(1996)9Ιουλίου, 1996 [ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,Δ/στης] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ G.Η.YACOUBIAN LTD., Αιτητές, ν. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ & ΕΡΓΩΝ, ΜΕΣΩ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΩΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Καθ' ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 924/93) Προσφορές — Επαναδημοσίενσηπροσφορών— Δεν είναι εκτελεστή — Η νομιμότητα της ελέγχεταικατά την εξέταση της νομιμότηταςτης κατακύρωσης — Αρμοδιότητα κατακύρωσης προσφορών — Παρα βιάστηκε στην κριθείσα περίπτωση. 5 Προσφυγήβάσει τουΑρθρου 146τουΣυντάγματος —Αόγοιακυρώσεως — Έλλειψη αιτιολογίας — Δυνατότητα αναπλήρωσης τηςελλείπου σας αιτιολογίας — Εντελώς αναιτιολόγητη η προσβληθείσα πράξη στην κριθείσα περίπτωση. 10 Οι αιτητές προσέφυγαν κατά του αποτελέσματος διαδικασίας προσφορώνπουείχανπροκηρυχθείαπότοΤμήμαΔημοσίων Έργων. Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικη απόφαση, αποφάσισεότι:
- Ηεπαναδημοσίευσητηςπροσφοράςδεναποτελείεκτελεστή διοι κητικήπράξηπουμπορείναπροσβληθεί αυτοτελώς μεπροσφυγή σύμφωνα μετο Αρθρο 146.1 τουΣυντάγματος. Μπορεί ναελεγ χθεί η νομιμότητα της μέσω του ελέγχου της κατακύρωσης της 20 προσφοράςπουαποτελεί τημόνηεκτελεστή διοικητικήπράξη. Ανεξάρτητα απόταπιοπάνω, το Δικαστήριο τούτο εξετάζειαυ τεπάγγελτα ορισμένα ζητήματατα οποία θεωρούνται δημόσιας 1924 15 4 ΛΛ.Λ. G.Η.Yacoubian Ltd. v.Υπουργείου Συγκ. &Έργων τάξης και μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται και ηαρμοδιότητα του οργάνουπουεξέδωσετηνπράξη. 5 10 15 Η απόφασηγια επαναπροκήρυξητης προσφοράς εν προκειμένω πάρθηκεαπόαναρμόδιοόργανοδηλαδήαπότοΤμήμα. Γιατολό γοαυτόη προσβαλλόμενη απόφασηπρέπει ν' ακυρωθεί.
- Ηαιτιολογία μίας διοικητικής πράξης αποτελεί την έκθεσητων πραγματικώνκαινομικών λόγωνπουοδήγησαντηδιοίκηση στην απόφαση της καθώς και παράθεση των κριτηρίων με βάση τα οποία άσκησε ηδιοίκηση τηδιακριτικήτης ευχέρεια. Ηαιτιολο γία μπορεί νασυμπληρώνεται απόταστοιχεία τουφακέλου. Δεν είναιαναγκαίοναείναι μακροσκελής. Μπορείναείναιλακωνική, ανάλογα μετην περίπτωση. Ηαιτιολογία συνδέεται άμεσα με τη νομικήέκδοσηκαινομιμότητα τηςδιοικητικήςπράξης. Ηπροσβαλλόμενη απόφασηστερείται παντελώς αιτιολογίας. 20 Το ερώτημα είναι ανη αιτιολογία αναπληρώνεταιη συμπληρώνεταιαπόταστοιχεία τουδιοικητικού φακέλου. 25 Μετά απόδιεξοδική μελέτηόλων των ενώπιον του στοιχείων το δικαστήριο κατέληξε ότι ηαιτιολογίαδεν μπορεί V αναπληρωθεί ήνασυμπληρωθεί απόταστοιχεία αυτά. Όλαταστοιχεία πουτέθηκανενώπιον τουδεσυνηγορούν υπέραυτήςτηςάποψηςμάλλον τοαντίθετο μπορεί ναλεχθεί. Ηεπίδικηαπόφασηείναι εντελώςαναιτιολόγητη. 30 Ηπροσφυγήεπιτυγχάνειμε£225,-έξοδα. Προσφυγή. 35 Προσφυγή εναντίον τηςαπόφασηςτων Καθ'ων ηαίτηση με την οποία κατακύρωσαν την προσφορά για τη σηματοδότηση του κτι ρίου του Υπουργείου Εμπορίου και Βιομηχανίας στο ενδιαφερό μενο μέρος αντί στους Αιτητές. Λί. Πελίδης, για τους Αιτητές. 40 Ελ. Νικολαΐδον, Δικηγόρος της Δημοκρατίας,για τους Καθ' ων ηαίτηση. Cur. adv. wit. 1925 G.Η.Yacoubian Ltd.v.Υπουργείου Συγκ.&Έργων
(1996)ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,Δ.:Οιαιτητέςμετηνπαρούσαπροσφυγή ζη τούν την πιοκάτω θεραπεία:"Α. Δήλωσιν του Δικαστηρίου ότι ηαπόφασιςτων καθ'ωνη αίτησιςημερομηνίας 15.10.936ιάτηςοποίαςκατακύρωσαντην 5 προσφοράν διάτην σηματοδότησιν τουκτιρίου του Υπουργεί ου Εμπορίου και Βιομηχανίας (TENDERFOR SIGNPOSTING 10/93) εις τους κ.κ. Atelie Α. Demetriades είναι άκυροςκαι/ή παράνομος και/ή ελήφθη καθ' υπέρβασιν και/ή κατάχρησιν εξουσίας και/ή 10 Α. Δήλωσιν τουΔικαστηρίουότιηαπόφασιςτωνκαθ' ωνηαί τησις να λάβουν υπ' όψιν κατάτην αξιολόγησιν των προσφο ρώντηνπροσφοράντωνκ.κ.AtelieΑ.Demetriades,ηοποίαδεν ήτο σύμφωνος προς τας προδιαγραφάς (Tender Documents), 15 ήτο παράνομος και/ή άκυρος και/ή ελήφθη καθ' υπέρβασιν και/ήκατάχρησιν εξουσίας." Ταγεγονότα έχουν:20 ΤοΤμήμαΔημοσίων Έργων(τοΤμήμα)προκήρυξεπροσφορές (Αρ. Προσφ. 10/93)με ημερομηνία λήξεως 23/7/1993για τησημα τοδότησητουυφισταμένουκτιρίουτουΥπουργείου Εμπορίουκαι Βιομηχανίας. 25 ΓΊατηνπιο πάνωπροσφοράενδιαφέρθησαν επτάεταιρείες οι οποίες πήραντασχετικάέγγραφα. Στις23/7/1993υποβλήθηκεμόνομίαέγκυρηπροσφοράαπότην εταιρεία G.H. YACOUBIAN LTD. (οι αιτητές), για το ποσό των 30 £6.213.-,η οποίαθεωρήθηκεότι ήτανκατάπερίπου25% ψηλότερη απότις τιμές μονάδωντηςαγοράς. Ακόμη μίαπροσφοράπουλή φθηκε μέσω του Υπουργείου Εμπορίου και Βιομηχανίας, δε λή φθηκευπόψηγιατί ήτανεκπρόθεσμη. 35 Η έγκυρη προσφορά δόθηκε στον εκπρόσωπο του Τμήματος για αξιολόγηση. Μεεπιστολή του ημερομηνίας 3/8/1993τοΤμήμασύστησε στο Συμβούλιο Προσφορών του Υπουργείου να μηκατακυρώσει την 40 προσφοράτων αιτητώνγιατολόγο ότιητιμήθεωρήθηκεπολύψη λή. Σε συνεδρία του που έγινε στις 27/8/1993το Συμβούλιο Προ1926 4 Λ.Α.Δ. G.Η.Yacoubian Ltd. v.Υπουργείου Ιυγκ. &Έργων Δημητριάδης, Δ. σφορώντουΥπουργείουαπεδέχθητηνεισήγησητουΤμήματοςκαι απέρριψε τηνπροσφορά. Το Τμήμα ξαναδημοσίευσε την προσφορά με τον ίδιο αριθμό 5 και μεημερομηνία λήξης3/9/
- 10 Στις 3/9/1993 υποβλήθηκαν τρεις προσφορές στο Συμβούλιο Προσφορών του Υπουργείου απότους πιοκάτω,οι οποίεςδόθη καν στο Τμήμαγια αξιολόγηση. (I)AtelieΑ. Demetriades μετιμή£3.280.-. (II)Εργαστήριο ΠαντόςΕίδους Επιγραφών Α. Θεοχάρους με τι μή£4.855.-. 15 (III)G.H.Yacoubian Ltd.,μετιμή£6.213.-. Το Τμήμα υπέβαλε έκθεσηαξιολόγησης με αρ.54/81 ημερομη νίας 11/10/1993 (αντίγραφο τηςοποίαςεπισυνάπτεταιωςΠαράρ20 τημα5,5Α και5Β) μετηνοποίαεισηγήθηκε κατακύρωσητηςπρο σφοράςστην εταιρείαAtelieΑ. Demetriades, εφόσον,ήτανη χαμη λότερη προσφοράηοποίαήταν εντός των προδιαγραφών. 25 Εναντίοντηςπιοπάνωκατακύρωσηςτηςπροσφοράςκαταχωρίστηκε η παρούσαπροσφυγήστις26/11/
- Ο δικηγόρος των αιτητών πρόβαλε τους πιο κάτω νομικούς ισχυρισμούς γιαακύρωσητηςπροσβαλλόμενης απόφασης. 30 35
- Ηεπίδικηαπόφαση πρέπει ν' ακυρωθεί εφ' όσον ηαπόφα ση για την επαναπροκήρυξητων προσφορών λήφθηκεαπό αναρμόδιοόργανο.
- Η προσβαλλόμενη απόφασηστερείται της δέουσαςαιτιολογίας. Οι καθ' ων ηαίτησηαντικρούοντας τους ισχυρισμούς τωναι τητώνυπέβαλανότι OL αιτητέςστερούνται του απαραίτητουεννό μου συμφέροντος να επικαλεστούν τέτοιο λόγο ακυρότητας της 40 προσβαλλόμενης απόφασηςγιατίη υποβολήαπόαυτούςπροσφο ράς εκνέου στις 3/9/1993, σε ανταπόκρισητηςεπαναπροκήρυξης των προσφορών,συνιστά αποδοχήαπότους αιτητέςτηςδιαδικα σίαςαυτής. 1927 Δημητριάδης, Δ. G. Η. Yacoubian Ltd. ν.Υπουργείου Συγκ.&Έργων
(1996)Ηθέση αυτή των καθ'ων ηαίτησηδενμεβρίσκει σύμφωνο. Στις3/8/1993 οικαθ' ωνη αίτησηαπέστειλαν τηνπιοκάτωεπι στολή στους αιτητές:5 "Αναφέρομαι στο πιοπάνωθέμακαι σαςπληροφορώ ότιη κατακύρωση της πιο πάνωπροσφοράς δεν κατέστη δυνατόνα κατακυρωθεί σεκανένααπότους προσφοροδότες καιπαρακα λώ όπωςυποβάλετε ξανάτηνπροσφοράσας. 10
- Τα σχετικά έγγραφα και σχέδια μπορείτε να τα πάρετε από το Γραφείο του Πρώτου Αρχιτέκτονα μεταξύ της20/8/93 καιτης27/8/
- 3.Οι προσφορές πρέπειν' απευθύνονταιστο'ΤΜΗΜΑΤΙΚΟ 15 ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΠΡΟΣΦΟΡΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΣΥΓΚΟΙ ΝΩΝΙΩΝΚΑΙ ΕΡΓΩΝ"καιναφθάσουνόχιαργότερααπότην9η πρωινήτηςΠαρασκευής3ης Σεπτεμβρίου,1993." Από ταπιο πάνωφαίνεται ότι ουδέποτε κοινοποιήθηκε στους 20 αιτητέςότιηκατακύρωσητηςπροσφοράςτηνπρώτηφοράείχεγί νει σ* αυτούςκαιότι ακολούθησε ανάκλησητης. Οιαιτητέςδενείχανάλληλύσηπαράν' ανταποκριθούννασυμ μετάσχουν στη νέα διαδικασία υποβάλλοντας εκ νέου την προ- 25 σφορά τους αφούαυτήησυμμετοχή τους θατους νομιμοποιούσε να προσφύγουν σε περίπτωση αποτυχίας όσον αφορά την προ σφορά τους. Ηεπαναδημοσίευση τηςπροσφοράςδεναποτελεί εκτελεστήδι- 30 οικητικήπράξηπουμπορεί ναπροσβληθεί αυτοτελώς μεπροσφυ γήσύμφωναμετοάρθρο 146.1 τουΣυντάγματος. Μπορεί ναελεγ χθεί η νομιμότητα της μέσω του ελέγχου της κατακύρωσης της προσφοράς πουαποτελεί τημόνη εκτελεστήδιοικητικήπράξη. 35 Ανεξάρτητα από τα πιο πάνω, το Δικαστήριο τούτο εξετάζει αυτεπάγγελτα ορισμένα ζητήματαταοποία θεωρούνται δημόσιας τάξης και μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται και η αρμοδιότητα του οργάνουπου εξέδωσετηνπράξη. 40 Στο Παράρτημα 3, επισυνημμένο στην ένσταση των καθ' ων η αίτηση, ημερομηνίας 3/8/1993 το Τμήμα απέστειλε επιστολή στον Πρόεδροτου Συμβουλίου Προσφορών του Υπουργείουτης οποί ας τοπεριεχόμενο παραθέτωαυτούσιο:1928 4 Α.Α.Δ. G.Η.Yacoubian Ltd. v.Υπουργείου Συγχ. &Έργων Δημητριάδης, Δ. "Αναφέρομαι στηνπιοπάνωπροσφοράκαισαςπληροφορώ τ' ακόλουθα: 5
- Γιατοπιοπάνωέργοπήρανέγγραφαπροσφοράς συνολικά επτά
(7)προσφοροδότες.
- Πήραμε μόνο μία προσφορά της Εταιρείας G. Ν. YACOUBIAN LTDτηςοποίαςτοποσόθεωρείται ψηλό. 10
- Γίνεται εισήγησηόπως: α) Ακυρωθείηπιοπάνωπροσφοράκαι 15 β) Ζητηθεί απότους επτά
(7)ενδιαφερόμενους προσφοροδότες ναυποβάλουνξανάτηνπροσφοράτους. Ηπροσφορά επιστρέφεται." Όπως φαίνεται στην πιο πάνω επιστολή γινόταν εισήγηση 20 όπως: (α) ακυρωθεί η πιο πάνω προσφορά και (β) ζητηθεί από τους επτά ενδιαφερομένους προσφοροδότες να υποβάλουνξανά τηνπροσφοράτους. 25 Ηεισήγηση(α)έγινεδεκτήαπότο Συμβούλιο Προσφορώνκαι όπως φαίνεται από τα πρακτικά ημερομηνίας 27/8/1993 (παρά γραφος4)η προσφοράακυρώθηκε. Όσοναφοράόμως τηδεύτερη εισήγησητουΤμήματος δε φαίνεταιαπόταπρακτικάναυιοθετή θηκεκαι ούτε καμιά απόφασηπάρθηκε από το Συμβούλιο Προ σφορών σχετικά μετο θέματούτο. 30 Σύμφωνα με τους Κανονισμούς Αποθηκών -διαδικασία προ σφορών,οΚανονισμός 19(a) προνοεί:35 "Όλες οι αγορέςκαιπωλήσεις αγαθώνκαιη παροχή/εκμίσθωσηυπηρεσιών γίνονται με την προκήρυξη δημόσιων προσφο ρών. Αρμόδιος φορέαςγια όλες τις προσφορές του Δημοσίου ορίζεται το Κεντρικό Συμβούλιο Προσφορών." Ενόψει όλων των πιο πάνωβρίσκω ότιηαπόφαση για επανα40 προκήρυξητηςπροσφοράςπάρθηκεαπόαναρμόδιοόργανοδηλα δή από το Τμήμα. Για το λόγο αυτό η προσβαλλόμενη απόφαση πρέπει ν' ακυρωθεί. Έρχομαι τώρα στο θέμα του ισχυρισμού ότι η απόφασητων 1929 Δημητριάδης, Δ. G. Η.Yacoubian Ltd. ν.Υπουργείου Συγκ.&Έργων
(1996)καθ' ωνη αίτησηπάσχειλόγωέλλειψηςαιτιολογίας. Ηαιτιολογία μιαςδιοικητικήςπράξηςαποτελείτηνέκθεσητων πραγματικώνκαινομικών λόγων πουοδήγησαντηδιοίκηση στην απόφαση της καθώς και παράθεση των κριτηρίων με βάση τα 5 οποίαάσκησεη διοίκησητη διακριτικήτηςευχέρεια. Η αιτιολογία μπορείνασυμπληρώνεται απόταστοιχείατουφακέλου.Δεν είναι αναγκαίο να είναι μακροσκελής. Μπορεί να είναι και λακωνική, ανάλογα με την περίπτωση. Ηαιτιολογία συνδέεται άμεσα με τη νομική έκδοσηκαινομιμότητα τηςδιοικητικήςπράξης. 10 Στα πρακτικάημερομηνίας 15/10/1993(Παράρτημα6) σελίδα 272 διαβάζουμε:ΤοΣυμβούλιο Προσφορώνκατακύρωσετηνπρο σφορά στο Atelie Α. Demetriades Ltd., στην τιμή των £3.280.-. Η απόφαση αυτή είναι ολοφάνερο ότι στερείται παντελώς αιτιολο- 15 γίας. Τοερώτημαείναι ανηαιτιολογίααναπληρώνεταιήσυμπληρώ νεται απόταστοιχεία τουδιοικητικούφακέλου. Μετά απόδιεξοδική μελέτηόλων των ενώπιον μου στοιχείων κατέληξα ότι η αιτιολογία δεν μπορεί ν' αναπληρωθεί ή να συ μπληρωθεί από,τα στοιχεία αυτά. Όλα τα στοιχεία πουτέθηκαν ενώπιον μου δεν συνηγορούν υπέρ αυτήςτης άποψης μάλλον το αντίθετο μπορεί ναλεχθεί. 20 25 Ηεπίδικηαπόφασηείναι εντελώςαναιτιολόγητη. Για τους πιο πάνωλόγους ηπροσφυγήεπιτυγχάνει καιη προ σβαλλόμενηαπόφασηακυρώνεται. Οι-καθ' ωνηαίτησηναπληρώσουν £225,00έναντιτων εξόδων τωναιτητών. Η επίδικηαπόφασηακυρώνεταιμε £225,- έξοδα. 1930 30