(1996)24 Οκτωβρίου, 1996 [ΑΡΤΕΜΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΑ ΑΡΘΡΑ 146,28 ΚΑΙ 25 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, Αιτητής, ν. ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ, Καθ' ης η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 720/94) Συνταγματικό Δίκαιο — Κράτος — Έννοια — Η αρχή της διάκρισης των λειτουργιών του κράτους — Η επί μέρους διάκρισησε κυβέρνη ση και διοίκηση — Συμπερίληψη και ταύτιση των υπουργείων και των υπουργών με το κράτος — Ηεξαίρεση τον κράτους από τις πρό νοιες του περί Προστασίας του Ανταγωνισμού Νόμου (Ν. 207/89) συνταγματική. 5 Προστασία του Ανταγωνισμού — Κράτος — Εξαίρεση του κράτους από τις πρόνοιες του περί Προστασίας του Ανταγωνισμού Νόμου (Ν. 207/89) — Η εξαίρεση συνταγματική — Περιστάσεις της κριθείσας 10 απόφασης. [Πέραν των ανωτέρωτίτλων η απόφαση του Δικαστηρίουδιαβά ζεται ως σύνολο], 15 Η προσφυγή απορρίπτεται έξοδα. Αναφερόμενες χωρίς υποθέσεις: 20 Frangoullides (Νο.2) v.R. R.A. No.10
(1966)3 C.L.R.20, Pingurasv.Police
(1987)2 C.L.R.1, C.T.O.v.HadjiDemetriou
(1987)3 C.L.R. 780, 2836 25 4 A.A.A. Παπαδόπουλος ν.ΕπιτροπήςΠροστασίαςτου Ανταγωνισμού Αυτοκέφαλος Εκκλησία τηςΚύπρου ν. Βουλής των Αντιπροσώπων (αρ. 4)
(1990)3Α.Α.Δ. 338, Pavlou v. ReturningOfficer& Others
(1987)1 C.L.R. 252, 5 Παγκύπριος ΦαρμακευτικόςΣύλλογοςν. ΕπιτροπήςΠροστασίας τον Ανταγωνισμού
(1994)4ΑΛΛ. 2092. Προσφυγή. 10 Προσφυγήεναντίον τηςαπόφασηςτης Καθ'ηςη αίτησημετην οποία κρίθηκε ότιησυνεργασία μεταξύτης Καθ*ηςηαίτησηκαι του Υπουργείου Υγείας αποτελούσε πράξητου κράτους η οποία δεν ενέπιπτε στις πρόνοιες του Περί Προστασίας του Ανταγωνι15 σμούΝόμου 1989,καιωςεκτούτουη Καθ*ηςηαίτησηδενείχεαρ μοδιότηταγιατην έκδοσητηςσχετικής απόφασης. Α. Σ.Αγγελίδης, γιατον Αιτητή. 20 Λ. Καοντζάνη, Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας,γιατηνΚαθ'ης η αίτηση. Cur.adv. vult. 25 ΑΡΤΕΜΗΣ,Δ.: Μετηνυπόκρίσηπροσφυγήοαιτητήςστρέφε ται κατά του μέρους τηςαπόφασηςτων καθ'ωνηαίτηση με την οποία κρίθηκε ότιησυνεργασία μεταξύ τουΥπουργείου Υγείας και τουΚέντρου Πρόληψης Πνευματικής Καθυστέρησης αποτε λούσεπράξη ήσύμπραξητου κράτους,ηοποίαδεν ενέπιπτε στις 30 πρόνοιες του περί Προστασίας του Ανταγωνισμού Νόμουτου 1989, Ν.207/89 και,ως εκτούτου,ηΕπιτροπήδενείχε αρμοδιότη τα διερεύνησης τωνκατ' ισχυρισμό παραβάσεωντωνάρθρων4 και6 τουΝόμουπροςέκδοση σχετικήςαπόφασης. 35 40 Τοιστορικό τηςυπόθεσης περιγράφεταιστη Σύνοψητης Απο φάσεωςτης Επιτροπής,η οποίαδημοσιεύτηκε στην ΕπίσημηΕφη μερίδατηςΔημοκρατίαςτής 17.6.94, καιέχειως ακολούθως: "Ο Δρ. Γιώργος Παπαδόπουλος οοποίος απότο Νοέμβριο του 1989λειτουργεί μικροβιολογικό εργαστήριο κυτταρογενετικών αναλύσεων και γενικού προγεννητικού ελέγχου με αμνειοκέντηση στηΛεμεσόυπέβαλεστις 3.2.1992στην Επιτρο πήΠροστασίαςτουΑνταγωνισμού γραπτήκαταγγελίασχετικά με ισχυριζόμενο αθέμιτο ανταγωνισμό απότο μικροβιολογικό 2837 Αρτεμης, Δ. Παπαδόπουλοςν. ΕπιτροπήςΠροστασίαςτουΑνταγωνισμού
(1996)εργαστήριο τουκ.Rodney Meredith στο Λονδίνο μέσωτουΚέ ντρου Πρόληψης Πνευματικής Καθυστέρησης στη Λεμεσόκαι του Υπουργείου Υγείας. Σύμφωνα με την καταγγελία έχει δημιουργηθεί μονοπώλιο 5 στον τομέατηςπροσφοράςαπότον ιδιωτικότομέαυπηρεσιών προγεννητικού ελέγχου με αμνειοκέντηση που έχει προκύψει απότο ιδιωτικόεργαστήριο Cytogenetic Servicesτουκ.Rodney Meredith στο Λονδίνο με συνεργούς το Κέντρο Πρόληψης ΠνευματικήςΚαθυστέρησης καιτο Υπουργείο Υγείας. 10 Το εργαστήριο τουκ.Meredith μείωσε τις τιμές του σχεδόν στο μισό αφότου λειτούργησε το εργαστήριο του καταγγέλλοντα ενώ τακόστα καιοι μισθοίαυξάνονται. 15 Η Επιτροπή Προστασίας του Ανταγωνισμού κάλεσε την πρώτη συνεδρία μετά απόπροκαταρκτικήέρευνα πουδιενήρ γησε η Υπηρεσία Ανταγωνισμού και ΠροστασίαςΚαταναλω τώνκαιδιαπίστωσε ότιυπάρχειεκπρώτηςόψεως υπόθεσηγια την ισχυριζόμενη παράβαση. 20 Ετονίσθη ηπαράγραφος1της συμφωνίας η οποία έχει ως εξής: "The center agrees to refer all requests for chromosome 25 analysis of amniotic fluid for the purpose of detection of any abnormalities in general and in particular of trisomy and Down's syndrom including CVS - it is understood andagreed that the center shall refer to Meredith those cases which the center believes that they cannot be carried out successfully in 30 Cyprus." Είναι εύρημα της Επιτροπής Προστασίας του Ανταγωνι σμού ότι η συνεργασία που υπάρχει μεταξύ του Υπουργείου Υγείας και του Κέντρου Πρόληψης Πνευματικής Καθυστέρη- 35 σης αποτελεί σύμπραξηή πράξητου Κράτουςκαι εφόσο,σύμ φωναμετοάρθρο7
(1)(α),δενεμπίπτουνστις διατάξειςτουάρ θρουαυτούοι πράξειςήσυμπράξεις του Κράτους,η Επιτροπή ΠροστασίαςτουΑνταγωνισμού δενμπορείναεπιληφθείθέμα τα "κρατικής ενίσχυσης", ούτε να εξετάσει τη νομιμότητα της 40 αλλάούτεκαινααποδώσειδικαιώματαή θεραπείες. Ούτεκαι μπορείηΕπιτροπήΠροστασίαςτουΑνταγωνισμού ναασχολη θεί μετηνομιμότητα ήτησυνταγματικότητατουάρθρου7του Νόμου 207/89, κατά πόσο δηλαδή συνάδει με τα Αρθρα 28 2838 4 Α.Α.Δ. Παπαδόπουλοςν.ΕπιτροπήςΠροστασίαςτουΑνταγωνισμού Αρτεμης,Δ. ή/και26 του Συντάγματοςούτε και κατά πόσο το Κράτος, σε αντίθεση μετους πολίτες, υπόκειται στις συνταγματικέςαυτές διατάξεις. 5 Ο Νόμος 207/89 δεν ερμηνεύει την έννοια "Κράτος". Βρί σκουμε όμως ότι το Υπουργείο Υγείας είναι ένα από τα κε ντρικά όργανα του Κράτους και ενήργησε και συνεχίζει να ενεργεί μετην ιδιότηταπουπροσδίδει ο Νόμος207/89. 10 Συγκεντρώνοντας την προσοχή της η Επιτροπή στο μέρος της καταγγελλόμενης σύμπραξης μεταξύ του Κέντρου καιτου εργαστηρίου Meredith βρίσκει ότι- 15 20
(1)Η σύμπραξη του Κέντρου με το εργαστήριο Meredith ουσιασακά εξουδετέρωσε κάθε ιδιωτική πρωτοβουλία στην αγοράτωνκυτταρογενετικών αναλύσεων.
(2)Η σύμπραξη αποστέρησε τον καταγγέλλοντα από εργασία την οποία έπαιρνε και που φυσιολογικά αυτός θα ανέμενε εφόσον ήταν ο μοναδικός ιδιώτης με εργαστήριο κυτταρο γενετικών αναλύσεων.
(3)ΗΔιεύθυνση του Κέντρου γνώριζε την ύπαρξη του εργα στηρίου τουκαταγγέλλοντα. 25 30 35 40 Επιθετικήτιμολόγηση(Predatory Pricing)μέσασταπλαίσια της έννοιαςκαταχρηστικήςεκμετάλλευσης δεσπόζουσας θέσης σημαίνει τον ανταγωνισμό επί των τιμών που στοχεύει στην εξουδετέρωση από την αγορά ή τη σοβαρή εξασθένηση ενός ανταγωνιστήπουδεν έχει ικανοποιητικάοικονομικά μέσαγια περαιτέρωχρόνο ναπωλεί κάτωαπότηντιμή κόστους. ΤοΚέντρο είναι μηκερδοσκοπικό στην πραγματικότηταφι λανθρωπικό - καιεκτων πραγμάτωνμπορεί ναεμπίπτει στην έννοια"επιχείρηση"όπωςορίζει τοάρθρο2τουΝόμου207/89. Η Επιτροπή Προστασίας του Ανταγωνισμού διαπιστώνει και αποφασίζειότι ευσταθεί ηκαταγγελίαγιατην ισχυριζόμε νη παράβασηεναντίον του Κέντρου Πρόληψης Πνευματικής Καθυστέρησης μόνο,γιασύμπραξη μετο εργαστήριο Meredith κατά παράβασητου άρθρου4 του Νόμου207/89καιγιακατα χρηστική εκμετάλλευση της δεσπόζουσας θέσης του Κέντρου Πρόληψης Πνευματικής Καθυστέρησης κατά παράβαση του άρθρου6του ίδιου Νόμου. ΣυνεπώςηΕπιτροπήΠροστασίας 2839 Αρτεμης, Δ. Παπαδόπουλοςν.ΕπιτροπήςΠροστασίαςτουΑνταγωνισμού
(1996)του Ανταγωνισμού κηρύσσει τη συμφωνία του Κέντρου με το εργαστήριο Meredith άκυρηεξ' υπαρχήςκαι διατάσσει το Κέ ντρο Πρόληψης Πνευματικής Καθυστέρησης όπως μέσα σε 15 ημέρες απότη δημοσίευση σύνοψης της απόφασηςαυτής στην Επίσημη ΕφημερίδατηςΔημοκρατίαςτερματίσει την παράβα- 5 σηκαιαποφύγειεπανάληψητης στομέλλον." Εναντίον του μέρους της απόφασηςμετηνοποίακρίθηκε ότι, η ετήσια κρατική επιχορήγηση του Υπουργείου Υγείας προς το Κέντρο Πρόληψης Πνευματικής Καθυστέρησης δεν παραβίαζε τα 10 άρθρα 4 και 6 του Νόμου,για τον λόγο ότι αποτελούσε πράξηή σύμπραξητουκράτους,ηγέρθησαν οι ακόλουθοι λόγοι ακυρώσε ως: α) Το Υπουργείο Υγείαςέχει έννοιακαιυπόστασηανεξάρτητη 15 καιδιάφορηαπόεκείνητουκράτους,το οποίοοΝόμος ρη τάεξαιρείτωνπρονοιώντουκαι, κατάσυνέπεια,ησύμπρα ξητου Υπουργείου Υγείας μετο Κέντρο,δεν εξέφευγε του ελέγχου τον οποίο ασκείηΕπιτροπή βάσειτουΝόμου. 20 β) Εάν ήθελε κριθεί ότι ησυμφωνία μεταξύ του Υπουργείου Υγείας καιτου Κέντρου ήτανπράξη του Κράτους,η διάτα ξη του αρ. 7
(1)(α) του Νόμου είναι αντισυνταγματική ως αντίθετη προς την αρχή της διάκρισης των εξουσιών και προς ταάρθρα25,26,28και 179
(2)του Συντάγματος. 25 Ο Νόμος207/89δεν ορίζει την έννοια 'κράτος'. Είναι ο ισχυρισμός του δικηγόρου του αιτητήότι ηχρήση του όρου"κράτος"στοάρθρο7
(1)τουΝόμουθαπρέπεινακριθείαδό- 30 κιμη και ότι το Υπουργείο Υγείας κατάτην σύμπραξη του με το Κέντρο Πρόληψης Πνευματικής Καθυστέρησης δεν ενεργούσε ως μέρος τουκράτους μεβάσηεξουσιοδοτικό - νομιμοποιητικόπρος το Υπουργείο κανόνα δικαίου και ως εκ τούτου η επίδικη σύ μπραξη ενέπιπτε στις γενικές διατάξεις του Νόμου βάσει των 35 οποίωνη Επιτροπήείχεεξουσία ελέγχου πιθανής παραβίασηςτων αρ.4και6τουΝόμου. Ερμηνευτικά, η λέξη κράτος ορίζεται ως, ". . . . αρχή, εξου σία/οργανωμένη πολιτεία Λ] κυβέρνηση κάθε χώρας" (Ελληνικό 40 Λεξικό - Τεγόπουλου-Φυτράκη),"εξουσία πουασκείταιστο σύνο λο συγκεκριμένου λαού μόνιμα εγκατεστημένου σε ορισμένη επι κράτεια,μορφή,τρόποςδιακυβέρνησης . . . " (ΝέοΕλληνικό Λεξι κό, Εμμανουήλ Κριαρά),"οργανωμένη πολιτεία,οι αρχές, κυβέρ2840 4 Α.Α.Δ. Παπαδόπουλος ν.ΕπιτροπήςΠροστασίαςτου Ανταγωνισμού Αρτεμης, Δ. νηση, διοίκηση . . ." (Γεωργοπαπαδάκου, Το Μεγάλο Λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας), "αρχή, εξουσία, οργανωμένη πολιτεία μιας χώρας ηκυβέρνηση κάθε χώρας" (Εταιρείας Ελλ. Εκδόσεων, Λεξικό της Δημοτικής). 5 Το Κυπριακό Σύνταγμαυιοθετεί την αρχή της διάκρισης των εξουσιών, νομοθετικής, εκτελεστικής και δικαστικής καιαναγνω ρίζει την διάκριση μεταξύ εκτελεστικής εξουσίας και διοικητικής λειτουργίας. 10 15 20 25 30 35 40 Η διάκριση μεταξύ πολιτικής εξουσίας και διοικητικής λει τουργίας η οποία διαπνέει το όλο σύστημα του Κυπριακού Συ ντάγματος διαπιστώθηκε νομολογιακά και διατυπώθηκε σε σειρά αποφάσεων. (Βλ. Charilaos Frangoullides (Νο.2) v. R. RA. Νο.10
(1966)3 C.L.R.20, Pinguras v. The Police
(1987)2 C.L.R., 1, C.T.O v.HadjiDemetriou
(1987)3 C.L.R.780 και Αυτοκέφαλος Εκκλησία τηςΚνπρονν. ΒουλήςτωνΑντιπροσώπων (αρ.4)
(1990)3 Α.Α.Δ. 338). Στην απόφαση της Ολομέλειας στην υπόθεση, Paviou ν, Returning Officer & Others
(1987)1C.L.R.252,272, τονίστηκε, μεταξύ άλλων, ότι: 'Το Σύνταγματης ΚυπριακήςΔημοκρατίαςκάμνειδιαχωρισμό μεταξύ της Πολιτικής Εξουσίας και της Διοικήσεως, δια χωρισμός ο οποίος απαντάται θεσμικά σε όλα τα επίπεδα διακυβερνήσεως της χώρας. Η διάκριση μεταξύ των δυο αυτών φορέων πολιτειακής εξουσίας επισημάνθηκε από την Ολομέ λεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Φραγκονλίδης (Αρ.2) ν.Δημοκρατίας
(1966)3 Α.Α.Δ. 676, καιχαρακτηρίστη κε σαν σημαντική πτυχήτουΣυντάγματος." Το Μέρος III του Συντάγματοςορίζει ότι φορείς ασκήσεως της εκτελεστικής εξουσίας είναι, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, το Υπουργικό Συμβούλιο και οι Υπουργοί. Το άρθρο 58 του Συντάγματος ορίζει ότι έκαστος υπουργός προΐσταται του υπουργείου του, η εξουσία την οποία ασκεί είναι εκτελεστική και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων θεμάτων, "την διοίκησιν πάντων των εμπιπτόντων κατά τα γενικώς κρατούντα εις την αρμοδιότητα του υπουργείου αυτού των ζητημάτων καιυπο θέσεων". (Βλ. σχετικά, απόφαση πλειοψηφίας και μειοψηφίας στην υπόθεση, Δημοκρατία ν. Δημήτρη Κωνσταντινιδη (αρ. 1)
(1996)3Α.Α.Δ.206). 2841 Αρτεμης, Δ. Παπαδόπουλοςν.ΕπιτροπήςΠροστασίαςτου Ανταγωνισμού
(1996)Στο Συνταγματικόν Δίκαιον, Χ. Γ. Σγουρίτσα, 1965, Κεφ.41, "Αι Αρμοδιότητες της Κυβερνήσεως", σελ. 391-392, αναφέρεται ότι,"Αι αρμοδιότητεςτης Κυβερνήσεως διακρίνονταιειςδιοικητι κός,υπό την στενήν της λέξεως σημασίαν,και εις κυβερνητικάς ή πολιτικός, ασκούνται δε είτε ατομικώς υπό των Υπουργών, είτε 5 υπό του Υπουργικού Συμβουλίου και είτε αυτοτελώς, είτε εν συ μπράξει μετά του Βασιλέως", στην δε υποσημείωση 1, στην σελ.392, αναφέρεται: "Η διάκρισις είναι συναφήςπροςτηνυπότηςεπιστήμης γι- 10 νομένην διάκρισιν της διοικητικής λειτουργίας εις διοίκησιν εν στενήέννοια, ή άλλως εις εκτέλεσιν,και εις κυβέρνησαν,βασιζομένην εις την πολιτικήν πραγματικότητα,καθ' ήνδιοικητική λειτουργία εμφανίζεταιάλλοτε ως υποχρεωτική ενέργεια προς εκτέλεσιν των νόμων, και άλλοτε ως ελευθέρα ενέργεια, εκδη- 15 λουμένη μεν εντός των ορίων των νόμων, αλλά μη προκαθοριζομένηήεπιβαλλομένη υπ'αυτών." Ως προς τις κυβερνητικές ή πολιτικές αρμοδιότητες με τις οποίες είναι περιβεβλημένοι οι Υπουργοί, ο ίδιος συγγραφέας 20 στην σελ.394 αναφέρει: "εν γένει λαμβάνουν παν μέτρον ικανόν κατά την κρίσιν των προς ανάπτυξαν και προαγωγήν της εις ό,τι αφορά εις τον τομέαν της πνευματικής,οικονομικής και κοινωνι κής πολιτικής του Κράτους"(Βλ. επίσης, Α. Ράϊκου, Παραδόσεις ΣυνταγματικούΔικαίου (ΚατάτοΣύνταγματου 1975),Τόμος Α', 25 1979,σελ.320-321). Σύμφωνα με το Κυπριακό Σύνταγμα,την νομολογία και την επιστήμη του Συνταγματικού Δικαίου, OL Υπουργοί αποτελούν τον κύριο κορμό της Κυβερνήσεως, είναι όργανατουκράτουςκαι 30 φορείς ασκήσεως εκτελεστικής εξουσίας. (Βλ. και,Ν. Σαρίπολου, Ελληνικόν ΣυνταγματικόνΔίκαιον,Τόμος Α, σελ. 203 επ.καιΝ. Αντωνόπουλου, Συνταγματικόν Δίκαιον, Τόμος Β', Τεύχος Β', 1972,σελ.88επ.) 35 Ενόψει των όσων αναπτύχθηκαν πιο πάνω, ο ισχυρισμός του δικηγόρου του αιτητή ότι, το Υπουργείο Υγείας έχει έννοια και υπόσταση ανεξάρτητηκαιδιάφορηαπό εκείνη του Κράτους,για τουςσκοπούςτουαρ.7
(1)(α)τουΝ.207/89,αποτυγχάνεικαιαπορ ρίπτεται. Κυβέρνηση,υπότηλειτουργική τηςέννοιααποτελεί τηνπολιτι κήκατεύθυνση και διεύθυνση του Κράτουςκαι περιλαμβάνει τον παντός είδους σχεδιασμό και προγραμματισμό. Αντικείμενο της 2842 40 4 Α.Α.Δ. Παπαδόπουλος ν.ΕπιτροπήςΠροστασίαςτου Ανταγωνισμού Αρτεμης, Δ. είναι ησυγκεκριμενοποίηση του, εκ φύσεως, αορίστου "δημοσίου συμφέροντος", το οποίο αποτελεί την βασική επιδίωξη του Κρά τους. (Βλ.Δαγτόγλου, ΓενικόΔιοικητικό Δίκαιο,1992,σελ.21-22). 5 ΤοΚράτοςπρονοίαςήάλλωςκοινωνικό κράτοςείναικατάβά σηκράτος του προγραμματισμού, το οποίο σχεδιάζει καιχαράσ σει πολιτικές και είναι προσανατολισμένο στην επίτευξη στόχων, άραείναικράτοςτελολογικά χρωματισμένο. 10 Ο τελολογικός προσανατολισμός του "κοινωνικού κράτους", αρχήη οποίαδεν προβλέπεται ρητάαπότο Σύνταγμααλλάσυνά γεται,ερμηνευτικά,απότοσύνολοτωνσυνταγματικώνδιατάξεων, το υποχρεώνει ναχαράσσει πολιτικές και να επιδιώκει προγράμ ματακαι στόχους, οι οποίοι επιδέχονται στάθμιση και αξιολόγη15 ση. Ως κοινωνικό κράτος νοείται το σύνολο των κανόνων και αρ χών OL οποίοι οδηγούν στην διαπλαστικήπαρέμβασητουκράτους στην κοινωνική ζωήπρος ικανοποίηση κοινωνικών δικαιωμάτων 20 καθώςκαιστην πραγμάτωση στόχων κοινωνικής ή περιβαλλοντι κής πολιτικής,ταοποίαπροβλέπονται απότο Σύνταγμα(π.χ. άρ θρο 23
(4)Συντ.). (Βλ. επίσης, Δημ. ν. Δημήτρη Κωνσταντινιδη, ανωτέρω,απόφαση πλειοψηφίας,σελ.223-225). 25 Η γενικότητα του νόμου και η ανάγκη για εξατομικευμένη εφαρμογήτουδιέρχεται αναγκαστικάαπό την εξουσία η οποίαθέ τει τον κανόνα στην εξουσία ηοποίατον εφαρμόζει. Ηεφαρμογή του νόμου συναρτάται με την παράλληλη επίκλη30 σηγενικών αρχώνή αξιών,διαδικασίαη οποίασυνεπάγεταισταθ μίσειςκαιεκτιμήσειςάμεσασυνδεδεμένεςμετηνσυγκεκριμένη πε ρίπτωσηεφαρμογήςτουνόμου αλλάκαιμετιςυποκειμενικές εκτι μήσειςκαιαξιολογήσειςτου εφαρμοστή. 35 40 Σχετικάαναφέρεταιστο σύγγραμμα Α. Μανιτάκη,Κράτος Δι καίου και δικαστικός έλεγχος της συνταγματικότητας στις σελ.264-265: "Όπως εύστοχα είχεεπισημάνει οκλασικός ιταλός συνταγματολόγος Mortati,τοαγαθότηςβεβαιότηταςκαι προβλεψιμότηταςτουδικαίουδενυπηρετείται αποκλειστικά απότογενικό καιαφηρημένοχαρακτήρα τουνόμου,πουαποτελείπροϋπόθε ση κάθε περιορισμού της ατομικής ελευθερίας, αλλά και από ορισμένεςαρχέςή ρήτρες πουσυμπληρώνουν τακενάή αίρουν 2843 Αρτεμης, Δ. Παπαδόπουλοςν.ΕπιτροπήςΠροστασίας τουΑνταγωνισμού
(1996)τις ασάφειεςή τις αντινομίες τηςνομοθεσίαςπροσαρμόζοντας τηνστιςαπαιτήσειςκάθεσυγκεκριμένης υπόθεσης:"κανένανο μικόσύστημαδενμπορείνααποκλείσει τηνπροσφυγήσεαρχές και αξίες πουαναπόφευκτατο διαπερνούνκαιτοκαθορίζουν, όπωςακριβώςσυμβαίνεικαιμετις"γενικές ρήτρες",οιοποίες 5 αναθέτουν τον προσδιορισμό του ειδικότερου νοήματος τους, με αφορμήκάθεατομικήπερίπτωση, στη δικαιοδοσίατου ερ μηνευτή,στο έργο του οποίουδεν είναιδυνατόνπαράνααντι κατοπτρίζονται τα ιδεώδηκαιοι πεποιθήσειςτου". 10 Αναφορικά μετηνπρογραμματισμένη διαπλαστική παρέμβαση της κρατικής εξουσίας στην οικονομία και την κοινωνία για την επίτευξηπροκαθορισμένων στόχων,ο ίδιος συγγραφέαςστησελί δα 169αναφέρει: 15 "Οι σκοποί ενός σύγχρονου κράτουςδενπεριορίζονται, βέ βαια, στις επιδιώξεις κοινωνικού χαρακτήρα ή στη λήψη μέ τρων προστατευτικών των ατόμων καιτουκοινωνικού συνό λου, επεκτείνονται και σε επιδιώξεις οικονομικούχαρακτήρα μεάμεσες παρεμβάσεις στην οικονομική διαδικασία,οι οποίες 20 είναι μάλιστα ιδιαίτερασημαντικές, επειδή συντείνουν σε ένα ριζικό μετασχηματισμό των λειτουργιών του κράτους.Τοπα ρεμβατικόκράτοςεισβάλλεικυριολεκτικάστηνοικονομίαπρο γραμματίζοντας, συντονίζοντας, ενισχύοντας, ελέγχοντας, αποτρέποντας ή απαγορεύοντας ιδιωτικές οικονομικές δρα- 25 στηριότητες, με στόχο τηνπροστασίατουγενικότερου οικονο μικού συμφέροντος και των ειδικότερων εκδηλώσεων του, όπωςείναιη ισόρροπηοικονομικήανάπτυξη,ηπροστασίατων τιμών και των εισοδημάτων, η προστασία του νομίσματος, η συναλλαγματική ισορροπία κλ.π. Όλοι αυτοί οι σκοποί αφο- 30 ρουν την οικονομία συνολικά και συνάδουν μεταμακροπρό θεσμακαιγενικότερα συμφέροντα τηςοικονομίας τηςαγοράς, πέρα καιανεξάρτητααπόταεπιμέρους, ατομικά,συμφέροντα των "ιδιωτών-επιχειρηματιών".Τοπαρεμβατικόκράτοςξεχω ρίζει,κυρίως,απότο είδος των οικονομικών λειτουργιών που 35 αναλαμβάνει και επιτελεί, καθώς και από τους οικονομικούς στόχους που επιδιώκει, οι οποίοι μπορούν όλοι να αναχθούν τελικάστηνέννοια"λάστιχο"ή"passe-par-tout",του "γενικότε ρου οικονομικού ήκοινωνικού συμφέροντος" και να αποκτή σουν έτσι συνταγματικήπεριωπή." 40 Υπό το φως των κανόνων ερμηνείας της συνταγματικότητας των νόμων οι οποίοι αναπτύχθηκανπιο πάνω και μεαναφορά στην έννοιατουκοινωνικού κράτους-προνοίαςτουοποίουηπρο2844 4 Α.Α.Δ. Παπαδόπουλοςν.ΕπιτροπήςΠροστασίαςτου Ανταγωνισμού Αρτεμης, Δ. στασία καιπροαγωγήτηςδημόσιας υγείας αποτελεί επιδίωξη,η εξαίρεση τουκράτους απότιςπρόνοιες του Ν.207/89, αξιολογεί ταικαιελέγχεται ωςσυνταγματική. 5 Η απόφασητηςκαθ' ηςηαίτησηΕπιτροπήςαναφορικά μετην ερμηνεία και εφαρμογήτηςεπίδικης διάταξης 7
(1)(α)του Νόμου σταπεριστατικά συγκεκριμένης υπόθεσης κρίνεταιεύλογαεφικτή και δενπαρέχει περιθώρια για επέμβαση τουΔικαστηρίου. (Βλ. σχετικά, ΠαγκνπριοςΦαρμακευτικός Σύλλογος ν. Επιτροπής 10 ΠροστασίαςτουΑνταγωνισμού
(1994)4Α.Α.Δ. 2092). Τελειώνοντας θαήθελα νααναφέρωότι ηκαθυστέρηση στην έκδοσητηςαπόφασηςοφείλεται στογεγονός ότι εκπαραδρομήςη υπόθεση δενείχε συμπεριληφθεί στον κατάλογο επιφυλαχθεισών 15 υποθέσεων πουτηρώ. Μόλις ανακαλύφθηκετολάθος, προωθήθη κεηέκδοσητης. Ενόψει τωνπιο πάνω,ηπροσφυγή απορρίπτεται. Δενεκδίδε ταιδιάταγμαγιαέξοδα. Η προσφυγή απορρίπτεται χω ρίςέξοδα. 2845