(1996)23Οκτωβρίου, 1996 [ΚΡΟΝΙΔΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΦΩΤΕΙΝΗ ΙΩΑΝΝΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΗ, Αιτήτριες, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, Καθ' ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 564/94) Προσφυγήβάσει τουΑρθρου 146τον Συντάγματος — Κατάργηση τηςδί κης — Η περίπτωση της ανάκλησης τηςπροσβαλλόμενης απόφασης — Τοζήτημα τηςδιατηρούμενηςζημίας— Θεωρίακαινομολογία — Τοσχετικό πόρισμα στην Παπαδοπούλου ν.Δημοκρατίας —Εφαρ μογή του στην κριθείσα περίπτωση. 5 Διοικητικό Δίκαιο — Συλλογικά όργανα — Σύνθεση — Συμμετοχή στη σύνθεση του οργάνου πρόσωπονμη περιλαμβανομένου στηνόμιμη συγκρότηση του— Ησύνθεσηκακήπαρά τημη συμμετοχή τουμημέ λους στην ψηφοφορία. 10 Η προσφυγή αφορούσε την άρνηση ανανέωσης της άδειας της πρώτηςαιτήτριαςναδιδάσκειτομάθηματων Θρησκευτικών,απόφα σηηοποίαανακλήθηκεκατάτηδιάρκειατηςεκδίκασηςτης προσφυ γής- 15 Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικη απόφαση, αποφάσισεότι:
- Ηακυρωτικήδικαιοδοσίατου Δικαστηρίου οριοθετείται απότο 20 Αρθρο146τουΣυντάγματος. Οπολίτηςδικαιούταιναπροσβάλει τηνομιμότηταεκτελεστής διοικητικήςπράξηςόταντοέννομο ενεστώς συμφέρον του έχει άμεσα προσβληθεί από την απόφαση, πράξηήπαράλειψηοργάνου,αρχήςήπροσώπουπουασκεί εκτε2796 4 Α.Α.Δ. Σταύρουκ.ά. ν. Δημοκρατίας λεστικήήδιοικητικήλειτουργία. Το έννομοσυμφέρον πρέπεινα υπάρχει κατάτοχρόνο της καταχώρησηςτης προσφυγήςκαι κα τάτηδιάρκειατης ακρόασης. 5 ΜεακυρωτικήαπόφασητουΔικαστηρίου ηπροσβαλλόμενηπρά ξη εξαφανίζεται εξ υπαρχήςκαι εξαλείφονται ολοκληρωτικά τα αποτελέσματα που έχουν παραχθείαπόαυτήκαι κάθε συνέπεια της. 10 Μεβάσητηνπαράγραφο 6τουΑρθρου 146,ακυρωτική απόφαση τηςπροσβαλλόμενης πράξηςαπότοΔικαστήριοκάτωαπότηνπα ράγραφο 4 του ιδίου Αρθρου, είναι αναγκαία προϋπόθεση για αξίωση εύλογηςαποζημίωσηςή άλλης θεραπείας. 15 Ηπροσφυγή δεν μπορεί να προχωρήσει όταν παραμείνει χωρίς αντικείμενο. Η ανάκλησητηςπράξηςοδηγεί στην εξαφάνισητης και την κατάργησητης δίκης,εκτός εάν,κατάτην περίοδο πριν την ανάκληση,ο αιτητής έχει υποστεί ζημία ηοποία δεν εξαλείφθηκε. 20 25 Σεμιασειράυποθέσεων κρίθηκεότιη προσφυγήδενέμεινεχωρίς αντικείμενο απότην ανάκλησηκαιηδίκηδενκαταργήθηκε, γιατί ο αιτητής συνέχιζε να έχει έννομο συμφέρον, επειδή εκ πρώτης όψεως εφαίνετο ήυπήρχε πιθανότηταή έπαθεκατάτηδιάρκεια της ισχύος τηςπράξηςζημίαή βλάβη. 30 Ηαπόφασητης ΟλομέλειαςτουΑνωτάτου Δικαστηρίου Χρ. Παπαδόπονλλουν. ΚυπριακήςΔημοκρατίας,μέσωΕπιτροπήςΔημο σίαςΥπηρεσίας, πραγματεύεται το ίδιο θέμακαιαπαντά το σχετικόερώτημα. 35 40 Μεγνώμονατοπαραδεκτόγεγονόςκαιαπότις δύοπλευρές ότιη ανάκλησηισχύειμόνογιατομέλλονκαιδενέχειαναδρομική ισχύ, τοδικαστήριοκατέληξεότιυπάρχειηπιθανότηταύπαρξηςζημίας πουδεν εξαλείφθηκε απότηνανάκλησητης πράξης,αφούη προ σβαλλόμενηπράξηίσχυσεγιααρκετόχρονικό διάστημα. Η στοι χειοθέτησητηςζημίαςόπωςκαιτούψοςτηςείναι θέματαπουδεν εμπίπτουνστηδικαιοδοσίατουΔικαστηρίουτούτου. Τοδικαστήριοκατέληξεκατάσυνέπειαότι ηδίκηδενκαταργείται στην παρούσαπροσφυγήκαιένεκα τούτου θασυνεχίσει τηνεξέ τασητηςνομιμότηταςτηςεπίδικης πράξης.
- Όπως φαίνεταιαπόταπρακτικάτηςσυνεδρίαςτης Συμβουλευτι2797 Σταύρουχ.ά.ν. Δημοκρατίας
(1996)κής ΕπιτροπήςΙδιωτικήςΕκπαίδευσης,ενπροκειμένω,στησυνε δρία της της 3/2/1994 έλαβε μέρος και ο Επιθεωρητής Μέσης Εκπαίδευσης,οοποίοςδενήτανανάμεσασταδιορισθέναμέλητης Συμβουλευτικής Επιτροπήςκαι επομένως ησυμμετοχήτουήταν παράνομη. Και μόνοη απλήσυμμετοχή ήπαρουσίαατόμωνπου 5 δεν είναι μέλη ενός συλλογικού οργάνου, επιφέρει ακυρότητα. Υπάρχει σωρεία δικαστικών αποφάσεων απότις οποίεςπροκύ πτει ότι δεν είναι νόμιμηη συγκρότηση συλλογικού οργάνουαν στησύνθεσητου μετέχει πρόσωπο που δεν είναι μέλοςτου έστω καιανδενπήρεμέροςστην ψηφοφορία. 10 Τοδικαστήριοκατέληξε,σύμφωνακαιμετηνομολογία επίτουθέ ματος,ότι ηεπίδικηπράξηπρέπειναακυρωθεί λόγωκακήςσύν θεσης της Συμβουλευτικής Επιτροπήςτηςοποίαςη εισήγηση απε τέλεσετηναφετηρίακαιτοβάθρο της. Ενόψειτηςακύρωσηςτης 15 επίδικηςαπόφασηςγιατονπιοπάνωλόγοκαιτηςανάκλησηςτης, δεν είναι απαραίτητοτο δικαστήριο να ασχοληθεί με τους υπό λοιπους λόγουςακυρώσεως. Ηπροσφυγή επιτυγχάνειμεέξοδα. 20 Αναφερόμενες υποθέσεις: Christofides v. CY.T.A.
(1979)3 C.L.R. 99, 25 Kritiotis v.MunicipalityofPaphosandOthers
(1986)3 C.L.R. 322, Papaleontiou v.EducationalService Commission
(1987)3 C.L.R. 1341, Kyriakides v.Republic 1 R.S.C.C. 66, 30 Christodoulides v.Republic
(1978)3 C.L.R. 189, Agrotisv.Republic
(1983)3CLR. 1397, 35 Strakka Ltd v.RepublicandAnother
(1988)3 C.L.R. 760, Kittou andOthers v.Republic
(1983)3 C.L.R. 605, Hapeshis v.Republic
(1979)3CLR. 550, Chnstodoulides v.Republic
(1978)3 CLR. 193, Salem v.Republic
(1985)3 C.L.R. 453, 2798 40 4 Α.Α.Δ. Σταύρου κ.ά. ν. Δημοκρατίας Παπαδόπουλλοςν. Δημοκρατίας
(1989)3ΑΛ.Δ. 973, G.A.P. EstatesLtd. ν.Δημοκρατίας
(1994)4Α.Α.Δ.1641, 5 ThePhilips College Ltd. v.Δημοκρατίας κ.ά.
(1996)4Α.Α.Δ.456, ZeniosCans Ltd. v. Δήμου Αεμεσού
(1992)4AAA. 2144, 10 Παπαδοπούλου και Άλλοι ν. Οργανισμού Γεωργικής Ασφαλίσεως
(1994)4AAA. 132, Μαραθεντης ν. Ελεγκτικής Υπηρεσίας Συνεργατικών Εταιρειών
(1994)4AAA. 1, 15 Σεργίδηςκαι Άλλοι ν. Πανεπιστημίου Κύπρου κ.ά.
(1993)4 AAA. 2423, Παπαγιάννης καιΆλλη ν.Αρχής ΒιομηχανικήςΚαταρτίσεως
(1992)4 AAA.
- 20 25 Προσφυγή. Προσφυγήεναντίον τηςαπόφασηςτων Καθ'α>νηαίτησημετην οποία αρνήθηκαν να ανανεώσουν ή χορηγήσουν άδειαδιδασκαλίας του μαθήματοςτων θρησκευτικών στην αιτήτρια
- Α. Σ. Αγγελίδης, για τις Αιτήτριες. 30 Ρ. Πακαέτη, Δικηγόρος της Δημοκρατίας,για τους Καθ' ων η αίτηση. Cur. adv. vult. 35 40 ΚΡΟΝΙΔΗΣ,Δ.: Μετην προσφυγήτους αυτήOLαιτητέςζητούν την ακόλουθηΘεραπεία:"Δήλωση τουΔικαστηρίου ότι ηπράξηκαι/ήαπόφασητουκαθ' ου ηαίτηση ηοποίαγνωστοποιήθηκε στους αιτητές με επιστο λή ημερομ. 6.4.94 η οποία λήφθηκε από τους αιτητές στις 11.4.94αναφορικά μετηνάρνησηανανέωσης ήχορήγησης άδει ας διδασκαλίας του μαθήματοςτων Θρησκευτικών, στην αιτή τρια 1που υπηρετεί στο σχολείο των αιτητών 2 γιατί δήθεν η αιτήτρια 1δεν κατέχει τα απαιτούμενα προσόντα ή δεν είναι Ελληνορθόδοξος είναι άκυρη, παράνομηκαι στερημένη οποι2799 Κρονίδης, Δ. Σταύρου κ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1996)ουδήποτεέννομου αποτελέσματος.". Ηαιτήτρια 1 εργοδοτείτο κατάτον ουσιώδηχρόνο απότηναι τήτρια 2, την Αμερικανική Ακαδημία Λάρνακας, ωςκαθηγήτρια τουμαθήματοςτωνΘρησκευτικών. Ηαιτήτρια 1 πουείναι Ελλη- 5 νορθόδοξος το θρήσκευμα, κατέχει τον τίτλο "Β.Α. in Religious Studies"του ΠανεπιστημίουτουΛάνκαστερ, εργοδοτείτο δετατε λευταία8χρόνια. Η Συμβουλευτική Επιτροπή Εκπαιδεύσεως σε συνεδρία της 10 ημερομηνίας 3/2/1994 απέρριψε αίτηση της Αμερικανικής Ακα δημίας Λευκωσίας για εργοδότηση καθηγητού Θρησκευτικών για το λόγοότι το συγκεκριμένο άτομοδενκατείχε τααναγκαία προσόντα,δηλαδήδενήτοαπόφοιτοςΘεολογικής Σχολής Ελλη νικού Πανεπιστημίου ήάλλης ισοδύναμης Ελληνορθόδοξης Θε- 15 ολογικής Σχολής. Με αφορμή το γεγονός τούτο, η Συμβουλευ τικήΕπιτροπήαπεφάσισεναεισηγηθεί όπωςπαρόμοιεςαιτήσεις από ιδιωτικά σχολεία απορρίπτονται για τους ίδιους λόγους. Το σχετικό απόσπασμα της απόφασης της Επιτροπής έχει ως εξής:20 "Η Συμβουλευτική Επιτροπήεισηγείται περαιτέρω όπως, πα ρόμοιες αιτήσειςαπόάλλα ιδιωτικάτου ίδιουή παρόμοιουτύ που με ταδημόσια σχολεία, για εργοδότηση ΚαθηγητώνΘρη σκευτικών που δεν κατέχουν τα ίδια προσόντα με αυτά που 25 απαιτούνται γιατους Καθηγητέςδημόσιων σχολείων, απορρί πτονται γιατους ίδιους λόγους.". Η πιο πάνω εισήγηση της Επιτροπής εγκρίθηκε στις2/3/1994 απότηνΥπουργόΠαιδείαςκαιΠολιτισμούόπωςφαίνεταισεσχε- 30 τικόχειρόγραφο σημείωμα. Ακολούθησε έρευνα για να διαπιστωθεί εάν κατάτο σχολικό έτος 1993-94 εργοδοτούνταν σε ιδιωτικά σχολεία καθηγητέςΘρη σκευτικών πουδεν είχανκατάτηνκρίση του Υπουργείου ταυπό 35 του Νόμου απαιτούμενα προσόντα. Επεσημάνθησανπέντε τέτοι ες περιπτώσεις μεταξύ των οποίων και αυτήτης αιτήτριαςαρ.
- Οιπεριπτώσεις αυτέςπαραπέμφθησανστον ΕπιθεωρητήΘεολογι κών Μαθημάτωνγια μελέτη. Ο Επιθεωρητής Θεολογικών Μαθη μάτων με επιστολή τουημερομηνίας29/3/1994προς τοΔιευθυντή 40 Μέσης Εκπαίδευσης, αναφέρειότι ύστερααπόσχετική μελέτητων προσωπικών φακέλων μεταξύ των οποίων και αυτού της αιτήτριας αρ. 1,προκύπτει ότι ητελευταία δεν κατείχε τα προσόντα που απαιτούνταν για την εργοδότηση της ως καθηγητήΘρησκευ2800 4 Α.Α.Δ. Σταύρου κ.ά.ν.Δημοκρατίας Κρονίδης,Δ. τικών γιατί δεν είναικάτοχος ΠτυχίουΘεολογικής Σχολής Ελλη νικού Πανεπιστημίου ήάλλης ισοδύναμης Ελληνορθόδοξης Θεο λογικής Σχολής και κατά συνέπεια δεν θα πρέπει να τους δοθεί άδεια διδασκαλίας του μαθήματος των Θρησκευτικών σε Ελλη5 νορθόδοξους μαθητές. Στις6/4/1994 στάληκε απότο ΓενικόΔιευθυντή τουΥπουργεί ουΠαιδείας στο Διευθυντή της αιτήτριαςαρ.2 μια επιστολή στην οποία αναφέρετοότι δεν είναι δυνατόναδοθεί στην αιτήτρια αρ. 10 1 άδειαδιδασκαλίαςτου μαθήματοςτων Θρησκευτικών σε Ελλη νορθόδοξους μαθητές. Με νέα επιστολή του Γενικού Διευθυντή τουΥπουργείουημερομηνίας5/8/1994- μετάτηνκαταχώρησητης προσφυγής αυτής- πληροφορούσε τους αιτητές ότι δόθηκεπαρά ταση ενός έτους, δηλαδήγια το σχολικό έτος 1994-95 στην εργο15 δότησητηςαιτήτριαςαρ.
- Μετάτηνκαταχώρησητηςγραπτήςαγόρευσηςτωναιτητώνκαι κατόπινενεργειών τουδικηγόρουτωνκαθ' ωνη αίτηση,η επίδικη απόφαση ανακλήθηκε όπως φαίνεται στην επιστολή του Γενικού 20 Διευθυντήτου Υπουργείουπροςτον ΓενικόΕισαγγελέα ημερομη νίας5/3/
- Η επιστολή αυτήέχειως εξής:"Έχω οδηγίες να αναφερθώ στη σχετική επιστολή σας ημερ. 20.10.1995καινασαςπληροφορήσω ως ακολούθως: 25 30 35 40 α) Ηαπόφασηη οποία περιέχεται στην επιστολή του Υπουρ γείου ημερ.6.4.1994μετην οποίαεπληροφορείτο η Αμερικανι κή Ακαδημία Λάρνακας ότι η κα Φωτεινή ΙωάννουΣταύρου δεν κατέχει τααπαιτούμεναπροσόντα για εργοδότηση της ως καθηγήτριας των θρησκευτικών, έχει ανακληθεί από την ΥπουργόΠαιδείας καιΠολιτισμού στις4.3.
- β)ΣύμφωναμενέααπόφασητουΥπουργείουμπορούνσεΙδιω τικά Σχολεία Μέσης Εκπαίδευσης να διδάσκουν Θρησκευτικά καιαπόφοιτοιμη Ελληνορθόδοξων ΠανεπιστημιακώνΣχολών, νοουμένου ότιοι L6LOIείναιορθόδοξοι καιηδιδασκαλία θαγί νεται στα Ελληνικά. γ)Σταπλαίσιατηςπιοπάνω απόφασηςέχειεπανεξεταστεί και το θέματηςκαςΦωτεινής ΙωάννουΣταύρουκαιέχειληφθεί η απόφαση από την Υπουργό Παιδείας και Πολιτισμού στις 4.3.1996ότι κατέχει ταπροσόντα γιανα διδάξει Θρησκευτικά στην Αμερικανική ΑκαδημίαΛάρνακας.". 2801 Κρονίδης,Δ. Σταύρουκ.ά.ν. Δημοκρατίας
(1996)Μετάτηνεξέλιξη αυτήπροέκυψετοθέμαανηπροσφυγήπαρέ μεινε χωρίς αντικείμενο. Οι δικηγόροΊτων διαδίκων εξέφρασαν αντίθετες απόψεις και τους επετράπηνακαταχωρήσουνγραπτές αγορεύσεις επίτουσημείουαυτού. 5 Ο ευπαίδευτος συνήγορος των αιτητών υποστήριξε ότι στην προκειμένη περίπτωση η ανάκληση δεν έγινε εξ υπαρχής ούτως ώστε να επιφέρει πλήρη εξαφάνιση της επίδικης πράξης αλλά απλώςεπέφερελήξητης ισχύος της. Αποτέλεσματούτουείναιότι ηεπίδικηαπόφασηευρίσκετο σε ισχύκαιεφαρμόσθηκεγιασυγκε- 10 κριμένο χρόνο με αποτέλεσμα να επιφέρει συνέπειες στις αιτήτριες και ιδιαίτεραστην αιτήτριααρ. 1 όσον αφοράτοδικαίωμα της για εργασία αφού τα προηγούμενα χρόνια ήταν αδειούχος. Διαφοροποίησε δε το θέμααν οι αιτήτριες θαδικαιούνταιθερα πείαςσύμφωναμετοΑρθρο 146.6 τουΣυντάγματοςμετάτηνακύ- 15 ρωσητηςπράξης. Η ευπαίδευτοςδικηγόροςγιατουςκαθ' ων ηαίτησηυπεστήρι ξε ότι κατάγενική αρχή μετην ανάκληση της πράξης η δίκη κα ταργείταιεκτός εάνοι επιζήμιες συνέπειες τηςανακληθείσαςπρά- 20 ξηςδενέχουν εξαλειφθεί πλήρως.' Είναιδεηθέσητηςότι οιαιτήτριες δενυπέστησαν καμιάζημιάκατάτηδιάρκειατης ισχύος της επίδικηςπράξηςκαι έτσι οι αιτήτριες δεν έχουν δικαίωμα αποζη μίωσης μεβάσητοΑρθρο 146.6 τουΣυντάγματος,ούτεκαι δικαί ωμα εμμονής στην εκδίκαση της προσφυγής τους που παρέμεινε 25 χωρίς αντικείμενο. Η ακυρωτική δικαιοδοσία του Δικαστηρίου οριοθετείται από το Αρθρο 146 του Συντάγματος. Ο πολίτης δικαιούται ναπρο σβάλει τηνομιμότητα εκτελεστής διοικητικής πράξηςόταν το εν- 30 νομό ενεστώς συμφέρον τουέχειάμεσαπροσβληθεί απότην από φαση,πράξηήπαράλειψη οργάνου,αρχήςή προσώπουπουασκεί εκτελεστικήή διοικητικήλειτουργία. Το έννομο συμφέρον πρέπει να υπάρχει κατά το χρόνο της καταχώρησης της προσφυγής και κατά τη διάρκεια της ακρόασης (Βλέπε: Christofides v. CY.T.A, 35
(1979)3 C.L.R. 99, Kritiotis ν. Municipality of Paphos and Others
(1986)3C.L.R.322,Papaleontiou v.Educational Service Commission
(1987)3C.L.R.1341). Με ακυρωτική απόφασητου Δικαστηρίου η προσβαλλόμενη 40 πράξη εξαφανίζεταιεξ υπαρχήςκαι εξαλείφονται ολοκληρωτικά τααποτελέσματαπουέχουνπαραχθείαπόαυτήκαικάθεσυνέπεια της. 2802 4Α.Α.Δ. 5 Σταύρουκ.ά.ν.Δημοκρατίας Κρονίδης, Δ. Με βάσητην παράγραφο 6του Αρθρου 146, ακυρωτική από φασητης προσβαλλόμενης πράξης απότοΔικαστήριο κάτωαπό την παράγραφο4του ιδίου Αρθρου, είναι αναγκαίαπροϋπόθεση για αξίωση εύλογης αποζημίωσης ήάλλης θεραπείας (Βλέπε: Ph. Kyriakidesv. The Republic(Ministerof Interior)1 R.S.C.C.66). Ηπροσφυγήδενμπορείναπροχωρήσει ότανπαραμείνειχωρίς αντικείμενο. Ηανάκλησητης πράξηςοδηγεί στην εξαφάνισητης καιτηνκατάργησητηςδίκης,εκτόςεάν,κατάτηνπερίοδοπριντην 10 ανάκληση,οαιτητής έχειυποστεί ζημίαηοποία δεν εξαλείφθηκε (Βλέπε: Christodoulides v. The Republic
(1978)3 C.L.R. 189, Agrotisv. TheRepublic
(1983)3C.L.R. 1397,StrakkaLtd. v. The Republicof CyprusandAnother
(1988)3C.L.R. 760). 15 20 Σεμιασειράυποθέσεων κρίθηκεότιηπροσφυγήδενέμεινεχω ρίς αντικείμενο από τηνανάκληση και ηδίκη δεν καταργήθηκε, γιατί οαιτητήςσυνέχιζε ναέχειέννομο συμφέρον, επειδήεκ πρώ τηςόψεως ήεφαίνετοή υπήρχεπιθανότηταήέπαθε κατάτηδιάρ κεια της ισχύος τηςπράξης ζημία ήβλάβη (Βλέπε: Kittouand Others v.Republic
(1983)3 C.L.R. 605,Hapeshis v.Republic
(1979)3 C.L.R. 550, Christodoulides v. The Republic
(1978)3 C.L.R. 193, Salem v.TheRepublic
(1985)3C.L.R. 453). Η απόφασητηςΟλομέλειας τουΑνωτάτου Δικαστηρίου Χρ. 25 Παπαδόπουλλοςν.ΚυπριακήςΔημοκρατίας,μέσωΕπιτροπήςΔη μοσίαςΥπηρεσίας
(1989)3Α.Α.Δ.973 πραγματεύεταιτο ίδιοθέ μα καιαπαντάταιτο σχετικό ερώτημα στις σελίδες 984-985 ως εξής:30 35 40 'Τοερώτημα πουτίθεται είναι: ΤοΑνώτατο Δικαστήριο μετά απόανάκλησηεξολοκλήρου τηςπροσβαλλόμενης πράξηςερευ νάήόχι εάνηανάκλησηάφηκετηνπροσφυγήχωρίς αντικείμε νο,ή εάνοαιτητήςέχειυποστεί οποιαδήποτεζημιά,ηοποίαδεν εξαφανίστηκεαπότηνανάκληση,ή/καιεάνσυνεχίζει ναέχειέννομό συμφέρο; Αφού λάβαμευπόψημαςτις πρόνοιες των σχετικών παραγρά φων τουΑρθρου 146 του Συντάγματος,τιςβασικές αρχές του Διοικητικού Δικαίου και τη νομολογία του Δικαστηρίου τούτου,καταλήξαμεότιτοΑνώτατο Δικαστήριο δεν εξετάζει την έκτασητωνζημιών,αλλά ερευνά ανεκπρώτηςόψεωςπαραμέ νει ζημίαή βλάβη, ηοποίαδεν εξαλείφθηκε απότηνανάκληση, γιανααποφασίσειανηδίκηκαταργείταιήσυνεχίζεται.". 2803 Κρονίδης, Δ. Σταύρουκ.ά.ν.Δημοκρατίας .
(1996)Επανερχόμενος στην παρούσαυπόθεση και ταγεγονότα όπως διαγράφονται τόσο στην προσφυγή όσο και στις αγορεύσεις των μερώνκαιμεγνώμονατοπαραδεκτόγεγονόςκαιαπότιςδύοπλευ ρέςότιη ανάκλησηισχύει μόνογιατομέλλονκαιδενέχειαναδρο μικήισχύ,έχωκαταλήξειότιυπάρχειηπιθανότηταύπαρξηςζημίας 5 που δεν εξαλείφθηκε απότηνανάκληση της πράξης,αφούη προ σβαλλόμενηπράξη ίσχυσε για αρκετό χρονικό διάστημα. Ηστοι χειοθέτηση τηςζημίαςόπωςκαιτούψος τηςείναι θέματαπουδεν εμπίπτουν στη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου τούτου (Βλέπε: GA.P. Estates Ltd. ν.Δημοκρατίας
(1994)4Α.Α.Δ. 1641 και The 10 Philips College Ltd. v.Δημοκρατίαςκ.ά.
(1996)4Α.Α.Δ.456. Καταλήγωκατάσυνέπεια ότι ηδίκηδεν καταργείταιστην πα ρούσα προσφυγή και ένεκα τούτου θα συνεχίσω την εξέταση της νομιμότητας της επίδικηςπράξης. 15 Η δικηγόρος των καθ' ων η αίτηση πρόβαλε στη γραπτή αγό ρευσητης προδικαστικούς ότι η προσφυγή είναι εκπρόθεσμος. Αν και στηγραπτήτης αγόρευσηδεν ασχολήθηκε μετο θέμααυτό και μπορεί νασυναχθεί το συμπέρασμα ότι το έχει εγκαταλείψει, θεώ- 20 ρησα ορθό όπως το εξετάσω αυταπάγγελταόπως έχωδικαίωμα (Βλέπε: Zenios CansLtd. ν.Δήμου Αεμεσον
(1992)4AAA 2144). Ηεπιστολή ημερομηνίας 6/4/1994στην οποίαπεριέχεται η επίδικη πράξη, λήφθηκε απότις αιτήτριες στις 11/4/1994, ημερομηνία που δεν αμφισβητήθηκε απότους καθ' ων η αίτηση. Ηπροθεσμία του 25 Αρθρου 146 για καταχώρησηπροσφυγής είναι 75 μέρες. Για τον υπολογισμό της προθεσμίας δεν λαμβάνεταιυπόψηηημερομηνία γνώσης τηςπράξης(άρθρο31(a) τουπερί Ερμηνείας Νόμου, Κεφ. 1).Επομένως ηπροθεσμία αρχίζει από τις 12/4/1994καιη75ημέ ραήτανη25/6/1994πουήταναργία (Σάββατο)όπωςκαιη επομένη 30 πουήταν Κυριακή.Σετέτοιαπερίπτωση ητελευταία μέρα είναι η πρώτηεπομένηεργάσιμημέραστις27/6/1994(άρθρο31(β)τουιδί ου Κεφαλαίου) πουκαταχωρήθηκεηπαρούσαπροσφυγή.Επομέ νως,κρίνω ότι ηπροσφυγήκαταχωρήθηκεεμπρόθεσμα. 35 Όσον αφοράτην ουσία της υπόθεσης ο δικηγόρος των αιτητριών εισηγήθηκε ότι η σύνθεση της Συμβουλευτικής Επιτροπής ΙδιωτικήςΕκπαίδευσης, ηεισήγησητηςοποίαςεγκρίθηκε απότην Υπουργό Παιδείαςέπασχεγιαδύο λόγους:40 (α)Ότισυμμετείχαν σ' αυτήόχιταίδιαταπρόσωπαπουορίζει ο Νόμος (άρθρο22 τουΝόμου5/71), αλλά σε ορισμένεςπε ριπτώσεις εκπρόσωποι τους, και 2804 4 Α.Α.Δ. Σταύρου κ.ά. ν.Δημοκρατίας Κρονίδης, Δ. (β)Συμμετείχε ο κ. Πέτσας, που δεν είχε διορισθεί από το Υπουργικό Συμβούλιο,όπως απαιτείοΝόμος. Επίσης, ισχυρίσθηκε ότιδενυπάρχει απόφασητης Υπουργού, 5 πουείναι το αρμόδιο όργανο, σχετικά μετις αιτήτριες, αλλά η Υπουργός ενέκρινεαπόφασητης Συμβουλευτικής Επιτροπήςπου αφορούσε εξέταση παροχής άδειαςσεπεριπτώσεις νέων προσλή ψεων. Περαιτέρω ισχυρίζεται ότι η όλη ανάμειξη στο θέματου Επιθεωρητή Θρησκευτικών Μαθημάτων καικάποιας άλλης λει10 τουργού που ονομάζεται σταδιάφορα έγγραφα, ήτανπαράνομη αφούδενπρονοείται από το Νόμο. Τελικά δεέθεσε θέμαπαραβία σης των Αρθρων 18,19,25και26 τουΣυντάγματος. Δεν απαιτείταιναυπεισέλθω στα θέματααυτάαφούη επίδικη 15 απόφασηέχει ανακληθεί. Είναι αρκετό για την παρούσα υπόθεση ναακυρωθείηεπίδικηαπόφασηγιαένααπότουςλόγους πουεγεί ρονται. Ηδικηγόρος των καθ' ωνη αίτησηόχιμόνο δενυπεστήριξε τη 20 νομιμότητα της επίδικης απόφασης, αλλά ήταν μεδικές της ενέρ γειεςπουλήφθηκεη ανακλητικήαπόφαση,γεγονός πουοδηγείστο συμπέρασμαότι συμφωνεί ότιη επίδικηαπόφαση δενλήφθηκενό μιμα. 25 Όπως φαίνεται απόταπρακτικάτηςσυνεδρίας τηςΣυμβου λευτικής ΕπιτροπήςΙδιωτικής Εκπαίδευσης,στη συνεδρία τηςτης 3/2/1994 έλαβε μέρος καιοκ. Νίκος Πέτσας,Επιθεωρητής Μέσης Εκπαίδευσης. ΗΣυμβουλευτική Επιτροπή,σύμφωνα μετο άρθρο 22
(2)τουπερί Ιδιωτικών Σχολείων καιΦροντιστηρίων Νόμου αρ. 30 5/71 όπως τροποποιήθηκε, αποτελείται απότοΔιευθυντή Εκπαι δεύσεως ως Πρόεδρο,τους εκάστοτε εκπροσώπους των Θρησκευ τικών Ομάδων στηΒουλήτωνΑντιπροσώπων καιαπό έξιπρό σωπαδιοριζόμενα από τοΥπουργικό Συμβούλιο. Οκ.Πέτσαςδεν ήταν ανάμεσα σταδιορισθένα μέλητηςΣυμβουλευτικής Επιτρο35 πής καιεπομένως ησυμμετοχή τουήταν παράνομη.Καιμόνο η απλήσυμμετοχή ή παρουσίαατόμων πουδεν είναι μέληενόςσυλ λογικού οργάνου, επιφέρει ακυρότητα. Υπάρχει σωρεία δικαστι κών αποφάσεων απότιςοποίες προκύπτει ότιδεν είναι νόμιμηη συγκρότηση συλλογικούοργάνουανστησύνθεση τουμετέχειπρό40 σωποπουδενείναιμέλοςτουέστωκαιανδενπήρεμέρος στηνψη φοφορία (Βλέπε: Κυριακή Παπαδοπούλου καιΑλλοι ν. Οργανι σμούΓεωργικήςΑσφαλίσεως
(1994)4AAA. 132,Ιάκωβος Μα ραθεντης ν. Ελεγκτικής Υπηρεσίας Συνεργατικών Εταιρειών
(1994)4AAA. 1, ΧριστάκηςΣεργίδηςκαιΆλλοιν.Πανεπιστημί2805 Κρονίδης, Δ. Σταύρουκ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1996)ου Κύπρουκ.ά.
(1993)4AAA. 2423,ΚυριάκοςΠαπαγιάννηςκαι Άλλη ν.ΑρχήςΒιομηχανικής Καταρτίσεως
(1992)4 AAA. 2286 και στο Σύγγραμματου Γ.Παπαχατζή"Σύστημα του ισχύοντος εν Ελλάδι Διοικητικού Δικαίου",5ηέκδοση, 1976, σελίδα 172). 5 Έχωκαταλήξει,σύμφωνακαι μετηνομολογία επίτουθέματος, ότι ηεπίδικηπράξηπρέπειναακυρωθεί λόγωκακήςσύνθεσης της Συμβουλευτικής Επιτροπής τηςοποίας ηεισήγηση απετέλεσε την αφετηρία καιτο βάθρο της.Εν όψει της ακύρωσης της επίδικης απόφασηςγιατον πιοπάνωλόγοκαιτηςανάκλησηςτης, δεν είναι 10 απαραίτητοναασχοληθώ μετουςυπόλοιπους λόγους ακυρώσεως. Ηπροσφυγήεπιτυγχάνει. Η επίδικηαπόφασηακυρώνεταιστην ολότητα της μεέξοδαυπέρτων αιτητριών. Ηπροσφυγή επιτυγχάνειμεέξοδα. 2806