4Α.Α.Λ. 14 Ιουνίου, 1996 [ΝΙΚΟΛΑΟΥ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΠΟΝΑ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΑΜΥΝΑΣ, Καθ'ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 500/95) Διοικητικό Δίκαιο — Όργανα — Αρμοδιότητα — Άσκηση αποφασιστι κής αρμοδιότητας — Δυνατότητα άσκησης της με έγκριση απόψεων υφισταμένου οργάνου — Διακρίσεις και συνέπειες. 5 10 Προσφυγή βάσει τον Άρθρου 146 τον Συντάγματος — Έλεγχος αντισυ νταγματικότητας νόμον — Λιενερνείται μόνον όταν αυτό είναι απα ραίτητο για την έκβαση της εκδικαζόμενης υπόθεσης. Ο αιτητής προσέφυγε κατά της μη αποδοχήςτης παραίτησης του απότηθέση του ως μονίμου υπαξιωματικούτουΣτρατού. Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικη απόφαση, αποφάσισε ότι: 15 20 1. Η απλή έκφραση συμφωνίας με τις διατυπωθείσες υπηρεσιακές απόψεις δε συνιστούσε, άσκηση της υπό του νόμου προβλεπόμε νης εξουσίας. Ό,τιαποκομίζεται είναι μάλλον ηεπισφράγιση της κρίσης τρίτου, χωρίς καμιά ένδειξη περί στάθμισης απότον ίδιο τον Υπουργό των στοιχείων και παραγόντωνπου θα μπορούσαν να προσμετρήσουν στη διαμόρφωσηδικής του ανεξάρτητης πρω τογενούς κρίσης. Ανεξάρτητα όμως απόαυτήτην αντίκρυσητου ζητήματος,οι ίδιες περιστάσεις καταδείχνουν πως και αν ακόμα εκληφθεί ότι ο 1669 Κάπονα ν. Δημοκρατίας
(1996)Υπουργός άσκησε όντως αποφασιστική αρμοδιότητα και ότι η ταύτιση του μετιςαπόψειςτου ΓΕΕΦεξυπονοεί τηλήψη αρνητι κής για τον αιτητήαπόφασης,την κατάληξηδεν την υποστηρίζει οποιαδήποτεαιτιολογία.Ταστοιχεία στο φάκελο δεν μπορούσαν ενπροκειμένω νααναπληρώσουντοκενό.Καιτούτοδιότι οιαπό- 5 ψεις τρίτου, ήτοι, του ΓΕΕΦ, παρότι υιοθετήθηκαν από τον Υπουργό, αποτελούσαν τη στάθμιση των δεδομένων από το ΓΕΕΦ, ενώ το εγχείρημα τηςστάθμισης ανήκεστον ίδιο.Αυτή την καίρια διεργασία ο Υπουργός την παρέκαμψε.Αλλωστεστη δια μόρφωση απόψεων επί των οποίων δομήθηκε η κατάληξη του 10 ΓΕΕΦπαρεισέφρησε στοιχείοαπαράδεκτοσεό,τι ενδιέφερε γιατη λήψηδιοικητικής απόφασης.Το ΓΕΕΦέλαβε υπόψη,καθώςανα φέρεται στο έγγραφο ημερομηνίας 17Μαρτίου 1995, καιτο ότιο αιτητής δεν είχε ακόμηεκπληρώσει τις αναληφθείσες συμβατικές του υποχρεώσεις. Σε ποιο βαθμό επέδρασε αυτός ο παράγοντας 15 δεν μπορεί κανείς νατοεικάσει. Τοαποτέλεσμα πάντωςείναι ότι ηόποιααιτιολογία - ανθεωρηθεί ότιυπήρξε- καθίστατομεμπτή. 2. Ηεπίδικη απόφασηπρέπει να ακυρωθεί. Με αυτήτην κατάληξη παρέλκει ηεξέτασητουεγερθέντος θέματος αντισυνταγματικότη- 20 τας εφόσον, όπως είναι νομολογημένο, δεν είναι απαραίτητηγια την έκβασητης υπόθεσης. Ηπροσφυγή επιτυγχάνειμεέξοδα. 25 Αναφερόμενες υποθέσεις: ParpasandOthers v.Republic
(1986)3 C.L.R. 508, MobilOil (Cyprus) Ltd v. ΔημοτικούΣυμβονλίονΑάρνακας
(1991)4 30 ΑΛΛ. 3270, Παπαναγιώτου ν. Υπονργον Εμπορίουκαι Βιομηχανίας κ.ά.
(1990)3 ΑΛΛ. 571. 35 Προσφυγή. Μετην παρούσαπροσφυγήπροσβάλλεται ηαπόφασητων Καθ' ων η αίτηση με την οποία απέρριψαν το αίτημα του αιτητή όπως του επιτραπεί να παραιτηθεί. Σ. Οικονομίδης, για τον Αιτητή. Α. Χριστόφορου, Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας,γιατους Καθ' ων 1670 40 4 Α.Α.Δ. Κάπονα ν.Δημοκρατίας η αίτηση. Cur.adv. vuit. 5 ΝΙΚΟΛΑΟΥ,Δ.: Ο αιτητής υπηρετεί ως μόνιμος υπαξιωματι κός τουΣτρατούτηςΔημοκρατίας.Στις 8Φεβρουαρίου 1995υπέ βαλε,ιεραρχικά,αναφοράμετηνοποίαζητούσε απότον Υπουργό Αμυνας έγκρισηγιαπαραίτηση.Τοάρθρο 19τουπερίΣτρατούτης ΔημοκρατίαςΝόμουτου 1990 (όπως τροποποιήθηκε)προνοεί, σε 10 ό,τι εδώενδιαφέρει,ταεξής: "19
(1)15
(2)Υπαξιωματικός οποιουδήποτεβαθμούκαι Οπλίτης δενδύ ναται να παραιτηθεί παρά μόνο κατόπιν έγκρισης του Υπουργού και νοουμένου ότι έχει υπηρετήσει στο Στρατό δεκαπέντετουλάχιστο χρόνια. 20
(3)Παρά τις πρόνοιες των εδαφίων
(1)και
(2),αντο Υπουρ γικό Συμβούλιο ήοΥπουργός, όπως θαήτανη περίπτωση, έχει ισχυρούς λόγους ναπιστεύει ότι θαπρέπει να επιτρα πεί σε Αξιωματικό ήΥπαξιωματικό ήΟπλίτη ναπαραιτη θεί πριν από τη συμπλήρωση δεκαπέντε τουλάχιστο χρόνων υπηρεσίας στο Στρατό,δύναται, με πλήρως αιτιολο γημένη απόφασητου,να αποδεχθείτο αίτηματου για πα ραίτηση." 25 Το αίτημα δεν έγινε δεκτό. Οπότε ακολούθησε η παρούσαπρο30 σφυγή με την οποία επιδιώκεται η ακύρωση της απόφασης του Υπουργού ημερομηνίας 6Απριλίου
- Ηεικόναπρέπεινασυμπληρωθεί μετηνπαράθεσηκάποιωνλε πτομερειών αναφορικά με τις εξελίξεις. Ο αιτητής ενδιαφέρθηκε 35 για τη θέσητο
- Κατόπιν επιτυχίας σε εξετάσεις του Υπουρ γείου Αμυνας διορίστηκε, στις 4Νοεμβρίου 1991,δοκιμαστικάως οπλίτης και στάληκε γιαδιετή φοίτηση στη Σχολή Μόνιμων Υπα ξιωματικών Ναυτικούτης Ελλάδας, ως υπότροφος της Κυπρια κήςΔημοκρατίαςμεγραπτήσυμφωνίαδυνάμει τηςοποίαςόφειλε 40 ακολούθως να επιστρέψει αμέσως στην Κύπροκαινα υπηρετήσει επιμελώς γιαπερίοδοτεσσάρωνχρόνων,μετοβαθμόλοχία.Ρήτρα προέβλεπε για αποζημίωση σε περίπτωση αθέτησης της συμφω νίας απότον αιτητή.Στις 22 Οκτωβρίου 1993, αμέσως μετά την αποφοίτησητουκαικατόπιναπόφασης του Υπουργικού Συμβου1671 Νικολάου,Δ. Κάποναν.Δημοκρατίας
(1996)λίουδιορίστηκε ναυπηρετήσει ωςκελευστήςπουείναι στο Ναυτι κό βαθμόςαντίστοιχος του λοχία. Από την ίδιαημερομηνία απο σπάστηκε για υπηρεσία στην Εθνική Φρουρά και τοποθετήθηκε στηΝαυτικήΒάση Ζυγίου.Έκτοτεαπασχολήθηκεκυρίως ωςδια χειριστής του Κέντρου Ψυχαγωγίαςτης Μονάδοςτου. 5 Σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα ο αιτητής διαπίστωσε ότι ο μισθός του δεν επαρκούσε γιατις ανάγκεςτουαλλάκαιότι αδυνατούσε να προσαρμοστεί στο στρατιωτικό περιβάλλον. Στην αναφορά του για έγκριση προς παραίτηση,διατύπωσε τους λό- 10 γους ως εξής: "α.Ομισθός μουσεσυνάρτηση μετιςυποχρεώσεις πουαντιμε τωπίζωστην προσωπικήμουζωή(είμαιαρραβωνιασμένος) δεν είναι ικανοποιητικός. 15 β. Μετάπάροδονενός έτουςσυνεχούς υπηρεσίαςστον στρατό διαπίστωσαότιδεν είμαισεθέσηνααντεπεξέλθωστις απαι τήσεις της στρατιωτικής κοινωνίας, γεγονός που μεκατα πιέζει ψυχολογικά με αποτέλεσμα την δημιουργία προβλη- 20 μάτων στην προσωπική μου ζωή." Το αίτημα εξετάστηκε κατάπρώτον από τον ΔιοικητήΝαυτι κού.Ο οποίος ακολούθως διαβίβασετην αναφοράστο ΓΕΕΦ μα ζί με την άποψητης Διοίκησης Ναυτικούεπ' αυτής.Στο σχετικό 25 έγγραφο,ημερομηνίας 2 Μαρτίου 1995, εκτίθενται ταεξής: "Η ΔΝ αφού μελέτησε τα προβαλλόμενα στην αναφορά του προβλήματακαιέχονταςυπόψη: 30 Τααναφερθέντα κατά τηνδιάρκειαακρόασηςτουαπότον Δι οικητή Ναυτικού, Τογενικώτερο πρόβλημαέλλειψηςτεχνικού μόνιμου προσωπι κούπουαντιμετωπίζει η ΔΝιδιαίτερασεκατώτεραστελέχη 35 δεν συνηγορεί γιατην ικανοποίησητουαιτήματοςτου." Το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Φρουράςμε τησειρά τουδιαβίβασε τηναναφοράστοΥπουργείοΑμυνας και,μεέγγραφοημερομηνίας 40 17 Μαρτίου 1995, αφούπαρέθεσετασχετικά στοιχεία, εισηγήθηκε όπωςτο αίτημαμηεγκριθεί.Τομέρος τουεγγράφουπου ενδιαφέ ρει έχειως εξής: 1672 4 Α.Α.Δ. Κάπονα ν.Δημοκρατίας Νικολάου, Δ. "2. Οπιο πάνω Υπξκός: 5 α. Προσλήφθηκε στο Στρατότης Δημοκρατίας την 22-10-93 μετάαπό δύο
(2)χρόνια φοίτησης τουστηΣΜΥΝ Ελλάδος καιυπηρετεί στη ΝΒΖόπου εκτελείτακαθήκοντα του Δχστή ΚΨΜ. β. Δεν έχει συμπληρώσει τον προβλεπόμενο με το (β) σχετικό χρόνο παραμονήςστην ΕθνικήΦρουρά(15 χρόνια). 10 15 3. Το ΓΕΕΦ αφού έλαβε υπόψη τις σοβαρές ελλείψεις που αντιμετωπίζει ηΕθνικήΦρουράσεκατώτερα στελέχη, τους λόγους για τους οποίους ζητάπαραίτησηο παραπάνω, κα θώςκαι το ότι δεν έχει συμπληρώσει τις ανηλειμμένες υποχρεώσεις του σ' αυτήν, δεν συμφωνεί για την έγκριση της παραίτησηςτου." Με βάση το περιεχόμενο αυτού του εγγράφου, λειτουργός του Υπουργείου Αμυνας ετοίμασε συνοπτικό υπηρεσιακό σημείωμα 20 εντός του φακέλου του αιτητή το οποίο, την 29 Μαρτίου 1995, υποβλήθηκε στον Υπουργό για ενημέρωση και λήψηαπόφασης. Στις6Απριλίου 1995, οΥπουργός έθεσεστοκάτωμέρος τουυπη ρεσιακού σημειώματος ταεξής: "Συμφωνώ μεαπόψεις ΓΕΕΦ." Η απορριπτική κατάληξη γνωστοποιήθηκε στον αιτητή ιεραρχικά 25 στις 17Απριλίου 1995 όταντουδόθηκεαντίγραφοεπιστολής ημε ρομηνίας 11Απριλίου 1995 στηνοποίααναφερότανότι"ο Υπουρ γός Αμυνας, αφού έλαβε υπόψη τα περιστατικά της περίπτωσης αποφάσισενα μην εγκρίνει τοαίτημα". 30 Οσυνήγορος τουαιτητήπροέβαλεδύολόγους γιαακύρωσητης απόφασης.Οπρώτοςέχειδύοσκέλη.Πουείναιότιηαπόφασηστε ρείται αιτιολογίας και ότι εν πάση περιπτώσει λήφθηκαν υπόψη παράγοντες άσχετοι, ήτοι,ησύμβαση εργοδότησης για τακτήχρο νικήπερίοδοόπωςκαιη έλλειψη τεχνικού προσωπικού στο οποίο 35 όμως δεν ανήκεο αιτητής.Υπενθυμίζω όμως ότι αυτότο δεύτερο το προέβαλε μόνο η Διοίκηση Ναυτικού όχι και το ΓΕΕΦ με τις απόψεις τουοποίου συμφώνησε ο Υπουργός. Μετον δεύτερο λό γοτέθηκευπόαμφισβήτησηη συνταγματικότητα τηςπρόνοιαςτου νόμου ηοποία θέτει την παραίτησηυπό την αίρεση εξασφάλισης 40 έγκρισης. Και τούτο διότι, κατά τον συνήγορο, ηγενικότητα της πρόνοιας,χωρίς εξειδίκευση συγκεκριμένων καταστάσεων που θα μπορούσαν ναδικαιολογήσουν έστω γιακάποιοδιάστηματονπε ριορισμό τουδικαιώματοςαπασχόλησης,αντίκειταιστο Αρθρο 25 τουΣυντάγματος. 1673 Νικολάου, Δ. Κάποναν.Δημοκρατίας
(1996)Εγείρεταικατ' αρχήνζήτημααναφορικάμετοκατάπόσοηαπό τον Υπουργό γενική έκφραση συμφωνίας με τις απόψεις του ΓΕΕΦαποτελούσε άσκησηαποφασιστικήςαρμοδιότητας.Αυτό το ζήτημαεξετάστηκε απότονΠική,Δ.(όπωςήταντότε)στηνParpas and Others v. Republic
(1986)3 C.L.R. 508 και Mobil Oil 5 (Cyprus)Ltdv.ΔημοτικούΣυμβουλίουΛάρνακας
(1991)4Α.Α.Δ. 3270,όπωςκαιαπότονΝικήτα,Δ.στηνΠαπαναγιώτον ν. Υπουρ γού ΕμπορίουκαιΒιομηχανίας κ.ά.
(1990)3Α.Α.Δ. 571. Η ακό λουθη περικοπή είναι απότηναπόφασηστην Mobil Oil Cyprus Ltd (ανωτέρω)στην οποίαγίνεται αναφοράκαισας άλλεςδύο: 10 "Η αρχήηοποίαπροκύπτειαπότιςαποφάσειςParpasκαι Παπαναγιώτον μπορεί να διατυπωθεί ως εξής: Ηδιοικητική αρμοδιότητα πρέπει ναασκείται κυριαρχικά από τηναρχήή όργανο στο οποίο εναποτίθεται απότο νόμο 15 Απλή έγκριση τωνσυστάσεων υφισταμένου οργάνου χωρίς η ιδίαηαρμόδιααρχήνααντιμετωπίσει τηνεπίλυσητουθέματος απολήγει σε απεμπόληση και όχι άσκηση κυριαρχικής εξου σίας." : 20 Στην Παπαναγιώτου (ανωτέρω) ο Νικήτας, Δ.πρόσθεσε εναλλα κτικάκαιμιαάλλη σημαντικήδιάστασηστην οποίαεπίσηςγίνεται αναφορά στην Mobil Oil (Cyprus) Ltd (ανωτέρω).Πουείναιότι ακόμακαιαν μετηνπροσυπογραφήτηςάποψηςυφισταμένουθε ωρηθεί ότι λήφθηκε αρμοδίως απόφαση, μιατέτοια απόφασηΘα 25 ήταν,καθώςτηνχαρακτήρησε,απογυμνωμένηκάθεαιτιολογίας. Στην προκείμενη περίπτωση - όπως καιστις περιπτώσεις στις οποίες αναφέρονται οι ανωτέρω αποφάσεις - η απλή έκφραση συμφωνίας μετιςδιατυπωθείσες υπηρεσιακές απόψεις δενσυνι- 30 στούσε,καθώς μου φαίνεται, άσκησητης υπότου νόμου προβλε πόμενης εξουσίας. Ό,τιαποκομίζεταιείναι μάλλονηεπισφράγιση της κρίσης τρίτου,χωρίς καμιά ένδειξη περί στάθμισης από τον ίδιο τον Υπουργό των στοιχείων καιπαραγόντων πουθαμπο ρούσαν να προσμετρήσουν στηδιαμόρφωσηδικής του ανεξάρτη- 35 της πρωτογενούς κρίσης. Ανεξάρτητα όμως από αυτήτηναντίκρυση τουζητήματος,οι ίδιες περιστάσεις καταδείχνουνπωςκαιανακόμαεκληφθεί ότι ο Υπουργός άσκησε όντως αποφασιστική αρμοδιότητα και ότι η 40 ταύτισητου μετιςαπόψειςτου ΓΕΕΦεξυπονοεί τηλήψη αρνητι κής γιατοναιτητήαπόφασης,τηνκατάληξηδεντηνυποστηρίζει οποιαδήποτε αιτιολογία.Ταστοιχεία στοφάκελο δεν μπορούσαν ενπροκειμένωνααναπληρώσουντοκενό.Καιτούτοδιότιοιαπό1674 4 Α.Α.Δ. Κάπονα ν.Δημοκρατίας Νικολάου,Δ. .ψεις τρίτου, ήτοι, του ΓΕΕΦ, παρότι υιοθετήθηκαν από τον Υπουργό, αποτελούσαν τη στάθμιση των δεδομένων από το ΓΕΕΦ,ενώτοεγχείρηματης στάθμισης ανήκεστον ίδιο.Αυτή την καίρια διεργασία ο Υπουργός την παρέκαμψε.Αλλωστε στηδια5 μόρφωση απόψεων επί των οποίων δομήθηκε η κατάληξη του ΓΕΕΦπαρεισέφρησε στοιχείο απαράδεκτοσεό,τι ενδιέφερε γιατη λήψη διοικητικής απόφασης. Το ΓΕΕΦέλαβε υπόψη,καθώςανα φέρεταιστο έγγραφοημερομηνίας 17 Μαρτίου 1995, και το ότι ο αιτητής δεν είχε ακόμηεκπληρώσει τις αναληφθείσες συμβατικές 10 του υποχρεώσεις. Σε ποιο βαθμό επέδρασε αυτός οπαράγοντας δεν μπορείκανείςνατοεικάσει.Τοαποτέλεσμα πάντως είναι ότι ηόποιααιτιολογία - ανθεωρηθεί ότι υπήρξε - καθίστατομεμπτή. Για τους λόγους που εξέθεσα, η επίδικη απόφασηπρέπει να 15 ακυρωθεί. Μεαυτή τηνκατάληξηπαρέλκειηεξέταση του εγερθέντοςθέματοςαντισυνταγματικότηταςεφόσον,όπωςείναι νομολογημένο,δεν είναι απαραίτητηγιατην έκβασητηςυπόθεσης. 20 Ηεπίδικη απόφασηημερομηνίας6Απριλίου 1995ακυρώνεται. Επιδικάζονται υπέρ του αιτητήέξοδα ταοποίανα υπολογιστούν απότον Πρωτοκολλητή. Η επίδικηαπόφασηακυρώνεταιμε έξοδα. > 1675