4Α.Α.Δ. 9Σεπτεμβρίου, 1996 [ΝΙΚΗΤΑΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΕΡΩΤΟΚΡΓΓΟΣΘ.ΕΡΩΤΟΚΡΓΓΟΥ, Αιτητής, ν. ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥ ΕΓΓΡΑΦΗΣΚΑΙ ΑΛΛΩΝ, Καθ'ων ηαίτηση. (ΥπόθεσηΑρ. 319/94) Προσφυγές— Προσφυγική ιδιότητα — Έννοια του εκτοπισθέντος — Προσφυγική ταυτότητα— Αντικατάσταση — Περιστάσειςαπόρρι ψης— Πεδίο επέμβασης τουΔικαστηρίου — Επαρκής ηαιτιολογία στηνκριθείσαπερίπτωση. 5 [ΠέραντωνανωτέρωτίτλωνηαπόφασητουΔικαστηρίουδιαβά ζεταιως σύνολο]. Η προσφυγή απορρίπτεται με£75,έξοδα. 10 Αναφερόμενες υποθέσεις: RazisandAnotherv. Republic
(1979)3C.L.R. 127, 15 ΧατζηΠαναγή v. Δημοκρατίας
(1989)3Α.Α.Δ. 1079, Ιακώβου ν.Δημοκρατίας
(1993)4Α.ΑΑ. 2290, 20 25 Καλορχώτηςν.Δημοκρατίας
(1995)4Α.Α.Δ. 1609, Προσφυγή. Προσφυγήεναντίοντηςαπόφασηςτων Καθ' ωνηαίτησημετην οποίααπέρριψαν το αίτημα του αιτητήγια τη χορήγηση προσφυ γικής ταυτότητας. 2299 Ερωτοκρίτου ν.Λειτουργού Εγγραφής
(1996)Γ. Κάιζερ, γιατον Αιτητή. Γ.Παπαϊ'ζϋάννον, Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας, γιατους Καθ* ων η αίτηση. 5 Cur.adv. vult. ΝΙΚΗΤΑΣ, Δ.: Ο αιτητής κατάγεται απόταΠάνω Λεύκαρα. Παντρεύτηκε τονΑύγουστο του 1972.Ηγυναίκα του γεννήθηκε στο κατεχόμενο Λευκόνοικο. Απέκτησαν τρία παιδιά. Ηπροσφυ- 10 γήαφοράαπόρριψηαιτήματοςγιαχορήγηση προσφυγικήςταυτό τηταςυπότιςσυνθήκες πουθαπεριγράψω.Αςσημειωθεί ότιο αιτητήςείχεεξασφαλίσει προσφυγικήταυτότηταμετάτηνεισβολήμε βάσητιςδικές τουδηλώσεις. Δημιουργήθηκε όμως θέμακατά πό σο ήταν δικαιούχος όταν αποτάθηκεγιααντικατάστασητηςτον 15 Μάιοτου1990. Πέρααπότηνακύρωσητηςαρνητικής απόφασηςοαιτητής ζη τά καιδήλωση τουΔικαστηρίου ότιδικαιούταιναείναι κάτοχος προσφυγικής ταυτότηταςκαιπεραιτέρωότι δικαιούταισεαντίκα- 20 τάσταση τηςπροσφυγικής τουταυτότητας, (βλ.παραγράφουςΒ και Γτουαιτητικού τηςπροσφυγής αντίστοιχα). Συμφωνώ με το δικηγόρο των καθ'ωνηαίτηση πωςτοΔικαστήριο στερείταιδι καιοδοσίας ναπαράσχει αυτής τηςφύσεως τιςθεραπείες. Για το λόγοότιεκφεύγουν τωνορίων της δικαιοδοσίας του,όπωςκαθο- 25 ρίστηκε απότοάρθρο 146.4τουΣυντάγματος. Θαμπορούσε εδώναλεχθείότιδικαιούνταισετέτοιαταυτότη τα μόνο οι εκτοπισθέντες. Η έννοια τουόρου αυτού είχε διευκρι νισθεί απότην απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου με αρ. 30 13.503 στοπλαίσιοτουσχεδίου πουεκπόνησε γιατηνπαροχήβοή θειαςστα θύματατηςεισβολής. "Εκτοπισθείς" κατά βάσηείναιτο άτομοτουοποίου "ημόνιμος κατοικίαευρίσκεται ειςκατειλημμένηνυπότωνΤούρκων περιοχήνηκατέστηαπροσπέλαστος". Η νο μολογία θεώρησε ότιημόνιμη κατοικία συνεπάγεται συνήθη δια- 35 μονήσεαντιδιαστολή μετηνπροσωρινή ήπεριστασιακήδιαμονή. Βλ., μεταξύ άλλων, Razis and Another v. Republic
(1979)3 C.L.R. 127,Χατζί}Παναγή v.Δημοκρατίας
(1989)3Α.Α.Δ.1079, Παπαχριστάκης Ιακώβου v.Δημοκρατίας
(1993)4 Α.Α.Δ.2290. Επίσης τηνΣυμεών Καλορκώτης ν.Δημοκρατίας
(1995)4Α.Α.Δ. 40
- Ιδιαίτερα την παραπομπή στους Dicey and Morris - The Conflict ofLaws 12ηέκδοση,σελ 127,αναφορικά μετηνέκτασητης παραμονής σαν στοιχείο απόκτησης συνήθους διαμονής. Η παρα μονήγιατοσκοπό αυτόδυνατόναείναι καιβραχεία. 2300 4 Λ.ΑΛ. 5 10 15 20 Ερωτοκρίτου ν.Λειτουργού Εγγραφής Νικήτας, Λ. Ηέρευναπουείχανδιεξαγάγειοικαθώνηαίτησηέφερεσεφως διάφοραστοιχεία.Ορισμένα πράγματισυνηγορούσαν υπέρτηςθέ σης τουαιτητήότι πρινκαι μέχρι τηνεισβολήκατοικούσε μόνιμα στο Λευκόνοικο. Για παράδειγμαδόθηκανγι' αυτό πληροφορίες απότρεις χωριανές του και γραπτήδήλωση απότον κοινοτάρχη Λευκονοίκου. Υπήρχαν καιβεβαιώσεις απόοδηγούς λεωφορείων OTL μετέφεραν το ζεύγος Ερωτοκρίτου από το Λευκόνοικο στη Λευκωσία και τανάπαλιν σχεδόν καθημερινά. Αποκαλύφθηκαν όμως καιστοιχεία πουέδειχναν προςτην άλληκατεύθυνση:ότιη μόνιμη κατοικία δεν ήταν στο Λευκόνοικο αλλά στη Λευκωσία. ΕνπρώτοιςτοζευγάριεργαζότανστηΛευκωσία. Δεν είχεδικότου σπίτι στο Λευκόνοικο, αλλά έμενε μετους γονείς της συζύγου. Ο αιτητής απότο 1970-1971ενοικίαζε δωμάτιοσεπολυκατοικίατης Λευκωσίας και μετά το γάμο του, αλλά πριν τον εκτοπισμό του πληθυσμού (υπάρχεικάποια διαφορά ωςπροςτον ακριβήχρόνο) οαιτητήςμίσθωσε διαμέρισμαστην ίδιαπολυκατοικίαστηνοποία έμενεμετησύζυγο του.Υπάρχουν καιάλλα.Δεν χρειάζεταιόμως ειδική αναφορά. Βρίσκονται στους διοικητικούς φακέλους στους οποίουςπαραπέμπω.Αυτόπουέχει σημασία - καιτοεπαναλαμβάνω-είναιπωςοι πληροφορίες πουσυγκεντρώθηκαν τείνουν να υποστηρίξουν τημιαήτηνάλληεκδοχή. Οικαθώνηαίτησηκατέληξαν,ύστερααπόεκτίμηση τουυλικού που συγκεντρώθηκε, ότι ησυνήθης διαμονήτου αιτητήκατά τον 25 κρίσιμο χρόνο ήτανηΛευκωσία, στην οποίαο αιτητής είχε ενοι κιάσειδιαμέρισμακαιστην οποίαεργαζόταντόσο ο ίδιοςόσοκαι ηγυναίκατου. Ηαπόφαση τουκοινοποιήθηκε την 10 Ιανουαρίου 1991.0αιτητήςζήτησεαναθεώρησηαποστέλλοντας άλλαστοιχεία ήδηλώσεις,πουφαίνεταιναυποστηρίζουντονισχυρισμό του:δη30 λώσεις από την ιδιοκτήτρια του διαμερίσματος στη Λευκωσία, πωςστηΛευκωσία έμενεέναδυοβράδυατηβδομάδα,ότιότανέγι ναν οι αρραβώνεςτουηπατρική κατοικίαστο Λευκόνοικο δόθη κε μεπροικοσύμφωνο στησύζυγο απότουςγονείς. Η επανεκτίμη ση δεν διαφοροποίησε την αρχική απόφαση. Ο αιτητής ενημερώ35 θηκεγιαυτήστις 31 Οκτωβρίου
- Ακολούθησενέα αίτησηπρος τους καθώνηαίτηση για αναθε ώρηση ημερομηνίας 14 Μαρτίου 1992, πουσυνοδευόταν από επι στολήτουΔήμου Λευκωσίας ότι στο μητρώο φορολογίας σκυβά40 λων έγινεεγγραφήστο όνομα του αιτητήτο 1974, ενώ οικαθώνη αίτησηδιαπίστωσανότι τέτοια επιβάρυνσηπληρώθηκεκαιγιατο
- Μεμόνο αυτότο στοιχείο (ανκαλάκαλά μπορεί ναθεωρη θεί σαν τέτοιο) οι καθών η αίτηση "επανεξέτασαν" την υπόθεση χωρίς όμως - και αυτήτηφορά- να ικανοποιήσουν το αίτημα.Η 2301 Νικήτας,Δ. Ερωτοκρίτου ν.Λειτουργού Εγγραφής
(1996)απόφασηκοινοποιήθηκε στο δικηγόροτου αιτητήστις 13 Ιουλίου
- Οαιτητής προσέβαλε την απόφασηαυτή,αλλά ηπροσφυγή του (αρ.712/92)απορρίφθηκεστις 21 Οκτωβρίου 1993 (Παράρτη μα Ο στην ένσταση). Έγινε έφεση,ηοποίαεκκρεμεί(παράρτημα Πστην ένσταση). 5 Υπήρχε και συνέχεια, πουοδήγησε στην κρινόμενη προσφυγή. Οαιτητήςμέσωτουδικηγόρουτουζήτησεεπανεξέτασηστις28Δε κεμβρίου 1993 επισυνάπτοντας στην επιστολή του τρεις νέες δη λώσεις μεημερομηνία (στιςδύοαπόαυτές)2 Νοεμβρίου 1993 από 10 Βουλευτή της επαρχίας Αμμοχώστου, το Δήμαρχο Λευκονοίκου και τον Πρόεδρο σωματείου του Λευκονοίκου, που αναφέρουν απλάπωςμέχρι τηνεισβολήήταν μόνιμοςκάτοικος Λευκονοίκου. 1 Ο αιτητής και ο δικηγόρος του εμφανίστηκαν (φαίνεται για 15 δεύτερηφορά)μπροστάστην Επιτροπή(καθήςη αίτησηαρ.2)και υποστήριξαν την υπόθεση ηοποία,όπως προκύπτει απότην επί δικηαπόφασηημερομηνίας9Φεβρουαρίου1994 κυανόαρ.92 στο διοικητικό φάκελο και την παράγραφο 12 της ένστασης, επανακρίθηκεστο σύνολοτης.Οικαθ' ωνηαίτησηαπέρριψανπάλιντο 20 αίτημα.Αναφέρει σχετικά η επίδικηαπόφασηπροςτοτέλοςτης: "Πρόσφαταοαιτητήςζήτησεεπανεξέτασητηςαίτησηςτουπρο σκομίζονταςβεβαιώσειςαπόχωριανούςτουότιπρινκαι μέχρι τηνεισβολή είχετησυνήθηδιαμονήτουστο Λευκόνοικο. Οαι- 25 τητής παρουσιάστηκε εκνέου ενώπιον της Επιτροπής μαζί με το δικηγόρο του και υποστήριξε ότι η συνήθης διαμονή του πριν και μέχρι την εισβολήήταν στο Λευκόνοικο και όχι στη Λευκωσία. 30 ΗΕπιτροπή,αφούέλαβευπόψηόλαταστοιχείαπουυπάρχουν στο φάκελο και όσα ο αιτητήςδήλωσεενώπιον τηςαπεφάσισε ότι δεν δικαιολογείται διαφοροποίησητηςπροηγούμενης από φασηςτης". 35 Ο δικηγόρος του αιτητήεπιχειρηματολόγησε εκτεταμένα,ανα λύοντας ένα προς ένα όλα σχεδόν τα στοιχεία πουδόθηκαν στις διάφορες φάσεις της υπόθεσης, για να πείσει βασικάπως έπρεπε να προτιμηθούνταθετικάυπέρτουαιτητήπεριστατικά, πουαπο τελούσαν ασφαλέστερη βάση για επίλυση του θέματος. Υπέβαλε 40 πως, εν πάση περιπτώσει, απουσιάζει η έρευνα και η αιτιολογία γιατηνπροσβαλλόμενη απόφαση.Οδικηγόροςτωνκαθώνη αίτη σηαντέτεινεότισημασίαέχειανη απόφασηήταν,σταπλαίσιατων πληροφοριών και στοιχείων που είχαν συλλέγει, λογικά δυνατή 2302 4 Α.Α.Δ. 5 Ερωτοκρίτου ν.Λειτουργού Εγγραφής Νικήτας, Δ. όπως πράγματι ήταν στην προκείμενη περίπτωση. Δέχομαι πως αυτό είναι το σωστό κριτήριο, πουσταθεράεφαρμόζεταισεκάθε περίπτωσηπουη διοίκηση έχεινασταθμίσει αντίθεταή αντιφατι κά στοιχεία. Υπό την αίρεση ότι ηδιοίκηση στην άσκηση τωνκαθηκόντωντηςδενυποπίπτεισεπλάνηπερίταπράγματαήπερίτο δίκαιο.Ούτευπερβαίνειταακραίαόριατηςδιακριτικήςτης ευχέ ρειας. Δεν είναι αρμοδιότητατου Δικαστηρίου αυτούη εκτίμηση τουυλικού.ΤοΔικαστήριο ελέγχειδενδιοικεί. 10 Έχουμε ιδεί ότι ορισμένα απότα στοιχεία έδειξαν πωςκατά τονκρίσιμο χρόνο ηοικογένεια τουαιτητήδενείχεδικότηςσπίτι στο Λευκόνοικο" ότι είχεενοικιασμένο διαμέρισμα στη Λευκωσία όπουζούσεκαιπριντην εισβολή' καιπεραιτέρωότι τοζεύγος ερ γαζόταν στη Λευκωσία. Με άλλα λόγια υπήρχε ηυποδομή,που 15 εφόσονγινότανδεκτή,μπορούσε λογικάναστηρίξει τηναπόφαση. Ηαπόδοσηβαρύτηταςσταστοιχεία αυτάαπότηδιοίκησηαντίστα άλλαδενελέγχεται. Παραθέτωγι' αυτότην απόφασητουΣυμβου λίου της Επικρατείαςαρ.942/
- 20 "Δεν ελέγχεται ακυρωτικώς η,κατ' ουσιαστική εκτίμηση των στοιχείων τουφακέλουαπότηΔιοίκηση,απόδοσημείζονοςβα ρύτηταςσεωρισμένα απόαυτά." Από τοκείμενο τηςαπόφασης πουπαρέθεσα,που παραπέμπει 25 καισταστοιχεία,αλλάκαιτηςεπίδικηςαπόφασηςστο σύνολο της, όπως είναικαταχωρημένηστοκυανόαρ. 92 είναι φανερόπως πα ρέχεται αιτιολογία.Πέραντούτου οι τρεις νέες δηλώσεις δενπρο σθέτουν τίποτε το ουσιαστικό σε όσα μέχρι τότε είχαν σταλεί στη διοίκηση από τον αιτητή. Παρατηρώπως τέτοιες δηλώσεις μπο30 ρούσαν ναείχανπροσκομιστεί πολύ πιο νωρίς.Έχω ισχυρές αμ φιβολίες ανηαργοπορημένηπροσκομιδή τους,έχοντας υπόψητο ιστορικό πουεξέθεσα συνοπτικά,έδιναντοδικαίωμαστηδιοίκηση να προβεί σε επανεξέταση μεαποτέλεσμα ναπαραχθείνέα διοικη τικήπράξη,πουμπορούσε ναπροσβληθεί στοΔικαστήριο αυτό. Η 35 έμμεσηενθάρρυνσητέτοιων ενεργειών θαενέπλεκε τηδιοίκηση σε ατέρμονες διαδικασίες,πουθαστηρίζοντανσε σαθρήβάση. Η αίτηση απορρίπτεται. Προβληματίστηκα για τα έξοδα. Με δυσκολία δεν θαεπιδικάσωολόκληρο τοποσό.Οαιτητήςνα πλη40 ρώσει £75 έναντιτων εξόδων. Ηπροσφυγή απορρίπτεται με£75,έξοδα. 2303