4 Α.Α.Δ. 19Ιουνίου, 1996 [ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ/στής1 ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΣ ΞΕΝΟΦΩΝΤΟΣ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΑΜΥΝΑΣ, Καθ' ων ηαίτηση (Υπόθεση Αρ. 971/95) Στρατός τηςΔημοκρατίας — Αξιωματικοί — Εθελοντική αφυπηρέτηση — Καν.52 -54Α τηςΚ.Δ.Π. 90/90— Περιστάσεις τηςαιτηθείσης και μη εγκριθείσης εθελοντικής αφνπηρέτησης στην κριθείσα περίπτωση — Κακή εφαρμογή τωνΚανονισμών. 5 Προσφυγήβάσει τουΆρθρου 146τουΣυντάγματος—Λόγοι ακυρώσεως — Έλλειψηαιτιολογίας— Αοριστία παραμέτρων ασκήσεωςδιακρι τικής ευχέρειας στην κριθείσα περίπτωση — Περιστάσεις και συνέ πειες. 10 Ο αιτητής προσέφυγε κατάτης μη εγκρίσεως του αιτήματοςτου για εθελοντική αφυπηρέτησηαπότο Στρατόπου οφειλόταν κυρίως στογεγονός ότι οαιτητήςήδη βρισκότανσεπαράτασητηςυπηρεσίας τουκαιεπιπρόσθετακαιηπαράτασηαυτήέληγε σύντομα. 15 Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικηαπόφαση, αποφάσισεότι: 20 Ενώηκρίση εδώπως"δεν θαπρέπεινατου επιτραπείνααφυπηρετήσει εθελοντικά" υποδηλώνει άσκηση διακριτικής εξουσίας, δεν καταγράφονται τα στοιχεία που συνυπολογίστηκαν. Η παραπομπή σταδεδομένα της περίπτωσης είναι γενική καιαόριστηκαιτοδικα στήριο θαενεργούσε εκτόςτηςδικαιοδοσίαςτουανπροέβαινεστους όποιουςσυλλογισμούς θαέκρινεότιδικαιολογούσανταπεριστατικά. 1707 Ξενοφώντος ν.Δημοκρατίας
(1996)Όπως υπερβαίνει καιτορόλο της γραπτήςαγόρευσης ηπερίληψησ' αυτή σκέψεων αναφορικάμετογιατί αίτηματέτοιας μορφής,κάτω απότις δοσμένες συνθήκες,θαέπρεπενααπορριφθεί.Πολύ λιγότερο όταν οΥπουργός παραπέμπεικαιστη συμβουλή τηςΝομικής Υπηρε σίαςτηςΔημοκρατίας.Η συμβουλήαυτήεπικρότησετηνάποψηπωςη 5 αναφοράτουαιτητήδενικανοποιούσετιςπροϋποθέσειςπουθέτουνοι Κανονισμοί και αναδύεταιωςεπιπρόσθετο ερωτηματικό ποιαακρι βώςήτανηκρίσητου Υπουργού. Θεώρησεότι ήτανανεφάρμοστοιοι Κανονισμοί όπως υποδηλώνει ηνομική συμβουλή οπότε δεθαμπο ρούσενα θεωρηθεί ότι άσκησεδιακριτικήεξουσία ήτοαντίθετο. 10 Είναιορθήόμωςκαιη επισήμανση τουαιτητήσεσχέσημετηναρ μοδιότητα που οι Κανονισμοί αναθέτουνστον ΑρχηγότηςΕθνικής Φρουράς. Σύμφωνα μετον Κανονισμό 52
(2)οΑρχηγός "εκτιμάτην περίπτωση κυρίως απότην άποψητων αναγκώντης υπηρεσίας και 15 προωθεί την αναφορά στον Υπουργό μεπρότασηγιααποδοχήή όχι τουαιτήματοςτουΑξιωματικού. Δενυπάρχειαυτήηοφειλόμενηκα τάτον Κανονισμό εκτίμηση τουΑρχηγού στοδιοικητικό φάκελο. Με τοερυθρό 19οΥπαρχηγός τηςΕθνικήςΦρουράςαπλώςδιαβιβάζειτα σχετικά έγγραφαστο Υπουργείο Αμυνας καιπαρακαλεί "γιατηνκα- 20 τά τηνκρίση σας απόφαση". Ηαναφορά της επιστολής του Υπουρ γείου Αμυνας προςτο Γενικό Εισαγγελέα στην άποψηκαιτουΓΕΕΦ δεν μπορεί ναθεωρηθεί ότιπληροί τοκενό. Ούτως ήάλλως δε συνι στάεκτίμηση σύμφωνα μετην απαίτηση του Κανονισμού αλλάάπο ψηπάνωστονομικό θέματης εμβέλειας των Κανονισμών. 25 Ηπροσφυγή επιτυγχάνει μεέξοδα. Προσφυγή. 30 Προσφυγή εναντίον της απόφασης του Υπουργού Άμυνας με την οποίααπορρίφθηκετοαίτηματου αιτητήγια εθελοντική αφυ πηρέτηση. Σ. Οικονομίδης, γιατονΑιτητή. 35 Α. Χριστόφορου, Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας,γιατους Καθ' ων ηαίτηση. Cur. adv. wit. 40 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ.: Μεβάσητους Κανονισμούς 52 - 54Α των περί Αξιωματικών του Στρατούτης Δημοκρατίας (Διορισμοί, Ιεραρχία, Προαγωγές,και Αφυπηρετήσεις) Κανονισμοί του1990, 1708 4 Α.Α.Δ. 5 Ξενοφώντος ν.Δημοκρατίας Κωναπαντινίδης, Δ. ΚΛΠ 90/90όπως τροποποιήθηκαν ειδικά από την ΚΔΠ 177/95, Αξιωματικός Πρώτης Σειράς, υπό προϋποθέσεις που καθορίζο νται "μπορεί να αφυπηρετήσει εθελοντικά". Οπότε θαπροάγεται στον επόμενο βαθμό την ημέρα που προηγείται της ημερομηνίας της εθελοντικής αφυπηρέτησής του. Ο αιτητής διορίστηκε στο Στρατό της Δημοκρατίας την 1.12.1961 καιως λοχαγός,βαθμότονοποίοκατείχεαπό 1 Σεπτεμ βρίου 1990, θαέπρεπενααφυπηρετήσει υποχρεωτικά,λόγωορίου 10 ηλικίας, την 1Αυγούστου 1993. Με αναφοράτου πριν απότην αφυπηρέτηση του, ζήτησε παράταση της υπηρεσίας του για δυο ακόμα χρόνια ηοποίακαι εγκρίθηκε απότο Υπουργικό Συμβού λιο για λόγους δημοσίου συμφέροντος. Κατάτηδιάρκειατης παραταθείσαςυπηρεσίας του,ο αιτητής αφούπροάχθηκε σεΤαγμα15 τάρχη, υπέβαλε και δεύτερο αίτημα για παράτασητης υπηρεσίας του.Την απόρριψηαυτούτουαιτήματοςδιαδέχθηκεαναφοράτου αιτητή, ημερομηνίας 13 Ιουλίου 1995, με την οποία ζητούσε να αφυπηρετήσει εθελοντικά σύμφωνα μετιςδιατάξειςτων πιοπάνω Κανονισμών. Οαιτητής θααφυπηρετούσε υποχρεωτικά την 1 Αυ20 γούστου 1995 καιήδη βρισκόταν σεπροαφυπηρετικήάδεια.Οαιτητήςπληροφορήθηκε τηναπόρριψητουαιτήματοςτου μετηνπιο κάτω επιστολή εκ μέρους του Γενικού Διευθυντή του Υπουργείου Αμυνας, ημερομηνίας 7Σεπτεμβρίου 1995: 25 30 "Έχωοδηγίες νααναφερθώστην αναφοράσας με ημερομηνία 13.7.1995μετην οποία ζητούσατε να αφυπηρετήσετε εθελοντι κάαπότηθέση σας, σύμφωναμετιςδιατάξειςτου Κανονισμού 54Α
(1)των περί Αξιωματικών του Στρατού της Δημοκρατίας ισχυόντων Κανονισμών, που δημοσιεύτηκαν στην Επίσημη ΕφημερίδατηςΔημοκρατίας με αρ.2982στις23.7.1995, καινα σας πληροφορήσω ότι ταπεριστατικά της περίπτωσης σας τέ θηκαν ενώπιον του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας ο οποίος γνωμοδότησε ότι το αίτημα σας δεν μπορεί να ικανο ποιηθεί. 35 2. Ενόψει τούτου η αναφορά σαςδενήτανδυνατόνατύχειπε ραιτέρω εξέτασης." Φυσιολογικά ο αιτητής θεώρησε πως ηπιο πάνω επιστολή εν40 σωμάτωνε τηναπόφαση πουλήφθηκε καιδιατύπωσε ισχυρισμούς για λόγους ακυρότητας με επίκεντρο ό,τι εμφανιζόταν ως το πε ριεχόμενο και η αιτιολόγηση της. Ήταν καθήκον του Υπουργού Αμυνας να ασκήσει διακριτική εξουσία ο ίδιος και δεν ήταν επι τρεπτόναυποκατασταθείηδικήτουκρίση μετηγνώμη τουΓενι1709 Κωνσταντινίδης, Α. Ξενοφώντος ν.Δημοκρατίας
(1996)κού Εισαγγελέα. Η θεώρησηαπόΛειτουργότουΥπουργείου Αμυ ναςπωςηγνωμάτευση του Γενικού Εισαγγελέα σφράγιζετηντύχη του αιτήματοςτουέτσιώστεναανακοπείη προώθησητουγιαλή ψη απόφασηςαπότον αρμόδιοΥπουργό και εν συνεχεία,ανάλο γα με το ποια θαήταναυτή,απότο Υπουργικό Συμβούλιο,ήταν 5 παράνομη.Ενπάσηπεριπτώσει,ηαπόρριψητουαιτήματοςτουμε τον πιο πάνωτρόποήταναναιτιολόγητη αφούηγνωμάτευση του Γενικού Εισαγγελέα στην οποία παραπέμπει περιοριζόταν στη διατύπωσητης γενικής θέσης ότι "εν όψει των προνοιών τωνΚα νονισμών στους οποίους αναφέρεσθε και των δεδομένων της πε- 10 ρίπτωσής του Ταγματάρχη Ξενοφώντος, ορθά θεωρήθηκε ότι το αίτημα του για εθελοντική αφυπηρέτησηδεν μπορεί ναικανοποι ηθεί". Πρέπεινασημειωθεί πωςτοΥπουργείο Αμυνας, μεεπιστο λήημερομηνίας 8 Αυγούστου 1995, είχεζητήσει νομική συμβουλή αναφορικά με το ανήτανορθήηάποψητου ΓΕΕΦαλλά και του 15 ίδιουτου Υπουργείου Αμυνας ότιηαναφοράτου αιτητήδενικα νοποιούσε τις προϋποθέσεις των Κανονισμών δεδομένου ότιυπη ρετούσε με παράταση του ορίου ηλικίας υποχρεωτικήςαφυπηρέτησής του και μόνο ελάχιστες μέρες υπολείπονταν γιανααφυπη ρετήσει. 20 Ηαγόρευση γιατους καθ*ωνη αίτηση εμφανίζει τον Υπουργό Αμυνας να έχει επιληφθεί του αιτήματος και να έχει κρίνει πως αυτόδεν μπορούσε ναγίνει αποδεκτό.Εντούτοις,ταεπιχειρήμα τα του αιτητή όπως τα ανέπτυξε στη γραπτή του αγόρευση πως 25 πληρούσε όλες τις προϋποθέσεις που έθεταν οι Κανονισμοί και πως δενυπήρχετίποτε είτεστο κείμενο των Κανονισμών είτε στο πνεύμα τους που να απέκλειε την εθελοντική αφυπηρέτησητου, δεν απαντήθηκαν. Σημειώνεται μόνο πως το Υπουργείο Αμυνας "έχειτηνάποψηότιηπερίπτωσητουαιτητήδενκαλύπτετοαπότις 30 διατάξεις του προαναφερθέντος Κανονισμού 54(A) ...". Οι καθ' ων ηαίτηση υπέδειξαν πωςη απλήαναφοράγια εθελοντική αφυ πηρέτησηδενσυνεπάγεται ικανοποίησητουαιτήματοςκαιπωςτο θέμαεμπίπτειστηδιακριτικήεξουσίατουΥπουργού. Κατάτηνει σήγηση τους τα περιστατικά αναδεικνύουν ως ορθώς ασκηθείσα 35 αυτήτηδιακριτική εξουσία. Η απορία του αιτητή, όπως αυτή διαφαίνεται μέσα από τις γραμμέςτηςαπαντητικήςαγόρευσης του,αναφορικάμετοσυμβα τό τηςάποψηςγιαάσκησηδιακριτικήςευχέρειας καιτουπεριεχο- 40 μενού της επιστολής ημερομηνίας 7Σεπτεμβρίου 1995 είναιδικαι ολογημένη αλλά, όπως θα καταφανεί,αυτά δεν έχουν σημασία. Πριν αναφερθώ όμως στη σύγχυση που εμφανώς προκλήθηκε, όπως την αποκαλύπτειο φάκελος,συνοψίζω και τους διαζευκτι1710 4Α.Α.Δ. Ξενοφώντος ν. Δημοκρατίας Κωνσταντινίδης, Δ. κούς ισχυρισμούς τουαιτητή. Καιεφόσονηαπόφασηπουλήφθη κε ήταντο αποτέλεσμα άσκησης διακριτικής εξουσίας, αυτή ήταν αναιτιολόγητη. Ο χρόνος της αφυπηρέτησής του είναι στοιχείο άσχετο αφούοι Κανονισμοί δεν Θέτουν τέτοιας μορφής περιορι5 σμό.Τοκύριοκριτήριο,σύμφωναμετονΚανονισμό52
(2),είναιοι ανάγκες της υπηρεσίας οι οποίες σε πρώτο στάδιο εκτιμούνται από τον Αρχηγότης Εθνικής Φρουράς. Συναφώςυπάρχουνερω τηματικά ως προςτοανοΑρχηγόςτης Εθνικής Φρουράςάσκησε καιανναι μεποιοτρόποτηδικήτουαρμοδιότηταγιαυποβολήει10 σήγησης προς τον Υπουργό για αποδοχήήαπόρριψητουαιτήμα τος. Ο διοικητικός φάκελλος δείχνει πως πράγματι το θέμα είχε αχθείενώπιον του Υπουργού Αμυνας. Στοερυθρό 24διαβάζουμε 15 τηχειρόγραφηαπόφαση του: 20 "Αφού μελέτησα την αναφορά και όλα τα δεδομένα της περί πτωσης του Τχη Ξενοφώντος Δήμου, περιλαμβανομένης και της συμβουλής της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας,κρίνω ότι ηπερίπτωση του Αξιωματικού αυτού δεν είναι τέτοια που θαπρέπει νατου επιτραπείνααφυπηρετήσει εθελοντικά." Ενώηκρίση πως"δενθαπρέπεινατουεπιτραπείνα αφυπηρε τήσει εθελοντικά" υποδηλώνει άσκηση διακριτικής εξουσίας, δεν 25 καταγράφονταιτα στοιχεία που συνυπολογίστηκαν. Η παραπο μπήσταδεδομένατηςπερίπτωσης είναιγενικήκαιαόριστηκαιθα ενεργούσα εκτόςτηςδικαιοδοσίαςμουανπροέβαιναοίδιος στους όποιους συλλογισμούςθαέκριναότι δικαιολογούσαν ταπεριστα τικά. Όπως υπερβαίνει καιτο ρόλοτηςγραπτήςαγόρευσης η πε30 ρίληψη σ' αυτή σκέψεων αναφορικά με το γιατί αίτημα τέτοιας μορφής,κάτω απότις δοσμένες συνθήκες, θαέπρεπε νααπορρι φθεί. Πολύ λιγότερο όταν ο Υπουργός παραπέμπεικαι στη συμ βουλή της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας. Ησυμβουλή αυ τή επικρότησε την άποψη πως ηαναφοράτου αιτητή δεν ικανο35 ποιούσε τις προϋποθέσεις πουθέτουν οι Κανονισμοί και αναδύε ται ως επιπρόσθετο ερωτηματικό ποιαακριβώςήτανηκρίση του Υπουργού. Θεώρησεότιήταν ανεφάρμοστοι οι Κανονισμοί όπως υποδηλώνει η νομικήσυμβουλή οπότεδενθαμπορούσε ναθεωρη θεί ότι άσκησε διακριτικήεξουσία ή τοαντίθετο; 40 Είναι ορθήόμως καιηεπισήμανση του αιτητήσε σχέσημετην αρμοδιότητα που οι Κανονισμοί αναθέτουν στον Αρχηγό της Εθνικής Φρουράς. Σύμφωνα με τον Κανονισμό 52
(2)ο Αρχηγός "εκτιμά την περίπτωση κυρίως απότην άποψητων αναγκώντης 1711 Κωνσταντινίόης, Δ. Ξενοφώντος ν.Δημοκρατίας
(1996)υπηρεσίας καιπροωθεί την αναφορά στον Υπουργό μεπρόταση γιααποδοχήήόχι τουαιτήματοςτου Αξιωματικού". Δενυπάρχει αυτή η οφειλόμενη κατάτον Κανονισμό εκτίμηση του Αρχηγού στο διοικητικό φάκελο.Μετο ερυθρό 19ο Υπαρχηγός της Εθνι κής Φρουράςαπλώς διαβιβάζειτα σχετικά έγγραφαστο Υπουρ- 5 γείο Αμυνας καιπαρακαλεί"για την κατάτηνκρίση σας απόφα ση". Ηαναφορά της επιστολής του Υπουργείου Αμυνας προς το Γενικό Εισαγγελέα στηνάποψηκαιτου ΓΕΕΦ,όπωςτην έχωήδη παραθέσει,δεν μπορεί ναθεωρηθεί ότι πληροί το κενό. Ούτως ή άλλωςδενσυνιστά εκτίμησησύμφωναμετηναπαίτησητουΚανό- 10 νισμού αλλάάποψη πάνωστονομικό θέματης εμβέλειαςτων Κα νονισμών. Για το λόγο αυτό αλλά και επειδή η προσβαλλόμενη απόφαση αποβαίνει αναιτιολόγητη,η προσφυγή επιτυγχάνει, με έξοδα.Η προσβαλλόμενηαπόφασηακυρώνεται.Ταέξοδαναυπο λογιστούν απότον Πρωτοκολλητήγιαναεγκριθούν απότοΔικά- 15 στήριο. Ηεπίδικηαπόφασηακυρώνεταιμε έξοδα. 1712