(1996)17Ιουλίου, 1996 [ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ L.K. COMPUTER INTEGRATION SERVICES LTD., Αιτητές, v. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ, Καθ' ων η αίτηση, (Υπόθεση Αρ. 72/95) Προσφορές — Ουσιώδεις όροι — Η κρίση περί τον ουσιώδους του όρου ανήκει στο Δικαστή — Περιστάσεις της παράβασης ουσιώδους όρον προσφοράς στην κριθείσα περίσταση. Προσφυγή βάσει τον Άρθρου 146 τον Συντάγματος — Έννομο συμφέρον — Προσφορές — Παράβαση ουσιώδους όρου από προσφοροδότη — Δε νομιμοποιείται στην προσβολή της πράξης κατακύρωσης. 5 Οι αιτητές προσέφυγαν αμφισβητώντας την απόρριψη της προ σφοράς τους για την μηχανοργάνωση του Τμήματος Οδικών Μετά- 10 φορών λόγω παραβάσεωςόρουκαιτηνκατακύρωσητης σε άλλοπρο σφοροδότη. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή, αποφά σισε ότι: Είναι ο ισχυρισμός των καθ'ων η αίτηση,που εγείρουν με προδι καστική ένσταση, πως οι αιτητές στερούνται εννόμου συμφέροντος και δε νομιμοποιούνται στην παρούσα προσφυγή για το λόγο ότι η προσφορά τους δεν πληρούσε ουσιώδη όρο της προσφοράς. 20 Εξέταση της προδικαστικής ένστασης συνεπάγεται και εξέταση των πρώτων δύο λόγων ακυρότητας που προβλήθηκαν από τους αιτητές, ότι δηλαδή οι καθ'ων η αίτηση εσφαλμένα αποφάσισαν ότι οι 2018 15 4 Α.Λ.Δ. L.K. Computer Integration Serv. Ltd.v.Δημοκρατίας αιτητέςδενπληρούσαν ουσιώδη όροτηςπροσφοράςκαιότι ερμήνευ σανλανθασμένα τον όρο3.12.2
(1)των εγγράφωνπροσφοράς. 5 10 15 ΤοΔικαστήριο εξετάζει αυτεπάγγελτακατάπόσοοιαιτητέςέχουν έννομο συμφέρον. Η εξέταση των λόγων που μπορούν να εξετα σθούν αυτεπάγγελταπροηγείται αυτώνπουπροβάλλονται σταδικό γραφα. Είναινομολογημένο ότιπροσφοροδότης τουοποίουηπροσφορά δεν ανταποκρίνεταισε ουσιώδη όρο της προσφοράςδε νομιμοποιεί ται στην άσκησηπροσφυγής εναντίον τηςκατακύρωσηςτηςπροσφο ράς. Είναι γεγονός εδώ ότι οι αιτητές συμπεριέλαβαν στην προσφορά τους, στην προτεινόμενη ομάδα εργασίας, τρία άτομα τα οποία θα αναλάμβαναν τους κύριους ρόλους του έργου,οι οποίοι δενανήκαν στο μόνιμο προσωπικό της εταιρείας αλλά προέρχονταν από ξένη εταιρείακαιθαπροσλαμβάνονταν απότουςαιτητέςμεσυμβόλαιο ει δικάγι' αυτότοέργο. 20 Ηπιοπάνωδιαπίστωση οδηγεί στο συμπέρασμα ότι οι αιτητέςδε συμμορφώθηκαν με τον όρο 3.12.2
(1).Το Δικαστήριο διαφώνησε με την εισήγησητουδικηγόρου των αιτητών ότι ο όρος "should"δεν εί ναιεπιτακτικούχαρακτήρααλλάαπλώςκαθοδηγεί. 25 Η άποψητουΔικαστή Αρτεμηστην πρόσφατηαπόφασηΜιχαήλ Ιορδανούςκ.ά. ν.ΣυμβουλίουΑποχετεύσεωςΛάρνακαςβρίσκει σύμ φωνοτοδικαστήριο. 30 35 Η χρησιμοποίηση της λέξης "should" καθιστά υποχρεωτική την επάνδρωση των θέσεων κλειδιά με μόνιμο προσωπικό του προσφοροδότη.ΤοΔικαστήριοδιαφώνησεμετηνεισήγησηπωςακόμακαιαν δεν υπήρξε συμμόρφωση με τον επίδικο όρο, αυτός σε καμιά περί πτωση δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι είναι ουσιώδης όρος των εγγράφωνπροσφοράς,αφούείναιθέμαπουαφοράτηναξιολόγηση τουτε χνικού φακέλου. Ηαξιολόγηση τηςπροτεινόμενης ομάδαςεργασίας λαμβάνει χώρανκατάτην αξιολόγηση του τεχνικού φακέλουκαικα τά πόσο ο όρος είναι ουσιώδης ήεπουσιώδης δεν εξαρτάταιαπότο στάδιοστο οποίοβρίσκεται ηαξιολόγηση. 40 Ωςεκτούτου,τοδικαστήριοκατέληξεστοσυμπέρασμαότιοόρος, μετον οποίο δεσυμμορφώθηκαν οι αιτητές,ήταν ουσιώδης. Ηπροσφυγή απορρίπτεταιμε έξοδα. 2019 L.K. Computer Integration Serv.Ltd. v.Δημοκρατίας
(1996)Αναφερόμενεςυποθέσεις: Παπαδόπουλος και Άλλοιν.Ραδιοφωνικού Ιδρύματος Κύπρου και Άλλον
(1996)3ΑΛΛ. ί, 5 Κ.&Μ.Transport Co.Ltd. v.Eteria Fortigon Aftokiniton (EFA) and Others
(1987)3C.L.R. 1939, P. SteftandCo. v.Δημοκρατίας
(1990)3ΑΛΛ. 3343, 10 TamassosTobaccoSuppliersandCo.v.Δημοκρατίας
(1992)3ΑΛΛ. 60, Ιορδανούς κ.ά. ν. Συμβουλίου Αποχετεύσεων Λάρνακας
(1996)4 ΑΛΛ.
- 15 Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον τηςαπόφασηςτουΣυμβουλίου Προσφο ρών μετην οποίακατακύρωσετην προσφοράγιατηΜηχανογρά φησητου Τμήματος Οδικών Μεταφορών στοενδιαφερόμενο μέ- 20 ρος αντί στουςαιτητές. Γ.Τριανταφυλλίδης, γιατουςΑιτητές. Α. Παπασάββας, Εισαγγελέας τηςΔημοκρατίας,για τους Καθ' 25 ων η αίτηση. Μέλισσας, γιατο Ενδιαφερόμενομέρος. Cur.adv.vult. 30 ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, Δ.:Οιαιτητές με την παρούσαπροσφυγή ζητούναπότο Δικαστήριο τις ακόλουθεςθεραπείες: "1.ΔήλωσητουΔικαστηρίου ότιηαπόφασητων καθ' ων ηαί- 35 τησηηοποίαπεριέχεταιστηνεπιστολήτουςημερ. 14Δεκεμ βρίου, 1994με την οποίαοιαιτητέςπληροφορήθηκανότιη προσφορά τους γιατημηχανογράφησητουΤμήματος OOLκών ΜεταφορώντουΥπουργείουΣυγκοινωνιώνκαιΕργων δεν ήτανεπιτυχής είναι παράνομηκαιπρέπειν'ακυρωθεί. 40
- ΔήλωσητουΔικαστηρίου ότιη απόφαση των καθ' ων η αί τησηνακατακυρώσουντηνπροσφοράΑρ.ΤΜΥ1/93 γιατη μηχανογράφηση του Τμήματος Οδικών Μεταφορών του 2020 4 Α.Α.Δ. L.K. Computer Integration Serv. Ltd. v.Δημοκρατίας Παπαδόπουλος, Δ. Υπουργείου Συγκοινωνιών και Εργων στην εταιρεία IBM Semea Cyprus Branch κατά προτίμηση και/ήαντί των αιτητών είναι παράνομηκαιπρέπει ν' ακυρωθεί. 5 3.Εξοδα." Η προσφυγή αυτή στρέφεται εναντίον της απόφασης του καθ'ου ηαίτηση2 νακατακυρώσει την προσφορά Αρ. ΤΜΥ 1/93 για τη μηχανογράφηση του Τμήματος Οδικών Μεταφορών του 10 Υπουργείου Συγκοινωνιών και Έργων στην εταιρεία Ι.Β.Μ. Semea S.p.A., Cyprus Branch,αντίστουςαιτητές. Τα γεγονότα της υπόθεσης είναι σε συντομία τα ακόλουθα: Στις23 Αυγούστου 1993,τοΤμήμα Μηχανογραφικών Υπηρεσιών 15 (Τ.Μ.Υ.) προκήρυξε ανοιχτές προσφορές για την ετοιμασία και εφαρμογή προγραμμάτων για τη μηχανογράφηση του Τμήματος Οδικών Μεταφορών του Υπουργείου Συγκοινωνιών καιΈργων. Υποβλήθηκαν συνολικά επτάπροσφορές, μεταξύτους και εκείνη τωναιτητών. 20 ΣυστάθηκεΕπιτροπήΑξιολόγησης (η Επιτροπή) απαρτιζόμενη απότρίαμέλη γιατην τεχνική αξιολόγηση των προσφορών.Κατά τηδιεξαγωγήτων εργασιών τηςηΕπιτροπήχρειάστηκε ναζητήσει τηνανανέωσητης ισχύος τωνπροσφορών (μεβάσητον όρο3.7.2), 25 λόγωτηςανάγκηςγιαζήτησηνομικής συμβουλής γιαθέμασχετικό με μίαεκτων προσφορών. Η Επιτροπήκατάτημελέτη των προσφορών γιατεχνικήαξιολόγιση εντόπισε ότιηεταιρείαL.K. C.I.S.συμπεριέλαβε στηνπρο30 τεινόμενη ομάδαεργασίαςτρίαάτομαπουδενανήκανστο μόνιμο της προσωπικό,τα οποία θααναλάμβαναν τους κύριους ρόλους του έργου ήτοι, Project Manager, Quality Assurance Manager και LeadAnalyst. 35 40 Έχονταςυπόψητον όρο 3.12.2
(1)των προδιαγραφών,οοποί ος έχει ωςακολούθως, "Key personnel comprising theteamshouldbe drawn from the permanent staff of the Tenderer and members of the working team named in the technical proposal shall be those who will actually undertake and carry out the project as described in the proposal." (Ηυπογράμμιση είναι δική μου) 2021 Παπαδόπουλος, Δ. L.K. Computer Integration Serv. Ltd. v.Δημοκρατίας
(1996)ηΕπιτροπήείχετηνάποψηότιη προσφοράτηςαιτήτριαςεταιρεί αςήτανεκτός προδιαγραφώνκαιέπρεπενααποκλεισθεί απόπε ραιτέρω αξιολόγηση. Θεώρησε όμως ορθόνα εξετάσει τον όρο με μεγαλύτερη λεπτομέρεια καιγι' αυτόαποφάσισεναζητήσει νομι κήσυμβουλή απότο Γενικό Εισαγγελέα. 5 ΤοΤ.Μ.Υ.έθεσεμε επιστολή του,ημερομηνίας 19 Μαΐου 1994 τα ακόλουθα δύο ερωτήματα στο Γενικό Εισαγγελέα της Δημο κρατίας: 10 "(α)Κατάπόσο ηλέξη "should"όπως είναι τοποθετημένη στην παράγραφο3.12.2
(1)τωνπροδιαγραφών,δημιουργείυπο χρέωση στην εταιρεία LK να χρησιμοποιήσει μόνιμοπρο σωπικόγιατουςκύριους ρόλους,και 15 (β) Κατά πόσο η προσφορά της εταιρείας LK τίθεται εκτός προδιαγραφών όπως έχειυποβληθεί." Η Γενική Εισαγγελία με επιστολή της (αρ. Φακ. Γ.Ε. αρ. 50(ΙΠ)/1939/12 και ημερομηνία 3/6/94) γνωμάτευσε ότι, ο όρος 20 3.12.2
(1)των προδιαγραφών αποτελεί ουσιώδη όρο και επομένως ηπαραβίασητουαπόμέρους τουπροσφοροδότη,καθιστούσε την ενλόγωπροσφοράεξ' υπαρχήςάκυρηκαιδενμπορούσεναληφθεί υπόψη. 25 Στις 7 Ιουνίου 1994 οι δικηγόροι της εταιρείαςL.K. GroupLtd ζήτησαναπότοΤ.Μ.Υ.προθεσμίαδέκαημερώνγιαναπαρουσιά σουν συμπληρωματικά στοιχεία που,κατάτην άποψητους,απο δείκνυαν ότι όλο το "Key Personnel" που περιέλαβε η εταιρεία στην προσφοράτηςπροερχόταναπότο μόνιμο τηςπροσωπικό. 30 Στις 13 Ιουνίου 1994, το Τ.Μ.Υ. παραχώρησε την προθεσμία που ζητήθηκε και απαίτησε όπως τα συμπληρωματικά στοιχεία παραδοθούν στοΤ.Μ.Υ.μέχρι τις 17/6/
- 35 Στις 17/6/94οι δικηγόροι της αιτήτριαςεταιρείας με επιστολή τουςυπέβαλανταστοιχεία που, κατάτηγνώμητους, αποδείκνυαν ότι οι τρεις ξένοι ανήκαν στο προσωπικό της εταιρείας απότον Οκτώβρη του
- Όμως,στις 21/6/94,μετάτη λήξητηςπροθε σμίας, οι δικηγόροι της αιτήτριας εταιρείας απέστειλαν νέα επι- 40 στολή με την οποία υπεστήριζαν ότι τα εν λόγω άτομαανήκουν στο μόνιμο προσωπικότηςαιτήτριας εταιρείας,γιατίηπροσφορά τους,και ειδικότεραταβιογραφικάτους σημειώματα,ετοιμάστη καν πριν τον Οκτώβρη του 1993, οπότε αυτοίπαραχωρήθηκαν 2022 4 Α.ΑΛ. L.K. Computer Integration Serv.Ltd. v.Δημοκρατίας Παπαδόπουλος, Δ. απόnyvToucheRossκαιαποτέλεσαν μέλητουπροσωπικούτηςαιτήτριας. 5 10 15 20 Μετάαπότηνυποβολήόλων αυτώντωννέωνστοιχείων,ηΕπιτροπήέκρινε σκόπιμο ναζητήσει περαιτέρωνομική συμβουλήκα τάπόσομπορούσανναγίνουν αυτάαποδεχτάκαιναθεωρηθείότι τοενλόγω προσωπικό, κατάτονχρόνουποβολήςτηςπροσφοράς, ανήκεστο μόνιμο προσωπικότηςαιτήτριας εταιρείας. Σε απάντηση των πιο πάνω (αρ. Φακ. Γ.Ε. 50(ΠΙ)/39/12 και ημερομηνία 7/7/94), ηΓενικήΕισαγγελία γνωμάτευσε ότι: "... αυτά τα στοιχεία δεν αποτελούν απλές διευκρινίσεις επί στοιχείων πουέχειήδηοπροσφοροδότης υποβάλει αλλάπρό κειταιγιαστοιχείαταοποίαυποβάλλειγιαπρώτηφοράκαιεί ναι ουσιώδη για τους σκοπούς αξιολόγησης της προσφοράς του.Πρόκειταιγιαστοιχείαπουκατάτηγνώμημουτροποποι ούντηνπροσφοράτουκαιαποτελούνεκτωνυστέρωνπροσθή κηστην αρχικήπροσφοράτου." Μεβάσητιςδύογνωματεύσεις της Γενικής Εισαγγελίας,η Επι τροπή απέκλεισε την προσφορά της αιτήτριας εταιρείας απόπε ραιτέρω αξιολόγηση. 25 Στις 18/7/94 οι δικηγόροι της αιτήτριας εταιρείας απέστειλαν επιστολή στο Διευθυντή του Τ.Μ.Υ., με την οποία διαβίβαζαν αντίγραφο επιστολής τους προς το Γενικό Εισαγγελέα, με την οποία εξέφραζαντηναντίθεσητους μετηγνωμάτευσητουκαιζη τούσαντηναναστολήτηςεξέτασης τουόλου θέματος,μέχρις ότου 30 διευκρινιστούν ταεγειρόμενα προςτο Γενικό Εισαγγελέα σημεία. Ακολούθησεστις22/7/94επιστολή απότοΔιευθύνοντα Σύμβουλο τηςαιτήτριαςεταιρείας,μετην οποίαυποστήριξε ότι οι όροι των προδιαγραφών πουαναφέρονταιστο προσωπικό τωνπροσφοροδοτών ευνοούν ξένους οίκους σεβάροςτωνκυπριακώνοίκων. 35 Ο Γενικός Εισαγγελέας με επιστολή του, με αρ. φακ. Γ.Ε. 50(ΠΙ)/39/12 και ημερομηνία 25/7/94,η οποίακοινοποιήθηκε στο Διευθυντή τουΤ.Μ.Υ.,πληροφορούσε τους δικηγόρους της εται ρείαςL.K. C.I.S.ότιέχειήδηεκδοθείησχετικήγνωμάτευση απότη 40 Νομική Υπηρεσία. Στις 25/7/94 το Τ.Μ.Υ. απέστειλε την έκθεση της Τεχνικής Αξιολόγησηςτων προσφορών στο Γενικό Διευθυντή του Υπουρ γείου Οικονομικών, Πρόεδρο του Συμβουλίου Προσφορών του 2023 Παπαδόπουλος, Δ. L.K. Computer Integration Serv. Ltd. γ. Δημοκρατίας
(1996)Προγράμματος Μηχανογράφησης, και ζήτησε τον ορισμό συνε δρίαςτουΣυμβουλίουγιαμελέτη καιέγκριση της έκθεσης. Σεσυνεδρίες πουέγινανστις 14/9/94στοΥπουργείο Οικονομά κών,μελετήθηκε απότοΣυμβούλιοητεχνικήαξιολόγησητωνπροαφορώνκαιαποφασίσθηκεομόφωνα: 5 "Να ανοιχτούν οι οικονομικοί φάκελοι των δύο προσφορών πουπαραμένουνστον τελικό κατάλογο(Short-list) καιανητι μή της φθηνότερης προσφοράς είναι μέχρι και 15% ψηλότερη 10 από την εκτίμηση (estimate) τουΤ.Μ.Υ.για το κόστος εκτέλε σηςτουέργου,τότεηπροσφοράνακατακυρωθείστηνεταιρεία με τη φθηνότερη προσφορά. Εάνη διαφοράείναι μεγαλύτερη από 15%τότε ν' ακυρωθούν οι προσφορές και να επαναπροκηρυχτούν." 15 Αποφασίσθηκε επίσης όπωςετοιμασθεί απότοΤ.Μ.Υ.ηεκτίμηση του κόστους της εκτέλεσης του έργου,πριντο άνοιγματων οικο νομικών προτάσεων. 20 Οι οικονομικοί φάκελοι ανοίχτηκανστις 3/10/94στο Γραφείο του Προέδρου του Κεντρικού Συμβουλίου Προσφορών μετά την υποβολήαπότοΤ.Μ.Υ.στο ΓενικόΔιευθυντήτουΥπουργείου Οι κονομικών σχετικής εκτίμησης γιχχτο κόστος του έργου. Μεβάση τονόρο3.14.3 των προδιαγραφώντηςπροσφοράςέγινεοικονομι- 25 κήαξιολόγηση τωνπροσφορών πουπέρασαντηντεχνικήαξιολό γηση. Ηπροσφοράκατακυρώθηκεστην εταιρείαΪ.Β.Μ.SemeaS.p.A., Cyprus Branch, με συνολικό κόστος £515.745 (μηπεριλαμβανομέ- 30 νου του Φ.Π.Α.). Ηγνωστοποίηση για κατακύρωσητης προσφο ράςστάληκε στις 7/10/94 καιτο συμβόλαιο μετηνεταιρεία Ι.Β.Μ. Semea S.p.A., Cyprus Branch,υπογράφτηκεστις 14/11/94. Οιαιτητέςπροσβάλλουν τηνπιοπάνωαπόφασηγιατους ακό- 35 λουθους λόγους:
(1)Οικαθ'ωνηαίτησηεσφαλμένα αποφάσισανότι οι αιτητέςδεν πληρούσαν ουσιώδη όροτηςπροσφοράς. 40
(2)Οικαθ'ωνηαίτησηερμήνευσαν λανθασμένατονόρο3.12.2
(1)των Εγγράφων Προσφοράς.
(3)Οικαθ'ωνη αίτησηεσφαλμένααποφάσισανότιτοπροσωπικό 2024 4 Α.Α.Δ. L.K. Computer Integration Serv.Ltd. v.Δημοκρατίας Παπαδόπουλος, Δ. των αιτητώνπουκατονόμασανστην προσφοράτους δεν απο τελούσε"μόνιμο προσωπικό"τους ("permanent staff). 5 10
(4)Από τηστιγμήπουοι καθ'ων ηαίτηση με επιστολή τους ημερομηνίας 7/6/94ενέκριναν το αίτηματων αιτητών γιαυποβο λή συγκεκριμένων διευκρινιστικών στοιχείων αναφορικά με το διορισμό του key personnel, είχαν υποχρέωση να λάβουν υπόψηταστοιχεία αυτάή ναταεξετάσουν. Είναιο ισχυρισμός τωνκαθ'ωνη αίτηση,πουεγείρουν μεπρο δικαστική ένσταση,πωςοι αιτητές στερούνται εννόμου συμφέρο ντοςκαιδεννομιμοποιούνται στηνπαρούσαπροσφυγήγιατολό γο ότι ηπροσφοράτους δεν πληρούσε ουσιώδη όρο τηςπροσφο ράς. 15 20 25 Εξέτασητηςπροδικαστικήςένστασης συνεπάγεταικαι εξέταση των πρώτων δύο λόγων ακυρότηταςπουπροβλήθηκαναπότους αιτητές, ότι δηλαδήοι καθ'ων η αίτηση εσφαλμένα αποφάσισαν ότιοιαιτητέςδενπληρούσανουσιώδηόροτηςπροσφοράςκαιότι ερμήνευσαν λανθασμένατονόρο3.12.2
(1)τωνεγγράφωνπροσφο ράς. Το Δικαστήριο εξετάζει αυτεπάγγελτα κατά πόσο οι αιτητές έχουν έννομο συμφέρον. Ηεξέταση των λόγων που μπορούν να εξετασθούν αυτεπάγγελτα προηγείται αυτών που προβάλλονται στα δικόγραφα. (Βλ. Παπαδόπουλος και Αλλοι ν. Ραδιοφωνικού ΙδρύματοςΚύπρουκαιΆλλον
(1996)3Α.Α.Δ.1). Είναι νομολογημένο ότι προσφοροδότης του οποίου η προ30 σφοράδενανταποκρίνεταισεουσιώδηόροτηςπροσφοράςδεννο μιμοποιείται στην άσκησηπροσφυγής εναντίον τηςκατακύρωσης της προσφοράς. (Βλέπε, μεταξύ άλλων, Κ. & Μ. Transport Co. Ltd. v. Eteria Fortigon Aftokiniton (EFA) and Others
(1987)3 C.L.R. 1939, P. STEFT and Co. v.Δημοκρατίας
(1990)3 Α.ΑΛ. 35 3343και TamassosTobacco Suppliers and Co. v. Δημοκρατίας
(1992)3Α.Α.Δ. 60.) Ηκρίση κατά πόσο όρος αποτελεί ήόχι ου σιώδη όρο της προσφοράς επαφίεται στο Δικαστή. (ΒλέπεΣπηλιωτόπουλος "Εγχειρίδιον Διοικητικού Δικαίου", Εκδοση 1977, σελ.404-405.) 40 Όπως έχειλεχθείστην υπόθεση Tamassos Tobacco Suppliers (βλέπε KLO πάνω) απότοΔικαστή Πική,όπωςήταντότε: "Η νομολογία βεβαιώνει ότι τοκριτήριο γιατον καθορισμό 2025 Παπαδόπουλος,Δ. L.K. Computer Integration Serv.Ltd.v.Δημοκρατίας
(1996)της σημασίαςκαιυπόστασηςόρουπλειοδοτικού διαγωνισμού, είναι ησημασία που ενέχειητήρηση του για την απόφασηγια κατακύρωσητηςπροσφοράς.Ουσιώδης είναιοόρος ητήρηση του οποίου είναι αποφασιστικής σημασίας γιατη λήψη και το περιεχόμενο της απόφασηςγιατην κατακύρωσητης προσφο- 5 ράς (βλ. μεταξύ άλλων, MedconConstruction andOthersv. Republic [1968]3C.L.R. 535, KounnasandSons v. Republic [1972]3C.L.R. 542, Papadopoulos v.Republic[1985]3 C.L.R. 154κ.α." 10 Ο επίδικοςόρος 3.12.2
(1)προνοεί ότι: "Key personnel comprising the team shouldbedrawn fromthe permanent staff oftheTenderer " 15 Σε μετάφραση: "Ατομα που θαεπανδρώνουν θέσειςκλειδιά στην προτεινόμε νη ομάδα εργασίας θαπρέπει να προέρχονται απότο μόνιμο προσωπικό τουπροσφοροδότη." Ο δικηγόρος τωναιτητών επιχειρηματολόγησε γύρω στο ότι υπήρξε εσφαλμένη ερμηνεία τουπιο πάνωόρου. Υποστήριξε ότι μετον πιοπάνωόροκαι ιδίως μετηχρήσητου ρήματος"should", ο οποίος κατά τον ισχυρισμό τουδεν είναι επιτακτικούχαράκτη- 25 ρα αλλά εισηγητικού, δενεπιβαλλόταν η εργοδότηση κατ' απο κλειστικότητα τουμόνιμουπροσωπικού. Τέλος,ο δικηγόρος των αιτητών ισχυρίστηκε ότιο διορισμός του "key personnel" δεναποτελεί ουσιώδη όροτηςπροσφοράς 30 γιατί είναι θέμαπουαφοράκαθαράτην αξιολόγηση του τεχνικού φακέλουκαισεκαμιάπερίπτωσηδενμπορείναθεωρηθείότιείναι ουσιώδης όρος των εγγράφων,προσφοράς. Είναι γεγονός ότιοι αιτητές συμπεριέλαβαν στην προσφορά 35 τους,στηνπροτεινόμενηομάδαεργασίας,τρίαάτοματαοποίαθα αναλάμβαναν τους κύριους ρόλους του έργου,οιοποίοι δενανή καν στο μόνιμο προσωπικό της εταιρείαςαλλάπροέρχονταναπό τηνεταιρείαToucheRossστο Ηνωμένο Βασίλειοκαιθαπροσλαμ βάνονταν απότους αιτητές μεσυμβόλαιο ειδικάγι' αυτότοέργο. 40 Ηπιοπάνωδιαπίστωσηοδηγεί στο συμπέρασμαότι οιαιτητές δεν συμμορφώθηκαν μετον όρο 3.12.2
(1). Διαφωνώ με την εισή γησητουδικηγόρουτωναιτητώνότι οόρος"should"δενείναιεπι2026 20 4 Λ.Λ.Δ. L.K. Computer Integration Serv. Ltd. v.Δημοκρατίας Παπαδόπουλος, Δ. τακτικούχαρακτήρααλλάαπλώςκαθοδηγεί. 5 Η άποψητου αδελφού Δικαστή Αρτεμηστην πρόσφατη από φασηΜιχαήλ Ιορδανούςκ.ά.ν.ΣυμβουλίουΑποχετεύσεως Αάρνάκας
(1996)4Α.Α.Δ. 1288 μεβρίσκει σύμφωνο. Κατάτηνάποψημουηχρησιμοποίησητηςλέξης"should"καθι στά υποχρεωτική την επάνδρωση των θέσεων κλειδιά με μόνιμο προσωπικό του προσφοροδότη. Ούτε συμφωνώ με την εισήγηση 10 πως ακόμακαι αν δεν υπήρξε συμμόρφωση με τον επίδικο όρο, αυτός σε καμίαπερίπτωση δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι είναιου σιώδηςόροςτωνεγγράφωνπροσφοράς, αφούείναιθέμαπουαφο ράτηναξιολόγηση τουτεχνικού φακέλου.Η αξιολόγηση της προ τεινόμενης ομάδαςεργασίας λαμβάνει χώραν κατά τηναξιολόγη15 σητου τεχνικού φακέλουκαικατά πόσο οόρος είναι ουσιώδης ή επουσιώδης δεν εξαρτάται απότο στάδιο στο οποίο βρίσκεται η αξιολόγηση. Ως εκ τούτου, έχω καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο όρος, με 20 τον οποίοδεν συμμορφώθηκαν οι αιτητές,ήτανουσιώδης. Η χρη σιμοποίηση ατόμωνγιατους σημαντικότερους ρόλους τουέργου, όπως Project Manager, Quality Assurance Manager και Lead Analyst, από το μόνιμο προσωπικό των αιτητών επιβάλλετο και δεναφήνετοστην ευχέρειατωναιτητών. 25 Γιαόλους τους πιοπάνωλόγους θεωρώ πωςημησυμμόρφω ση των αιτητών με τους όρους των εγγράφων προσφοράς τους αποστερείοποιοδήποτεσυμφέρονγιαπροσβολήτηςπράξηςκατα κύρωσης τηςπροσφοράς. 30 Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιμεέξοδα εναντίοντωναιτητών. Ηπροσφυγή απορρίπτεται μεέξοδα. 2027