(1996)1Ιουλίου, 1996 [ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΖΗΝΩΝΑΣ ΦΙΚΑΡΔΟΥ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩΥΠΟΥΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Καθ' ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 116/91) Φορολογία— Φορολογία κεφαλαιουχικών κερδών— Αίτιολογία τηςει δοποίησηςεπιβολήςτης—Διαφορετικές εκτιμήσεις από τη φορολο γική αρχή και τον φορολογούμενο— Ηπροκύπτουσα ανάγκηαιτιο λόγησης τηςαπόφασηςτουΕφόρου και οβαθμός της. 5 Με την προσφυγή αμβισβητήθηκε η φορολογία κεφαλαιουχικών κερδών σε βάροςτουαιτητήπουαφορούσεδιάθεσηκτήματος του. Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικη απόφαση, αποφάσισεότι: 10 Έχει κατατεθεί σαν τεκμήριο 1, ο φάκελος της όλης υπόθεσης. Στονφάκελοαυτόφαίνεταιηεκτίμηση πουέκαμεστις22.3.89οεκτι μητήςτου φόρουκ. Ματέας,Προϊστάμενος Γραφείου Κληρονομιών. Επίσης φαίνεταιηεκτίμηση που έκαμε ο εκτιμητής του αιτητήκ. Α. 15 Λοΐζου και Συνεργάτες, ημερομ.5.3.90.Ημόνηέκθεσηγιααξιολόγη σητων πιο πάνωεκθέσεων φαίνεταισε μιαδυσανάγνωστη επιστολή η οποία υπάρχει στον φάκελοκαι φέρει ημερομηνία 4.9.90,ηοποία όμως δεν επεκτείνεται σεαιτιολογημένη ανάλυσητωνδύο εκθέσεων. 20 Σχετική είναι η Ι.Γ. Μακρή Κτηματική Λτδ ν.ΚυπριακήςΔημο κρατίας. Όπωςκαιστην υπόθεσηΜακρή καιστην παρούσα υπόθεσηη αι1866 4 Λ.Α.Δ. Φικάρδου ν. Δημοκρατίας τιολογίαπουέδωσεοΔιευθυντήςστηναπόφασητουημερομ. 19.11.90 μπορεί ναχαρακτηριστεί σαν αόριστηκαι ασαφής. Η αρμοδιότητα γιατηνεπιβολήτηςφορολογίαςανήκειστονΔιευθυντήκαιόχιστον κυβερνητικόεκτιμητή. 5 Είναιξεκάθαροότιη απόφασητουΔιευθυντήεδώδενμπορεί να θεωρηθείσαναιτιολογημένη. Είναιαόριστηκαιασαφήςκαιδε φαίνε ταιναέλαβε υπόψη τουτοσύνολοτωνδεδομένων ταοποία έπρεπε ναείχευπόψητουστηνάσκησητωνεξουσιώντου. 10 Ηπροσφυγήεπιτυγχάνειχωρίςέξοδα. Αναφερόμενεςυποθέσεις: 15 Ι.Γ. ΜακρήΚτηματικήΑτδν. Δημοκρατίας
(1994)3Α.Α.Δ. 56, Ηλίαν. Δημοκρατίας
(1993)4Α.ΑΔ. 918. Προσφυγή. 20 25 Προσφυγή εναντίον της απόφασης του Διευθυντή Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων για την επιβολή φορολογίαςκεφαλαιου χικών κερδών στον Αιτητή. Ξ.Σνλλονρης, γιατον Αιτητή. Γ. Πολνχρονίδου,Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ωνη αίτηση. 30 Cur. adv. wit. ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, Δ.: Με την παρούσαπροσφυγή ο αιτητής ζητά δήλωσητου Δικαστηρίου μετην οποίανα ακυρώνεταιη απόφαση του Διευθυντή Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων που 35 περιέχεται στην επιστολήτου προς τον αιτητήημερ. 19.Π.90και ακύρωση της ειδοποίησης επιβολής φορολογίας κεφαλαιουχικών κερδών της ίδιαςημερομηνίας. • Ταγεγονότατηςυπόθεσηςείναιταακόλουθα: Η παρούσαπρο40 σφυγή αφορά την φορολογία με την οποία επιβλήθηκε φόροςκε φαλαιουχικών κερδών πουπροέκυψαναπότηδιάθεσηκτήματος μεαρ.εγγραφής5467, Φύλλο/ΣχέδιοU/194 III61 στην ΚάτωΠά φο. 1867 Χατζητσαγγάρης, Δ. Φικάρδου ν. Δημοκρατίας
(1996)Το επίδικοκτήμα προέκυψε απότον διαχωρισμό τουαρχικού τεμαχίου μεαριθμόεγγραφής3022πουήτανσυνολικής έκτασης1 εκτάριο,7 δεκάριακαι 392 τ.μ. Εκτός απότο πιο πάνωτεμάχιο, απότονδιαχωρισμόπροέκυψανάλλατέσσερα τεμάχια, συνολικής έκτασης2328τ.μ. Τοκτήμαπουδιατέθηκεενώνεται μετην πάρα- 5 λίακαιβρίσκεταιακριβώςδίπλααπότηνοινοβιομηχανία ΣΟΔΑΠ στην ΚάτωΠάφο. Το πιο πάνω ακίνητοπωλήθηκε στις 22.10.87και σαν τίμημα πώλησηςδηλώθηκε στο έντυπομεταβίβασηςτοποσότων£587,665 10 το οποίο έγινε αποδεκτό από το Κτηματολόγιο για σκοπούς εί σπραξηςτων μεταβιβαστικώνδικαιωμάτων. Μέχρι την23.3.1989πουτο Γραφείοεπέβαλε τηφορολογίακε φαλαιουχικώνκερδών οαιτητήςδεν είχευποβάλειτηδήλωσητου 15 στο καθορισμένο έντυπο. Ηδήλωσηυποβλήθηκε στις 20.4.89και δήλωσεσαν αγοραίααξίατου ακινήτουκατάτην27.
- 78 καιάλ λαέξοδα,ταποσάτων £400,000και£22,091αντίστοιχα. Η αρχικήφορολογία που επεβλήΟηκε στον αιτητήμεημερομη- 20 νια 20.4.89 καθόρισε σαν αγοραία αξία του ακινήτου κατά την 27.6.78 το ποσό των £213,
- Δεν παραχωρήθηκεκανένα ποσό εξόδων εφόσον δενυπήρχετέτοια δήλωση. Ο αιτητής στις 20.4.89υπέβαλε ένσταση για την πιο πάνωφο- 25 ρολόγια μετην οποίααμφισβητούσε ταπιοκάτω: (α)Ηαγοραίααξία του ακινήτουκατάτην 27.6.78ήταν£400,000 αντί £213,700πουυπολόγισε το Γραφείο. 30 (β)Δεν του παραχωρήθηκαν έξοδαπουανήρχοντο σε £22,
- (γ)Ζητήθηκε όπως ηπληρωμή του φόρου ναγίνεται με βάσητην αναλογία των δόσεων τουσυμβολαίου όπωςπρονοεί τοάρθρο 20 τουνόμου. 35 ΟΔιευθυντής μεεπιστολήτουζήτησεορισμένα συμπληρωματι κάαποδεικτικάστοιχεία καιέκθεσηπροσοντούχου επαγγελματία εκτιμητή για τον προσδιορισμό της αγοραίαςαξίαςτουακινήτου σας 27.6.
- 40 Ο αιτητήςυπέβαλε έκθεση εκτίμησης απόανεξάρτητο εκτιμητή μετηνοποίακαθορίζετοηαγοραίααξίατουακινήτουστις27.6.78 στις £300,000.Στησυνέχεια η υπόθεση τουαιτητήσυζητήθηκε με1868 4Α.Α.Δ. Φικάρδουν.Δημοκρατίας Χατζητσαγγάρης,Δ. ταξύτου ιδίουκαιλειτουργού τουΤμήματοςΕσωτερικών Προσό δων αλλά δεν επήλθε συμφωνία. ΟΔιευθυντής μετάαπό εξέταση της ένστασης και της όληςυπόθεσης απέστειλε στον αιτητήειδο ποίηση επιβολής φορολογίας ημερομ. 19.11.90μαζί με συνοδευτι5 κήεπιστολή της ίδιαςημερομηνίας στην οποίαδίδεταιηαιτιολο γίατης απόφασης. Σύμφωνα μετην πιοπάνωαπόφασητοφορολογητέοκεφαλαι ουχικό κέρδος ανέρχεται σε £355,744 και ο φόρος κεφαλαιουχι10 κών κερδών σε £71,148.
- Για τον υπολογισμό του κέρδους ο καθ' ου ηαίτηση καθόρισε την αξίατου επίδικου ακινήτου κατά τις27.6.78 στις £213,700καιπεριόρισε ταέξοδαπουδιεκδίκησε ο αιτητήςστις £13,
- 15 20 Οδικηγόροςτουαιτητήεπικεντρώνει τουςισχυρισμούς τουγια ακύρωσητηςπιοπάνωαπόφασης τους ακόλουθους λόγους: (α)Ότιη απόφασητουΔιευθυντή είναιεσφαλμένηκαιενπάσηπε ριπτώσει δεν έγινε σύμφωνα με τις πρόνοιες του ΠερίΦορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών Νόμου 52/
- (β)Ηδιάταξητου άρθρου6 του Ν.52/80 στην οποίαβασίστηκε η επιβολήφορολογίας του αιτητήείναιαντισυνταγματική. 25 (γ)Ηπροσβαλλόμενη απόφασηδεν είναι δεόντως αιτιολογημένη και ότιη απόφασηείναι έκδηλαλανθασμένη. Ηαιτιολογία για την επιβολή της φορολογίας περιέχεται στην επιστολή του Διευθυντή, ημερομ. 19.11.90και την παραθέτω αυ30 τούσία. "Αναφέρομαι στην ένσταση σας με ημερομηνία 19 Απριλίου, 1989 κατάτηςφορολογίας Κεφ.Κερδών με αναφορά φορολο γίας 870001καισαςπληροφορώταπιοκάτω: 35 40 α) Έχω εξετάσει τον ισχυρισμό σας ότι η αγοραία αξία του ακινήτου που διαθέσατε την 22.10.87 με αριθμό εγγραφής τίτλου5467ήτανκατάτην27.6.78 μεγαλύτερηαπόαυτήπου έχω καθορίσει στην πιοπάνωφορολογία και σαςαναφέρω ότι μεβάσηταστοιχείαπουέχωσταχέριαμουκαιπουαφο ρούν πωλήσεις άλλων παρομοίων κτημάτων στην ίδια πε ριοχή κατάτο ίδιο περίπου χρονικό διάστημα,καθώςκαι άλλουςπαράγοντεςπουέχωυπόψημουότι επηρεάζουντην αγοραία αξία της ακίνητης ιδιοκτησίας κατέληξα στο συ1869 Χατζητσαγγάρης, Δ. Φικάρδουν.Δημοκρατίας
(1996)μπέρασμαότιηεκτίμηση μουείναικανονικήκαιδενμπορώ να τηναλλάξω. β) Αναφορικά μεταέξοδα πουέχετεδιεκδικήσει ως αφαίρεση απότο φορολογητέο Κεφ.Κέρδος σας,σαςπληροφορώότι 5 σας έχει παραχωρηθείτοποσό των £13,
- Τουπόλουτο ποσό θεωρήθηκε ότιαφορά έξοδα που έγιναν για ταυπό λοιπα τεμάχια ταοποία δενδιετέθησαν αλλά παρέμειναν στην κατοχήσας. 10
- Σαςεσωκλείωειδοποίηση επιβολής φορολογίαςΚεφαλαιου χικών Κερδών καιπαρακαλώναπροσέξετε ιδιαίτερατηνπα ράγραφο 7στην οποίασαςδίνετε το δικαίωμαπροσφυγής στο Ανώτατο Δικαστήριο τηςΔημοκρατίας μέσα σε 75 μέρεςαπό την ημερομηνία της ειδοποίησης αυτής, ανθεωρείτε τον εαυτό 15 σας αδικημένο απότηνπιοπάνωαπόφασημου." Έχει κατατεθεί ενώπιον μου, σαντεκμήριο 1,ο φάκελοςτης όλης υπόθεσης. Στο φάκελο αυτό φαίνεταιη εκτίμηση που έκαμε στις22.3.89οεκτιμητής τουφόρουκ.Ματέας,Προϊστάμενος Γρα- 20 φείου Κληρονομιών. Επίσης φαίνεται η εκτίμηση που έκαμε ο εκτιμητής τουαιτητήκ.Α.Λοΐζουκαι Συνεργάτες,ημερομ.5.3.
- Η μόνη έκθεσηγια αξιολόγηση των πιο πάνω εκθέσεων φαίνεται σε μιαδυσανάγνωστη επιστολή ηοποίαυπάρχειστον φάκελοκαι φέρει ημερομηνία 4.9.90,ηοποίαόμως δενεπεκτείνεται σεαίτιο- 25 λογημένηανάλυσητων δύο εκθέσεων. Στην Ι.Γ. ΜακρήΚτηματική Λτδ ν.ΚυπριακήςΔημοκρατίας
(1994)3Α.Α.Δ.56,ο νυν Πρόεδρος Γ.Πικής, αναφέρει ταακό λουθα στις σελίδες 61 και62: 30 "Η δικηγόρος των εφεσίβλητων υπέβαλεότιη απόφασητου Διευθυντή συνιστά στην ουσίαυιοθέτηση τηςεκτίμησης τουκυ βερνητικού εκτιμητή πουπεριεχόταν στο διοικητικό φάκελο και,επομένως,υποστηλώνεται απότηναιτιολογίατης.Ιδιαίτε- 35 ρη αναφοράέκαμε στην Καμηλάρη ν.Δημοκρατίας [Υπόθεση Αρ. 496/90, αποφασίστηκε στις 15/2/
- Βλ. επίσηςΛάζαρος Χατζηφόραδον Ακίνητα Λτδ. ν.Δημοκρατίας (ΥπόθεσηΑρ. 457/89, αποφασίστηκεστις 11/1/91)],γιανατονίσει (ό,τιεπιση μαίνεταιστην απόφασηεκείνη) ότιτοαντικείμενο της αναθεώ- 40 ρήσης δενείναι ηδιαπίστωση τηςορθότητας τωνεκατέρωθεν εκτιμήσεων αλλάη επάρκειατηςέρευναςκαιτοεύλογοτηςεπί δικης απόφασης μέσα στοπλαίσιο τωνεξουσιών του Διευθυ ντή. Στην προκείμενη περίπτωση ο Διευθυντής είχε ενώπιον 1870 4 Α.Α.Δ. 5 Φικάρδουν.Δημοκρατίας Χατζητσαγγάρης, Δ. του,όπως είναι παραδεκτό,τιςδυοεκτιμήσεις. Στην απόφαση τουδεν αποκαλύπτειτους λόγους πουτον οδήγησανναυιοθε τήσειτηνεκτίμησητουκ. Ματέα.ούτεη εκτίμησητουκ. Ματέα μπορεί ναπληρώσει τοκενό γιατί ηεκτίμηση τουσυναρτάται αποκλειστικά μεταστοιχεία πουπεριέχονται στην έκθεση του και την πραγματογνωμοσύνη του. Στην ίδιατην έκθεσητουκ. Ματέα δεν επεξηγούνται ταστοιχεία καιηδιαδικασίαβάσει τηςοποίαςπροσαρμόστηκε η τιμήτων συγκριτικών πωλήσεων σταδεδομένατηςκρίσιμης ημερομηνίας,της27/6/
- 10 15 20 25 30 35 Πρινπροβούμεστην εξέτασητουκεντρικούθέματοςτηςέφε σηςπουανάγεταιστην επάρκειατηςαιτιολόγησης τηςεπίδικης φορολογικήςαπόφασης,πρέπεινασημειώσουμεότιμαςβρίσκει σύμφωνους ηεισήγησητουδικηγόρου των εφεσειόντων ότιο καθορισμός τηςαξίαςκτήματος,βάσει των εξουσιών τουΔιευ θυντήκάτωαπότο Ν. 52/80, δενεξισούται μετηντιμήδιάθεσης τουκτήματοςκαιγι*αυτόδεναποκαλύπτειτιςαντιδράσειςτης αγοράςώστενασυνιστά πώληση συγκριτικούκτήματος. Τοεγχείρημα του πρωτόδικουΔικαστηρίου ν' αντιπαραβά λει τις δυοεκθέσειςτων εκτιμητών γιανακαταλήξεισεσυμπε ράσματαγιατοπαραδεκτότηςαπόφασηςτουΔιευθυντή,είναι ενδεικτικότηςέλλειψηςαιτιολογίαςστηναπόφασητουΔιευθυ ντή.κενό όμως πουδεν μπορεί ναπληρωθεί μετην πρωτογενή αξιολόγηση τωνστοιχείων ενώπιον των αρχώναπότοίδιοτο Δικαστήριο. Όπουαιτιολογείται ηαπόφασημεαναφορά στα στοιχεία πουδιερευνήθηκαν,μπορείτοΔικαστήριο νααναφερ θείσταστοιχεία αυτάγιαναδιαπιστώσει ανήτανκατάλογική συνέπειαεφικτόγιατηναρχήνακαταλήξειστηναπόφασηστην οποία άχθηκε. Συνιστά σφάλμα όμως γιατο Δικαστήριο να αξιολογήσει ταγεγονότα γιανακρίνει ανηαπόφασητουδιοι κητικούοργάνουήταν,παράτηναόριστηήελλειπή αιτιολογία, λογικάεφικτή. Στην προκείμενη περίπτωση, το πρωτόδικο Δικαστήριο εσφαλμένα προέβητο ίδιο σεαξιολόγηση τωνστοιχείων ενώ πιον τηςαρχής. Ηαξιολόγηση αυτήήταν ανεπίτρεπτηκαι, εν πάση περιπτώσει, δενπληρώνει το κενό στην αιτιολογίατης απόφασης." 40 Όπωςκαιστην υπόθεση Μακρή (πιοπάνω)καιστηνπαρούσα υπόθεσηηαιτιολογία πουέδωσεοΔιευθυντής στην απόφαση του ημερομ. 19.11.90 μπορεί ναχαρακτηριστεί σαν αόριστη και ασα φής. Η αρμοδιότηταγιατην επιβολή της φορολογίας ανήκει στον 1871 Χατζητσαγγάρης, Δ. Φικάρδου ν.Δημοκρατίας
(1996)Διευθυντήκαιόχι στονκυβερνητικό εκτιμητή.Στηνυπόθεση Ηλία ν.Δημοκρατίας
(1993)4Α.Α.Δ.918 αναφέρονταιταακόλουθα: " το ερώτημαδενείναιανηεκτίμησητουκυβερνητικούεκτι μητή ήταν εύλογη υπό το φως των δεδομένων που παρατίθε- 5 νται στην έκθεση του,αλλάκατά πόσο ηαπόφασητουΔιευθυ ντήήταν λογικά εφικτήυπό το φως του συνόλου των δεδομέ νων ταοποίαείχεήέπρεπενα είχευπόψητουγιατην άσκηση των εξουσιών του " 10 Είναι,κατάτηγνώμη μουξεκάθαροότιη απόφασητουΔιευθυ ντήδεν μπορεί ναθεωρηθεί σαναιτιολογημένη. Είναιαόριστηκαι ασαφής και δεν φαίνεταινα έλαβε υπόψη του το σύνολο των δε δομένων τα οποία έπρεπε να είχε υπόψη του στην άσκηση των εξουσιών του. Για τον λόγο αυτό δηλαδήτην επάρκειατης αίτιο- 15 λογίας της επίδικης απόφασης,η επίδικη απόφασηακυρώνεται χωρίς έξοδα. Η επίδικη απόφαση ακυρώνεται • χωρίςέξοδα. 1872