4 Α.Α.Δ. 31 Μαΐου, 1996 [ΚΑΛΛΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΝΝΙΝΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΣΩΦΡΟΝΙΟΥ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΡΟΣΟΔΩΝ, Καθ'ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ.150/93) 5 Φορολογία — Φορολογία κεφαλαιουχικών κερδών— Εξεύρεση του κέρ δους — Άρθρο 6(a) του Ν. 52/80ως τροποποιήθηκε με τον Ν. 135/90 — Απαίτηση ύπαρξης και λήψεως υπόψη της γενικής εκτίμησης τον Άρθρου 69 του Κεφ. 224 — Ο έφορος δεν είχε ενώπιον τον την εκτίμηση αυτή στην κριθείσα περίπτωση — Υπολογισμοί προς εξεύρεση της αξίας τον ακινήτου — Παράταση του Άρθρου 6(a). Ο αιτητής προσέφυγε κατά την επιβολή των φορολογικών κεφα λαιουχικών κερδών ως προςπώληση ορισμένων οικοπέδων του. 10 ΤοΑνώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικηαπόφαση, απο φάσισε ότι: 15 20 Έχοντας υπόψητις ημερομηνίες που έγιναν οι διαθέσεις των οικοπέδων εδώ θεωρείται ότι το υπό εξέταση ζήτημα διέπεται από το Αρθρο 6(α)του Νόμου52/80. Κατά τη λήψη της επίδικης απόφαση ο Έφορος δεν είχε ενώπιον του την αξίατης ιδιοκτησίας,δηλαδήτην αξία του καθενός απότα οικόπεδα που είχαν διατεθεί, όπως αυτή η αξία είχε καθοριστεί με την γενική εκτίμηση πουδιενεργήθηκε, σύμφωνα μετοπιόπάνωΑρθρο 69 του Κεφ.224. Προκύπτει,επίσης,ότι γιαναβρει τηναξίατου καθενός από τα επίδικα οικόπεδα ο Έφορος έκαμε ορισμένους υπολογισμούς. Έλαβευπόψητουτηνέκτασητουχωραφιούτην 1.1.80όπωςήτανπρο1489 Σωφρονίουν. Δημοκρατίας
(1996)τούδιαχωρισθεί σεοικόπεδακαιτηνέκτασητουκάθε οικοπέδου. Σχεδόνπαρόμοιαπροσέγγιση είχευιοθετηθεί απότονΈφοροστην Γεωργίου ν.Δημοκρατίας. Κρίθηκεαπό τοΔικαστήριο ότι οκαθορι σμός τουκέρδους μετονπιο πάνωτρόπο έγινε καθ' υπέρβασηεξου- 5 σίας. Όπως και στην υπόθεση Γεωργίου(πιο πάνω) έτσι και στηνπα ρούσαυπόθεσηδενυπήρχεενώπιον τουΕφόρουγενική εκτίμηση από το Κτηματολόγιοσεσχέση μεταεπίδικαοικόπεδα. Γιαναβρειτοκέρ- 10 δος ο Έφορος έκαμε ορισμένους υπολογισμούς ενώ σύμφωνα με το Αρθρο 6(α) οφείλει να ενεργεί πάνω στη βάση δοσμένης εκτίμησης. Επομένως με το νακαθορίσει τοκέρδος μετον πιοπάνωτρόπο έχει ενεργήσει μετρόποαντίθετοπροςτοπιοπάνωΑρθρο6(α)τουΝόμου. 15 Ηπροσφυγή επιτυγχάνειχωρίςέξοδα. Αναφερόμενη υπόθεση: 20 Γεωργίου ν.Δημοκρατίας
(1995)4Α.Α.Δ.
- Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης του Διευθυντή Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων με την οποία επέβαλλε φορολογίες κεφα- 25 λαιουχιπών κερδών στον αιτητήοι οποίες προέκυψαν απότηνπώ λησηαριθμού οικοπέδων του. Π. Παύλου, για τον Αιτητή. 30 Στ. Χατζηγιάννη-Ιοχτήφ, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων ηαίτηση. Cur. adv. vult. 35 ΚΑΛΛΗΣ, Δ.: Η παρούσα προσφυγή στρέφεται κατά των φο ρολογιών κεφαλαιουχικών κερδών που έχουν προκύψει από την πώληση αριθμού οικοπέδων τουαιτητή. Τα πραγματικά περιστατικά που περιβάλλουν την προσφυγή 40 έχουν ως πιοκάτω: Κατά τον ουσιώδη χρόνο ο αιτητής ήταν ιδιοκτήτης 11 οικοπέ δων στην περιοχή Αγίου Αθανασίου της επαρχίαςΛεμεσού. Ο αι1490 4 Α.Α.Δ. Σωφρονίου ν.Δημοκρατίας Καλλής,Δ. τητήςπώλησε ταπιο πάνωοικόπεδασεδιάφορεςημερομηνίεςμε ταξύ23.1.89και31.8.92καιυπέβαλεδηλώσεις Διάθεσης Ακίνητης Ιδιοκτησίας.Στις 16.9.92οΔιευθυντής έκαμετιςαρχικές φορολο γίες Κεφαλαιουχικών Κερδώνκαιέστειλεστον αιτητήτις σχετικές 5 Ειδοποιήσεις Επιβολής Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών λαμβάνοντας υπόψη κατάτονυπολογισμό του κέρδους,την αξία της ιδιοκτησίας κατάτην 1.1.80,σύμφωνα μετηνγενική εκτίμηση πουδιενεργήθηκε μεβάση τοάρθρο69τουπερί Ακινήτου Ιδιοκτη σίας (Διακατοχή,Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμου,Κεφ.224,όπως 10 ορίζει τοάρθρο6τουΝ. 135/90.Μεβάση την ενλόγω γενική εκτί μησηπουέγινεαπότοκτηματολόγιο,ταεπίδικαοικόπεδαεκτιμή θηκαν,κατάτην 1.1.80,όχιωςοικόπεδα αλλά ωςχωράφι,όπως ήταντην 1.1.80, αξίας£46,600.Τοενλόγω χωράφι,χωρίστηκεσε οικόπεδαπολύαργότερααπότοέτος 1980(έτη1987-1989)ότανδό15 θηκεστον αιτητήη άδειαδιαχωρισμούτου. Στις 30.10.1992 ο αιτητής υπέβαλε ένσταση εναντίον των πιο πάνωφορολογιών γιατολόγο ότιδεναφαιρέθηκαναπότοπροϊόν διάθεσηςταπιοκάτω ποσά: 20 "(α)η αγοραίααξίαεκάστουοικοπέδουσετιμή1.1.
- (β) οπληθωρισμός επίτηςαξίας 1.1.80μέχρι τηνημερομηνίαδιά θεσης τωνοικοπέδων. 25 (γ) μεσιτείες 3%επίτουποσούδιάθεσηςεκάστουοικοπέδου, (δ) οιφόροιπουκαταβλήθηκαναπό 1.1.80μέχρι τηνημερομηνία διάθεσης." 30 Ο Διευθυντής αφούεξέτασε την ένσταση εξέδωσετηναπόφαση του καιπληροφόρησε σχετικώς τοναιτητήμεεπιστολή τουημερ. 20.11.92η οποίαέχειωςπιο κάτω: 35 40 "(α) Σύμφωναμετοάρθρο6τωνπερί ΦορολογίαςΚεφαλαιου χικών Κερδών Νόμων Αρ. 52/80και 135/90σανκόστος λογί στηκε κατ'αναλογίανηαξίαγηςκατά την 1.1.80 £46,600όπως έχει καθοριστεί μετηνγενική εκτίμηση που διενεργήθηκε σύμ φωναμετοάρθρο69τουΠερίΑκινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή,ΕγγραφήκαιΕκτίμησις) Νόμου, πλέον ταέξοδα διαχωρι σμού ωςηδήλωσησας. (β)Λογίστηκεπληθωρισμός γιατηνγη από 1.1.80καιγιαταέξο δαδιαχωρισμού από τηνημερομηνία της συμπλήρωσης τους. 1491 Καλλής, Δ. Σωφρονίου ν.Δημοκρατίας
(1996)(γ) Προμήθεια αφαιρείται στις περιπτώσεις όπου έχειπραγμα τικά καταβληθεί και υποβάλλονται τα αποδεικτικά στοιχεία. (δ)Το ποσό των κτηματικών φόρων αφαιρείταιόπως φαίνεται στις εσώκλειστες ειδοποιήσεις επιβολής φορολογίας." Ο ευπαίδευτος συνήγορος του αιτητή υποστήριξε ότιηεπίδικη διαφορά διέπεται απότο άρθρο6(a)* του περί Φορολογίας Κεφα λαιουχικών Κερδών Νόμου του 1980(Ν52/80), όπως τροποποιή θηκε μετοΝόμο 135/90("ο Νόμος")καιότι θαήτανάδικοκαιαντί- 10 θετό μετο πνεύμα και γράμμα τουΝόμου νααρχίσει ο υπολογι σμός της αξίας από μια εκτίμηση του ακινήτουως χωραφιού. Η ευπαίδευτη συνήγορος του Εφόρου στην γραπτήτης αγόρευ ση επεξήγησε ως πιο κάτωτην μέθοδο πουυιοθέτησε οΈφοροςγια 15 να εξεύρει την αξίατου κάθε οικοπέδου: "Ο Καθ' ουηαίτηση,προκειμένου να εξεύρειτην αξίατου επίδι κου χωραφιού,κατάτην 1.1.80, έλαβε υπόψη του την Γενικήεκτί μηση τουκτηματολογίου που έγινεμεβάσητο άρθρο69του Κεφ. 20 224, πουκαθορίζει την αξία ως χωράφι όπως ήταν κατάτην 1.1.80,σε£46,600και υπολόγισε την κατ' αναλογία αξία της γης (του κάθε οικοπέδου) κατάτην 1.1.80.Συγκεκριμένα ηκατ' ανα λογία αξίατης γης,(τουκάθεοικοπέδου) εξευρέθηκε αφούο καθ' ουηαίτησηέλαβευπόψητουτηνέκτασητουχωραφιούτην 1.1.80, 25 ως είχεπροτούδιαχωριστεί σε οικόπεδα,καιτην έκτασητουκάθε οικοπέδουκαικαθόρισετηναναλογίατηςγηςσεσυνάρτηση μετην αξίατουχωραφιούκατάτην 1.1.80,δηλ.μετηναξίατων£46,600." Έχοντας υπόψη τις ημερομηνίες που έγινανοιδιαθέσεις των οι- 30 κοπέδωνθεωρώ ότι το υπόεξέτασηζήτημαδιέπεταιαπό το πιο πά νω άρθρο 6(α)του Νόμου**. Προκύπτει απότην πιο πάνωεξήγησητης ευπαίδευτης συνηγό* Λοθοο 6(αΊ: Κατάτον υπολογισμό τουκέρδους θαεκπίπτεται από το προϊόν διάθεσης (α)Ηαξίατης ιδιοκτησίας κατάτην 1ηΙανουαρίου 1980, όπως έχει κα θοριστεί μετη γενική εκτίμηση που διενεργήθηκε σύμφωνα μετο Αρθρο69του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή,Εγγραφή και Εκτίμησις) Νόμου,καθώς επίσης ημετέπειτα αύξηση της αξίας της ιδιοκτησίαςλόγω πληθωρισμού." ** ΣύμφωναμετοΑρθρο 16τουΝόμου 135/90οΝόμοςεφαρμόζεταισε σχέση μεδιαθέσεις ιδιοκτησίαςκατάή μετάτην 1η Ιανουαρίου, 1989. 1492 5 4 Α.Α.Δ. 5 Σωφρονίου ν.Δημοκρατίας Καλλής, Δ. ρουτουΈφορουότικατάτηλήψη της επίδικης απόφασηςοΈφο ροςδενείχεενώπιον τουτηναξίατης ιδιοκτησίας,δηλαδήτηναξία τουκαθενόςαπόταοικόπεδαπουείχανδιατεθεί, όπωςαυτήηαξία είχεκαθοριστεί μετηγενική εκτίμηση πουδιενεργήθηκε, σύμφωνα μετοπιοπάνωάρθρο69τουΚεφ. 224.Προκύπτει,επίσης,απότην ίδια εξήγησηότι γιαναβρει την αξίατουκαθενός απόταεπίδικα οικόπεδαοΈφορος έκαμεορισμένους υπολογισμούς. Έλαβε υπό ψητουτηνέκτασητουχωραφιούτην 1.1.80όπωςήτανπροτούδιαχωρισθεί σε οικόπεδακαιτην έκτασητουκάθεοικοπέδου. 10 Σχεδόν παρόμοια προσέγγιση είχε υιοθετηθεί από τον Έφορο στηΓεωργίουν.Δημοκρατίας
(1995)4Α.Α.Δ. 824. Κρίθηκεαπότο Δικαστήριο ότι οκαθορισμός τουκέρδους μετον πιοπάνωτρόπο έγινεκαθ' υπέρβασηεξουσίας. Παραθέτω τοσχετικό απόσπασμα: 15 20 25 30 35 40 "Το Δικαστήριο δενυπαγορεύει εναλλακτικές προσεγγίσεις αλ λά ελέγχει ανηδοσμένη αιτιολογική βάσηπαρέχει νόμιμο στή ριγμαστην προσβαλλόμενη απόφαση.Οικαθ' ωνη αίτησηθεω ρούν ότι ηγενική εκτίμηση της αξίαςτου αδιαίρετουκτήματος συνιστά καιεκτίμηση της αξίαςτου διατεθέντος ακινήτου κατά τον ουσιώδηχρόνο καιαυτόείναι τοαντικείμενο του ελέγχου. Αναζητούμε τηναξίατουακινήτουπουδιατέθηκε, ως συγκεκρι μένου εδαφικούχώρου.Αυτήη αξίαπρέπει νακαθορίζεται από το Κτηματολόγιο στοπλαίσιογενικής εκτίμησης, όπωςορίζει ο Νόμος.ΟΈφοροςδεν εκτιμάτηναξία.ΕφαρμόζειτοΝόμοπά νωστηβάσηυπάρχουσαςγενικής εκτίμησης απότο Κτηματολό γιο. Χωρίς αυτήτηγενική εκτίμηση του ακινήτου πουδιατίθε ται,δενυπάρχει τουπόβαθρογιατον υπολογισμό του κέρδους απότονΈφορο. Ηγενική εκτίμηση που οδήγησε στον υπολογισμό του κέρδους στην παρούσα υπόθεση δεν ήταν εκτίμηση του ακινήτου που διατέθηκεαλλάκατάπολύ ευρύτερου εδαφικούχώρου. Ηεξεύρεση της αξίαςτουακινήτουπουδιατέθηκε μετηδιαίρεση που έγινε, ήταν το αποτέλεσμα συλλογισμού του Εφόρου. Αναπό σπαστοστοιχείο αυτούτουσυλλογισμούήτανη εξομοίωση,από την άποψητης αξίας,των 19οικοπέδων στα οποία διαιρέθηκε μεταγενέστερα τοκτήμα.ΟΈφορος,αφούεισήξεοίδιοςωςσχετικό στοιχείο τον αριθμότων οικοπέδων σταοποίαδιαιρέθηκε τοκτήμαεκτωνυστέρων (ταοποίαείναιαγνώστουεμβαδού, θέ σηςή άλλων χαρακτηριστικών),εκτίμησεότι οεδαφικός χώρος πουδιατέθηκεαντιστοιχούσε σε ορισμένο αδιαίρετο μερίδιο. 1493 Καλλής, Δ. Σωφρονίου ν. Δημοκρατίας
(1996)Κρίνω ότι οΈφοροςδεν έχειτέτοιας μορφής εξουσία. ΟΈφο ροςοφείλει ναενεργεί πάνωστηβάση δοσμένης εκτίμησης καιο καθορισμός του κέρδους με τον πιο πάνω τρόπο, έγινεκαθ' υπέρβασηεξουσίας. Η επιφύλαξη(α) στοάρθρο6δενμπορείνα αναμειχθεί στησυζήτηση,αφούκαιαυτή, προϋποθέτει ορισμένη 5 γενική εκτίμηση από το Κτηματολόγιο. Αν το Κτηματολόγιο λάμβανε υπόψη προσθήκες ή αλλαγές που έγιναν μετά την 1.1.80, οΈφοροςκαθηκόντωςθαεφάρμοζετηνεπιφύλαξη.Από την άλλη,ηεπιφύλαξη ως ερμηνευτικό βοήθημα αναφορικάμε τη ζητούμενη αξία αφορά και πάλιν στο Κτηματολόγιο στο 10 οποίο εναποτίθεταιηευθύνηγιατονκαθορισμό της." Αφού εξέτασα την πιο πάνω απόφαση υιοθετώ το λόγο της (ratio).ΌπωςκαιστηνυπόθεσηΓεωργίου(πιοπάνω)έτσικαιστην παρούσαυπόθεση δεν υπήρχε ενώπιον του Εφόρουγενική εκτίμη- 15 σηαπότο Κτηματολόγιο σε σχέσημεταεπίδικαοικόπεδα.Γιανα βρει το κέρδος ο Έφορος έκαμε ορισμένους υπολογισμούς ενώ σύμφωνα με το άρθρο 6(α)οφείλει να ενεργεί πάνω στη βάσηδο σμένης εκτίμησης. Επομένως με το νακαθορίσει το κέρδος μετον πιοπάνωτρόπο έχειενεργήσει μετρόποαντίθετο προςτοπιο πά- 20 νωάρθρο6 (α)τουΝόμου. Ακολουθεί πως ηεπίδικηαπόφαση πρέπει ναακυρωθεί.Καμιά διαταγήγιαταέξοδα. Η επίδικη απόφαση ακυρώνεται χωρίςέξοδα. 1494