(1996)12Ιουλίου, 1996 [ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ SUNRISEINDUSTRYCLOTHING LTD., Ααητές, v. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΑΜΥΝΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Καθ'ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 470/91) Προσφυγήβάσει τουΆρθρου 146τουΣυντάγματος — Αόγοιακυρώσεως — Πλάνηπερί ταπράγματα — Προσφορές— Μηεπέμβαση τουΔι καστηρίου στην ουσιαστική κρίση τηςδιοίκησης, ιδιαίτερα επίτεχνι κών θεμάτων— Καμία πλάνη δεν αποδείχθηκεστην κριθείσα περί πτωση. 5 (Πέραν των ανωτέρωτίτλων ηαπόφασητουΔικαστηρίουδιαβά ζεταιως σύνολο]. Ηπροσφυγή απορρίπτεται χωρίςέξοδα. 10 Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης του Συμβουλίου Προσφο ρών με την οποία κατακύρωσαν στο ενδιαφερόμενο μέρος την 15 προσφορά για το ράψιμο ειδών ένδυσης για την Εθνική Φρουρά, για ένα χρόνο. Χ'Ήικολάον, για τους Αιτητές. 20 Α. Βασιλειάδης, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ'urv ηαίτηση. Α. Λυκούργου για Τ.Παπαδόπουλο, για το Ενδιαφερόμενο μέ1964 4 ΑΛΛ. SunriseIndustry Clothing Ltd. v.Δημοκρατίας οος. Cur.adv. wit. 5 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Δ.:Οι αιτητές,ωςπροσφοροδότες καιοι ίδιοι, προσβάλλουν το κύρος της απόφασηςτου Κεντρικού Συμ βουλίου Προσφορών ημερομηνίας 12 Απριλίου 1991 για τηνκα τακύρωση στους Γ.Καλλής (Βιομήχανοι) Λτδ προσφοράς για το ράψιμο ειδών ένδυσης για την Εθνική Φρουρά, για την περίοδο 10 από 1Ιανουαρίου 1991 μέχρι 31 Δεκεμβρίου
- Ανέλαβα την υπόθεση στο πλαίσιο των διευθετήσεων μετά το θάνατο του συναδέλφου Γ.Πογιατζήκαι ο φάκελος τέθηκε ενώ πιον μουστις 11Δεκεμβρίου
- Ανανεώθηκε τότεάδειαπουεί15 χεδοθείγιατηνπροσαγωγή μαρτυρίαςμεένορκες δηλώσεις καιη διαδικασίασυμπληρώθηκε,αφούαντεξετάστηκανοι μάρτυρεςτης κάθεπλευράς,στις 26 Ιουνίου
- Κατάτους όρους τηςπροσφοράςο οικονομικός φάκελοςκάθε 20 προσφοροδότη θα ανοιγόταν μόνο ανεθεωρείτο κατάλληλος με βάσηταστοιχεία πουθαυποβάλλονταν στον τεχνικό φάκελο. Οι αιτητέςδενκρίθηκανκατάλληλος αποκλείστηκανκαιηπροσφορά κατακυρώθηκεστους πιο φθηνούς απότους προσφοροδότες των οποίων ανοίχθηκε ο οικονομικός φάκελος. Οιαιτητές ισχυρίζο25 νταιπωςο αποκλεισμός τους ήτανπαράνομοςκαιπωςγιατολό γο αυτόητελικήκατακύρωσηείναι άκυρη. Ασχολήθηκαν με τοζήτημα της καταλληλότητας των αιτητών δυοΕπιτροπές.Η πρώτηαποτελείτο απόλειτουργούς τουΤμήμα30 τοςΚρατικών Αγορών και Προμηθειών καιΑξιωματικούς του ΓΕΕΦ.Ήταν ηδιαπίστωσητης στην γραπτή έκθεση πουυπέβαλε πως OLαιτητέςήτανμικρήβιομηχανία,χωρίς κατάλληλοχώρογια τη φύλαξηκαι συντήρηση των υφασμάτωνπου θατους παραχω ρούνταν και πως τα μηχανήματαπουδιέθεταν δενανταποκρίνο35 νταν στον κατάλογο της προσφοράς. Ηδεύτερη συστάθηκε μετά από παραστάσειςτων αιτητώνσε σχέσημετην πιο πάνωαξιολό γηση τουτεχνικού τους φακέλου.Ήταν πενταμελής και αποτελεί τοαπόεκπροσώπους του Γενικού Ελεγκτή,τουΤμήματος Κρατι κώνΑγορώνκαιΠρομηθειών,τουΥπουργείου Εμπορίουκαι Βιο40 μηχανίας,του Κέντρου Παραγωγικότηταςκαι του Γενικού Λογι στή.Ταμέλητης Επιτροπήςεπισκέφθηκαντους χώρους πουυπέ δειξαν οι αιτητές με την προσφορά τους αλλά και αργότερακαι στις 18Μαρτίου 1991 συνέταξανγραπτήέκθεση.Μεταφέρωτομέ ροςτηςπουενδιαφέρει. 1965 Κώνσταντινίδης,Δ. SunriseIndustry Clothing Ltd. v.Δημοκρατίας
(1996)"Μεβάση τηνπιοπάνωκατάστασημηχανημάτωνκαιτιςεπίτό πουπαρατηρήσειςηΕιδική Επιτροπήσημειώνει ταακόλουθα: Ο προσφοροδότης θαμπορούσε νααναλάβει υπό ορισμένες επιφυλάξεις μικρό μόνο μέρος της προσφοράς, συγκεκριμένα τις στολέςαγγαρείας(Είδος6)καιπαντελόνιακοντά(Είδος9). Οι πιο πάνωεπιφυλάξεις είναι οι ακόλουθες: (α)Έλλειψη ομοιομορφίας στο τελικό προϊόν λόγω απουσίας των πιο κάτω εξειδικευμένων μηχανών (ι)Πρέσα σιδερώματος τσέπων (Υπολογιζόμενη αξία£3200) (u) Πρέσα κοψίματος (clinking Press) (Υπολογιζόμενη αξία £4300) 5 10 (β) Έλλειψη εξειδικευμένης μηχανής για στερέωμα κολανα- 15 κιών, φερμουάρ καιτσέπων (Υπολογιζόμενη αξία £1900). (γ) Κατάλληλος χώρος αποθήκευσης, χώρος απλώματος και κοψίματος. Ο χώρος που υπέδειξε ο προσφοροδότης γιατις πιο πάνω εργασίες είναι ημιτελής, στο υπόγειο ανεγειρόμενης 20 πολυκατοικίας στη Λάρνακα." Στις 12Απριλίου 1991 εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση. Παραθέτωτην αιτιολόγηση του αποκλεισμού των αιτητών. 25 "Από τις εκθέσεις των τεχνικών επιτροπώνπουαξιολόγησαν τις προσφορές προκύπτει ότικατά την ημέρα υποβολής των προ σφορών ηεταιρεία SUNRISEδεν είχετααπαραίτηταμηχανήμα τακαιτακατάλληλαυποστατικάέτσιπουναμηνείχετηνικανό τηταναανταποκριθείγιαταείδηταοποίαυπόβαλεπροσφορά." 30 Το μεγαλύτερο μέρος της ένορκης δήλωσης της αντιπροσώπου τωναιτητώναναλώθηκεστην ανάπτυξητων επιχειρημάτων πουεί χαν ήδηπεριληφθεί στη γραπτήτους αγόρευση. Αυτά θατα κατα γράψω στη συνέχεια. Σε σχέσημε τις διαπιστώσεις που οδήγησαν 35 στον αποκλεισμό των αιτητών,υποστηρίχθηκε πωςκαιαν εθεωρεί το ότι απαιτείτονα διαθέτουν συγκεκριμένα μηχανήματακαι απο θηκευτικό χώρο,διέθεταν ταμηχανήματααυτάσχεδόν εξ' ολοκλή ρου (κατά 95%) και επίσης αποθηκευτικό χώρο για την πλήρησυ μπλήρωση τουοποίουυπολειπότανη εφαρμογήμόνοτριώνθυρών. 40 Σεεπιχειρήματα επεκτάθηκεκαιη ένορκος δήλωση του μέλους της δεύτερης Επιτροπής Α. Πίττα. Αμφισβήτησε όμως και την εκτίμηση πως οιαιτητές διέθεταν το95% των μηχανημάτων που 1966 4 Λ.Λ.Δ. SunriseIndustry Clothing Ltd. v.Δημοκρατίας Κωνσταντινίδης, Δ, απαιτούνταν.Σεσχέσημετον αποθηκευτικόχώρο ανέφερεπως οι προσφορές απαιτούσανύφασμααξίαςπερίπου £200.000και πως ο αποθηκευτικός χώρος πουυπέδειξαν οιαιτητές "ήταν υπόγειος ημιτελής χώρος στον οποίο εκτελούντο κατασκευαστικά έργακα5 τάτην επιτόπιο εξέταση στις 14Μαρτίου 1991". Διευκρίνισεκα τά τηναντεξέτασή του πως έλειπαν τρεις πόρτες και ορισμένα "πλακάκια" στις γωνιές και δέκτηκε πως ανκάποιος είχετηδιά θεση, αυτά θαμπορούσαν νασυμπληρωθούν μέσα σε ελάχιστο χρόνο. Επίσης πως η αναφοράτου σεκατασκευαστικά έργα δεν 10 σήμαινε πωςαυτάεκτελούνταν κατάτοχρόνο της επίσκεψης τους. Αυτό,κατάτους αιτητές,συνιστά αντίφασηπουθαέπρεπεναεπι δράσει στηνκατάληξητηςπροσφυγής.Όπωςκαιτογεγονός ότι οι καθ'ων ηαίτησηχρησιμοποίησαν ως μάρτυραμέλοςτης Επιτρο πήςπουδενήτανειδικός επίτων μηχανημάτων. 15 Δεν μπορώνασυμφωνήσω. Ενώπιον του Κεντρικού Συμβουλί ουΠροσφορώνυπήρχαν ενυπόγραφεςομόφωνες εκθέσειςτωνΕπι τροπών και είναι οι αιτητές που θέλησαν να καταδείξουν πλάνη. (Βλ. την ενδιάμεση απόφαση του Δικαστηρίου ημερομηνίας 13 20 Οκτωβρίου 1993).Τελικάόμως,ενώοιεκθέσειςτωνΕπιτροπώνιδι αίτεραη τελική,καταγράφειταμηχανήματαπουδενδιέθετανοιαιτητές,δενέχειυποστηριχθεί πωςοιαιτητέςδιέθεταντα εξειδικευθέντα μηχανήματα.Ούτε καιηπεριγραφήτουυποδειχθέντος αποθη κευτικούχώρουωςημιτελούς μπορείναελεγχθείωςανακριβήςενό25 ψειτηςμαρτυρίαςπουπροσάχθηκε.Τοερώτημαπλέον είναιαν, πά νω στη βάση αυτώντων διαπιστώσεων, ήταν εύλογα επιτρεπτόςο αποκλεισμός τωναιτητώνκαιείναισ'αυτόκυρίως πουεπικεντρώ θηκαν οι αγορεύσεις των αιτητών. Πρόσθεσαν και τον ισχυρισμό πωςότανοικαθ' ωνη αίτηση"διαπίστωσαν μετάτον έλεγχοότιοι 30 αιτητές διέθεταν τα κατάλληλα μηχανήματα εφηύραν την έλλειψη αποθηκευτικούχώρουγιανααιτιολογήσουν τηναπόρριψητηςπρο σφοράςτωναιτητών..."Κατάτιςδιευκρινίσεις δε, αναφέρθηκανκαι σε σκευωρία σε βάροςτους.Αυτοί OL τελευταίοι ισχυρισμοί καταρ ρίπτονται από τα γεγονότα αφού,όπως έχουμε δει και η δεύτερη 35 Επιτροπή,ακριβώς επειδή διαπίστωσε την έλλειψη μηχανημάτων, διατύπωσε επιφυλάξεις αναφορικάμε την ικανότητα των αιτητών νααναλάβουνέστωκαι μικρό μέρος τηςπροσφοράς. Η παράγραφος6.2 τωνόρωνπροσφοράςαπαιτούσεόπωςοτε40 χνικός φάκελος, "περιέχει", μεταξύ άλλων, "κατάλληλα μηχανή ματαπουδιαθέτει οπροσφοροδότης καιπουαπαιτούνταιγια κά θε εξειδικευμένη εργασία" αλλά είναι γεγονός πως δεν είχεπρο καθοριστεί ποια μηχανήματα ήταν απαραίτητα.Επίσης, δε γινό ταν ρητή αναφοράστην αναγκαιότητααποθηκευτικού χώρου αλ1967 Κωνσταντινίδης, Δ. Sunrise Industry Clothing Ltd. v.Δημοκρατίας
(1996)λά εζητείτο να δηλώσουν "ονόματακαι διευθύνσεις τωνυποστα τικών (εργοστασίων/εργαστηρίων)". Επομένως, σύμφωνα με την εισήγησητων αιτητών,δενήτανεπιτρεπτό νατεθούν εκτων υστέ ρων τέτοιες προϋποθέσεις. Εκτός αυτού,ο μεταγενέστερος προσ διορισμός των αναγκαίωνμηχανημάτων"δημιούργησε το ιδανικό 5 έδαφος για κατάχρηση εξουσίας και τις εύλογες υπόνοιες όχι η απόφαση ελήφθηκατά παράβασητων αρχώντης χρηστής διοίκη σης καιφυσικήςδικαιοσύνης". Θεωρώ ορθήτην εισήγησητων καθ' ωνη αίτησηκαιτου ενδια- 10 φερομένου προσώπου πωςη παράγραφος 6.2 των όρωνπροσφο ράςδεν δικαιολογείται νααναγνωστεί κατάαπομόνωση. Η παρά γραφος 12.1 καθορίζειπως"ηκυβέρνηση πρέπεινα ικανοποιηθεί ότι οι προσφοροδότες είναι σε θέσηνα εκπληρώσουν τιςυποχρε ώσειςπουαπορρέουναπότοΣυμβόλαιο"καιπως, όπως έχωήδη 15 σημειώσει,οι οικονομικοί φάκελοιθαανοίγοντανμόνο στις περι πτώσεις προσφοροδοτών οι οποίοι θακρίνονταν κατάλληλοι με βάσηταστοιχεία πουθαυπέβαλλανστον τεχνικό φάκελο.ΤοΚε ντρικό Συμβούλιο Προσφορών επικαλέστηκε αυτές ακριβώς τις δυοπαραγράφους καισυμφωνώ πωςο συνδυασμός τους νόμιμο- 20 ποιεί την εξάρτηση της κρίσης ως προς την καταλληλότητα των προσφοροδοτώνκαιμεαναφοράστην επάρκειαήτηνκαταλληλό τητατων μηχανημάτωνπουδιέθεταν,όπωςκαθηκόντωςθατα δή λωναν,καιτου αποθηκευτικούχώρου. 25 Μεδοσμένες τις ελλείψεις που παρατηρήθηκαν καιχωρίς οτι δήποτετοουσιαστικό ήτοσυγκεκριμένο που θακαταδείκνυεπως δεν ήταν εύλογο να προσδοθεί σημασία σ* αυτές,δεν μπορώ να διακρίνωδυνατότηταπαρέμβασης.Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε ανοι μικρές πράγματιελλείψειςστον αποθηκευτικόχώροθαθεω- 30 ρούνταν από μόνες τους αιτία αποκλεισμού αλλά σαφώς ηπρο σβαλλόμενηαπόφασηλήφθηκε πάνωστη βάσηόλων των δεδομέ νων. Το Δικαστήριο δεν επεμβαίνει προς υποκατάστασητης ου σιαστικής κρίσης της διοίκησης, ιδιαίτεραεπί τεχνικών θεμάτων, ο ισχυρισμός γιαπλάνηδενέχειτεκμηριωθεί καιη προσφυγήπρέ- 35 πεινααπορριφθεί. Ηεκδίκασητηςυπόθεσης καθυστέρησε,συσσωρεύθηκαν έξοδα καιγιαλόγουςγιατουςοποίουςδενευθύνονταιοιαιτητέςκαιμου φαίνεται πως δικαιολογείται να αποφύγω την έκδοση διαταγής 40 για έξοδα. Η προσφυγήαπορρίπτεταιχωρίς διαταγήγιαέξοδα. Η προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται. Ηπροσφυγή απορρίπτεταιχωρίςέξοδα. 1968