(1996)24 Μαΐου, 1996 [ΚΑΛΛΗΧ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ146ΤΟΥΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΕΛΠΙΝΙΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ, Αιτήτρια, ν. ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ ΚΑΙΑΛΛΟΥ, Καθ' ων η αίτηση. (ΥπόθεσηΑρ. 907/94) Διοικητικό Δίκαιο — Διοικητική πράξη — Αντιδιαστολή προς υλικές πράξεις πληρωμής συνιστώσεςχρηματικέςδιαφορέςεκτόςτουπεδί ου τουδιοικητικούδικαίου—Νομολογιακάπορίσματα—Εκτελεστή διοικητικήπράξη ηκριθείσααποκοπήποσών από σύνταξηλόγωδι πλής εξαργύρωσηςεπιταγώνσύνταξης τουαυτούμηνός— Εφαρμο- 5 σθέντα κριτήρια. ΚοινωνικέςΑσφαλίσεις — Σύνταξη — Απώλεια επιταγήςσυντάξεως συγκεκριμένουμηνός— Έκδοσηνέαςεπιταγής αλλάκαι επακολου θήσασαεξαργύρωσητηςπρώτης— Επιβολήμηνιαίωναποκοπώνστο 10 συνταξιούχο — Αντιμετώπιση τουθέματοςυπό τοφωςτων γενικών αρχώντουδικαίου αλλά καισύμφωναμε τοΆρθρο 64τουΝ. 41/80 — Νομολογία και θεωρία. Προσφυγήβάσει τουΆρθρου 146τουΣυντάγματος—Λόγοι ακυρώσεως 15 — Έλλειψηδέουσαέρευνας— Ηαρχήτηςυποχρέωσης διεξαγωγής τηςδέουσας έρευνας— Συνδυασμός με τις αρχέςτηςχρηστήςδιοί κησηςκαι της καλής πίστης στο διοικητικό δίκαιο — Ακυρότητες στηνκριθείσαπερίπτωσηενέργειατουΔιευθυντήΚοινωνικώνΑσφα λίσεωνειςβάρος συνταξιούχουχωρίς έρευνα. 20 Ηαιτήτριαεπιδίωξετηνακύρωσητηςαπόφασηςαποκοπήςποσού απότησύνταξητηςκάθεμήναμέχριςότουσυμπληρωθείτοποσό μίας συντάξεωςτηςπουδήλωσεότιδενείχελάβειαλλάστηνσυνέχεια,και 1370 4Α.Α.Δ. Ευαγγέλουν.ΥπουργούΕργασίαςκαιΚοιν.Ασφαλίσεωνκ,α. αφούστο μεταξύείχεεκδοθεί στην αιτήτριανέα επιταγή,εξαργυρώ θηκεηαρχικήκαιδηλωθείσα ωςμηληφθείσαεπιταγή. 5 10 15 20 25 Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικη απόφαση, αποφάσισεότι:
- Η υπόθεση Μιχαήλ ν.Δημοκρατίαςστην οποίαέκαμεαναφοράο ευπαίδευτοςσυνήγορος τωνκαθ' ωνηαίτησηαφορούσε σε απόρ ριψηαιτήματοςγιαεπανέκδοσηεπιταγήςηοποίαδενείχεεξαργυρωθεί μέσα σε έξι μήνες απότην ημερομηνία έκδοσης της,όπως προβλέπεται απότον Καν. 14 των περί Τερματισμού Απασχολή σεως (Ταμείου διά Πλεονάζον Προσωπικόν) Κανονισμών του
- Με την απόφασητης Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστη ρίου είχε επικυρωθεί η πρωτόδικη απόφαση με την οποία είχε αποφασισθεί ότι η επίδικη διαφορά αποτελούσε χρηματικήδια φοράηοποίαδενυπόκειται στην αναθεωρητικήδικαιοδοσίατου Ανωτάτου Δικαστηρίου. Ηπροσβαλλόμενη απόφασηαποτελεί εκτελεστήδιοικητικήπράξηεπειδή: (α)Έχει εκδοθεί απόαρχήηοποίαέχει"κατάνόμον τηναρμοδιό τητααποφασιζούσης Διοικήσεως". (β)Αποσκοπεί εις την παραγωγή"ιδίου εννόμου αποτελέσματος έναντι τωνδιοικούμενων", δηλαδή τηνυποχρέωση προςκατα βολήχρημάτωνεις τοΤαμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Ηπροσβαλλόμενη πράξηπαραδεκτώςπροσβάλλεται επειδή, 30 35 40 (α)Όπως έχει ήδηαναφερθεί πρόκειται για εκτελεστήδιοικητική πράξη. (β)Είχε εκδοθεί απόδιοικητική αρχήκαι είχε ρυθμίσει θέμα που απορρέειαπόσχέσηδιοικητικούδικαίου"οιαναποτελείησχέσιςσυνταξιούχων τουΤαμείουΚοινωνικών Ασφαλίσεωνπρος , τοκράτος \ ΗυπόθεσηΜιχαήλ (πιοπάνω)διακρίνεται απότηνπαρούσαλό γωτωνγεγονότων της. ΗΜιχαήλαναφέρετοσεχρηματικήαπαίτηση του αιτητή από το Ταμείο Πλεονάζοντος Προσωπικού. Η παρούσα προσφυγή αναφέρεται σε πράξητης διοικήσεως με την οποίαέχει επιβληθεί "ηυπέραυτήςκαταβολήεκ μέρους τουδιοι κούμενου". 1371 Ευαγγέλου ν.Υπουργού Εργασίαςκαι Κοιν.Ασφαλίσεων κ.ά.
(1996)- Οευπαίδευτοςσυνήγορος τωνκαθ' ωνηαίτησηδενέχειπαραπέμ ψειτοδικαστήριοσεοποιαδήποτεπρόνοιατουΝόμου41/80ήτων σχετικών κανονισμών προςυποστήριξητωνπιοπάνωθέσεων του. Επομένως τοζήτημαπουεγείρεται θαπροσεγγισθεί στηβάσητων γενικών αρχώντου δικαίου. Έχει πράγματιξοφληθεί ηυποχρέωσητων καθ' ωνηαίτησημε τηνέκδοση της επιταγήςόπωςδιατεί νεται ο ευπαίδευτος συνήγορος τους; Δεν έπρεπεναείχεαποδει χθεί καιηπαράδοσητηςστην δικαιούχο-αιτήτρια; Γιανααπο δειχθεί ηπαράδοσητηςέπρεπεναείχεπροσαχθεί μαρτυρίαότι: 5 10 (α)Ηεπιταγήείχεαποσταλεί στηνσωστήδιεύθυνση. (β) Είχεταχυδρομηθεί έγκαιρα,και (γ) Δεν είχεεπιστραφεί. 15 Στηνκρινόμενη υπόθεσηυπάρχει μαρτυρίαότι ηεπιταγήέχειεκ δοθεί. Αυτόσυνάγεται απότογεγονός τηςεξαργύρωσης της. Δεν υπάρχει οποιαδήποτε μαρτυρία ότι η επιταγήείχε ταχυδρομηθεί στη σωστήδιεύθυνση -την διεύθυνση της αιτήτριας. Επομένως 20 δεν έχει αποδειχθεί η παράδοσητης στην αιτήτρια. Ακολουθεί πως δεν έχει εξοφληθεί η υποχρέωση των καθ' ων ηαίτησηόπως ήτανηθέσητου ευπαίδευτουσυνηγόρου τους.
- Προκύπτει από τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας 25 (3117/64και 132/64) ότι ηαναζήτησηληφθέντων ποσών συντάξε ως είναι θεμιτή μόνο σε περίπτωση που ο εισπράξας τα αναζη τούμενα ποσά"ετέλει ενδόλω έναντι της Διοικήσεως". Στηνκρι νόμενη υπόθεση δεν έχειεξακριβωθεί μεοποιοδήποτετρόπο,λό γωέλλειψηςσχετικής έρευνας,η πράξηδόλου εκ μέρους της αιτή- 30 τριας. Πριν την έκδοση μιαςδιοικητικής πράξηςταεντεταλμένα διοικη τικά όργανα έχουν υποχρέωση ναδιευρευνήσουν όλους τους ου σιώδεις παράγοντες και να εξακριβώσουν -και να γνωρίζουν - 35 όλα ταουσιώδηπραγματικάπεριστατικά. Παράλειψηδιεξαγωγής τηςπιο πάνωέρευνας αποτελεί απόμόνη τηςλόγο ακυρώσεως. Ησχετική απόφασηκαθίσταταιτο προϊόν πλημμελούς άσκησηςτηςσχετικής διακριτικήςευχέρειαςκαιακυ- 40 ρώνεταιεπειδήισοδυναμείμεαπόφασηαντίθετηπροςτονόμοκαι καθ' υπέρβασηήκατάχρησηεξουσίας. Η παράλειψη διεξαγωγής δέουσας έρευνας για διακρίβωση των 1372 4Α.ΑΛ. Ευαγγέλουν. ΥπουργούΕργασίαςκαιΚοιν.Ασφαλίσεωνκ.ά. πραγματικώνπεριστατικών ισοδυναμεί με παράβασητωναρχών τηςχρηστήςδιοίκησης. 5 10 15 20 25 30 35 40 Ηανάγκηγιαδιεξαγωγήτηςδέουσαςέρευναςενπροκειμένωυπαγορεύεταικαιαπότοίδιοτοπεριεχόμενο τουεντύπουμετοοποίο ηαιτήτριαπληροφόρησετουςκαθ' ωνηαίτησηγιατηναπώλειαή μηπαραλαβήτηςεπιταγής. Περαιτέρωτοπεριεχόμενοτουπιοπάνωεντύπουδημιουργεί μια ευνοϊκήγιατηναιτήτριαπραγματικήκατάστασητην οποίαηδι οίκησηδεδικαιούταινααγνοήσειγιατί αυτόαντίκειταιπροςτην αρχήτηςκαλήςπίστεως.
- Ησχετική προσέγγιση της Ελληνικής Νομολογίας εν προκειμένω είναι περίπουταυτόσημη μεεκείνητου Αρθρου 64 τουπερί Κοι νωνικώνΑσφαλίσεωνΝόμου 1980 (Ν.41/80). ΤοΔικαστήριοεξέτασεκαιτηνεφαρμογήτουΑρθρου 64
(1)παρό λοότιη επίδικηαπόφασηδενέχειπροσβληθεί δυνάμειαυτούτου Αρθρου. Το Αρθρο 64
(1)καθιστάυποχρεωτική την επιστροφήποσού που καταβάλλεταισεδικαιούχο"ενόσωδενεδικαιούτοεις τούτο" εάν συντρέχουν οιπιοκάτωπροϋποθέσεις: "Εφ*όσοντούτο"έχεικαταβληθεί λόγω αποσιωπήσεως ήψευδούς παραστάσεως "ουσιώ δουςτινόςγεγονότος καιείτεηαποσκόπησιςήψευδήςπαράστασις ήτοδόλιαή μή". ΜεβάσητηνορθήερμηνείατουΑρθρου 64
(1)τοδικαστήριοέκρινεότι τοβάροςτηςαπόδειξηςτης "αποσιωπήσεωςή ψευδούς πα ραστάσεως"βαρύνειτους καθ'ων ηαίτηση. Περαιτέρω, σύμφω να μετηνορθήερμηνείατουΑρθρου64
(2)οι καθ' ωνη αίτησηθα είχανδικαίωμαναπαρακρατήσουντοεπίδικοποσόαπότιςοφει λόμενεςμεταγενέστερες παροχέςπροςτηναιτήτριαεκτόςεάνηαιτήτριαείχελάβει τοποσό"καλήτηπίστει καιάνευγνώσεως του γεγονότοςότιδενεδικαιούτοτοιούτουποσού". Τοβάροςαπόδει ξης τηςκαλήςπίστης καιτηςέλλειψηςγνώσεως, σύμφωνα μετην ορθήερμηνεία τουΑρθρου 64
(2),βαρύνειτην αιτήτρια. Είναιπρόδηλοαπότοενώπιοντουδικαστηρίουυλικό ότιοικαθ' ων ηαίτησηδεν έχουν ενεργήσεικαθόλουσύμφωνα με toΑρθρο 64. Δενέχουναποδείξει"αποσιώπησηήψευδήπαράσταση"εκμέ ρουςτηςαιτήτριας,ούτε καιέθεσαντέτοιο θέμαενώπιον τηςγια να μετατεθεί το βάροςτης απόδειξηςκαλής πίστεως καιάγνοιας 1373 Ευαγγέλου ν.Υπουργού Εργασίας και Κοιν.Ασφαλίσεων κ.ά.
(1996)των γεγονότων στους ώμουςτης. Δεν εδικαιούντο επομένωςνα προβούνστηνεπίδικηκατακράτηση. Η κατακράτησηείναιεπομέ νωςάκυρηκαιγι' αυτότολόγο. Λήφθηκεμετρόποαντίθετοπρος τοΝόμο,δηλαδήτο Αρθρο64τουΝόμου41/80. 5 Ηπροσφυγή επιτυγχάνειμεέξοδα. Αναφερόμενεςυποθέσεις: Μιχαήλν. Δημοκρατίας
(1991)3 Α.Α.Δ. 470, 10 Απόφαση Συμβουλίου τηςΕπικρατείαςαρ.3117/64, 2251/64, 132/64, Theodorou v. AbbotofKykko Monastery
(1965)1C.L.R. 9, 15 Xapolytosa.o. v. Republic
(1967)3 C.LR. 703, Frangidesa.o. v. Republic
(1968)3 C.LR. 90, Iordanou v. Republic
(1967)3C.LR.245, 20 Andreou v.Republic
(1973)3C.L.R. 101, Hadjipaschali v. Republic
(1980)3 C.L.R. 101, 25 Zinierisv. Republic(No. 2)
(1975)3 C.LR.224, Economou v. Republic
(1970)3C.LR. 420, Paphitis v. Republic
(1967)3 C.L.R.300, 30 Ioannides v. Republic
(1972)3 C.LR.318, Δημοκρατία v.Ματθαίου
(1990)3 Α.ΑΛ. 2452, 35 Papadopoulou v. Republica.o.
(1984)3 C.L.R. 332, Droushiotis v.C.B.C.
(1984)3 C.L.R.
- Προσφυγή. 40 Προσφυγή εναντίον της απόφασης των Καθ' ων ηαίτησηημε ρομηνίας 7.10.94 για κατακράτηση από τη σύνταξητης αιτήτριας το ποσό των Λ.Κ.12,54 μηνιαίως μέχρι αποπληρωμής του ποσού 1374 4 Α.Α.Δ. Ευαγγέλου ν. Υηουργού ΕργασίαςκαιΚοιν.Ασφαλίσεων κ.ά. των£75.
- Α. Παπαχαραλάμπους,γιατην Αιτήτρια. 5 Α. Χριστόφορου,ΔικηγόροςτηςΔημοκρατίας,γιατουςΚαθ'ων η αίτηση. Cur.adv. vult. 10 ΚΑΛΛΗΣ, Δ.: Ηαιτήτρια είναι δικαιούχος σύνταξης χηρείας από το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων απότον Ιανουάριοτου
- Οι συντάξεις Κοινωνικών Ασφαλίσεωνκαταβάλλονταιστο τέλος κάθε μήνα με ταχυδρομικές επιταγές οι οποίες αποστέλλο νταιστις διευθύνσεις τωνδικαιούχων. 15 Η αιτήτρια με σχετική δήλωση της επι του νενομισμένου εντύπου - Υ.Κ.Α.4045000-2/91 -ημερ.28.5.94 ανάφερεότι δεν παρέλαβετην επιταγήγιαπληρωμήτης σύνταξης της γιατομή ναΑπρίλιο 1994 καιζήτησενατης εκδοθεί νέα επιταγή. Μετην 20 ίδιαδήλωση ανέλαβε να επιστρέψει το αντίστοιχο ποσό "σε πε ρίπτωση που θααποδειχθεί ότι ηαρχική επιταγήεξαργυρώθη κε απότην ίδια". Μετάτην παραλαβήτης δήλωσης και σύμφω να με την ακολουθούμενη διαδικασία σε τέτοιες περιπτώσεις εκδόθηκε νέα επιταγήτον Ioimo ηοποία στάληκε προς την αι25 τήτρια. 30 Κατάτησυμφιλίωση των επιταγώνηοποίαέγινεμέσα στοΣε πτέμβριο 1994 διαπιστώθηκεότι και OLδύο επιταγέςοι οποίες εί χαν εκδοθεί στο όνομα τηςαιτήτριαςγιατον Απρίλιο 1994 είχαν εξαργυρωθεί. Κατόπιντουπιοπάνωοκαθ' ουηαίτησηθεώρησεότιέχειδιε νεργηθεί διπλήπληρωμήτηςσύνταξης - τοποσό πουυπερπληρώθηκεανέρχεται στις £75.
- Αποφάσισε νατο ανακτήσει με μηνι35 αίεςαποκοπέςαπότις μελλοντικέςπληρωμέςτηςαιτήτριαςύψους £12.54 και ότι οι αποκοπές θα "αρχίσουν από τον Οκτώβριο 1994". Αφού πληροφόρησε σχετικώς την αιτήτρια (βλ. επιστολή του ημερ. 7.10.94) η τελευταία, μέσω των δικηγόρων της ζήτησε επανεξέταση της απόφασης. Ταυτόχρονα πληροφόρησε τονκαθ' 40 ουηαίτησηότιείχεήδηενημερωθεί τοΤ.Α.Ε.Λευκωσίαςότιηεπι ταγή της αιτήτριας "του μηνός Απριλίου 1994 έχει κλαπεί,πλα στογραφηθείκαιεξαργυρωθεί".Τοπιοπάνωαίτηματηςαιτήτριας δεν έτυχε της έγκρισης των καθ' ων ηαίτηση.Ακολούθησε η πα ρούσα προσφυγή με την οποίαηαιτήτριαζητάτην πιο κάτωθε1375 Καλλής, Δ. Ευαγγέλου ν. Υπουργού Εργασίαςκαι Κοιν.Ασφαλίσεων κ.ά.
(1996)ραπεία: "Απόφαση και/ή διάταγματου δικαστηρίου ότι η διοικητική πράξη των καθ' ων η αίτηση, ήτοι η απόφαση τους ημερ. 7.10.1994 νακατακρατούναπότησύνταξητηςαιτήτριαςτοπο- 5 σό των ΛΚ.12.54 είναι άκυρηκαι/ήπαράνομη και/ήχωρίς νο μική ισχύ." Με την ένσταση του ο ευπαίδευτοςσυνήγορος των καθ' ων η αίτησηέχειπροβάλειτηνπροδικαστικήένστασηότιηπροσβαλλό- 10 μένη πράξηδεν είναι διοικητική πράξη. Με τηγραπτήτου αγόρευση υποστήριξε ότι η προσβαλλόμενη πράξη"συνίσταταισεχρηματικήδιαφοράμεταξύτηςαιτήτριαςκαι τωνκαθ' ωνηαίτηση".Πρόκειται"γιαυλική πράξη πληρωμής(εκ- 15 δόσηεπιταγής)"(βλ.Μιχαήλν. Δημοκρατίας
(1991)3Α.Α.Δ.470). Σεσχέσημε την προδικαστικήένσταση ο ευπαίδευτος συνήγο ροςτηςαιτήτριαςυποστήριξε ότι όπωςπροκύπτειαπότη δήλωση τηςημερ.28.5.94ηαιτήτριασυμπλήρωσε κάποιααίτησηγιαέκδο- 20 σηταχυδρομικήςεπιταγής.Συνεπώςανέμενε την έκδοσηδιοικητι κήςπράξεωςπουνααποφασίζειγιατουποβληθέν αίτημα.Η διοι κητικήπράξηηοποίαεκδόθηκεδεν είναιάλληαπότην προσβαλ λόμενη διοικητική πράξη, "στην οποίαφαίνεταιξεκάθαραότι το Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων απάντησεδυσμενώς στο αίτημα 25 της αιτήτριαςκαθ' ότι αποφασίστηκε η αποκοπή απότις μελλο ντικές πληρωμές τουποσούτων£12.54". Προδικαστικήένσταση. 30 Η υπόθεση Μιχαήλ (πιοπάνω)στην οποία έκαμε αναφορά ο ευπαίδευτοςσυνήγορος των καθ' ων ηαίτησηαφορούσε σε απόρ ριψηαιτήματοςγιαεπανέκδοσηεπιταγήςη οποίαδεν είχεεξαργυ ρωθεί μέσα σε έξι μήνες απότην ημερομηνία έκδοσης της,όπως προβλέπεταιαπότον Καν. 14τωνπερίΤερματισμού Απασχόλησε- 35 ως (Ταμείου διαΠλεονάζον Προσωπικόν) Κανονισμών του 1977. ΜετηναπόφασητηςΟλομέλειας τουΑνωτάτου Δικαστηρίου είχε επικυρωθεί ηπρωτόδικηαπόφασημετην οποίαείχεαποφασισθεί ότιηεπίδικηδιαφοράαποτελούσεχρηματικήδιαφοράηοποίαδεν υπόκειται στην αναθεωρητική δικαιοδοσία του Ανωτάτου Δικά- 40 στηρίου. Το σχετικό απόσπασμαφαίνεται στις σελ. 479-81της απόφα σης.Τοπαραθέτω: 1376 4 Α.Α.Δ. Ευαγγέλου ν.Υπουργού Εργασίαςκαι Κοιν.Ασφαλίσεων κ.ά. 5 Καλλής, Δ. "Εφόσον το αντικείμενο της διαφοράς μεταξύ του διοικούμε νουκαιτηςΔιοίκησης περιορίζεταισεχρηματικήαπαίτησηχω ρίςνααπομένειάλλη περίπτωσηεφαρμογήςτης προσβαλλόμε νηςδιοικητικής πράξης,ανεξάρτηταανδιέπεταιαπό δκ>ικητικήνομοθεσίαήόχι,τοΣυμβούλιοτηςΕπικρατείαςδενέχειαρ μοδιότηταναεπιληφθεί τηςδιαφοράς.Ηθέση αυτήπροκύπτει από το ακόλουθο απόσπασμααπότα Πορίσματα Νομολογίας τουΣυμβουλίου της Επικρατείας 1929-1959, σσ.235και236: 10 'Απομένει προς έρευναν το ζήτηματης χρηματικής διαφο ράς της γεννώμενης εκ μονομερούς πράξεως της Διοικήσε ως, εκδιδομένης επί τηβάσει κανόνων του διοικητικού δι καίου. 15 Ειςτηντελευταίανταύτηνπερίπτωσινγίνεταιδεκτόνυπότης • νομολογίαςτουΣυμβουλίουτηςΕπικρατείας,ότιεφ'όσοντο αντικείμενον της αμφισβητήσεως περιορίζεται ειςαπαίτησιν συγκεκριμένου χρηματικούποσού,δεν υφίσταταιδε ενδεχόμενον άλλης τινός εφαρμογής ή άλλης συνεπείας της προσβαλλομένης διοικητικής πράξεως, αρμόδια τυγχάνουν τα πολιτικάδικαστήρια.Ούτωεκρίθησανωςυπαγόμεναειςτης αρμοδιότητα των πολιτικών δικαστηρίων η απαίτησις περί επιστροφής αχρεωστήτως καταβληθέντος φόρου, εφ' όσον δενυφίσταταιειδικήδιάταξιςεπιβάλλουσατηνέκδοσινδιοικητικής πράξεως περί επιστροφής, η αίτησις η στρεφόμενη κατά πράξεως αρνούμενης την καταβολήνχρηματικήςοφει λήςτουΔημοσίου,ωςαρνήσεωςπροςκαταβολήνσυντάξεως. Επίσης εθεωρήθη ως αστικής φύσεως χρηματικήδιαφοράή συνισταμένη εις αμφισβήτησιν περί της συνδρομής ήμητων προϋποθέσεωνυφ' αςκατατεθείσαεγγύησις καταπίπτειυπέρ του Δημοσίου, ως και η αναγόμενη εις αποζημίωσιν λόγω πλημμελούς εφαρμογήςτουνόμου:921
(49)." 20 25 30 Σύμφωναμετο"Διοικητικό ΔικονομικόΔίκαιο"τουΠ.Δ.Δαγ35 τόγλου,2αέκδοση, 1994, πάρα. 529: 40 "529. Κατά τηνομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, η αμφισβήτησηπερί τηνύπαρξηήμηχρηματικήςοφειλήςαποτε λεί χρηματική διαφοράπου υπάγεται στην αρμοδιότητα των πολιτικών δικαστηρίων, επομένως είναι απαράδεκτηη αίτηση ακυρώσεως πουκατάκύριο λόγοαμφισβητεί τηνύπαρξη χρη ματικήςοφειλής,όπως ηστρεφόμενη κατάπράξεωςτουοικο νομικού εφόρουήπουπροσβάλλει την άρνησητης διοικήσεως να διατάξει την πληρωμή αποζημιώσεως λόγω επιτάξεωςακι1377 Καλλής, Δ. Ευαγγέλου ν.ΥπουργούΕργασίαςκαιΚοιν.Ασφαλίσεωνκ,ά.
(1996)νήτουήτηνεπιστροφήποσώναχρεωστήτωςκαταβληθέντων. Η νομολογία δεν είναι πάντοτεσταθερή,έτσισε άλλεςπεριπτώ σειςέκρινεωςπαραδεκτήτηναίτησηακυρώσεωςτηςαρνήσεως τηςδιοικήσεως νακαταβάλειαποζημίωσηγιατηνεπίταξηυπο ζυγίου που είχε επιταχθεί κατά τον πόλεμο ή να επιστρέψει 5 αχρεωστήτως καταβληθέντες φόρους. Επίσης, το Συμβούλιο της Επικρατείαςκρίνει παραδεκτήτην αίτησηακυρώσεωςκα τά χρηματικής διαφοράςπου προκύπτει απόσχέση δημόσιου δικαίου,όπως την δημοσιοϋπαλληλική σχέση,ακόμηκαικατά τηνδιάρκειατης συνταξιοδοτήσεως τουυπαλλήλου ήτωνκλη- 10 ρονόμων του,αλλάόχι ανλύθηκε ηδημοσιοϋπαλληλική σχέση μεπειθαρχικήαπόλυση. Οι ασυνέπειες αυτές προέρχονται απότην άποψηότι υπάρχει κατηγορία 'χρηματικών διαφορών'που είναινομικά σημαντι- 15 κήγια την οριοθέτηση των πράξεων,κατά των οποίων μπορεί ναασκηθείπαραδεκτώςαίτησηακυρώσεως. Όπωςόμωςορθά παρατηρήθηκε,τέτοια νομικά σημαντικήκατηγορίαδεν υπάρχει,αλλάμόνοη'εκτελεστήπράξηδιοικητικήςαρχής'δηλαδήη διοικητικήπράξηυπότηντεχνικήέννοιατουόρου,ηοποίαπά- 20 ντοτε (αλλά και μόνη) μπορεί να προσβληθεί παραδεκτώς με αίτησηακυρώσεως." Προςυποστήριξητηςθέσηςτουότιη"Νομολογία δενείναιπά ντοτε σταθερή"ο Δαγτόγλου (πιοπάνω)κάμνει αναφορά,ανάμε- 25 σασ' άλλα,στις πιοκάτωυποθέσεις του Συμβουλίου της Επικρα τείας: (α)ΑπόΦαση3117/64 (Ολ.Ί: 30 Ο αιτητήςήταν συνταξιούχος του Δημοσίου ως ανάπηρος πο λέμου στρατιώτης, και του Ιδρύματος Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Είχε προσβάλει τηνπράξητουΥπουργού Οικονομικών "δι ηςκατελογίσθησαν εις βάροςτουδραχμαί7193, αςέλαβεν ούτοςεκτου Δημοσίου ΤαμείουδιάδώραεπίταιςεορταίςτωνΧριστουγέννων 35 καιτουΠάσχατων ετών 1957-1962επιτωλόγωότι δενεδικαιού το να εισπράξει ταύτας,καθότι έλαβε τα ως άνω δώρα και του Ι.Κ.Α.". Κρίθηκε ότι η προσφυγή είχε ασκηθεί "παραδεκτώς διότι η 40 προσβαλλόμενη πράξιςεξεδόθηυπόδιοικητικήςαρχήςκαιρυθμί ζει θέμααπορρέονεκσχέσεωςδημοσίου δικαίου".Επίτηςουσίας της προσφυγής κρίθηκε ότι ηπροσβαλλόμενη πράξη "καθίσταται ακυρωτέα" επειδή δεν ήτανβέβαιο ότι ο αιτητής "ετέλει εν δόλω 1378 4Α.Α.Δ. Ευαγγέλουν. ΥπουργούΕργασίαςκαιΚοιν.Ασφαλίσεωνκ.ά. Καλλήζ,Δ. κατάτην είσπραξιν"τουπιοπάνω ποσού. (β)Απόφαση2251/64(ΌλΛ: 5 Οαιτητής επεδίωξε την ακύρωση πράξεως του Υπουργού Οι κονομικών "6Lηςκατελογίσθη ειςβάροςτου,ωςαχρεωστήτωςκα ταβληθέν αυτώ,το ποσόν των δραχμών 86.081, όπερ ούτος είσπραξε λόγω συντάξεων". 10 Κρίθηκεότιη "υπόκρίσιν αμφισβήτησις δενέχειτονχαρακτή ρα αμιγούς χρηματικής διαφοράς" επειδήηπροσβαλλόμενη πρά ξηαναφέρεταιεις τονομικό καθεστώς "υφ' ου διέπεταιησχέσις του αιτούντος τέως εφέδρου λοχίου, προς το κράτος,καθ' όσον αφορά την νομιμότητα της συνταξιοδοτήσεως τούτου και της 15 εφαρμοστέαςαρχήςτου δικαίουεπί τηςπεριπτώσεως αναζητήσε ωςαχρεωστήτωςκαταβληθεισών συντάξεων". (ν)Απόφαση 132/64(Όλ.): 20 Αφορούσεπροσφυγήγια ακύρωση αποφάσεωςτου Υπουργού Οικονομικών "δι*ηςκατελογίσθη εις βάροςτηςαιτούσης ωςκλη ρονόμου του συνταξιούχου πατρός αυτής, ποσόν εκ δραχμών 19.965όπερ είχε εισπράξει τίτλω συντάξεως εκ τουδημοσίουτα μείου αχρεωστήτως". 25 Κρίθηκε ότι η προσβαλλόμενη πράξη "παραδεκτώς τύποις προσβάλλεται επί ακυρώσει" επειδή είχε εκδοθεί από διοικητική αρχήκαιείχερυθμίσει θέμα"απορρέονεκσχέσεωςδιοικητικούδι καίου,OLav αποτελεί ησχέσις του συνταξιούχου δημοσίου υπαλ30 λήλουπροςτοκράτος". Η προσβαλλόμενη απόφαση ακυρώθηκε "επειδή αναζήτησις αχρεωστήτως ληφθέντων ποσών συντάξεως εκτου ΔημοσίουΤα μείουείναιθεμιτή,λόγωτωναπροβλέπτωνσυνεπειών,αςαύτησυ35 νεπάγεται διά τους αποζώνταςεκ της συντάξεως των, μόνον εις περίπτωσιν καθ' ηνο εισπράξαςτααναζητούμεναποσάετέλειεν δόλω έναντι της Διοικήσεως, ήτις μόνον ούτω δύναταιναθεωρηθήως τελούσα εν συγνωστήπλάνηκατά την αχρεώστητον κατα βολήν,ησυνδρομή δε του παράγοντοςτούτου,αποτελούντος την 40 νόμιμον αυτήςβάσιν,δέον εκτουλόγου τούτουναβεβαιούται ρη τώςεντηπράξειτηςαναζητήσεωςδι' ειδικήςαιτιολογίας". Ανάλογημετις πιοπάνωαποφάσειςείναικαιηθέσητου Α.Γ. Τσούτσου στο σύγγραμμα του "Διοίκησις καιΔίκαιον" 1979, σελ. 1379 Καλλής, Δ. Ευαγγέλου ν. ΥπουργούΕργασίαςκαιΚοιν.Ασφαλίσεωνκ.ά.
(1996)269: "3.Πράξειςεπιβολής εις τουςδιοικούμενους χρηματικώνοφει λών προς την Διοίκησιν. Ανακοπή καιαγωγή περί αχρεωστήτου. 5 Εάν επί πράξεων της Διοικήσεως, δι' ων ρυθμίζεταιηυπ'αυ τήςκαταβολήχρηματικών ποσών,ανακύπτηαπαράδεκτοντης αιτήσεωςακυρώσεως,λόγωτηςχρηματικήςφύσεωςτηςδιαφο ράς,δεν συμβαίνει τούτο επί πράξεων της Διοικήσεως, δι' ων επιβάλλεται ηυπέρ αυτήςκαταβολήεκ μέρους του διοικούμε- 10 νου. Αι διοικητικαί αύταιπράξεις, εφ' όσον είναι εκτελεστοί, εκδεδομέναι υπ' αρχής εχούσης κατά νόμον την αρμοδιότητα αποφασίζουσηςΔιοικήσεως,αποσκοπούσινειςτηνπαραγωγήν ιδίου εννόμου αποτελέσματος έναντι των διοικούμενων, ήτοι την υποχρέωσιν αυτών προςκαταβολήνχρημάτων εις το Δη- 15 μόσιον Ταμείον.Δεδομένου ότιηΔιοίκησις κέκτηταιτοπρονόμιον της αυτεπαγγέλτου ενεργείας, δύναται να εκτέλεση διά των ιδίων μέσων τας αποφάσειςαυτής,έκφανσιν δε της ευχέ ρειαςταύτηςουσιώδη αποτελεί ηδιοικητικήεκτέλεσιςπροςείσπραξινχρηματικώνοφειλών προςτοΔημόσιον. Επίτοιούτων 20 θετικών πράξεων της Διοικήσεως παραμερίζεται οχαρακτήρ τηζχρηματικής διαφοράςτης λυομένης υπότων κοινώνδικα στηρίων,καιη διαφοράλαμβάνει ιδιάζουσανδιοικητικήν μορφήν. Ενώπιον των συνεπειών τούτων της πράξεως,ηαίτησις ακυρώσεως δεν δύναται να κριθή ως απαράδεκτοςλόγω της 25 χρηματικήςφύσεωςτηςδιαφοράς,προσκρούειόμως ειςτηνειδικήν εν προκειμένω καθιερουμένην παράλληλον προσφυγήν, . δι' ης παρέχεται ισάξια δικαστικήπροστασία εις τον διοικούμενον." 30 Κρίνω ότι η προσβαλλόμενη απόφαση αποτελεί εκτελεστήδι οικητικήπράξη επειδή: (α)Έχει εκδοθεί απόαρχήηοποίαέχει"κατάνόμον τηναρμο διότητααποφασίζουσηςΔιοικήσεως". 35 (β)Αποσκοπεί ειςτηνπαραγωγή"ιδίουεννόμου αποτελέσματος έναντιτων διοικούμενων", δηλαδήτηνυποχρέωσηπροςκα ταβολήχρημάτων εις τοΤαμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων. 40 Συμφωνώμετις θέσειςπουέχουν διατυπωθείστις 4 πιοπάνω αποφάσειςτουΣυμβουλίουτηςΕπικρατείαςκαθώςκαιμετηνθέ ση που προβάλλεται στο σύγγραμμα του Τσούτσου (πιο πάνω). Κρίνω ότι η προσβαλλόμενη πράξη παραδεκτώς προσβάλλεται 1380 4 Α.Α.Δ. Ευαγγέλου ν.Υπουργού Εργασίαςκαι Κοιν,Ασφαλίσεων κ,ά. Καλλής, Δ. επειδή, (α)Όπωςέχωήδηαναφέρειπρόκειταιγιαεκτελεστήδιοικητική πράξη. 5 (β)Είχε εκδοθεί από διοικητική αρχή και είχε ρυθμίσει θέμα που απορρέει απόσχέσηδιοικητικού δικαίου"οιαναποτε λεί ησχέσιςσυνταξιούχων τουΤαμείουΚοινωνικών Ασφα λίσεωνπροςτοκράτος". 10 Ηυπόθεση Μιχαήλ (πιοπάνω)διακρίνεται απότηνπαρούσα λόγω των γεγονότων της. Η Μιχαήλ αναφέρετο σε χρηματική απαίτησητουαιτητήαπότο ΤαμείοΠλεονάζοντος Προσωπικού. Η παρούσαπροσφυγήαναφέρεταισεπράξητηςδιοικήσεως μετην 15 οποίαέχει επιβληθεί "ηυπέρ αυτήςκαταβολήεκ μέρους του διοι κούμενου". Ουσίατηςπροσφυγής: 20 Σεσχέσημετηνουσίατηςπροσφυγήςοευπαίδευτος συνήγορος της ααήτριας έχει επιδιώξει την ακύρωση της προσβαλλόμενης πράξηςγιατους πιοκάτωλόγους:
(1)Έλλειψη δέουσαςέρευνας. 25
(2)Πλάνηπερίταπράγματα. Αναπτύσσοντας τον πρώτο λόγο ακυρώσεως υποστήριξε:Πα ρόλοότιείχεεξακριβωθείότιείχανεξαργυρωθείκαιοιδύοεπιτα30 γέςκαι "φαίνεταιόχι ηοπισθογράφησητων έγινεαπόδυοδιαφο ρετικάάτομαεντούτοις καμιάαπολύτως έρευνα δενέγινεκαιτο ΤμήμαΚοινωνικών Ασφαλίσεων με 'ελαφράτηκαρδία'αποφάσι σε νααποκοπείαπό την αιτήτριατοποσό των £12.54". 35 Σεσχέσημετοδεύτερολόγοακυρώσεωςυποστήριξε ότιηπλά νηπερίταπράγματα συνίσταται στην "μη λήψηυπόψηυφιστάμε νου γεγονότος το οποίο έχει υποπέσει στην αντίληψη τηςδιοίκη σης πριν την έκδοση της προσβαλλόμενης διοικητικής πράξης, ήτοιηπλαστογράφησητης επιταγήςτουμηνόςΑπριλίου 1994". 40 Οευπαίδευτοςσυνήγορος τωνκαθ'ωνηαίτησηυποστήριξε ότι με την έκδοση της επιταγήςτου Απριλίου του 1994, οι τελευταίοι -ξόφλησαν τηνυποχρέωση τους έναντι τουπολίτη. Ησχέσηδηλα δήυπάρχειμεταξύτουΤαμείουΚοινωνικών Ασφαλίσεων καιτου 1381 Καλλής, Δ. Ευαγγέλου ν.Υπουργού Εργασίαςκαι Κοιν.Ασφαλίσεων κ.ά.
(1996)δικαιούχου. Αν οδικαιούχοςέχασεή του έκλεψαν την επιταγή,το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων δενέχει τηνυποχρέωσηναερευ νήσει ποιος έκλεψε την επιταγή και ούτε έχει τον τρόπο να "ει σπράξει τα λεφτά που με παράνομοτρόπο απέκτησε τρίτοπρό σωπο". Οι καθ' ωνηαίτησηέκαμαντην δέουσαυπότις περκπά- 5 σεις έρευνα καιενήργησαν ορθάκαινόμιμα. Ο ευπαίδευτοςσυνήγορος των καθ' ωνη αίτησηδενέχει παρα πέμψει τοδικαστήριοσεοποιαδήποτεπρόνοιατουΝόμου41/80 ή τωνσχετικών κανονισμών προςυποστήριξητωνπιοπάνωθέσεων 10 του.Επομένως τοζήτημαπουεγείρεται θαπροσεγγισθεί στηβάση τωνγενικών αρχώντουδικαίου. Έχει πράγματιξοφληθεί ηυπο χρέωση των καθ' ων η αίτηση με την έκδοση της επιταγής όπως διατείνεται ο ευπαίδευτος συνήγορος τους; Δεν έπρεπε να είχε αποδειχθείκαι ηπαράδοσητης στην δικαιούχο- αιτήτρια;Γιανα 15 αποδειχθεί η παράδοσητης έπρεπε να είχε προσαχθεί μαρτυρία ότι: (α)Ηεπιταγήείχε αποσταλείστην σωστή διεύθυνση. 20 (β)Είχεταχυδρομηθεί έγκαιρα, και (γ)Δεν είχε επιστραφεί. (Βλ. Theodorou v.Abbot of Kykko Monastery
(1965)1 Α.Α.Δ. 9, 25 17 -βλ. επίσης Phipson on Evidence, 14η έκδοση, πάρα. 176: "Το provethedelivery ofaletter onaduedate,itisrelevant toprovethat the letter was properly addressed, posted in due time and not afterwards returned.") 30 Στην κρινόμενη υπόθεση υπάρχει μαρτυρίαότι η επιταγή έχει εκδοθεί. Αυτό συνάγεται από το γεγονός της εξαργύρωσης της. Δενυπάρχειοποιαδήποτεμαρτυρίαότιηεπιταγήείχεταχυδρομη θείστησωστή διεύθυνση -τηνδιεύθυνσητηςαιτήτριας. Επομένως δενέχει αποδειχθείη παράδοσητηςστηναιτήτρια.Ακολουθεί πως 35 δεν έχει εξοφληθεί ηυποχρέωση των καθ' ων ηαίτησηόπωςήταν ηθέσητουευπαίδευτουσυνηγόρουτους. Προκύπτει απότις πιο πάνωαποφάσειςτου Συμβουλίου της Επικρατείας (3117/64και 132/64) ότιηαναζήτησηληφθέντων πο- 40 σων συντάξεως είναι θεμιτήμόνο σε περίπτωση πουοεισπράξας τα αναζητούμενα ποσά "ετέλει εν δόλω έναντι της Διοικήσεως". Στην κρινόμενη υπόθεση δεν έχει εξακριβωθεί με οποιοδήποτε τρόπο,λόγω έλλειψης σχετικής έρευνας,ηπράξηδόλουεκ μέρους 1382 4Α.Α.Δ. Ευαγγέλου ν. ΥπουργούΕργασίαςκαιΚοιν.Ασφαλίσεωνκ.ά. Καλλής,Δ. της αιτήτριας. Αυτόπουέχειεξακριβωθεί ήταν: (α)Ότιείχαν εκδοθεί δυοεπιταγέςγιατον μήναΑπρίλιο. 5 (β)Ότι είχαν εξαργυρωθεί καιοι δυο -ημια από αυτές σίγουρα απότηναιτήτρια. Δενήτανκαθόλουεξακριβωμένο ότι ηπρώτηεπιταγήείχε φθά σει ποτέσταχέριατηςαιτήτριαςή ότι είχεεξαργυρωθεί απόαυτή. 10 Πριντηνέκδοσημιαςδιοικητικήςπράξηςταεντεταλμένα διοι κητικά όργανα έχουν υποχρέωση ναδιευρευνήσουν όλους τους ουσιώδεις παράγοντεςκαινα εξακριβώσουν - καιναγνωρίζουνόλαταουσιώδη πραγματικά περιστατικά. 15 Παράλειψηδιεξαγωγής τηςπιοπάνωέρευναςαποτελεί απόμό νητηςλόγο ακυρώσεως. Ησχετικήαπόφαση καθίσταταιτοπροϊ όν πλημμελούς άσκησης τηςσχετικής διακριτικής ευχέρειαςκαι ακυρώνεται επειδήισοδυναμεί μεαπόφασηαντίθετηπροςτο νόμο 20 καικαθ' υπέρβαση ήκατάχρηση εξουσίας. (Βλ.Ξαπόλνχοςκ.ά,ν. Δημοκρατίας
(1967)3Α.Α.Δ.703,Φραγκίδηςκ.ά, ν.Δημοκρατίας
(1968)3Α.Α.Δ.90,Ιορδανούν.Δημοκρατίας
(1967)3Α.Α.Δ. 245, Ανδρέουν.Δημοκρατίας
(1973)3 Α.Α.Δ. 101,Χ"Πασχάληςν. Δη μοκρατίας
(1980)3Α.Α.Δ. 101, Ζινιέρης(Αρ. 2)ν. Δημοκρατίας 25
(1975)3Α.Α.Δ.224, Οικονόμου ν.Δημοκρατίας
(1970)3Α.Α.Δ. 420, Παφίτης ν.Δημοκρατίας
(1967)3Α.Α.Δ. 300,Ιωαννίδης ν. Δημοκρατίας
(1972)3 Α.Α.Δ. 318, Δημοκρατία ν. Ματθαίον
(1990)3Α.Α.Δ.2452). 30 Υπό τοφωςτωνστοιχείωνκαιδεδομένωνπουευρίσκοντοενώ πιον των καθ' ωνηαίτησηκατάτον κρίσιμοχρόνο -Οκτώβριος 1994- οιτελευταίοι είχανυποχρέωση ναδιερευνήσουν περαιτέρω το θέμασύμφωνα μετις πιοπάνωαρχέςτουδιοικητικούδικαίου. Ποιαήταναυτάταστοιχεία καιδεδομένα; 35 Ενώπιον των καθ'ωνηαίτηση υπήρχε ηκαταγγελία της αιτήτριας,πάνωστο νενομισμένοέντυπο,ότι "η επιταγήγια τον μήνα Απρίλιοδενπαραλήφθηκε^άθηκε". ΚατάτονΟκτώβριο του1994 γνώριζανότι είχανεξαργυρωθεί καιοιδυοεπιταγές -η πρώτηγια 40 την οποίαν έγινε καταγγελία για απώλεια τηςκαι η δεύτερη η οποία εκδόθηκε σε αντικατάσταση τηςπρώτης. Απο εκείνη την γνώσηπροκύπτουνταπιοκάτωαντιφατικάπεριστατικά: (α)Ότιηαιτήτριαείχεεξαργυρώσει καιτιςδυοεπιταγέςκαιεπο1383 Καλλής,Δ. Ευαγγέλου ν. Υπουργού ΕργασίαςκαιΚοιν.Ασφαλίσεων κ.σ,
(1996)μένως εψεύδετο ότανέλεγεότιηπρώτηεπιταγή είχεχαθεί. (β)Ότι ηπρώτηεπιταγήείχεεξαργυρωθεί απότρίτοπρόσωπο κατόπιν κλοπήςτηςκαιπλαστογραφίαςτηςήμετάαπόσυ μπαιγνία μετην αιτήτρια. 5 Ηδιεξαγωγήτης δέουσαςέρευνας θααπεκάλυπτετο ρόλοτης αιτήτριας. Θααπεκάλυπτεκατά πόσο η αιτήτρια"ετέλει εν δόλω έναντιτηςδιοικήσεως". Στηναπουσίατης σχετικής δέουσαςέρευ ναςκαιχωρίςναείχεδιαπιστωθείότιηαιτήτρια"ετέλειενδόλω" 10 έναντιτηςδιοικήσεως ητελευταίαέχειενεργήσεικαθ' υπέρβασηή κατάχρηση εξουσίας επειδή παρέλειψε να προβεί στη διεξαγωγή τηςδέουσας έρευναςγιαδιακρίβωσηόλων των σχετικώνπραγμα τικώνπεριστατικών. 15 Πρέπει να προσθέσω ότι η παράλειψη διεξαγωγής δέουσας έρευναςγιαδιακρίβωσητωνπραγματικώνπεριστατικώνισοδυνα μεί με παράβασητων αρχώντης χρηστής διοίκησης (βλ. Ξαπόλντος, πιο πάνω). Όπως υποδεικνύεται απότον Δαγτόγλου,Γενικό Διοικητικό Δίκαιο,3ηέκδοση,πάρα.382: 20 "Η διακριτικήευχέρεια δεν επιτρέπει στην διοίκηση ναταλαι πωρεί χωρίς λόγοήμάλιστα ναεξαπατάτον ιδιώτη.Ηχρηστή διοίκηση οφείλει αντιθέτως,και όταν ακόμηδρακατάδιακρι τική ευχέρεια (προπάντων τότε), να διαφυλάττει τα έννομα 25 συμφέροντα του ιδιώτη και να τον διευκολύνει στην άσκηση των δικαιωμάτωντου." Η ανάγκηγια διεξαγωγή της δέουσας έρευνας υπαγορεύεται και απότο περιεχόμενο τουεντύπου με το οποίο ηαιτήτριαπλη- 30 ροφόρησε τους καθ' ων ηαίτησηγιατην απώλειαήμη παραλαβή τηςεπιταγής.ΑυτόείναιτοέντυποΥ.Κ.Α.404-5000-2/91τοοποίο έχειεπινοηθεί απότουςκαθ' ωνηαίτηση. Τοέντυποεκείνο φέρει επικεφαλίδα "Αίτησηγια έκδοση ταχυδρομικής επιταγήςπουδεν παραλήφθηκεαπότο δικαιούχοήχάθηκε". 35 Η τελευταία παράγραφος του εντύπου έχει ως πιο κάτω:"Σε περίπτωσηπουθααποδειχθείότι ηαρχικήεπιταγήεξαργυρώθηκε απόμένααναλαμβάνωναεπιστρέψω τοαντίστοιχο ποσό". 40 Μεποιομηχανισμόή διαδικασίακαι μεπρωτοβουλίαποιουθα αποδεικνύετο ότι η αρχική επιταγή εξαργυρώθηκε από την αιτή τρια;Σύμφωναμετηνορθήερμηνείατουπιοπάνωεντύπουτοβά ρος τηςαπόδειξηςότιηεπιταγήτηςέχειεξαργυρωθεί απότηναι1384 4 Α.Α.Δ. Ευαγγέλου ν.Υπουργού Εργασίαςκαι Κοιν.Ασφαλίσεων κ.ά. Καλλής, Δ. 5 10 15 20 25 30 τήτρια βαρύνει τους καθ' ων η αίτηση. Δεν το έχουν αποσείσει επειδή παρέλειψαν να προβούν στη διεξαγωγή της δέουσας έρευ νας. Περαιτέρωτο περιεχόμενο του πιο πάνωεντύπου δημιουργεί μια ευνοϊκή για την αιτήτριαπραγματικήκατάστασητην οποία η διοίκηση δεν δικαιούται να αγνοήσει γιατί αυτό αντίκειται προς τηναρχήτηςκαλής πίστεως. ΟΔαγτόγλου (πιοπάνω) πραγματεύ εται την σχετική αρχήως πιο κάτωστις πάρα. 387-388: "Από την αρχήτηςκαλής πίστεως προκύπτει ότι (όπως ο ιδιώτης έτσι και) η διοίκηση δεν δικαιούται να εκμεταλλευθεί ή, ακόμηλιγότερο, να δημιουργήσει καταστάσειςπλάνης, απάτης ή απειλής. Το Συμβούλιο της Επικρατείας εφαρμόζει μάλιστα στηνδιοίκησητην λεγόμενηαρχήτουestoppel (χωρίς βέβαιανα την αναφέρειρητώς),ότανδέχεται ότι η διοίκηση δενδικαιούται,επικαλούμενη τις ίδιες της παραλείψεις,για τις οποίες δεν είναι υπαίτιος ο ιδιώτης, να αγνοεί μια ευνοϊκή γι* αυτόν πραγματική κατάσταση,δημιουργημένη από πολύ χρόνο, και να αρνείται την υπέρ του ιδιώτη συναγωγή των ωφελημάτων και των νόμιμων συνεπειών που προκύπτουν από την κατάστάση αυτή. Συγγενής είναι η αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης του ιδιώτη: Ηδιοίκηση παραβαίνειτην αρχήτης καλής πίστεως προπάντων όταν ενεργεί κατά τρόπο αντίθετο προς την δικαιολογημένη εμπιστοσύνη του ιδιώτη. Η εμπιστο σύνητου ιδιώτη στην καλή πίστη, ειλικρίνεια και συνέπεια της διοικήσεως είναι αναγκαία γιατην λειτουργία κάθεδημοκρατικής πολιτείας." (Βλ. και Παπαδοπούλου ν.Δημοκρατίας κ.ά.
(1984)3 Α.Α.Δ. 332 καιΔρουσιώτης ν.Ρ.Ι.Κ.
(1984)3Α.Α.Δ. 546). 35 40 Ηπιο πάνωπροσέγγιση της Ελληνικής Νομολογίας είναι περί που ταυτόσημη με εκείνη του άρθρου 64 του περί Κοινωνικών ΑσφαλίσεωνΝόμου 1980 (Ν.41/80),το οποίο προβλέπει: "64.-
(1)Εάναποδειχθήότι πρόσωπον τιέλαβεν οιονδήποτεποσόν υπό μορφήν παροχής ενόσω δεν εδικαιούτο εις τούτο, το ρηθένπρόσωπον υποχρεούται εις τηνεπιστροφήν τουούτωλη φθέντος ποσού,εφ' όσον τούτο τω κατεβλήθηλόγωαποσιωπή σεως ή ψευδούς παραστάσεως ουσιώδους τινός γεγονότος και είτεηαποσιώπησις ήψευδής παράστασιςήτο δολία είτεμη. 1385 Καλλής, Δ. Ευαγγέλουν. Υπουργού Εργασίαςκαι Κοιν. Ασφαλίσεων κ.ά.
(1996)
(2)Εκτόςεάναποδειχθήότιπρόσωπονυποχρεούμενον ειςτην επιστροφήν ποσού ληφθέντος υπ'αυτούυπόμορφήνπαροχής, έλαβετούτοκαλήτηπίστεικαιάνευγνώσεωςτουγεγονότος ότι δεν εδικαιούτο τοιούτου ποσού,το τοιούτο ποσόν δύναται να παρακρατηθή εκ πάσης μεταγενεστέρως τω προσώπω τούτω οφειλόμενης παροχήςχωρίςνααποκλείεταιήδι' άλλουμέσου διεκδίκησιςαυτού." 5 θα εξετάσω καιτην εφαρμογήτου άρθρου64
(1)παρόλο ότι η επίδικηαπόφασηδεν έχειπροσβληθεί δυνάμει αυτούτουάρθρου. 10 Το άρθρο 64
(1)καθιστά υποχρεωτική την επιστροφή ποσού πουκαταβάλλεταισεδικαιούχο"ενόσωδεν εδικαιούτοεις τούτο" εάνσυντρέχουν οιπιοκάτωπροϋποθέσεις: "Εφ'όσοντούτο"έχει καταβληθεί λόγω αποσιωπήσεως ή ψευδούς παραστάσεως "ου σιώδους τινός γεγονότος καιείτεηαποσιώπησις ήψευδής παρά- 15 στασις ήτοδόλιαή μή". Μεβάσητην ορθήερμηνείατουάρθρου64
(1)κρίνω ότι το βά ρος τηςαπόδειξηςτης "αποσιωπήσεως ήψευδούςπαραστάσεως" βαρύνειτουςκαθ' ων ηαίτηση. Περαιτέρω, σύμφωνα μετηνορθή 20 ερμηνεία τουάρθρου64
(2)οικαθ' ωνη αίτησηθαείχανδικαίωμα να παρακρατήσουντο επίδικοποσό απότις οφειλόμενες μεταγε νέστερεςπαροχέςπροςτην αιτήτριαεκτός εάνηαιτήτριαείχελά βει τοποσό "καλήτηπίστει καιάνευγνώσεωςτουγεγονότος ότι δεν εδικαιούτο τοιούτου ποσού". Το βάρος απόδειξης της καλής 25 πίστης καιτηςέλλειψηςγνώσεως, σύμφωνα μετην ορθήερμηνεία τουάρθρου64
(2),βαρύνειτηναιτήτρια. Είναιπρόδηλο απότο ενώπιον μουυλικό ότι οι καθ' ων η αί τησηδεν έχουν ενεργήσεικαθόλουσύμφωνα μετοάρθρο
- Δεν 30 έχουν αποδείξει"αποσιώπησηή ψευδήπαράσταση"εκ μέρουςτης αιτήτριας,ούτεκαιέθεσαντέτοιοθέμαενώπιοντηςγιαναμετατε θεί τοβάροςτης απόδειξηςκαλής πίστεως καιάγνοιαςτων γεγο νότων στους ώμους της. Δεν εδικαιούντο επομένως ναπροβούν στην επίδικηκατακράτηση. Ηκατακράτησηείναιεπομένως άκυρη 35 και γι' αυτότο λόγο. Λήφθηκε μετρόπο αντίθετο προς τοΝόμο, δηλαδήτο άρθρο64 τουΝόμου41/
- Η επίδικη απόφαση ακυρώνεται με έξοδα εις βάρος τωνκαθ' ων ηαίτηση. Ηπροσφυγή επιτυγχάνει μεέξοδα. 1386 40