4Α.Α.Δ. 8 Νοεμβρίου, 1996 [ΝΙΚΗΤΑΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΟΛΓΑ ΧΡ. ΟΡΑΤΗ, Αιτήτρια, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 45/96) 5 Φορολογία — Φορολογία κεφαλαιουχικών κερδών — Άρθρο 6 του Ν. 52/80 ως τροποποιήθηκε από το Άρθρο 4 τον Ν.135/90 — Ερμηνεία — Η αξία του ακινήτου καθορίζεται απ' ευθείας — Δέσμια η σχετική αρμοδιότητα τον Εφόρου — Περιστάσεις στην κριθείσα περίπτωση και υιοθέτηση της Γεωργίου ν. Δημοκρατίας. 10 Η αιτήτρια προσέβαλε την σε βάρος της επιβολή φόρουκεφαλαι ουχικών κερδών μεμφόμενη τον τρόπο με τον οποίο κατέληξε οκαθ' ου η αίτηση στο ποσό του κέρδους που αυτή απεκόμισε από την εκποίηση του αντίστοιχου ακινήτουτης. Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικη απόφαση, αποφάσισε ότι: 15 20 Η αξία καθορίζεται απευθείας χωρίς να παρέχονται περιθώρια επιλογών από μέρους του Διευθυντή. Πρόκειται για είδος δέσμιας αρμοδιότητας. Η μέθοδος υπολογισμού που υιοθέτησε ο Διευθυντής εκφεύγει των ορίων του Νόμουκαιαποτελεί υπέρβασηεξουσίας. Πέ ραν τούτου στηρίζεται σε μια ισοπεδωτική βάση φορολόγησης που δεν λαμβάνει υπόψητα ιδιαίτεραχαρακτηριστικάήτα πλεονεκτήμα τα ήμειονεκτήματα του κάθεοικοπέδου. Ενπάσηπεριπτώσει ηβάση της εκτίμησης του Διευθυντή,δηλαδή,του αδιαίρετου ακινήτου,αντι βαίνει στις ίδιες τις διατάξειςτου Αρθρου 6 του Περί Κεφαλαιουχι κών Κερδών Νόμου (Ν.52/80), που καθορίζουν ποια ακριβώς εκτί- 2967 Οράιη ν.Δημοκρατίας
(1996)μηση λαμβάνεται υπόψη. Πρέπειναλεχθείότιεκδηλώθηκεδιχογνωμίαστηνομολογίαανα φορικάμετοσυζητούμενο θέμα.Η απόφαση τουΚωνσταντινίδηΔ., στην Γεωργίου Α. Γεωργίου ν.δημοκρατίας'αντιμετωπίζει τοθέμα 5 διαφορετικάη οποίακαιυιοθετείται. Ηπροσφυγήεπιτυγχάνειμεέξοδα. 10 Αναφερόμενεςυποθέσεις: Φακοντήςν.Δημοκρατίας
(1993)4Α.Α.Δ. 1232, Γεωργίουν. Δημοκρατίας
(1995)4ΑΛΛ.
- 15 Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης του Διευθυντή τουΤμήμα τος Εσωτερικών Προσόδων με την οποία επέβαλε στην Αιτήτρια £2.826φόροκεφαλαιουχικών κερδών. 20 Κ. Μελάς, γιατην Αιτήτρια. Ε.Νικολαΐδου,Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας,γιατους Καθ' ωνη αίτηση. Cur.adv. vult. ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ.:Το πρόβλημα στην προκειμένη περίπτωση είναι καθαρά ερμηνευτικό. Έχει ως επίκεντρο το αρθρ.6 του περί Φο- 30 ρολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών Νόμου του 1980 (Ν.52/80), όπωςτροποποιήθηκε μετοαρθρ. 4τουΝ. 135/
- Οιδιατάξειςτου ισχύουν για διάθεση περιουσίας που πραγματοποιείται μετά την 1/1/1989, όπως έχει συμβεί στην κρινόμενη υπόθεση.Το ουσιαστι κότους μέρος, πουδιέπει καιτην παρούσα,έχειως εξής: 35 "
- Κατά τον υπολογισμό του κέρδους θα εκπίπτεται από το προϊόν διάθεσης(α) Η αξία της ιδιοκτησίας κατά την 1η Ιανουαρίου, 1980, 40 όπωςέχεικαθοριστεί μετηγενική εκτίμηση πουδιενεργήθη κε σύμφωνα μετο άρθρο69 τουπερί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή,Εγγραφήκαι Εκτίμησις) Νόμου,καθώς επίσης ημετέπειτα αύξηση της αξίαςτης ιδιοκτησίας λόγωπληθω2968 25 4 Α.Α.Δ. Οράτη ν.Δημοκρατίας Νικήτας,Δ. ρισμού: Νοείταιότι: 10 (β) Οποιαδήποτεδαπάνηγίνεται εξολοκλήρουκαιαποκλει στικά γιακτήση κέρδους μετά την 1ηΙανουαρίου,1980 και ηοποίαδεν εκπίπτεταισύμφωνα με τους εκάστοτε σεισχύ περί Φορολογίαςτου Εισοδήματος Νόμους, αναπροσαρμο σμένηλόγωπληθωρισμού. (Υ) ; Ηδιαφοράέχειπροκύψειωςεξής.Ηαιτήτριαήτανιδιοκτήτρια οικοπέδου στον ΠοταμόΓερμασόγειας στη Λεμεσό.Τον Απρίλιο του 1994 τοδιέθεσεγια£30.000.ΟΔιευθυντής Τμήματος Εσωτε ρικών Προσόδων (εφεξήςοΔιευθυντής) της επέβαλε£2.826φόρο 20 κεφαλαιουχικών κερδών. Ηαιτήτριααμφισβήτησε τη μέθοδοπου χρησιμοποίησε οΔιευθυντής γιατονκαθορισμότηςαξίαςτηςπε ριουσίας κατάτην 1/1/
- Οιλογιστές της αιτήτριας στην επιστολή-ένστασηημερομηνίας28/7/1995 πουέστειλαν εκμέρουςτης αιτήτριαςστοΔιευθυντήπαραπονέθηκανότι: 25 "...μεβάσητηναγοραίααξίατουοικοπέδουκατάτην1.1.1980, όπως αυτήεκτιμήθηκε απότο Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας,ηαναπροσαρμοσμένη λόγωπληθωρισμού αξίατου ενλόγωοικοπέδουκατάτηνημερομηνίατηςδιάθεσηςτουείναι 30 £22.306καιόχι£14.130όπωςεσείς υπολογίσατε." Προκύπτειότι η εκτίμηση τουΔιευθυντή απέληξε σε χαμηλότε ρηαξίατου οικοπέδουκατά την κρίσιμη ημερομηνία μεαποτέλε σματηδιεύρυνση τουπεριθωρίουτουκέρδουςπουπραγματοποι35 ήθηκεκαιτον καταλογισμό ψηλότερης φορολογίας. Παρά την έν στασηοΔιευθυντής δενμεταπείσθηκε.Ηαιτιολογίατηςαπόφασης του βρίσκεται στην απάντηση ημερομηνίας 10/11/1995.Σημασία έχειη πρώτηπαράγραφος,πουπαραθέτωπαρακάτω: 40 "(α) Εφ'όσον κατάτονουσιώδηχρόνοτηςεκτίμησης πουείναι η 1.1.1980 δεν υπήρχανταοικόπεδα αλλά ηγηαπότηνοποία προέκυψανύστερα απότον διαχωρισμό, σανβάσηγια τηφο ρολογία λογίζεται κατ' αναλογία η αξία της γης κατάτην 1.1.1980 σύμφωνα με τοάρθρο6τωνΠερίΦορολογίαςΚεφα2969 Νικήτας, Δ. Οράτη ν. Δημοκρατίας
(1996)λαιουχικών Κερδών Νόμων 1980-1990 πλέον ταέξοδα διαχω ρισμού." Ας σημειωθεί ότι υπολογίστηκε -καιδεν υπάρχεικαμιάεναντίωσησ' αυτό- καιοπληθωρισμός από1/1/1980 μέχρι τηχρονολογία 5 πώλησης. Η δικηγόρος των καθών υπέβαλε πως η παραπάνω εκτίμηση εναρμονίζεται απόλυταμετις διατάξειςτου Νόμουκαι υποστηρί ζεταιαπότις πρωτόδικες αποφάσειςΔημητράκηςΝ. Φακοντήςν. 10 Δημοκρατίας
(1993)4Α.Α.Δ. 1232 καιαρ.517/93ΜαίρηΠαύλου Ατταλίδονν.Δημοκρατίαςημερ. 18/7/95στις οποίες ανέκυψε το ίδιοζήτημα.Εν πάσηπεριπτώσει ηαπόφασητουΔιευθυντήήταν, κατά την εισήγηση, λογικά εφικτή στα πλαίσια της διακριτικής εξουσίας που έχειστο προκείμενο. 15 Ηαντίπαληθέση είναι ότιοΝόμοςδενπαρέχειτέτοια εξουσία. Η αξία καθορίζεται απευθείας χωρίς να παρέχονται περιθώρια επιλογών απόμέρους τουΔιευθυντή. Πρόκειταιγια είδος δέσμιας αρμοδιότητας. Συμφωνώ μετην τελευταία αυτήθέση. Η μέθοδος 20 υπολογισμού πουυιοθέτησε οΔιευθυντής εκφεύγει των ορίων του Νόμουκαιαποτελεί υπέρβασηεξουσίας. Πέραντούτου στηρίζεται σε μια ισοπεδωτική βάσηφορολόγησης που δεν λαμβάνει υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά ήταπλεονεκτήματα ή μειονεκτήμα τατουκάθεοικοπέδου. Ενπάσηπεριπτώσει η βάσητης εκτίμησης 25 του Διευθυντή, δηλαδή,του αδιαίρετου ακινήτου,αντιβαίνει στις ίδιες τις διατάξεις του αρθρ. 6, που καθορίζουν ποια ακριβώς εκτίμηση λαμβάνεταιυπόψη. Πρέπει να λεχθεί ότι εκδηλώθηκε διχογνωμία στη νομολογία 30 αναφορικά μετο συζητούμενο θέμα.Έχωυπόψη μουτην απόφα σητου Κωνσταντινίοη Δ.,στην υπόθεση ΓεώργιοςΑ. Γεωργίου ν. Δημοκρατίας
(1995)4ΑΛΛ. 824,μεεντελώςδιαφορετικήαντιμε τώπιση,την οποία επικροτώ καιυιοθετώ: 35 "... Ο Έφορος δεν εκτιμά την αξία.Εφαρμόζει το Νόμοπάνω στηβάσηυπάρχουσαςγενικής εκτίμησης απότο Κτηματολόγιο. Χωρίς αυτή τη γενική εκτίμηση του ακινήτου που διατίθεται, δενυπάρχειτουπόβαθρογιατον υπολογισμό τουκέρδουςαπό τονΈφορο. Ηγενική εκτίμηση που οδήγησε στον υπολογισμό του κέρδους στην παρούσα υπόθεση δεν ήταν εκτίμηση του ακινήτου που διατέθηκεαλλάκατάπολύευρύτερου εδαφικούχώρου. Η εξεύ2970 40 4 Α.Α.Δ. Οράτη ν.Δημοκρατίας Νικήτας, Δ. 10 ρεσητης αξίαςτουακινήτουπουδιατέθηκεμετηδιαίρεσηπου έγινε, ήταν το αποτέλεσμα συλλογισμού του Εφόρου. Αναπό σπαστο στοιχείο αυτού του συλλογισμού ήταν η εξομοίωση, απότηνάποψητηςαξίας,των 19οικοπέδωνσταοποίαδιαιρέθηκε μεταγενέστερα τοκτήμα.ΟΈφορος, αφούεισήξε ο ίδιος ως σχετικό στοιχείο τον αριθμότων οικοπέδων στα οποίαδι αιρέθηκετο κτήμα εκτων υστέρων (ταοποία είναι αγνώστου εμβαδού,θέσηςήάλλωνχαρακτηριστικών),εκτίμησε ότιοεδα φικός χώρος πουδιατέθηκεαντιστοιχούσε σε ορισμένο αδιαίρετο μερίδιο. 15 ΚρίνωότιοΈφοροςδενέχειτέτοιαςμορφήςεξουσία. ΟΈφο ρος οφείλει να ενεργεί πάνωστηβάσηδοσμένης εκτίμησης και ο καθορισμός τουκέρδους με τον πιοπάνωτρόπο,έγινε καθ' υπέρβαση εξουσίας." 5 Ηπροσφυγήπετυχαίνει. Ηεπίδικηπράξηακυρώνεται με έξο δασεβάροςτουδημοσίου. Ηπροσφυγή επιτυγχάνει μεέξοδα. 2971