4 Α.Α.Δ. 30 Οκτωβρίου, 1996 [ΝΙΚΟΛΑΟΥ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ PERATICA TRADINGCO LTD., Αιτητές, v. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΡΟΣΦΟΡΩΝΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Καθ' ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 849/95) 5 Προσφορές— Ακύρωση προσφορώνπριν από τηνκατακύρωση— Όρος παρέχων απόλυτη ελευθερίαπρος ακύρωση — Ισχύει μόνον εντός τωνπλαισίωντουδιοικητικού δικαίου—Περιστάσεις τηςματαίωσης τωνπροσφορώνστην κριθείσα περίπτωση ύπαρξηςμίας μόνο έγκυρηςπροσφοράς. Η αιτήτριαεταιρείαπροσέφυγεκατάτηςανάκλησηςτωνεπιδίκων προσφορώνχωρίς αυτέςναολοκληρωθούν με κατακύρωση. 10 15 20 Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτονταςτην προσφυγή, αποφά σισεότι: Καθώς είναι νομολογημένο, η εμβέλεια όρου περί απεριόριστης ελευθερίας ακύρωσηςπροσφορώνπεριορίζεταιστοπλαίσιοπουεπιβάλλουν οι αρχέςτουδιοικητικού δικαίου. Στην προκείμενη περίπτωση η απόφασηγια ακύρωση των προ σφορών-ήανάκλησηανέτσιθαέπρεπενακαταταχθεί-λάμβανευπό ψηως δεδομένο τοότι δενυπήρχεπαρά μόνο μιαέγκυρη προσφορά. Γίνεται σε αυτό,έστω μεπλάγιοτρόπο,αναφοράστην ίδιατην από φαση. Ο εν συνεχεία συσχετισμός τουύψους της τιμής τηςπροσφο ράς μετην αρχικήεκτίμηση της Αστυνομίας, φαίνεταιναπροκύπτει σε συνάρτηση μετοεν λόγω δεδομένο καιόχι ανεξάρτητατου. Αυτό τοδεδομένο,τονόμιμο καισυγκεκριμένο, αποτελούσε απόμόνοτου 2905 Peratica Trading Co Ltd. v. Δημοκρατίας
(1996)εύλογη αιτίαγιαακύρωση. Κρίσιμη αιτίαακύρωσης εδώήταν, καθώςφαίνεται,όσοκαιαν η εν λόγω απόφασηυστερεί στη διατύπωσητης,η απουσίασυνθηκών ανταγωνισμού. 5 Τησημασίατηςαπουσίαςσυνθηκώνανταγωνισμούοιαιτητέςεπι χείρησαν νατημειώσουν μεαναφοράστο ιστορικό που περιλάμβανε καιτηνακύρωσηδυοπροηγούμενωνδιαγωνισμών.Προέβαλανότιως αποτέλεσμα του ύψους των προσφορών στους αναφερθέντες προη- 10 γούμενους διαγωνισμούς,οι καθ' ων είχαν σαφήένδειξηως προςτο αναμενόμενοεπίπεδοτιμώνκαιυπόαυτότοφωςηπροσφοράτωναιτητώνθαέπρεπεναείχεαντικρυστεί ευμενώς.Φαίνεταιάτοπημιατέ τοιασύνδεση. Δεν καταδείχθηκεέρεισμα γιασύγκριση μεταξύτιμών πουανάγονταισε διαφορετικέςπεριόδους. 15 Ηαπόφασηήτανεπαρκώςαιτιολογημένη. Δενυπήρξεκατάχρηση εξουσίας αλλάούτε βέβαιακαιυπέρβαση. Ηπροσφυγή απορρίπτεταιμεέξοδα. 20 Αναφερόμενες υποθέσεις: Tamassos TobaccoSuppliers &Co. v.Δημοκρατίας
(1992)3Α.Α.Δ. 60, 25 LeisurelandHotelEnterprises Ltd v.Δημοκρατίας
(1993)3ΑΛΛ. 538, G.D.L Construction Ltdv. Δημοκρατίας
(1995)3ΑΛΛ.
- Προσφυγή. Προσφυγήεναντίον της απόφασηςτων Καθ'ωνηαίτηση μετην οποία ακυρώθηκε ο διαγωνισμός για προσφορές για την κατα σκευή/ράψιμο και προμήθεια ειδών ιματισμού και εξάρτησης. 30 35 Μ. Κυπριανού, για τους Αιτητές. Μ. Τσαγγαρίδης, Δικηγόρος της Δημοκρατίας,γιατους Καθ' ων ηαίτηση. 40 Cur. adv. vult. ΝΙΚΟΛΑΟΥ, Δ.: Η Αστυνομία Κύπρου δημοσίευσε προκήρυ ξη, την υπ' αρ. ΚΑ 1/95, για προσφορές σχετικά με την κατα- 2906 4Λ.Λ.Δ. 5 Peratica Trading Co Ltd. v.Δημοκρατίας Νικολάου,Δ. σκευή/ράψιμο/προμήθεια ειδών ιματισμού και εξάρτησης. Ένα απόταείδη,τουπ' αρ.8,θαήταν "σακάκιαμπλεαντιαναιμικάκαι αδιάβροχα". Για το είδος αυτό συμμετείχαν στο μειοδοτικό δια γωνισμό μόνοδυοπροσφοροδότες:οιαιτητές,μεπρότασηγιαδυο επιλογές,τιμής μονάδος£69,90η μιακαι£59,90ηάλλη.καιηεται ρεία Λακορζέτα, επίσης με δυο επιλογές που είχαν τιμή μονάδος £49,59ημιακαι£64,90η άλλη. ΟιπροσφορέςαξιολογήθηκαναπόΕπιτροπήτηςΑστυνομίας η 10 οποίασε έκθεση, ημερομηνίας 5 Ιουνίου 1995, προς το Κεντρικό Συμβούλιο Προσφορών εισηγήθηκε κατακύρωση της προσφοράς της εταιρείαςΛακορζέτα μετιμή μονάδος£49,
- Καιτούτοδιό τι αφενόςθεώρησε πωςηεν λόγω προσφορά,όπως και οι άλλες, πληρούσε τις προδιαγραφές και αφετέρουδιότι ήτανηπιο χαμη15 λήαλλάκαιοιόη αυτήη εταιρείαείχεστοπαρελθόνανταποκριθεί ικανοποιητικά κατόπιν κατακύρωσης προσφοράς. Έκθεση προς το Κεντρικό Συμβούλιο Προσφορών υπέβαλε καιηΤεχνική Επι τροπήΥφασμάτων και ΕιδώνΈνδυσηςυπόψητηςοποίαςείχετε θεί ηαξιολόγηση της Επιτροπήςτης Αστυνομίας. Επισημάνθηκε 20 απόαυτή τηδεύτερη Επιτροπήότιημόνη έγκυρη προσφοράήταν εν προκειμένω εκείνη των αιτητών μετιμή μονάδος£69,90ενώ OL άλλες δενπληρούσαντις τεθείσες προδιαγραφές. Αυτήη κατάλη ξηδεναμφισβητήθηκε. 25 Το Κεντρικό Συμβούλιο Προσφορών εξέτασε το θέμασε συνε δρία στις 30 Ιουνίου
- Αποφάσισε όπως γιατο είδος υπ'αρ. 8, σε σχέση με το οποίο υποβλήθηκε μόνο μια έγκυρηπροσφορά, προβείσεακύρωσητουδιαγωνισμού. Η απόφασηστοσύνολο της είχεως εξής: 30 "Μελετήθηκε η επιστολή της Επιτροπής Αξιολόγησης του Αρχηγείου Αστυνομίας αρ.φακ.ΚΑ107/95 ημερ. 5/6/95και η έκθεση της Τεχνικής Επιτροπής Υφασμάτων και Ειδών Ένδυ σης ημερ. 26/6/
- 35 40 Οιπροσφορέςγιαταείδη 1,2,3 -5και6κατακυρώνονταισύμ φωνα με την εισήγηση τουΤμήματος,γιατο είδος 7ακυρώνο νται, όσον αφοράτις προσφορές για το είδος 8ακυρώνονται γιατίητιμήτων£69,90τουπροσφοροδότη8α,πουσύμφωναμε την έκθεση της Τεχνικής Επιτροπής πληροί όλους τους ελέγ χους που έχουν γίνει έτσιπου υπολείπεται ο έλεγχος παραμέ τρων για ταοποίατο Κυβερνητικό Χημείο δεν διενήργησε,θε ωρείταιπο?'*'ψηλήσεσχέση μετηναρχικήεκτίμησηηοποίακυ μαίνεται στις £42-£52." 2907 Νικολάου,Δ. Peratica Trading Co Ltd. v.Δημοκρατίας
(1996)Ας σημειωθεί ότι το αναφερθένπεριθώριο τιμής είχετεθεί υπόψη του Κεντρικού Συμβουλίου Προσφορώνως εκτίμησητηςΑστυνο μίας χωρίς,καθώςφαίνεται,την εξειδίκευσηστοιχείων. Αςσημει ωθεί επίσης ότι αυτήήταν ητρίτη σε ισάριθμα έτη ακύρωση δια γωνισμού για το υπό αναφοράείδος. Οι προηγούμενες δυο απο- 5 φάσεις δεν προσβλήθηκαν. Ωστόσο οι αιτητές επικαλέστηκαν το ιστορικό στις επικρίσεις πουδιατύπωσανσε σχέση με την τελευ ταία. Οι αιτητές προβάλλουν ότι ηαπόφαση για ακύρωση στερείται 10 αιτιολογίας ή δέουσας αιτιολογίας και ότι λήφθηκε ως αποτέλε σμα υπέρβασης ή κατάχρησης εξουσίας. Οι καθ' ων αντιτείνουν ότι ηδυνατότηταακύρωσης ρητώς προβλέπεται στον όρο II.11.1 της προκήρυξης διαγωνισμού, ότι η απόφαση για ακύρωση δεν ήταν αυθαίρετη αλλά το αποτέλεσμα ορθής άσκησης διακριτικής 15 εξουσίας μεδέουσααιτιολογίακαι,τέλος,ότι OLπροηγούμενεςπε ριπτώσεις ακύρωσης,ηνομιμότητατωνοποίωνδενπροσβλήθηκε, δενήτανδυνατόνασυνδεθούν μετιςανάγκεςτηςυπόκρίσηπερί πτωσης. 20 Ο όρος II.11.1 έχειως εξής: "Η Κυβέρνηση δεν δεσμεύεται να αποδεχτεί την χαμηλότερη ή οποιαδήποτε άλλη προσφορά. ΗΚυβέρνηση έχειτοδικαίωμα ναακυρώσει τις προσφορές, σε οποιονδήποτεχρόνο πριν από 25 τηνκατακύρωσητους,χωρίςναέχειοποιανδήποτεευθύνηένα ντι των προσφοροδοτών καιχωρίς να είναι υπόχρεηνα δώσει λόγους γιατην ακύρωσητων προσφορών." Καθώςείναινομολογημενο, η εμβέλεια τέτοιουόρουπεριορίζεται 30 στοπλαίσιοπουεπιβάλλουν οιαρχέςτουδιοικητικούδικαίου:βλ. τηναπόφασητουΑρτεμίδη,Δ.στην TamassosTobacco Suppliers & Co. v.Δημοκρατίας
(1992)3Α.Α.Δ.60 στις σελ. 76-77καιτην απόφαση της Ολομέλειας στην Leisureland Hotel Enterprises Ltd v.Δημοκρατίας
(1993)3Α.Α.Δ.538 στησελ. 547 όπουλέχθη- 35 κε ότι τέτοιος όρος: " δεν δίδει στη διοίκηση δικαίωμανα ενεργήσεικατ' αρέ σκεια και ναπροβαίνει στην ανάκληση του διαγωνισμού κατά τοδοκούν.Αντίθετα,ηάσκησημιαςτέτοιαςεξουσίαςυπόκειται 40 στους περιορισμούς που θέτουν OL γενικές αρχέςτουδιοικητι κού δικαίουκαιτηςνομολογίας και ειδικά οι αρχές τηςκαλής πίστης." 2908 4 Α.Α.Δ. Peratica Trading Co Ltd. v. Δημοκρατίας Νικολάου, Δ. Στην προκείμενη περίπτωση ηαπόφαση για ακύρωση - ήανά κλησηανέτσιθαέπρεπενακαταταχθεί- λάμβανευπόψηωςδεδο μένοτοότιδενυπήρχεπαρά μόνο μιαέγκυρηπροσφορά. Γίνεται σεαυτό,έστω μεπλάγιο τρόπο,αναφορά στην ίδιατηναπόφαση. 5 Οενσυνεχεία συσχετισμός τουύψουςτηςτιμήςτηςπροσφοράςμε την αρχικήεκτίμηση της Αστυνομίας, μου φαίνεταιναπροκύπτει σεσυνάρτηση μετοενλόγωδεδομένοκαιόχι ανεξάρτητατου.Αυ τότοδεδομένο,τονόμιμο καισυγκεκριμένο, αποτελούσε απόμό νοτουεύλογη αιτίαγιαακύρωση.ΣτηG.D.L. Construction Ltd v. 10 Δημοκρατίας
(1995)3Α.Α.Δ. 259 ηΟλομέλεια αναφέρθηκεχωρίς αποδοκιμασία σεπρωτόδικηπαρατήρηση την οποίασυνόψισεως εξής: 15 " ο περιορισμός των προσφορών σε μία συνιστούσε παράγονταο οποίος παρείχε,αφ'εαυτού,δικαίωμαστο Συμβούλιο Προσφορών να ακυρώσει το διαγωνισμό, λόγω τηςαπουσίας συνθηκών ανταγωνισμού." Συμφωνώ με αυτήτην τοποθέτηση. Επισήμανε,ωστόσο, ότι εκεί, 20 όχι μόνοδενέγινεεπίκλησηαυτούτουλόγου αλλάκαιούτευπήρ χε οποιοδήποτεστοιχείο που"ναεπιμαρτυρεί ότι επενήργησε στη λήψητης διοικητικής απόφασης". Και πράγματι,ηαπόφασηείχε αποδοθεί σε εντελώς διαφορετικό λόγο που δεν υποστηριζόταν από τα στοιχεία στο φάκελο. Ενώ στην προκείμενη περίπτωσηη 25 απόφασηείχεωςυπόβαθροτοότιδενυπήρχεπαράμόνο μιαέγκυ ρη προσφορά. Ο συσχετισμός του ύψους της προσφοράς με την εκτίμηση της Αστυνομίας είχε,νομίζω πρόδηλα, ως αφετηρία αυ τότοδεδομένο.Καιπροοριζότανναπαράσχειεξήγησηωςπροςτο γιατί το Κεντρικό Συμβούλιο Προσφορών το οποίο παρά το εν 30 λόγω δεδομένο διατηρούσε δυνατότητανακατακυρώσει τηνπρο σφορά, εντούτοις δεν το έπραττε. Η εξήγηση ήταν ότι δεν το έπραττεενόψει της αντίληψης περί τηςτιμής την οποία εξέφραζε η εκτίμηση της Αστυνομίας. Εννοώντας ότι αν η προσφορά δεν αφίστατο της εκτίμησης της Αστυνομίας, η αποδοχή της δεν θα 35 προσέκρουε σε ό,τι επέβαλλε το δημόσιο συμφέρον, ήτοι,την εξα σφάλιση της όσο το δυνατόχαμηλότερης τιμής πουαποτελεί τον στόχο του μειοδοτικού διαγωνισμού.Αυτόδεν σημαίνει ότιη κρί σιμηαιτίαγια την ακύρωσητουδιαγωνισμού ήτανο εν λόγω συ σχετισμός. Κρίσιμη αιτίαήταν,καθώς μουφαίνεται, όσο και ανη 40 εν λόγω απόφασηυστερεί στη διατύπωσητης, ηαπουσίασυνθη κών ανταγωνισμού. Με αυτήτηναντίκρυση,τοκατά πόσο ηεκτί μησητηςΑστυνομίας ήτανήόχι βάσιμηδεν είναι ανάγκηνααπα σχολήσει. 2909 Νικολάου,Δ. Peratica Trading Co Ltd. v. Δημοκρατίας
(1996)Τησημασία της απουσίαςσυνθηκών ανταγωνισμού OL αιτητές επιχείρησαν να τη μειώσουν με αναφορά στο ιστορικό πουπερι λάμβανεκαιτην ακύρωση δυοπροηγούμενων διαγωνισμών.Προ έβαλανότι ωςαποτέλεσμα τουύψους τωνπροσφορώνστουςανα φερθέντες προηγούμενους διαγωνισμούς, οι καθ' ων είχαν σαφή 5 ένδειξη ως προς το αναμενόμενο επίπεδοτιμών και υπό αυτότο φως ηπροσφορά των αλητών θα έπρεπε να είχε αντικρυστεί ευ μενώς. Μουφαίνεταιάτοπημιατέτοια σύνδεση. Δενκαταδείχθηκε έρεισμα για σύγκριση μεταξύ τιμών που ανάγονταισε διαφο ρετικές περιόδους. 10 Ηαπόφασηήτανκατάτηγνώμη μου επαρκώς αιτιολογημένη. Δεν υπήρξεκατάχρησηεξουσίας αλλάούτε βέβαιακαιυπέρβαση. Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιμε έξοδα εναντίον των αιτητών. Η 15 προσβαλλόμενη απόφαση επικυρώνεται. Τα έξοδα να υπολογι στούν απότον Πρωτοκολλητή. Η προσφυγή απορρίπτεται με έξοδαεναντίον τωνΑιτητών. 2910