clr/1996/1996_4_2989.pdf

(1985)1C.L.R. 2989 Overseas People (TOP)Build Ltd. v.Δήμου Στροβόλου

(1996)476). Χωρεί ανάκλησητόσο παράνομωνόσοκαινόμιμωνδιοικη­ τικώνπράξεων. Στηνυπόεξέτασηυπόθεσηηαπόφασηγιαέγκρισητηςέκδοσηςτης άδειας οικοδομής ανακλήθηκεως παράνομηχάριν του δημοσίου συμφέροντος. 5 Σε περίπτωση πουηανάκλησηδιοικητικής πράξηςστηρίζεται σε λόγους δημοσίου συμφέροντος είναι νομολογιακά καθιερωμένο ότι απαιτείται ειδικήαιτιολογία. 10 Η απόφασητων καθ'ων ηαίτησηπρέπει ν' ακυρωθεί γιατί στε­ ρείταιοποιασδήποτεειδικήςαιτιολογίας. 2. Η απόφασηπρέπειV ακυρωθείκαιγιαέναακόμηλόγο αυτόντης 15 παραβίασης της αρχήςτης καλής πίστης καιτης αρχήςτης προ­ στασίαςτηςδικαιολογημένης εμπιστοσύνης τουιδιώτη. Η ασυνεπής και αντιφατική συμπεριφορά της διοίκησης προ­ σβάλλει τηδικαιολογημένη εμπιστοσύνη τουπολίτηαπέναντίτης 20 και μπορεί να συνεπάγεται την παρανομία της διοικητικής πρά­ ξης· Η προσφυγή επιτυγχάνει με£300,έξοδα. 25 Director of the Department of Customs and Excisev. Grecian Hotel Enterprises Ltd

(1985)1C.L.R. 476, 30 Αναφερόμενες υποθέσεις: Χατζηοδυσσέωςv.Δημοκρατίας

(1992)4Α.Α.Δ.

1. Προσφυγή. 35 Προσφυγή εναντίον της ανάκλησης της άδειας οικοδομής η οποία εκδώθηκε στους Αιτητές. Γ. Τριανταφυλλίδης, για τους Αιτητές. 40 Π. Λυσάνδρου, γιατους Καθ'ατνηαίτηση. Cur. adv. vult. 2990 4 A.A.A. OverseasPeople (TOP)Build Ltd.v.Δήμου Στροβόλου ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,Δ.: OLαιτητέςμετηνπαρούσαπροσφυγήζη­ τούν τηνπιοκάτω θεραπεία:5 "
2. ΔήλωσητουΔικαστηρίου ότι ηαπόφασητων καθ' ωνη αίτηση ηοποία κοινοποιήθηκε στους αιτητές μεεπιστολή ημερ. 8/12/92 μετηνοποία ανακλήθηκε ηδιοικητική πράξη με την οποίαητότεΔημοτική Επιτροπήενέκρινετην έκδοσητηςάδει­ αςοικοδομής στο τεμάχιο 126,Φ/Σχ.ΧΧ1/62.Ε.2 στο Στρόβολο είναι άκυρη καιχωρίς οποιοδήποτενόμιμο αποτέλεσμα." 10 Στις 4/11/1992οιαιτητές μεεπιστολή τους ενόψειτης απόφα­ σης τουΑνωτάτου Δικαστηρίου στην TheOverseasPeople(Top) BuildLtdv.ΔήμουΣτροβόλου

(1992)4Α.Α.Δ.4039,ζήτησαναπό τουςκαθ' ωνη αίτησηόπωςπροχωρήσουν στην έκδοσητηςαιτού15 μενηςάδειας. Την8/12/1992οικαθ' ωνη αίτησηπληροφόρησαντουςαιιητές ότι τοΔημοτικό Συμβούλιο αποφάσισε ναανακαλέσει τηδιοικη­ τικήπράξημετηνοποίαεγκρίθηκεηέκδοσηάδειαςοικοδομήςστο 20 Τεμάχιο 126,Φ/Σχ.ΧΧΙ/62.Ε.2στο Στρόβολο. Εναντίον της πιο πάνωαπόφασης καταχωρίστηκε η παρούσα προσφυγήστις 19Φεβρουαρίου 1993. 25 30 Οινομικοί ισχυρισμοί πουπροβλήθηκανγιαακύρωσητηςεπί­ δικηςαπόφασηςείναιοιπιοκάτω:(α)Οικαθ' ωνηαίτησηκατάτηλήψητηςπροσβαλλόμενης από­ φασης ενήργησαν κατάπαράβασητηςαρχής τηςαμεροληψιαςτηςδιοίκησηςκαι/ή κατάπαράβασητηςαρχήςτης ισό­ τητας. (β) Η προσβαλλόμενη απόφαση λήφθηκε κατά παράβαση της αρχήςτης"ΧΟηστήςδιοίκησης". 35 (γ)Οι καθ' ωνηαίτηση έλαβαν τηναπόφασητους χωρίςνα προβούνστηδέουσαέρευνα καιότιηαπόφασητους δενεί­ ναι δεόντως αιτιολογημένη. 40 (δ)Οι καθ' ωνηαίτησηπροέβησανστηλήψητης επίδικηςαπό­ φασης σε αντίθεση με τις αρχές τουΔιοικητικού Δικαίου αναφορικά μετην ανάκλησητων διοικητικώνπράξεων. (ε)Οικαθ' ωνηαίτησηδενείχανδικαίωμαν'ανακαλέσουννό2991 Δημητριάδης, Δ. Overseas People (TOP)Build Ltd. v.Δήμου Στροβόλου

(1996)μιμηδιοικητική πράξη ιδιαίτερα μετά την παρέλευση επτά σχεδόν χρόνων απότην έγκριση της. (ζ)Ηεπίκλησηδημοσίου συμφέροντος δεν είναι αρκετήγιανα οδηγήσει σε ανάκλησηκάποιαςδιοικητικής πράξης. 5 Το κύριο ζήτημαπου εγείρεται στην παρούσαυπόθεση είναι η εγκυρότητα της προσβαλλόμενης απόφασηςσε σχέσημε τις γενι­ κές αρχές του διοικητικού δικαίου πουδιέπουν την ανάκλησηδι­ οικητικών πράξεων. 10 Όπως φαίνεται στα πρακτικάτης 105ης συνεδρίας του Δημο­ τικού Συμβουλίου τουΔήμου Στροβόλου πουέγινεστις9Σεπτεμ­ βρίου 1992, το Συμβούλιο αφούέλαβε υπόψη:"α) 15 β) γ)ότι είναι φανερόότι στην παρούσαυπόθεση παραβιάζολται σοβαρές πρόνοιες τηςΚΔΠ 8/86 αφούη προτεινόμενη οίκο- 20 δομή είναι αντιρρήσιμη σε ό,τιαφορά: ι) το συντελεστήδόμησης (111.85%αντί 80%) LI)τον αριθμόορόφων (5 αντί 3) ui)To ύψος (57' - 0" αντί 37' - 0") και 25 δ) ότι οι διατάξεις που παραβιάζονταιαποτελούν όρους και περιορισμούς δομήσεως οι οποίες θεωρούνται δημόσιαςτά­ ξης καιπροασπίζουνγενικότεροκοινωνικό συμφέρον, 30 αποφάσισε να ανακαλέσει την πράξη με την οποίαητότεΔη­ μοτική Επιτροπήενέκρινετην έκδοσητηςάδειας." Ηανάκληση διοικητικής πράξηςήαπόφασηςαποτελεί σύμφυ­ τηεξουσία τηςαρχήςή οργάνουτοοποίοτηνεκδίδει. Συνιστάαυ- 35 τοτελή διοικητική πράξη υποκείμενη, όπως και κάθε εκτελεστή πράξη,σεπροσβολήπροςτοσκοπόαναθεώρησηςτης νομιμότητας της (βλ. Director of the Departmentof Customsand Excise v. Grecian HotelEnterprises Ltd

(1985)1C.L.R.476). Χωρείανά­ κλησητόσοπαράνομωνόσοκαινόμιμων διοικητικών πράξεων. 40 Στηνυπόεξέταση υπόθεσηηαπόφασηγιαέγκριση της έκδοσης της άδειαςοικοδομής ανακλήθηκε ως παράνομηχάριν του δημο­ σίου συμφέροντος. 2992 4 Α.Α.Δ. OverseasPeople (TOP)Build Ltd.v. ΔήμουΣτροβόλου Δημητριάδης,Δ. Σεπερίπτωση που ηανάκλησηδιοικητικής πράξης στηρίζεται σε λόγους δημοσίου συμφέροντος είναι νομολογιακά καθιερωμέ­ νοότι απαιτείται ειδικήαιτιολογία. 5 Η κα.Δ. Κοντόγιωργα Θεοχαροπούλου στην εισήγησητηςυπό τον τίτλο 'ΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝ ΣΥΜΦΕΡΟΝ ΚΑΙ Η ΑΝΑΚΛΗΣΙΣ ΤΩΝΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝΠΡΑΞΕΩΝ" στις σελίδες380-381τουΤιμη­ τικούΤόιχουτουΣυμβουλίουτηcEπικoατείαc 1929- 1979 II. 1982. αναφέρειταεξής:- 10 15 20 25 30 35 "2)Αλλάδεναρκεί,ωςπροϋπόθεσιςτηςανακλήσεωςτηςνο­ μίμου (ήκαι της παρανόμου) πράξεως ηεπίκλησις λόγωνδη­ μοσίου συμφέροντος μετοανωτέρω- ενδεικτικώς -περιεχόμενον.θαπρέπειεπίπλέονηεπίκλησις νασυνοδεύεται μεειδικήν αιτιολογίαν. Και τούτο διότι, όπως υπεστηρίχθη ανωτέρω, η επίκλησις υπό της Διοικήσεως λόγων δημοσίου συμφέροντος δεν σημαί­ νει αυθαίρετον κρίσιν της Διοικήσεως ή ανεξέλεγκτον ουσιαστικήν εκτίμησιν αυτής.Αντιθέτως, ηκρίσις της είναι πλήρως ελεγκτήαπότον δικαστήν.Δια τούτο ηκρίσις της Διοικήσεως περί υπάρξεως λόγων δημοσίου συμφέροντος δίκαιολογούντων την ανάκλησιν νομίμου διοικητικής πράξεως πρέπει να είναιόχι μόνον νομίμως καιπλήρως ητιολογημένη,όπωςκάθε ανακλητικήενέργεια τηςΔιοικήσεως έχουσαδυσμενήχαρακτή­ ρα,αλλά και ειδικώς ητιολογημένη ως προς τους λόγους του βλαπτομένου δημοσίου συμφέροντος, που θεμελιώνουν την ανάκλησινκαιοι οποίοι αποτελούντηννομικήνκαιπραγματικήν βάσιν της ανακλητικής ενεργείας, διότι μόνον κατ*αυτόν τον τρόπονκαθίσταταιευχερής οδικαστικός έλεγχος*. Αναλυτικώτερον, ηεν λόγω αιτιολογία σημαίνει ότι η ανάκλησις πρέπει να περιέχη συγκεκριμένως και λεπτομερώς τα πραγματικά περιστατικά που υπάγονται και συγκροτούν την κατάνόμονέννοιαντουεπικαλουμένουδημοσίου συμφέροντος τοοποίοναποτελεί τονόμιμον έρεισμα της ανακλήσεως**. (Σχετική είναι επίσης η Φλώρα Χ'Όδνσσέως ν. Δημοκρατίας

(1992)4Α.Α.Δ.1431.) * ΣτΕ2413/71, 3065/

1. ΠοβλκαιΣτΕ2133-2135/74, 1788/75,3615/
2. **ΣτΕ 2413/71,3065/
3. 2993 Δημητριάδης,Δ. Overseas People (TOP)Build Ltd. v.Δήμου Στροβόλου

(1996)Ενόψειτων πιοπάνωη απόφασητωνκαθ' ωνηαίτησηπρέπει ν' ακυρωθείγιατί στερείται οποιασδήποτεειδικής αιτιολογίας. Ηαπόφασηπρέπειν' ακυρωθείκαιγιαέναακόμηλόγοαυτόν της παραβίασης της αρχής της καλής πίστης και της αρχής της προστασίαςτης δικαιολογημένης εμπιστοσύνης τουιδιώτη. 5 (Π.Δ. Δαγτόγλου: ΓενικόΔιοικητικό Δίκαιο,ΤρίτηΈκδοση, 1992, σελίδα 176,παράγραφοι388, 389.) 10 "Συγγενής είναιη α ρ χ ή τ η ς π ρ ο σ τ α σ ί α ς τ η ς δ ι κ α ι ο λ ο γ η μ έ ν η ς εμπιστοσύνης του ιδιώτη*: Η διοίκηση παραβαίνει την αρχή της καλής πίστεως προπάντων ότανενεργείκατάτρόποαντίθετοπρος τ η ν δ ι κ α ι ο λ ο γ η μ έ ν η ε μ π ι σ τ ο σ ύ ν η τ ο υ ι δ ι ώ τ η**. Ηεμπιστοσύνητου 15 ιδιώτηστηνκαλή πίστη,ειλικρίνεια και συνέπειατης διοικήσεως είναιαναγκαίαγιατηνλειτουργία κάθεδημοκρατικήςπολιτείας. Σεένακοινωνικόκράτος,όπουτομεγαλύτερο μέροςτηςοικονο­ μικής και σημαντικό ποσοστό της κοινωνικής ζωής ρυθμίζεται, εξαρτάται ή,ενπάσηπεριπτώσει, θίγεταιαπό την παροχική και 20 ρυθμιστική κυρίως διοίκηση, ένα minimum εμπιστοσύνης του ιδιώτηείναιsinequanon. Ηεπιδίωξητουδημόσιου συμφέροντος δενεπιδέχεταιβέβαιαωςκανόνασυμβατικέςήημι-συμβαηκέςδε­ σμεύσειςτηςδιοικήσεως,όπωςεκείνεςστιςοποίεςαρχικώςανα­ φερόταν ηαρχή τηςκαλήςπίστεως, ο βασικόςτρόπος ενέργειας 25 τηςδιοικήσεως παραμένειλοιπόνκατ' ανάγκη μονομερής. Η επι­ δίωξη του δημόσιου συμφέροντος στους διαρκώς μεταβαλλόμε­ νουςκαι διεθνώςεπηρεαζόμενουςόρουςτης οικονομικήςκυρίως ζωήςεπιβάλλει την ευελιξία,προσαρμοστικότητα και δυνατότη­ τατης διοικήσεωςνα μεταβάλειπορεία,όπουτοκρίνειαναγκαίο. 30 Αλλάκαι οι αλλαγές αυτές δεν πρέπει να αποτελούνεκδή­ λωση ασυνέπειας ή αυθαιρεσίας.Η διοίκηση διέπεται βασικά απότηναρχή τ η ς σ υ ν ε π ο ύ ς σ υ μ π ε ρ ι φ ο ρ ά ς * * * . Η αρχή αυτή, αναπτυγμένη στη γεομανική θεωρία και νομολογία (Vertrauensschutzprinzip)-αρχικάπροπάντωνστο πλαίσιοτηςανακλή­ σεωςευμενώνδιοικητικώνπράξεων-,γίνεταιαπόκαιρόδεκτήστο ευ­ ρωπαϊκόκοινοτικόδίκαιο. ΠΑ.Δαγτόγλου,Ευρ.κοιν.δικ.,αρ.462επ." Ρητήεφαρμογήτης ΑρχήςαπότοΣυμβούλιοτηςΕπικρατείαςβλ.στις αποφάσεις2261/84και3309/

1. Βλ.xaLΣτΕ2193/
2. Βλ.βιβλιογραφίαστηναρχήτουκεφαλαίου. 2994 4 Λ.Α.Δ. Overseas People (TOP)Build Ltd. v.ΔήμουΣτροβόλου Δημητριάδης, Δ. Ηασυνεπής,α ν τ ι φ α τ ι κ ή σ υ μ π ε ρ ι φ ο ρ ά τηςδιοι­ κήσεως (venirecontra factum proprium) προσβάλλει τηνδικαι­ ολογημένη εμπιστοσύνη τουιδιώτηαπέναντιτηςκαιμπορείνα συνεπάγεταιτηνπαρανομίατηςδιοικητικήςπράξεως. 5 Στην υπό εξέταση υπόθεση οι αιτητές υπέβαλαν αίτηση για άδεια οικοδομής στο Δήμο Στροβόλου στις 30/1/
3. Η αίτηση αυτή εγκρίθηκε από το Δήμο Στροβόλου στις 25/4/1986 αλλά η απόφασηαυτήουδέποτε κοινοποιήθηκε στους άψητες. Επειδή οι 10 αιτητές δεν πήραναπάντησηστην αίτηση τους για άδειαοικοδο­ μής,στις2/4/1991 καταχώρησανπροσφυγήμετηνοποίαζητούσαν απότοΔικαστήριονακηρυχθείπαράνομηηπαράλειψητουΔήμου Στροβόλουναεξετάσει και/ή ικανοποιήσεικαι/ήεκδώσει τηνάδεια οικοδομής την οποίαείχαν ζητήσει στις 30/1/1985.Στην ένσταση 15 πουκατεχώρησε οΔήμος Στροβόλου στην OverseasPeople(Top) BuildLtd για πρώτηφοράδιαπιστώθηκεότι οΔήμος Στροβόλου είχεεγκρίνει την αίτησηγιαάδειαοικοδομής στις25/4/1986, αλλά ουδέποτε κοινοποιήθηκε στους αιτητές. Στις 29/10/1992 ο Δικα­ στήςκ.Χρυσοστομήςαπέρριψετην JCLO πάνωπροσφυγήτωναιτη20 τών,διότι,όπωςαναφέρειστην απόφασητουσελίδα4044:- 25 30 "Υπό τις περιστάσεις, η αιτήτρια δεν μπορεί να επιτύχει στηνπροσφυγήτηςγιατί,όσον αφορά τηνάρνηση,οκαθ' ουη αίτηση,όπωςφάνηκεστην υποβληθείσαένσταση,δεναρνήθηκε την ικανοποίηση του αιτήματοςτης αιτήτριας.Τουναντίον, το αίτηματηςεγκρίθηκεκαιηέγκρισηαυτή έγινεγνωστή σεαυτήν με την κοινοποίηση της ένστασης στην προσφυγή. Επομένως, ακολουθώντας την υπόθεση Δήμος Δεμεσού ν. Ευαγγέλου (ανωτέρω),βρίσκωότιδενυπάρχειαντικείμενο προς συζήτηση ενώπιον μου, όσον αφοράτην ισχυριζόμενη άρνηση τουκαθ' ουη αίτηση." ΑμέσωςμετάτηνέκδοσητηςαπόφασηςτουΔικαστηρίου οι OLτητές έγραψαν στο Δήμο Στροβόλου στις 4/11/1992ζητώνταςτα 35 πιο κάτω:- 40 "Αναφερόμεθα στην πκ> πάνωαίτησηηοποίαεκκρεμεί απότο 1984ηέκδοσητηςοποίαςέχειεγκριθείαπότοΔήμοΣτροβόλου όπως ρητάαναφέρεταιστην ένσταση πουκαταχώρησε οδικηγόρος του Δήμου Στροβόλου στην προσφυγή 315/91καιόπως επιβεβαιώνεται και απότησχετική απόφασητου Δικαστηρίου ηοποίαεκδόθηκετην29ηνΟκτωβρίου,
4. Ενόψει των mo πάνωπαρακαλούμεόπως προχωρήσετε αμέ2995 Δημητριάδης, Δ. Overseas People (TOP)Build Ltd. v.ΔήμουΣτροβόλου

(1996)σως καιχωρίς άλληκαθυστέρηση στην έκδοση της αιτούμενης άδειας καθ' ότι προτιθέμεθα να προχωρήσουμε αμέσως στην έναρξη ανέγερσης της οικοδομής όπως αυτήπεριγράφεται στη σχετικήαίτηση." 5 Στις 8/12/1992 ο Δήμος Στροβόλου απάντησε στην πιο πάνω επιστολή πληροφορώντας τους αιτητές την επίδικη απόφαση της ανάκλησης στην παρούσα προσφυγή, που ουσιαστικά πάρθηκε όπως οι IOLOI παραδέχονται στην επιστολή τους, στις 9 Σεπτεμ­ βρίου 1992. 10 ΔηλαδήοδικηγόροςκαιΝομικός ΣύμβουλοςτουΔήμουΣτρο­ βόλου ότανκαταχωρούσε τηγραπτή του αγόρευση στηνΠροσφυ­ γήΑρ. 315/91,στις 11/9/1992,γνώριζεότιηεγκριτικήαπόφασητης 25/4/1986είχε ανακληθεί από τις 9/9/1992, αφού ο ίδιος είχεγνω- 15 ματεύσει θετικάγια την ανάκλησητης επίδικης απόφασης. Ουδέ­ ποτε όμως απεκάλυψε στο Δικαστήριο ο ίδιος ήάλλος εκπρόσω­ πος του δήμου ότι η απόφασηπαρουσίαζε πρόβλημα και θατην ανακαλούσαν όπωςκαιτηνανακάλεσαν. 20 Ησυμπεριφοράκαιστάσητουδικηγόρουτουκαθ' ουηαίτηση ΔήμουΣτροβόλουμεεκπλήττει καικρίνωότιηασυνεπήςκαιαντι­ φατικήσυμπεριφορά της διοίκησης προσβάλλει τη δικαιολογημέ­ νηεμπιστοσύνη τουπολίτηαπέναντίτηςκαιμπορείνασυνεπάγε­ ταιτηνπαρανομία τηςδιοικητικήςπράξης. 25 Γιαόλους τους πιοπάνωλόγους ηπροσφυγήεπιτυγχάνει. OL καθ' ων ηαίτηση να πληρώσουν £300.- έναντι των εξόδων των αιτητών. Η προσφυγή επιτυγχάνει μεέξοδα. 2996 30