4Α.Α.Δ. • • 7 Ιουνίου, 1996 [ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, Δ/στης] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΠΗΝΕΛΟΠΗΑ. ΠΕΤΣΑ,ΤΟ ΓΕΝΟΣΚΟΥΚΚΙΔΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ, Αιτήτριες, ν. . . . ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΑΙ/Η ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣΛΑΓΟΥΔΕΡΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ (ΑΡ.2), Καθ'ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 521/94) Επίταξη — Φύση— Σκοπόςδημόσιαςωφέλειας — Συνάρτησητης με απαλλοτρίωση— Νόμιμηηεπίταξη στην εξετασθείσα υπόθεση. 5 Οι αιτήτριες προσέβαλαν το διάταγμαεπίταξης της ιδιοκτησίας τους. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτονταςτην προσφυγή,αποφά σισε OTL: 10 15 20 Οι λόγοι στους οποίους βασίζεταιοδικηγόρος τωναιτητριώνκαι τα νομικά σημεία που επικαλείται είναι ταυτόσημα σε γενικές γραμ μές με εκείνα που πρόβαλε στην Πέτσα κΛ. ν.Δημοκρατίας (αρ.1)
(1996)4 Α.Α.Δ. 1485. Στην Πέτσα προσβαλλόταν η εγκυρότητα της απαλλοτρίωσης απότηνΕπιτροπήΔημόσιας ΥγείαςΛαγουδέρων και συναφώςπροςαυτήνηπρογενέστερη απόρριψητηςένστασης τωναι τητριώνεναντίοντηςγνωστοποίησης τηςπρόθεσηςτηςαρχήςναπρο βείστηναπαλλοτρίωση τουκτήματος.Τηςυπόθεσης Πέτσα επελήφθη ο Πρόεδρος του Δικαστηρίου. Το Δικαστήριο συμφωνεί απόλυταμετην απόφασηκαικατάληξη τουΠροέδρουτουΔικαστηρίου. Είναιξεκάθαροότιη επίταξηκρίθη κεαναγκαίαγιατον ίδιοσκοπόδημόσιαςοφέλειας όπωςκαιη απαλ λοτρίωση. Δηλαδή για την κατασκευή, βελτίωση και ανάπτυξηδρό μων της Δημοκρατίας και η επίταξητης ιδιοκτησίας των αιτητριών -1553 Πέτσα κ.ά. ν.Δημοκρατίαςκ.ά. (Αρ. 2)
(1996)επιβαλλόταν γιατηνκατασκευήδρόμου μέσαστο χωριό Λαγουδέρα τηςΕπαρχίαςΛευκωσίας. Ηανάγκηεκτέλεσηςτουέργουκαταφαίνε ταιαπόταστοιχεία τωνφακέλων. Τοδιάταγμαεπίταξηςχρησιμοποιήθηκεστηνπερίπτωσηαυτήσαν παρεμπίπτον μέτρο μέχρι την ολοκλήρωσητου μόνιμου μέτρου της απαλλοτρίωσηςτηςπεριουσίαςτωναιτητριώνπροςπραγμάτωσητου σκοπού για τον οποίο έγινε. ΓιαννούλαΧριστοόονλίόονκ.ά. ν.Κυ πριακήςΛημοκρατίας. 5 10 Η επίταξηείναι εκτελεστικόκαι προσωρινό μέτρο,είναιπροσω ρινή στέρηση της κατοχής, χρήσης και κάρπωσης της ιδιοκτησίας. Ενώ ηαναγκαστική απαλλοτρίωση είναι μόνιμο μέτρο στέρησης της ιδιοκτησίαςγιατουςσκοπούςπουαναφέρονταιστοΣύνταγμακαιμε τηδιαδικασίαπουπροβλέπεταιστησχετικήνομοθεσία. 15 Τα θέματαπουπροσβάλλονται στην παρούσαυπόθεσηαφορούν την ίδιαπεριουσία,τα ίδιαγεγονότακαιτουςίδιουςδιαδίκουςμετην υπόθεσηΠέτσα. Δεδιαπιστώνεταιλόγοςπουναδικαιολογείτηνακύ ρωσηαναφορικάμε την επίταξητης ακίνητης ιδιοκτησίας των αιτη- 20 τριών, που εν πάση περιπτώσει ακολούθησε το διάταγμα απαλλο τρίωσης πουκρίθηκεσαναπόλυτανόμιμο. Ηπροσφυγή απορρίπτεταιμεέξοδα. 25 Αναφερόμενεςυποθέσεις: Χριστοδουλίδου κ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1990)3Α.Α.Δ.
- Προσφυγή. 30 Προσφυγή εναντίον της απόφασης των Καθ' ων η αίτηση να επιτάξουν την ακίνητη ιδιοκτησία των αιτητριών. Στ. Κίττής, για τον Αιτητή. 35 Γ.Στυλιανίδης, Δικηγόρος της Δημοκρατίας,γιατους Καθ'ων η αίτηση. Cur. adv. vult. 40 ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, Δ.: Με την παρούσα προσφυγή οι αιτήτριες ζητούν απότο Δικαστήριο την π ω κάτωθεραπεία,όπως την έχει διατυπώσει ο δικηγόρος τους: 1554 4 Α.Α.Δ. Πέτσα κ.ά. ν.Δημοκρατίας κ.ά. (Αρ. 2) Χατξητσαγγάρης, Δ. "ΔήλωσητουΔικαστηρίου μετην οποίανακηρύσσεται άκυρη και χωρίς νομικό αποτέλεσμα ηΑ.Δ.Π. 512 που δημοσιεύτηκε στις 31.3.94στην επίσημηεφημερίδααναφορικάμετηνεπίταξη ακίνητης ιδιοκτησίας τωναιτητριών." 5 Ταγεγονότα τηςυπόθεσης είναιταακόλουθα.ΤοΑνώτατοΔι καστήριο με απόφαση του ημερομηνίας 9.3.94 στις προσφυγές 509/93και510/93 ακύρωσεδιατάγματααπαλλοτρίωσηςκαιεπίτα ξηςγιατονλόγοότιστοπρακτικόγιατηναπόρριψητης ένστασης 10 ητοπικήαρχήυπέγραψε σανΧωριτική Αρχή καιόχισανΕπιτρο πήΔημόσιας Υγείας. Υστερα απότην ακύρωση των διαταγμάτων απαλλοτρίωσης και επίταξης η Επιτροπή Δημόσιας Υγείας των Λαγουδέρων με 15 επιστολή της ημερομηνίας 23.3.94ζήτησε ναπροωθηθεί εκνέουη διαδικασίατης απαλλοτρίωσης. ΟΔιευθυντής τουΤμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας με επιστολή τουημερομηνίας 28.3.94 ετοίμασε σχέδιο καιπερι20 γραφήτηςακίνητης ιδιοκτησίαςπουπροβλέπετο νααπαλλοτριω θεί καιναεπιταχθεί. ΗΕπαρχιακήΔιοίκηση Λευκωσίας μεεπι στολήτηςημερομηνίας 28.3.94 ζήτησε απότον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Εσωτερικών να προβεί στην δημοσίευση νέας γνωστοποίησης απαλλοτρίωσης καινέου διατάγματοςεπίταξης. 25 ΗΔιοίκηση μεάλληεπιστολήτηςημερομηνίας28.3.94ζήτησεαπό τονκοινοτάρχηΛαγουδέρων νατοιχοκολλήσει σεπερίοπτο μέρος του χωριού, αντίγραφο γνωστοποίησης απαλλοτρίωσης καιδιά ταγμαεπίταξης.ΟκοινοτάρχηςΛαγουδέρων πιστοποίησε ότι στις 5.4.94 τοιχοκόλλησε σεπερίοπτο μέρος τοαντίγραφοτης πιο πά30 νωγνωστοποίησης απαλλοτρίωσης καιδιατάγματος επίταξης. Ηνέαγνωστοποίηση απαλλοτρίωσης καιτονέοδιάταγμαεπί ταξης δημοσιεύθηκαν στην Επίσημη ΕφημερίδατηςΔημοκρατίας με αριθμό2870και ημερομηνία 31.3.94 ωςΔΠ 438και512αντί35 στοιχα. Εναντίοντηςσκοπούμενης απαλλοτρίωσηςυποβλήθηκεένστα ση από την Πηνελόπη Πέτσα, ημερομηνίας 13.4.
- ΗΕπιτροπή Δημόσιας Υγείας Λαγουδέρων εξέτασε την ένσταση σε συνεδρία 40 τηςημερομηνίας 10.11.94καιτηναπέρριψε.Η αιτητριαμεεπιστο λήτηςημερομηνίας 3.5.94 προς τονΔιευθυντή Τμήματος Κτημα τολογίου καιΧωρομετρίας, η οποίακοινοποιήθηκε μεταξύάλλων και στογραφείο τουΕπαρχου Λευκωσίας, τονπληροφόρησε ότι υπέβαλε ένσταση εναντίον τηςπιο πάνω σκοπούμενης απαλλο1555 Χατζητσαγγάρης, Δ. Πέτσα κ.ά. ν.Δημοκρατίας κ.ά. (Αρ.2)
(1996)τρίωσης. Την ίδιαεπιστολή ηαιτητριααπέστειλε καιστον Υπουρ γό Εσωτερικών. Η ΕπαρχιακήΔιοίκηση Λευκωσίας μεεπιστολή της ημερομη νίας 18.11.94 προς τον Γενικό Διευθυντή Υπουργείου Εσωτερι- 5 κών,συμφώνησε μετην απόφασητης Απαλλοτριούσας Αρχήςκαι σύστησεαπόρριψητηςένστασης.Τοαντίγραφοτηςεπιστολής έχει επισυναφθείστην ένστασηπουκαταχωρήθηκε απότουςκαθ' ωνη αίτησηκαι είναι παράρτημα 1 ενώπιον μου. 10 Οι λόγοιστουςοποίουςβασίζεταιοδικηγόροςτωναιτητριώνκαι τανομικάσημείαπουεπικαλείταιείναιταυτόσημασεγενικέςγραμμές με εκείναπουπρόβαλε στην Πέτσαν. Δημοκρατίας(αρ. 1)
(1996)4 Α.Α.Δ.
- ΣτηνΠέτσα προσβαλλόταν ηεγκυρότητα τηςαπαλλο τρίωσης απότην ΕπιτροπήΔημόσιας ΥγείαςΛαγουδέρων καισυνα- 15 φως προς αυτήνηπρογενέστερη απόρριψητης ένστασης των αιτη τριώνεναντίοντηςγνωστοποίησηςτηςπρόθεσηςτηςαρχήςναπροβεί στην απαλλοτρίωση τουκτήματος.ΤηςυπόθεσηςΠέτσα επελήφθη ο ΠρόεδροςτουΔικαστηρίου Γ. Πικής,οοποίοςανάφερεταακόλουθα στιςσελίδες 1486και 1488 τηςαπόφασηςπουδόθηκεσιις315.
- 20 "Με τηνπροσφυγή προσβάλλεται ηεγκυρότητα της απαλ λοτρίωσης (από την ΕπιτροπήΔημοσίας Υγείας Λαγουδέρων) και,συναφώς προςαυτή,η προγενέστερη απόρριψητηςένστα σης των αιτητριών εναντίον της Γνωστοποίησης της πρόθεσης 25 τηςΑρχήςναπροβεί στην απαλλοτρίωση τουκτήματος. Το παράπονο πουσχετίζεται με την ένσταση αφορά την απόρριψητηςσεχρονικό διάστηματοοποίουπερέβαινετις 30 μέρες, αντίθεταπροςτις διατάξειςτουΑρθρου29τουΣυντάγ- 30 ματος.Ηπαρέκλισηστοσημείοαυτόθεραπεύθηκεμετηναπόρ ριψητηςένστασης. Οιλόγοιτηςαπόρριψηςσυναρτώνται μετο εύλογο του Διατάγματος (της μόνης εκτελεστής πράξης),η εγκυρότητα του οποίου αποτελεί το επίδικοθέματηςπροσφυ γής-(βλ.ΑονκάκαιΆλλοιν.Δημοκρατίας
(1990)3Α.Α.Δ. 812, 35 ΣταυρίδηκαιΆλλοι ν. Δημοκρατίας
(1992)3Α.Α.Δ. 303). Δύο είναι οιουσιαστικοί λόγοι γιατους οποίους προσβάλ λεται το Διάταγμα:40 Ο πρώτοςπροκύπτειαπότον ισχυρισμό ότι,μετηδημιουρ γία τουπεζόδρομου,δενπροάγεταιτοδημόσιο συμφέρον,το οποίο επικαλείται η Αρχή, γιατί αυτόςπροορίζεται ναεξυπη ρετήσει μόνο περιορισμένο αριθμό ατόμων, εκείνων που τα 1556 4 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 30 35 40 , Πέτσα κ.ά. ν.Δημοκρατίας κ.ά. (Αρ.2) Χατξητσαγγάρης,Δ. ακίνητα τους εφάπτονταιαυτού. Ισχυρίζονται ότιδεν πρόκει ταιγιαδημόσιο δρόμο,αλλάγιαδίοδο,ηκατασκευήτηςοποί ας σκοπεί αποκλειστικά στην εξυπηρέτηση τωνκατοίκων, τα κτήματατωνοποίων συνορεύουν μεαυτή.Οι καθ' ωνηαίτηση απαντούνότιηκατασκευήτου δρόμου είναι αναγκαία για τη χρήση,όχιμόνοτωνκατόχωντωνκτημάτωνπουκείνται ένθεν και ένθεν του δρόμου, αλλά και γιατηδιακίνηση τουκοινού στοκεντρικό εκείνο τμήματηςκοινότητας. Το δημόσιο συμφέρον συναρτάται με την προαγωγήτων σκοπών για τους οποίους επιδιώκεται η απαλλοτρίωση,που, στην προκείμενη περίπτωση, σχετίζονται μετηβελτίωση του οδικού δικτύου της κοινότητας.Οισκοποί αυτοί δεν περιορί ζονταιστην εξυπηρέτηση τωνκατόχωντωνάμεσαεπηρεαξομένωνκτημάτων,αλλάεκτείνονται στην εξυπηρέτηση τουκοινού, γενικά, μετηδημιουργία πεζόδρομου σεκεντρικό σημείοτης κοινότητας.Δεν έχειτεθεί τίποτε ενώπιον μουτοοποίονα δη μιουργεί αμφιβολίεςωςπροςτηνπροαγωγήτουστόχουαυτού, μέσωτης εκπλήρωσης τουΔιατάγματοςΑπαλλοτρίωσης. Προκύπτει ότιηεκτέλεσητουέργου θα επιφέρει τηβελτίωση του οδικούδικτύουτηςκοινότητας. Ο δεύτερος λόγος, γιατον οποίο προσβάλλεται τοΔιάταγ μα Απαλλοτρίωσης, αφοράτην εξουσία της Χωριτικής Αρχής ναπροβαίνεισεαπαλλοτριώσεις γιατηνκατασκευήδημόσιων δρόμων μέσαστηνκοινότητα. Οι αιτήτριες εισηγήθηκαν ότιμόνογιατηδημιουργίαατρα πών και χωματόδρομων παρέχεται εξουσία σεχωριτική αρχή νααπαλλοτριώνει ακίνητα. Ηένστασητων αιτητριών στο πα ραδεκτό τηςαπαλλοτρίωσης θεμελιώνεται στις διατάξεις του Αρθρου 7
(1)τουπερίΔημοσίαςΥγείας(Χωρίων) Νόμου, ΚΕΦ. 259,όπωςδιαμορφώθηκεμετοΑρθρο3τουΝ 81/63. Σεδύο,τουλάχιστον, προηγούμενες δικαστικές αποφάσεις κρίθηκε ότιη εξουσία τηςχωριτικής αρχήςγιατη διενέργεια απαλλοτριώσεων, για βελτίωσηκαι ανάπτυξητου χωριού,πε ριλαμβάνει καιέργα που αποβλέπουν στηβελτίωσηκαι ανά πτυξη του οδικού δικτύου τηςκοινότητας -(Βλ.Γεωργίου ν. Γενικού Εισαγγελέαςτης Δημοκρατίας
(1990)3 Α.Α.Δ. 1206 καιΣνμεονν.Δημοκρατίας
(1992)4Α.Α.Δ.4438). Συμφωνώμε τηνερμηνείααυτήκαιτηνυιοθετώ.Τοοδικόδίκτυοείναιπρω ταρχικής σημασίας στη βελτίωση των συνθηκών διακίνησης εντός τουχωριού και συμβάλλει στην ανάπτυξη της κοινότη1557 Χατζητσαγγάρης, Δ. Πέτσα κ.ά. ν.Δημοκρατίας κ.ά. (Αρ. 2)
(1996)τας. Δε διαπιστώνω λότο που να δικαιολογεί την ακύρωση του Διατάγματος Απαλλοτρίωσης. 5 Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιμεέξοδα." Συμφωνώ απόλυτα με την απόφασηκαι κατάληξη του Προέ δρου του Δικαστηρίου. EivaLκατά τηγνώμη μουξεκάθαροότι η επίταξηκρίθηκε αναγκαία γιατον ίδιο σκοπό δημόσιας οφέλειας 10 όπωςκαι η απαλλοτρίωση. Δηλαδή για την κατασκευή,βελτίωση και ανάπτυξη δρόμων της Δημοκρατίας και η επίταξη της ιδιο κτησίας των αιτητριών επιβαλλόταν για την κατασκευή δρόμου μέσα στο χωριό Λαγουδέρα της ΕπαρχίαςΛευκωσίας. Η ανάγκη εκτέλεσηςτουέργουκαταφαίνεταιαπό ταστοιχεία των φακέλων. 15 Το διάταγμαεπίταξηςχρησιμοποιήθηκε στην περίπτωση αυτή σαν παρεμπίπτον μέτρο μέχρι την ολοκλήρωση του μόνιμου μέ τρου της απαλλοτρίωσης της περιουσίας των αιτητριών προς πραγμάτωσητουσκοπούγιατον οποίοέγινε. ΓιαννονλαΧρίστο- 20 όονλίδονκ,ά. ν.ΚυπριακήςΔημοκρατίας
(1990)3Α.Α.Δ. 2766. Η επίταξη είναι εκτελεστικόκαι προσωρινό μέτρο, είναιπρο σωρινήστέρηση της κατοχής,χρήσης και κάρπωσης της ιδιοκτη σίας. Ενώ ηαναγκαστικήαπαλλοτρίωση είναι μόνιμο μέτροστέ ρησηςτηςιδιοκτησίαςγιατουςσκοπούςπουαναφέρονταιστοΣύ- 25 νταγμακαι με τη διαδικασίαπου προβλέπεται στη σχετική νομο θεσία. Όπως έχω ήδηαναφέρει τα θέματαπου προσβάλλονται στην παρούσαυπόθεση αφορούντην ίδιαπεριουσία,ταίδιαγεγονότα 30 καιτους ίδιουςδιαδίκουςμετηνυπόθεση 176/95.Δενδιαπιστώνω λόγοπουναδικαιολογεί τηνακύρωση αναφορικά μετην επίταξη τηςακίνητης ιδιοκτησίας των αιτητριών,πουενπάσηπεριπτώσει ακολούθησε τοδιάταγμα απαλλοτρίωσης πουκρίθηκεσαναπόλυ τανόμιμο. 35 Ηπροσφυγή απορρίπτεται με έξοδα. Ηεπίδικηαπόφασηεπι κυρώνεται στην ολότητα της,βάσει του άρθρου 146.4(a)τουΣυ ντάγματος. Ηπροσφυγή απορρίπτεταιμεέξοδα. 1558