοινοποίησης. 5 Προσφορές — Όροι— Ουσιώδειςόροι— Αποκλεισμόςπροσφοράς που δεν τηρείουσιώδη όρο — Ηκρίσηπερί ουσιώδους στο δικαστή — Η υποχρέωση τήρησηςουσιώδους όρου είναι απόλυτη. ΠροσφυγήβάσειτουΆρθρου 146τουΣυντάγματος— Έννομοσυμφέρον 10 — Προσφορές — Στερείται εννόμουσυμφέροντοςπροσβολήςτηςκα τακύρωσης οπροσφοροδότηςπου παρέβηουσιώδηόρο τωνπροσφο ρών. Οι αιχητές προσέφυγαν κατά της κατακύρωσης προσφοράς των 15 καθ' ων η αίτηση στο ενδιαφερόμενο μέρος αλλάκαικατάτης ισχυ ριζόμενης ανάκλησηςτηςκατακύρωσηςτηςπροσφοράςστους ιδίους. ΤοΑνώτατο Δικαστήριο,απορρίπτονταςτηςπροσφυγήαποφάσι σε ότι: 1. Όσοναφοράτηνπρώτηαπότιςπροδικαστικές ενστάσεις καιέχο ντας υπόψη τηδιατύπωση των αιτημάτων για θεραπείαστην αί τηση,θεωρείται ότι αυτήείναι βάσιμηαναφορικά μετη θεραπεία
(2)της αίτησης. Είναι γεγονός ότι το Συμβούλιο Αποχετεύσεων 25 1288 20 4Α.Α.Δ. Ιοοδάνουκ.ά. ν. ΣυμβουλίουΑποχετεύσεων Αάρνακας Λάρνακας(Σ.Α.Λ.) κατάτησυνεδρίασητουημερ.23.11.92 αποφά σισεκατάπλειοψηφία νακαλέσει τους αιτητέςσεδιαπραγματεύ σειςπροκειμένου νατους ανατεθείηεργασία επίβλεψης τωνκα τασκευαστικών έργων τουαποχετευτικούσυστήματος. 5 10 15 20 25 Ακόμα κι αν θεωρηθεί ότι στη συνεδρίαση εκείνηαποφασίστηκε όπωςκατακυρωθείηπροσφοράστουςαιτητές(καιόχι απλώςνα κληθούνοιαιτητέςσεδιαπραγματεύσειςόπωςισχυρίστηκανοιδι κηγόροι του Σ.Α.Λ.καιτων ενδιαφερομένων μερών),η απόφαση αυτήδεναποτελείεκτελεστήδιοικητικήπράξηαλλάπρόκειταιγια εσωτερικό μέτρο (internum)της διοίκησης εφόσον ηαπόφασηνα επιλεγούν οι αιτητές για διαπραγματεύσεις δεν κοινοποιήθηκε στους αιτητές. Ως εκ τούτου δεν υπήρξε εξωτερίκευση της βού λησηςτουδιοικητικούοργάνουώστεηαπόφασηνακαταστείεκτελεστή(βλ.Δημοκρατία ν.ΙΊωχαενρυτίόη
(1993)3Α.Α.Δ. 129). Συνεπώς,εφόσονδενυπήρξεοποιαδήποτεεκτελεστήαπόφασηγια κατακύρωση της προσφοράς στους αιτητές, δεν μπορούσε να υπάρξειανάκλησητης. Μετο αίτημαθεραπείας
(2)δενπροσβάλλεται οποιαδήποτεεκτελεστήδιοικητικήπράξηκαιταόσα έχουν λεχθείαπό τηδικηγόροτωναιτητώναναφορικάμετοεπιτρεπτό ήμητης ανάκλησης ευμενών διοικητικών πράξεων δεν έχουν τη θέση τους στηνπαρούσαπροσφυγή. 35
- Είναι γεγονός πωςοι αιτητέςδεν έχουν συμμορφωθεί μετον όρο 1(0 των Οδηγιών.ΤοΔικαστήριο διαφώνησε μετην εισήγησητης δικηγόρου γιατους αιτητέςότι ηχρήσητου"should" υποδηλώνει απλώς "εισήγηση" και ότι δεν ήταν απαραίτητοή υποχρεωτικό όπως χρησιμοποιηθεί μόνιμο προσωπικό του οίκου γιατις "θέσειςκλειδιά." Αντίθετα, ηχρησιμοποίηση της λέξης"should" κα θιστάυποχρεωτικήτην επάνδρωσητων θέσεων αυτών με μόνιμο προσωπικότουοίκου.ΤοΔικαστήριοδιαφώνησεεπίσηςμετηνει σήγηση πως ακόμα κι ανδενυπήρξε συμμόρφωση μετον επίδικο όρο αυτόςήτανεπουσιώδης καιδεν έπρεπεναεπηρεάσειτηνεπίδίκηαπόφαση. 40
- Είναιθεμελιωμένο ότι όρος τηςπροσφοράςσυνιστά, ανάλογαμε τησημασίατου,ουσιώδηήεπουσιώδηπροδιαγραφήγιασυμμετο χήστο διαγωνισμό. Προσφοράπουδενπληρεί ουσιώδηόρο του διαγωνισμούδενμπορείνα εξεταστεί. 30 Η κρίση κατά πόσο τύπος ο οποίος παραβιάζεται αποτελεί ου σιώδηήεπουσιώδηπρόνοιαανήκειστοδικαστή. 1289 Ιορδανού κ.ά.ν. ΣυμβουλίουΑποχετεύσεων Λάρνακας
(1996)Στην προκειμένη περίπτωση ο όρος με τον οποίο οι αιτητέςδεν συμμορφώθηκανήτανουσιώδης. Οισχυρισμός των αιτητώνότιτουςαπεκόπηκανμονάδεςαπότην ΕπιτροπήΑξιολόγησηςεπειδήλήφθηκευπόψητογεγονός ότι μέ- 5 λητου προσωπικού τουςδενήτανμόνιμα,δεν αλλάζει τηνκατά σταση. Όρος,ο οποίος είναι ουσιώδης πρέπει να τηρείται στο έπακρο από τους προσφοροδότες, και δεν επιτρέπεται οποιαδή ποτεαπόκλισηαπ'αυτόν. 10 4. Γιαόλους τουςπιοπάνωλόγουςκρίνεταιημησυμμόρφωσητων αιτητών με τις απαιτήσεις της προσφοράς τους αποστερεί από οποιοδήποτε συμφέρον για προσβολή της πράξηςκατακύρωσης τηςπροσφοράςστα ενδιαφερόμεναμέρη. 15 Ηπροσφυγή απορρίπτεταιμε έξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: Δημοκρατίαν.Παπαευριπίδη
(1993)3Α.Α.Δ. 129, 20 TamassosTobaccoSuppliersandCo v.Δημοκρατίας
(1992)3Α.Α.Δ. 60, K&M Transport v. E.F.AandOthers
(1987)3 C.L.R. 1939, 25 P.StefFACo v.Δημοκρατίας
(1990)3Α.Α.Δ.
- Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασηςτου Καθ' ου ηαίτηση Συμ- 30 βουλίου με την οποία απέκλεισε την προσφορά των Αιτητών για επιλογή Συμβούλων Μηχανικών σχετικά με την επίβλεψη τηςκα τασκευήςτων έργων του αποχετευτικού συστήματος. Αλ. Λυκούργου για Τ.Παπαδόπουλο, για τους Αιτητές. 35 Γ. Μ. Νικολαϊδης, για τον Καθ' ου ηαίτηση. Α. Σ. Αγγελίδης, για τα Ενδιαφερόμενα μέρη. 40 Cur. adv. wit. ΑΡΤΕΜΗΣ, Δ.: Οι αιτητές με την παρούσα προσφυγή ζητούν από το Δικαστήριο τις πιοκάτωθεραπείες: 1290 4Α.Α.Δ. Ιορδανού κ.ά.ν. ΣυμβουλίουΑποχετεύσεων Λάρνακας Αρτεμης,Δ. 5 10 "
- ΑπόφασητουσεβαστούΔικαστηρίου ότιηπράξη ή/καιαπό φασητουκαθ'ουηΑίτησηΣυμβουλίουνααποκλείσει τηνπρο σφοράτωναιτητώνγιαεπιλογή Συμβούλων Μηχανικώνσχετι κάμετην επίβλεψητηςκατασκευήςτων έργων τουαποχετευτικούσυστήματος τηςΛάρνακαςείναιάκυρηκαιστερείται οποι ουδήποτενόμιμου αποτελέσματος. 2.Απόφασητουσεβαστού Δικαστηρίου ότιη πράξη ή/και από φαση του καθ' ου η Αίτηση Συμβουλίου να ανακαλέσει την απόφασητης για κατακύρωση της προσφοράς στους Αιτητές για Συμβούλους Μηχανικούς σχετικά με την επίβλεψη τηςκα τασκευής των έργων του αποχετευτικού συστήματος της Λάρ νακαςείναιάκυρηκαιστερείται οποιουδήποτενόμιμουαποτε λέσματος. 15 20 3.Απόφαση τουσεβαστούΔικαστηρίου ότιη πράξη ή/και από φαση του καθ' ου η Αίτηση Συμβουλίου να κατακυρώσει την προσφοράγιαεπιλογή Συμβούλων Μηχανικώνγιατην επίβλε ψητης κατασκευήςτων έργων του αποχετευτικού συστήματος τηςΛάρνακαςστους HOWARDHUMPHREYSή/και ΙΩΑΝΝΗ ΘΕΟΦΙΛΟΥ ή/και για πρόσκληση του Ενδιαφερομένου Μέ ρους σε διαπραγματεύσεις προς τον σκοπό συνομολόγησης συμφωνίας είναι άκυρηκαι στερείται οποιουδήποτε νόμιμου αποτελέσματος. 25
- Οποιαδήποτε άλληθεραπείατο σεβαστό Δικαστήριο κρίνει δίκαιηκαικατάλληληυπότις περιστάσεις. 30
- Έξοδα." Ηυπόθεσηαφοράτηνκατακύρωσητηςπροσφοράςγιατηνεπί βλεψητων κατασκευαστικών έργων του αποχετευτικού συστήμα τος τηςΛάρνακας στον οίκο HOWARD HUMPRHEYS πουαντι προσωπεύεται απότον ΙωάννηΘεοφίλου. Η χρηματοδότηση μέ35 ρους τουέργου,έγινεμεδάνειοτηςΔιεθνούς Τράπεζας. 40 Μετά την ζήτηση διεθνών προσφορών από προεπιλεγέντες συμβουλευτικούς οίκους υποβλήθηκαν πέντε προσφορές από οί κους του εξωτερικού. Οι προσφορές αξιολογήθηκαναπόΤεχνική Επιτροπή,ηοποίααποτελείτο απόεκπροσώπουςτου Συμβουλίου Αποχετεύσεων Λάρνακας (Σ.Α.Λ.), του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως, τουΤμήματοςΔημοσίων ΈργωνκαιτουΤμήματος Αναπτύξεως Υδάτων. Η Τεχνική Επιτροπή ετοίμασε σχετική Έκθεση,ημερ. 12.11.
- 1291 Αρτεμης,Δ. Ιορδανού κ.ά.ν. Συμβουλίου Αποχετεύσεων Λάρνακας
(1996)Όπως αναφέρεταιστην Έκθεσηηδιαδικασία της τεχνικήςκαι οικονομικής αξιολόγησης που ακολουθήθηκε είχε προκαθοριστεί με βάση εισήγηση της Διεθνούς Τράπεζας. Σύμφωνα με τηδιαδι κασία αυτή, για την τελική επιλογή λήφθηκαν υπόψη ξεχωριστά τόσο τατεχνικάχαρακτηριστικάτηςκάθεπροσφοράς(80βαθμοί) 5 όσοκαιτοοικονομικό μέρος (20βαθμοί).Επιλέγηκαντελικάοιαιτητές, οι οποίοι συγκέντρωσαν την ψηλότερησυνολικήβαθμολο γία(72.217 βαθμούς).Τηδεύτερηθέσηκατέλαβανταενδιαφερόμε να μέρημε71.511βαθμούς(βλ. ΠαράρτημαΒτης ΈκθεσηςΑξιο λόγησης). 10 Μετάτηνολοκλήρωσητηςδιαδικασίαςαξιολόγησης αλλάπριν τη σύνταξη της έκθεσης της Τεχνικής Επιτροπής,ο Γενικός Ελε γκτής της Δημοκρατίας διαφώνησε μετη μεθολογία πουακολού θησεηΤεχνική Επιτροπήγιατηναξιολόγηση τουπροσωπικούτης 15 επίβλεψης επειδήκατά τηγνώμητουδόθηκευπέρμετρηβαρύτητα στον παράγοντα "ποιότητα" και υποβαθμίστηκε ο παράγοντας "ποσότητα",όπως επίσης καιμετηδιαδικασίαπουακολουθήθηκε γιατησύγκρισητουοικονομικού μέρους τωνπροσφορών. 20 Μερικά απότα μέλητηςΤεχνικής Επιτροπήςσυμφώνησαν με τιςδύοπαρατηρήσειςτουΓενικού Ελεγκτή ενώάλλαδιαφώνησαν. Οι διαφορετικές τοποθετήσεις τους καταγράφονται αναλυτικά στις σελ. 5-7 της Έκθεσης. Δεν έγινε όμως οποιαδήποτε αλλαγή στην αρχική κατάταξητων προσφοροδοτών. 25 Το Σ.Α.Λ. ενημερώθηκε και εξέτασετην Έκθεση Αξιολόγησης τηςΤεχνικής Επιτροπής στις συνεδριάσεις τουημερ. 13.11.92 και 23.11.
- Στησυνεδρίασητης23.11.92,οΠρόεδροςτουΣ.Α.Λ.ανέ φερεότι οι εκπρόσωποι τηςΔιεθνούς Τράπεζαςαφούρωτήθηκαν 30 αναφορικά με τις παρατηρήσεις του Γενικού Ελεγκτή, έφερανέν σταση στο ναγίνει επαναξιολόγηση με βάσητην εισήγησητου Γε νικού Ελεγκτή τηςΔημοκρατίαςκαθώςεπίσης καιστη μετατροπή του ξένου συναλλάγματος των προσφορών σε Κυπριακές λίρες γιασκοπούς σύγκρισης. Ημεθοδολογία πουεισηγήθηκε ο Γενικός 35 Ελεγκτής δεν μπορούσε ναυιοθετηθεί αφούοι οικονομικοί φάκε λοι των προσφορών είχαν ανοίξει και ήτανπλέον γνωστές οι τι μές των προσφορών. Αναφορικά με το θέματης μετατροπής του ξένου συναλλάγματος των προσφορών σε Κυπριακές λίρες για σκοπούς σύγκρισης, ο εκπρόσωπος της Διεθνούς Τράπεζαςανά- 40 φέρεότιοι όροιζήτησηςτωνπροσφορώνπρονοούσανότιοι τιμές των προσφορών θαεδίοοντο σεκυπριακέςλίρες,όπως καιέγινε, και δεν ετίθετο θέμα μετατροπής του ξένου συναλλάγματος των προσφορών σεκυπριακέςλίρες. Μετηθέση αυτή,όσον αφοράτο 1292 4 Α.Α.Δ. Ιορδανού κ.ά.ν. Συμβουλίου Αποχετεύσεων Λάρνακας Αρτεμης, Δ. σημείο αυτό συμφώνησε και το Σ.Α.Λ. Στη συνέχεια το Σ.Α.Λ. αφούέλαβευπόψηταπιοπάνω,αποφάσισεομόφωναόπωςη επι λογή γίνει μεταξύ των οίκων Louis Berger International Inc.και Howard Humphreys &Partners Ltdως τον πρώτοκαιδεύτερο οί5 κο με τηψηλότερη βαθμολογία προσφοράς απότηνΤεχνική Επι τροπή Αξιολόγησης. Γι' αυτό έγινε μυστική ψηφοφορίακαι απο φασίστηκε κατά πλειοψηφία (13 ψήφους υπέρ του οίκου Louis Berger International Inc. και 8 ψήφους υπέρ του οίκου Howard Humphreys & Partners Ltd) όπως επιλεγεί ο οίκος Louis Berger 10 International Inc.ως ο οίκος του οποίου ηπροσφορά έλαβεαπό την Τεχνική Επιτροπή Αξιολόγησης την ψηλότερη συνδυασμένη βαθμολογία τεχνικού και οικονομικού μέρους για να κληθεί σε διαπραγματεύσεις προκειμένου να τους ανατεθεί η εργασία επί βλεψης τωνκατασκευαστικών έργων τουαποχετευτικούσυστήμα15 τοςΛάρνακας. 20 25 Ακολούθησε άλλησυνεδρίασητουΣ.Α.Λ.στις22.12.92, όπουο Πρόεδρος ενημέρωσε ταμέληότι ενώ ηΔιεθνής Τράπεζαείχεαρ χικάδώσειτησυγκατάθεσητηςγιαν' αρχίσουνδιαπραγματεύσεις μετον οίκο Louis Berger International Inc.(αιτητές) προκειμένου να τους ανατεθεί η επίβλεψη των κατασκευαστικών έργων της Α' Φάσης του αποχετευτικού συστήματος, μετάαπό διαμαρτυρία του οίκου Howard Humphreys, (ενδιαφερομένου μέρους), η Διε θνήςΤράπεζαζήτησε απότοΣ.Α.Λ. στοιχεία σχετικά μετην αξκ>λόγηση καιβαθμολόγηση των οίκων, ταοποίακαι τηςαποστάληκαν. Η απάντησητης Διεθνούς Τράπεζαςδόθηκε με επιστολή ημερ. 19.1.
- Η Τράπεζαδεν συμφωνούσε με την επιλογή των αιτητών 30 καιεισηγήθηκε τηνκατακύρωσητηςπροσφοράςσταενδιαφερόμε ναμέρη.Στηνενλόγω επιστολή αναφέροντανεπ'ακριβώςταακό λουθα: 35 40 "
- Thank you for sending us your comments to our enquiry through your fax dated January 15,
- According to the information provided, we have the following comments to the referenced subject.
- The intent of para.l.f) of Attachment IIof theTOR, which states that "The key personnel comprising the Consultant's team should be drawn from thepermanent staff of thefirm", is: (a)all technical personnel should be drawn from the company, howeverfor non critical positions the Bank accepts substitutions 1293 Αρτεμης, Δ. Ιορδανούκ.ά.ν. ΣυμβουλίουΑποχετεύσεων Λάρνακας
(1996)of technical staff by nonpermanent qualified staff,and (b)inparticular, theproject manager,whoplaysacritical role incoordinating theclient,thefirm andcontractors,whomust rely ontheexperience of homeoffice staff incarrying outsupervision 5 of works designed by other consultants, should be a permanent staff member of the firm. 3.Based onthedocumentationwehavereceived, theproposal of Louis Berger International which proposes several non 10 permanent staff in critical positions did not meet the above criteria.Therefore, theBank cannotaccept toaward the contract to Louis Berger International. We regret that this issue has not been adequately considered earlier by theevaluation committee. 15 4. Given the above and the fact that Howard Humphreys' proposal fulfilled theabovecriteria,theBank hasnoobjection to start negotiations with the second highest scoring proposal of Howard Humphreys." 20 ToΣ.Α.Λ.συνήλθε σε συνεδρίασηστις 21.1.93κατάτην οποία οΑν.Διευθυντήςενημέρωσεταμέληγιατηνπροαναφερθείσαεπι στολή της Διεθνούς Τράπεζας. Έγινε επίσης αναφοράστη συμ φωνία δανείου με τη Διεθνή Τράπεζα,σύμφωνα με την οποία χρειάζεται ησύμπραξητηςΔιεθνούς Τράπεζας στην επιλογήτου 25 οίκου γιαεπίβλεψητωνκατασκευαστικών έργων.Λήφθηκανεπί σης υπόψη οι αναλυτικοί πίνακεςσύγκρισης του τεχνικούπρο σωπικού σε εργάσιμους μήνεςτων αιτητώνκαιτωνενδιαφερομέ νων μέρων. Το Σ.Α.Λ. αφούδιαπίστωσε την παράλειψητηςΤε χνικής ΕπιτροπήςΑξιολόγησης τωνπροσφορών"ναλάβειυπόψη 30 κατάτηβαθμολόγησητωνσχετικώνπροσφορώνσημαντικάθέμα τα όπως είναι το μόνιμο προσωπικό της εταιρείας (Permanent staff of the firm) καιτην προσφοράσε εργάσιμους μήνες τουΤε χνικούΠροσωπικού της εταιρείας(Timeinput of thefirm)", απο φάσισεομόφωνα: 35 "Πρώτο:Ναμηπροχωρήσεικαικαλέσει τονοίκο Louis Berger International Inc.σε διαπραγματεύσεις όπως η απόφαση που αναφέρεται στο πρακτικόαρ.48 ημερ.23.11.92,ΘέμαΠρώτο, εφόσοτούτο θαήταν άσκοποκαι μάταιο δεδομένηςτης άρνη- 40 σης της Διεθνούς Τράπεζαςόπως προηγουμένως αναφέρεται και γιατί δεν πληροί το βασικόόρο τωνόρων εντολής (Terms of Reference -para.1.0 Attachment II)ο οποίος αναφέρειότι 'The key personnel comprising the Consultant's team should be 1294 4 Α.Α.Δ. Ιορδανού κ.ά. ν.Συμβουλίου Αποχετεύσεων Λάρνακας Αρτεμης, Δ. 5 10 15 20 25 30 35 drawn from the permanent staff of the firm (Toτεχνικό προσω πικό που περιλαμβάνεται στην ομάδατων Συμβούλων Μηχα νικών πρέπει να προέρχεται από το μόνιμο προσωπικό της εταιρείας)" αφού η προσφορά αυτή προβλέπει ότι ο project manager, οοποίος έχειτο βασικότερο ρόλο γιατο συντονισμό του έργου μεταξύπελάτηκαι εργολάβου καιπρέπει ναβασίζε ται στην πείρα του προσωπικού της εταιρείας όσο αφοράτη διεκπεραίωσητηςεπίβλεψης τουέργουτουοποίουημελέτηέγι νε απόάλλους συμβούλους μηχανικούς καιο resident engineer πουεπίσης περιλαμβάνεταιστο key personnel δενπροέρχονται από το μόνιμο προσωπικό (permanent staff) της εταιρείαςαυ τής αλλά και γιατί οι εργάσιμοι μήνες του τεχνικού προσωπι κούτης εταιρείας αυτής(time input of thefirm)πουπροβλέπο νταιστηνπροσφοράτουςκρίνονταιανεπαρκείςσεσχέσημετις ανάγκες του έργου (οι αναλυτικοί πίνακες σύγκρισης του τε χνικούπροσωπικού σεεργάσιμους μήνεςπουαναφέρονταιπιο πάνωπεριέχουν τις λεπτομέρειες). ΔΕΥΤΕΡΟ: Την επιλογή του οίκου Howard Humphreys & Partners Ltdωςτονοίκοτουοποίουηπροσφοράέλαβεαπότην Τεχνική ΕπιτροπήΑξιολόγησης τηδεύτερη ψηλότερη συνδυα σμένηβαθμολογία Τεχνικού και Οικονομικού μέρους για να κληθεί σε διαπραγματεύσεις προκειμένου να τους ανατεθεί η εργασία επίβλεψης των κατασκευαστικών έργων του Αποχετευτικού Συστήματος Λάρνακας καιδεδομένου ότι υπάρχει η γραπτή συγκατάθεση της Διεθνούς Τράπεζας και ενόψει της επείγουσας φύσηςτουθέματοςτηνάμεσηέναρξητων σχετικών διαπραγματεύσεων. ΤΡΙΤΟ: Την καταγγελία των μελών της Τεχνικής Επιτροπής που έκαμε την αξιολόγηση των προσφορών στα κυβερνητικά τμήματα απότα οποία προέρχονται γιατί, όπως προέκυψε εκ τωνυστέρων, παρέλειψανναλάβουνυπόψη, κατάτηβαθμολό γησητωνπροσφορών,σημαντικάθέματαόπωςείναιτο μόνιμο προσωπικό της εταιρείαςκαιοι εργάσιμοι μήνες του τεχνικού προσωπικού(time input of the firm)." Ο Πρόεδρος του Σ.Α.Λ. με επιστολή του ημερ.22.1.93πληρο φόρησετοενδιαφερόμενο μέρος Howard Humpheys &Partners Ltd 40 ότι επιλέγηκεγιαέναρξηδιαπραγματεύσεωναναφορικάμετηνκα τακύρωσητηςπροσφοράςγιαεπίβλεψητωνκατασκευαστικώνέρ γων του αποχετευτικού συστήματος Λάρνακας. Στις 9.3.93οι αιτητέςκαταχώρησαντηνπαρούσαπροσφυγήμετααιτήματα θερα πείας πουαναφέρονταιπιο πάνω. 1295 Αρτεμης,Δ. Ιορδανού χ.ά. ν. Συμβουλίου ΑποχετεύσεωνΛάρνακας
(1996)Οιαιτητέςπρόβαλανωςλόγους ακυρότηταςτα ακόλουθα: 1) Η προσφορά τους ήταν καθόλα έγκυρη,ανταποκρινόταν στους ουσιώδεις όρους τηςπροκήρυξης και θεωρήθηκεως νόμιμη από το ίδιο τοΣ.Α.Λ. Συνεπώς ηεκτωνυστέρων 5 ανάκληση τηςαπόφασης γιακατακύρωση τηςπροσφοράς είναιπαράνομηκαιεδράζεταιστην εσφαλμένηερμηνείακαι εςραρμογήτων όρων τηςπροσφοράς. 2) Παράνομη ανάκληση της αρχικής νόμιμης και ευμενούς 10 απόφασης του Σ.Α.Λ. για κατακύρωση της προσφοράς στους αιτητές. 3) Αντικανονική διαδικασία αξιολόγησης και κατακύρωσης της προσφοράς καιύπαρξη παραλείψεων που οφείλονται 15 στην αμελή συμπεριφορά του Σ.Α.Λ. ή/και των οργάνων του. 4) Παραγνώριση τωνκαθιερωμένων κριτηρίων κατακύρωσης τηςπροσφοράς. 20 5) Κατακύρωσηπροσφοράςλόγωτης εκτων υστέρων υποβο λής ουσιωδών στοιχείων γιατηναξιολόγηση της προσφο ράς. 25 6) Παραβίασητων αρχών του ελεύθερου συναγωνισμού,της ίσης μεταχείρησης καιτηςκαλήςπίστης. 7) Έλλειψη έρευνας, αιτιολογίας καιύπαρξη πλάνης περίτο νόμο καιταπράγματα. 30 Οιδικηγόροι τόσο τουΣ.Α.Λ.όσοκαιτωνενδιαφερομένων με ρώνπρόβαλανδιάφορεςπροδικαστικές ενστάσεις, οιοποίεςμπο ρεί νασυγκεκριμενοποιηθούν στις ακόλουθες:
(1)Το Σ.Α.Λ.δεν έχειπάρειοποιαδήποτεεκτελεστήδιοικητική απόφαση για κατακύρωση της προσφοράς στους αιτητές ώστεναυπόκειταισεαναθεώρησημεβάσητοΑρθρο146του Συντάγματος. 35 40
(2)Οι αιτητέςοιοποίοι δενπληρούνουσιώδηόροτηςπροσφο ράς δεν έχουν έννομο συμφέρον ναπροσβάλουν τηναπό φασηγιακατακύρωση τηςπροσφοράς στα ενδιαφερόμενα μέρη. 1296 4 Α.Α.Δ. Ιορδανού κ.ά.ν. Συμβουλίου Αποχετεύσεων Λάρνακας Αρτεμης, Δ. Όσον αφοράτην πρώτη απότις προδικαστικές ενστάσεις και έχοντας υπόψη τη διατύπωση των αιτημάτων για θεραπεία στην Αίτηση, θεωρώ ότι αυτή είναι βάσιμη αναφορικά με τηθεραπεία
(2)της Αίτησης. Είναι γεγονός ότι το Σ.Α.Λ. κατά τη συνεδρίαση 5 του ημερ. 23.11.92 αποφάσισε κατά πλειοψηφία να καλέσει τους αιτητές σε διαπραγματεύσεις προκειμένου νατους ανατεθεί ηερ γασίαεπίβλεψης τωνκατασκευαστικών έργων του αποχετευτικού συστήματος. 10 Ακόμα κι αν θεωρηθεί ότι στη συνεδρίαση εκείνηαποφασί στηκε όπως κατακυρωθεί η προσφορά στους αιτητές (και όχι απλώς νακληθούν οι αιτητές σε διαπραγματεύσεις όπως ισχυρί στηκαν οιδικηγόροι τουΣ.Α.Λ.καιτων ενδιαφερομένων μερών), ηαπόφασηαυτή δεν αποτελεί εκτελεστήδιοικητική πράξη αλλά 15 πρόκειται για εσωτερικό μέτρο (internum) της διοίκησης εφόσον η απόφαση να επιλεγούν οι αιτητές για διαπραγματεύσεις δεν κοινοποιήθηκε στους αιτητές. Ως εκτούτου δεν υπήρξε εξωτερί κευσητηςβούλησης τουδιοικητικού οργάνουώστεη απόφαση να καταστεί εκτελεστή (βλ. Δημοκρατίαν.Παπαενριπίδη
(1993)3 20 Α.Α.Δ. 129). Συνεπώς,εφόσον δενυπήρξε οποιαδήποτεεκτελεστή απόφαση για κατακύρωση της προσφοράς στους αιτητές,δεν μπορούσε να υπάρξει ανάκληση της. Μετο αίτημαθεραπείας
(2)δεν προσβάλ25 λεται οποιαδήποτε εκτελεστήδιοικητική πράξηκαι ταόσα έχουν λεχθείαπό τηδικηγόρο των αιτητώναναφορικάμετο επιτρεπτόή μητης ανάκλησης ευμενών διοικητικών πράξεων δεν έχουν τηθέ σητους στην παρούσαπροσφυγή. 30 Τα αιτήματαθεραπείας 1 και 3αφορούν κατά την άποψη μου την ίδια πράξη, δηλαδήτην κατακύρωση της προσφοράς στα εν διαφερόμενα μέρη,ηοποίαήταντο αποτέλεσμα του αποκλεισμού της προσφοράς των αιτητών ως μη ανταποκρινόμενη σε όρο της προσφοράς. 35 Εξέταση της δεύτερης προδικαστικής ένστασης συνεπάγεται και εξέταση του πρώτου λόγου ακυρότητας πουπροβλήθηκε από τους αιτητές ότι δηλαδή ηπροσφορά τους ήταν έγκυρη, ανταπο κρινόταν στους ουσιώδεις όρους της προσφοράς και ότι οαπο40 κλεισμός της προσφοράς των αιτητών εδράζεται σε λανθασμένη ερμηνεία των όρων της προκήρυξης των προσφορών. Ο επίδικος όρος είναι στην ουσία το περιεχόμενο τηςπαρ.ΗΟ της Επισύναψης (Attachment II)των Οδηγιών για Υποβολή Προ1297 Αρτεμης, Δ. Ιορδανούκ.ό.ν. ΣυμβουλίουΑποχετεύσεων Λάρνακας
(1996)τάσεων (Instructions for Submitting Proposals) που προνοεί ότι: "The key personnel comprising the consultant's team should be drawn from the permanent staff of the firm". Ηδικηγόρος των αιτητώνπροσπάθησεναυποστηρίξει μεδιά- 5 φορά επιχειρήματα τη θέση ότι υπήρξε εσφαλμένη ερμηνεία του πιο πάνω όρου. Υποστηρίχθηκε συναφώς πως με τον πιο πάνω όροκαι ιδίως μετηχρήσητουρηματικούτύπου"should"αντίτου "must" ή"shall"δεναπαιτείται,αλλάαπλάγίνεται εισήγηση όπως τα άτομα που θα επανδρώνουν τις "θέσεις κλειδιά" (key 10 personnel) θαπροέρχονται απότο μόνιμο προσωπικό τουοίκου. Αντιπαράθεσε δε τον πιο πάνωόρο με τον όρο 1(d) όπου χρησι μοποιείται ηλέξη"shall"γιανα ισχυριστεί ότι ανήτανυποχρεω τικήηχρησιμοποίηση μόνιμου προσωπικού,τότε θαχρησιμοποι είτο και στον όρο 1(0 ηλέξη"shall". Ενπάσηπεριπτώσει κατέλη- 15 ξε, στα έγγραφα προσφοράς προβλέπεται ειδικός μηχανισμός αποκοπής μονάδων για το θέμα αυτό και η Τεχνική Επιτροπή Αξιολόγησης των προσφορών χρησιμοποίησε το μηχανισμόαυτό και απέκοψεμονάδες. 20 Τέλος, ηδικηγόρος των αιτητών ισχυρίστηκε πως ακόμακιαν θεωρηθεί ότι οι αιτητέςπαρέβηκαν τον επίδικο όρο,ο όροςαυτός είναι επουσιώδης και δεν δικαιολογείτο η υπαναχώρηση του Σ.Α.Λ. από την αρχική του απόφασηγια κατακύρωση της προ σφοράς στους αιτητές. 25 Είναι γεγονός πως οι αιτητές δεν έχουν συμμορφωθεί με τον όρο 1(ί).Διαφωνώμετην εισήγηση τηςδικηγόρουγιατουςαιτητές ότιηχρήσητου"should"υποδηλώνει απλώς"εισήγηση"καιότιδεν ήταν απαραίτητο ή υποχρεωτικό όπως χρησιμοποιηθεί μόνιμο 30 προσωπικό τουοίκου γιατις "θέσεις κλειδιά."Αντίθετα, ηχρησι μοποίηση της λέξης "should" καθιστά κατά την άποψη μου υπο χρεωτική την επάνδρωσητων θέσεων αυτών με μόνιμο προσωπι κότουοίκου.Ούτεσυμφωνώμετηνεισήγηση πωςακόμακιανδεν υπήρξε συμμόρφωση με τον επίδικο όρο αυτόςήταν επουσιώδης 35 και δεν έπρεπενα επηρεάσει την επίδικηαπόφαση. Είναιθεμελιωμένο ότι όρος τηςπροσφοράςσυνιστά,ανάλογα μετησημασίατου,ουσιώδηή επουσιώδηπροδιαγραφήγιασυμμε τοχήστοδιαγωνισμό.Προσφοράπουδενπληρεί ουσιώδηόροτου 40 διαγωνισμού δεν μπορεί να εξεταστεί (βλ. TAMASSOS TOBACCOSUPPLIERSAND CO v. Δημοκρατίας
(1992)3 Α.Α.Δ. 60 και Κ & Μ Transport v. E.F.A and Others
(1987)3 C.L.R. 1939 και P. STEFF & CO ν.Δημοκρατία
(1990)3Α.Α.Δ. 1298 4Α.Α.Δ. Ιορδανούχ.ά.ν. ΣυμβουλίουΑποχετεύσεων Αάρνακας Αρτεμης, Δ. 3343,στις οποίεςπαραπέμπει). Η κρίση κατάπόσο τύποςοοποί ος παραβιάζεται αποτελεί ουσιώδη ή επουσιώδη πρόνοια ανήκει στο δικαστή (TAMASSOS TOBACCOSUPPLIERS AND CO (ανωτέρω)). 5 Στην προκειμένη περίπτωσηθεωρώότι οόρος μετον οποίοοι αιτητέςδεν συμμορφώθηκανήτανουσιώδης. Η πλήρωση των"θέ σεωνκλειδιά" απόμόνιμο προσωπικό τουοίκου πουθαεπιλεγό ταν καικυρίως ηθέσητου Project Manager,ο οποίος και θαείχε 10 την ευθύνηγια το συντονισμό των ενεργειών όλων των εμπλεκο μένων στο έργο, διασφάλιζε ψηλότερο αίσθημα ευθύνης και δέ σμευσης έναντι του εργοδότη (στην προκειμένη περίπτωση του Σ.Α.Λ.),και πρόσφερε μεγαλύτερο εχέγγυο πιστής εκτέλεσης του έργου. Επιπρόσθετα, OL εργάσιμοι μήνες του τεχνικού προσωπι15 κούτωναιτητώνδενανταποκρίνοντανστιςανάγκεςτουέργουκαι αναπόφευκταθαεπηρέαζανουσιωδώς τηνεκτέλεση του. 20 25 Ο ισχυρισμός των αιτητώνότι τους απεκόπηκανμονάδεςαπό την ΕπιτροπήΑξιολόγησης επειδήλήφθηκευπόψητο γεγονός ότι μέλητουπροσωπικούτους δεν ήτανμόνιμα,δεν αλλάζει την κα τάσταση. Όρος,ο οποίος είναι ουσιώδης πρέπει να τηρείται στο έπακρο από τους προσφοροδότες, και δεν επιτρέπεται οποιαδή ποτεαπόκλιση απ' αυτόν. Γιαόλους τους πιο πάνωλόγους θεωρώ πωςημησυμμόρφω ση των αιτητών με τις απαιτήσεις της προσφοράςπουεκτέθηκαν πιο πάνω, τους αποστερεί οποιοδήποτε συμφέρον για προσβολή της πράξηςκατακύρωσης της προσφοράς στα ενδιαφερόμενα μέ ρη. 30 Ηπροσφυγήκρίνεταιαβάσιμηκαιαπορρίπτεταιμεέξοδαενα ντίον τωναιτητών. Η προσφυγή απορρίπτεται με έξοδα. 1299