(1996)20 Νοεμβρίου, 1996 [ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΑ ΑΡΘΡΑ 146,25 ΚΑΙ 28ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΡΧΙΜΗΔΗΣΖΓΓΤΗΣ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 507/95) Έννομο συμφέρον — Αποκλεισμός του όταν προσβάλλεται η απόφαση της διοίκησης από αυτόν που δεν πληροί τους νομίμους όρους που απαιτούνται στην εκάστοτε ρύθμιση — Διαφορετική η περίπταχτη προσβολής των ιδίων των τιθεμένων όρων οπότε και το έννομο συμ φέρον θεμελιούται επαρκώς. 5 Εισαγωγές — Κανονισμός — Περιορισμός και ρύθμιση εισαγωγών — Αρθρο 3 του περί Κανονισμού Εισαγωγών Νόμου Ν. 49/62 — Περιε χόμενο και ερμηνεία σε συνδυασμό και με τον Καν. 3 των Κανονι σμών περί Εισαγαιγών του 1968— Προϋποθέσεις για την άσκηση της 10 διακριτικής ευχέρειας του Υπουργού να θέτει περιορισμούς — Αυ θαίρετοι οι περιορισμοί στην κριθείσα περίπτωση. Ο αιτητής προσέβαλετηναπόρριψητηςαίτησης του γιαάδεια ει σαγωγής ποσότητας φασολιών. Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνονταςτην επίδικη απόφαση, αποφάσισεότι:
- Όπως και να 'χουν τα πράγματα, η προδικαστική ένσταση των 20 καθ' ωνηαίτησηδενμπορείναευσταΟήσεικαι απορρίπτεται,για τί ο αιτητής πουδικαιούται βάσειτουΝόμου ναυποβάλει την αί τηση, προσβάλλει με την προσφυγήτου βασικά αυτούς τούτους τους όρουςκαιπροϋποθέσεις πουτέθηκαν γιατηλήψηάδειας ει3120 15 4 Α.Α.Δ. Ζίττηςν. Δημοκρατίας σαγωγής και επομένως δεν στερείται έννομου συμφέροντος να τους προσβάλει. Τουναντίον,έχεικάθεδικαίωμανατοπράξει. 5 10 15 20 25 30 35 40
- Οι όροι πουτέθηκαν εν προκειμένω είναι αυθαίρετοι,εκτός των πλαισίων τηςδιακριτικής ευχέρειας πουδίδει οΝόμος στονκαθ' ουηαίτησηΥπουργόκαιπέραναπότις πρόνοιες τουΝόμου. Ο αιτητής με βάσητον Καν.3των Κανονισμών Περί Εισαγωγών του 1968, θεωρείται εισαγωγέας,γιατί είναι μόνιμος κάτοικοςτης Δημοκρατίας,επομένως επιτρέπεται σ' αυτόνηεισαγωγή στη Δη μοκρατίαοιωνδήποτε εμπορευμάτων κατόπινάδειαςτουΥπουρ γού. Μιατέτοιαάδειαδεναποτελείθέμαπολιτικής τηςδιοίκησης, ηοποίααποφασίζεταικαικαθορίζεταιαυθαίρετακαικατάτοδο κούν, αλλά προνοείται σαφώς απότο Νόμο και καθορίζονται σ' αυτόνταπλαίσια των περιορισμών καιτων ρυθμίσεων πουείναι επιτρεπτόναγίνονται όταντούτοκρίνεται αναγκαίογιατοδημό σιο συμφέρον. Τοσχετικό μετηθέση αυτήάρθρο είναι το 3
(1)του ΠερίτουΚανονισμούτων Εισαγωγών Νόμου Ν.49/62,όπως τροποποιήθηκε απότο Ν.7/67 και39
(1)/
- Ο περιορισμός και η ρύθμιση εισαγωγής φασολιών με βάση το Αρθρο3του Νόμουδεδίδει την απόλυτηευχέρεια στον Υπουργό νακαθορίζειτακριτήριασανκι αυτάπουκαθόρισε,αλλάμιακαι κρίθηκε ότιοπεριορισμός καιη ρύθμιση τηςεισαγωγής ήτανανα γκαία,ο περιορισμός και ηρύθμιση έπρεπε ναγίνει όπως προσ διορίζεται στο Νόμο,δηλαδήγια να ενθαρρυνθεί ητοπικήπαρα γωγήκαι βιομηχανία,για να βελτιωθεί το εμπορικό ισοζύγιο, να τηρηθούν οι διεθνείς υποχρεώσεις ήνα αναπτυχθεί η οικονομία τηςΔημοκρατίαςκαι όχι για ναπεριορίζεται ηεισαγωγή σε εισα γωγείςπουυποβάλλουν ΔήλωσηΕγκεκριμένων Ελεγκτών πουπε ριλαμβάνει τις αγορές οσπρίων σε είδος και αξίαγια τα χρόνια 1992-1994 καιπουέχουν εισάξειόσπριατουλάχιστον κατάτοένα απότατρία τελευταία χρόνια όπωςκαθορίστηκε στηνανακοίνω ση. Τέτοιος περιορισμός είναι ανεπίτρεπτος τόσοαπότοΑρθρο 3τουΝ. 49/62, όπωςτροποποιήθηκε,όσο καιαπότον Καν.3των προαναφερθέντων Κανονισμών του
- Ηδιάκριση που έγινε και ηπαραχώρηση επιλεκτικά αδειών εισαγωγής είναι ανεπιτρεπτηαπότο Νόμοκαι σαντέτοια δεν μπορεί έξω απότουςπεριο ρισμούς πουθέτειοΝόμος, ναθεωρηθεί νόμιμηκαιεκτόςελέγχου τουΑνωτάτου Δικαστηρίου, μετοπρόσχημα ότι αποτελεί πολιτι κήτηςΔι^κησης. Τουναντίον ηπροσβαλλόμενη πράξηείναι έξω απόταπλαίσιατουΝόμουκαιαποτελεί αυθαίρετηκαιπλημμελή 3121 Ζίττης ν.Δημοκρατίας
(1996)άσκησητης εξουσίας που παρέχει οΝόμοςστον αρμόδιοΥπουρ γό. 3. Μετηνκατάληξη αυτή,τοδικαστήριο δενκρίνει σκόπιμοναεπε κταθεί στον ισχυρισμό περί αντίθετης μεταχείρισης του αιτητή προς τα Αρθρα 25 και28 του Συντάγματος, παρόλο που ηπρο σβαλλόμενη απόφασηθίγει και τα δικαιώματα του αιτητή που απορρέουναπόταΑρθρααυτάτουΣυντάγματος,όπωςεισηγείται ο δικηγόροςτου. 5 10 Ηπροσφυγή επιτυγχάνειμε£250έξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: 15 Karayiannis v.Republic
(1980)3 C.L.R. 39, EteriaPirionAphroditi Ltdv. Republic
(1988)3C.L.R. 1555, Foodpax Ειάκ.ά. v.Δημοκρατίας
(1989)3Α.Α.Δ.1922, 20 Pemaros v.Republic
(1975)3C.L.R. 175, Trikomitis Ltd v.Republic
(1985)3 C.L.R. 2328, York International Securities (Cyprus) Ltd v. Central Bank of Cyprus 25
(1987)3 C.L.R.
- Προσφυγή. Προσφυγή με την οποία προσβάλλεται η απόρριψη από τους 30 Καθ' ων η αίτηση του αιτήματος του αιτητή για άδεια εισαγωγής στην Κύπρο 100 τόνων φασολιών απότην Αργεντινή, Χρ. Τριανταφυλλίδης, για τον Αιτητή. 35 Ν.Νιχολαΐδου, Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας,γιατους Καθ'ων η αίτηση. Cur. adv. vult. 40 ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ.: Ο αιτητής την 1.2.95 υπέβαλε στον Υπουργό Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, αίτηση για λή ψη άδειας εισαγωγής στην Κύπρο 100 τόνων φασολιών από την Αργεντινή. 3122 4 Α.Λ.Δ. Ζίττης ν.Δημοκρατίας Χρυσοστομής, Δ. Στις 7.3.95 το αίτημα του αιτητή απορρίφθηκε. Οι λόγοι της άρνησης είναιοι ακόλουθοι: 5 10 "Δεν εγκρίνεται, γιατί σύμφωνα με σχετική Ανακοίνωση μας ημερομηνίας6.2.95(επισυνάπτεται)δενέχετεπραγματοποιήσει απευθείας εισαγωγή οσπρίων τουλάχιστον κατάτο ένααπό τα τρία τελευταία χρόνια που είναι απαραίτητηπροϋπόθεση για συμπερίληψη οποιουδήποτεαιτητήστην ποσόστωση ούτεέχετε υποβάλει δήλωσηαπόεγκεκριμμένο ελεγκτήγια τυχόν αγορές οσπρίων που έχετε πραγματοποιήσει κατά την διάρκεια των τριών τελευταίων χρόνων,δηλαδή 1992, 1993, 1994." Σαν αποτέλεσμα οαιτητήςκαταχώρησε τηνπαρούσα προσφυ γή, με την οποία προσβάλλει την απόφασητου καθ' ου ηαίτηση 15 Υπουργού σανάκυρη,παράνομηκαιστερημένη οιουδήποτε έννο μου αποτελέσματος. Αναπτύσσοντας την επιχειρηματολογία του ο δικηγόρος του αιτητή, μεταξύ άλλων εισηγήθηκε, ότι το αιτιολογικό της προ20 σβαλλόμενης απόφασηςείναιαυθαίρετοκαιπέραντων προνοιών τουΝόμουκαιαποτελείαυθαίρετηκαιπλημμελήάσκησητηςεξου σίας πουπαρέχει ο Νόμος στον αρμόδιο Υπουργό. Ακόμα ισχυ ρίστηκε πως ημεταχείριση του αιτητήείναι αντίθετηπρος τα άρ θρα 25 και 28 του Συντάγματος,γιατί περιορίζει τα δικαιώματα 25 του κατά τρόπο μηπροβλεπόμενο απότο άρθρο 25 τουΣυντάγ ματος και δημιουργεί δυσμενή διάκριση σε βάροςτου κατάαντί θετοτρόποπροςτις διατάξειςτουάρθρου
- Ηδικηγόρος των καθ' ων ηαίτησηυπέβαλε προδικαστικήέν30 στάση και ισχυρίστηκε ότι ο αιτητής στερείται έννομου συμφέρο ντος να προσφύγει, γιατί δεν πληρούσε τους όρους πουτέθηκαν απότο Υπουργείογιαλήψητηςάδειαςεισαγωγής. Οι όροι αυτοί αναφέρονται σε ανακοίνωση του Υπουργείου ημερ. 6.2.95(Πα ράρτημαΙ στην ένσταση)καιτέθηκανγιατίυπήρχεπρόθεσηναπα35 ραχωρηθούνάδειεςγιαεισαγωγήπεριορισμένης ποσότηταςφασο λιών. Γι' αυτό το λόγο κλήθηκαν οι ενδιαφερόμενοι εισαγωγείς όπως μέχρι τις 21.2.94 υποβάλουν Δήλωση Εγκεκριμμένων Ελε γκτών, ηοποίαναπεριλαμβάνει τις αγορές οσπρίων σε είδος και αξίαπουπραγματοποίησανγιαταχρόνια 1992-
- Απαραίτητη 40 προϋπόθεση για τη συμπερίληψη των ενδιαφερομένων εισαγωγέ ων είναιηαπευθείαςεισαγωγή οσπρίων τουλάχιστον κατάτοένα απότατρίατελευταίαχρόνια. Οααητήςδενυπέβαλεδήλωση,ούτε ισχυρίστηκε ότι ικανοποι3123 Χρνσοστομης,Δ. Ζίττης ν. Δημοκρατίας
(1996)ούσε την ως άνω προϋπόθεση. Ο ισχυρισμός του δικηγόρου του αιτητή στη γραπτήτου αγόρευση πως ο αιτητής ικανοποιούσε την προϋπόθεση αυτή παρέμεινε ατεκμηρίωτος. Στο φάκελο της Διοί κησης δεν φαίνεταινα είχανυποβληθεί από τον αιτητήτέτοια στοι χεία. 5 Όπως και να 'χουν όμως τα πράγματα, ηπροδικαστική ένστα ση των καθ' ων η αίτηση δεν μπορεί να ευσταθήσει και απορρί πτεται, γιατί ο αιτητής που δικαιούται βάσει του Νόμου να υπο βάλει την αίτηση,προσβάλλει μετην προσφυγήτουβασικάαυτούς 10 τούτους τους όρους και προϋποθέσεις που τέθηκαν για τη λήψη άδειας εισαγωγής και επομένως δεν στερείται έννομου συμφέρο ντος να τους προσβάλει. Τουναντίον, έχει κάθε δικαίωμα να το πράξει. 15 Όσον αφοράτην ουσία της προσφυγής, η δικηγόρος των καθ' ων η αίτηση εισηγήθηκε ότι οι όροι που τέθηκαν αποτελούνκαθο ρισμό πολιτικής απόμέρους τηςΔιοίκησης τηςοποίαςησοφίαδεν ελέγχεται από το Διοικητικό Δικαστήριο, γιατί είναι εκτός της δι καιοδοσίας του, όπως αυτή καθορίζεται στο άρθρο 146 του Συ- 20 ντάγματος. Για να τεκμηριώσει την άποψη της αυτήαναφέρθηκε στις αποφάσεις Karayiannis v. Republic
(1980)3 C.L.R. 39, στις σελ. 44-45, Eteria Pirion Aphroditi Ltd v. Republic
(1988)3 C.L.R. 1555, στη σελ. 1557, Foodpax Ltd κ.ά. v. Δημοκρατίας
(1989)3 Α.Α.Δ. 1922, Pernaros v. Republic
(1975)3 C.L.R. 175, 25 Trikomitis Ltd v. Republic
(1985)3 C.L.R. 2328, York International Securities (Cyprus) Ltd v. Central Bank of Cyprus
(1987)3 C.L.R. 933. Ηθέσητης δικηγόρουτωνκαθ' ων ηαίτησηδεν μεβρίσκει σύμ- 30 φωνο, γιατί OL όροι που τέθηκαν και συμφωνώ προς τούτο με το δικηγόρο του αιτητή, είναι αυθαίρετοι, εκτός των πλαισίων της διακριτικής ευχέρειας που δίδει ο Νόμος στον καθ' ου η αίτηση Υπουργό και πέραναπότις πρόνοιες του Νόμου. 35 Ο αιτητής με βάση τον Καν. 3 των Κανονισμών Περί Εισαγω γών του 1968, θεωρείται εισαγωγέας,γιατί είναι μόνιμος κάτοικος της Δημοκρατίας, επομένως επιτρέπεται σ' αυτόν η εισαγωγή στη Δημοκρατία οιωνδήποτε εμπορευμάτων κατόπιν άδειας του Υπουργού. Μια τέτοια άδειαδεν αποτελεί θέμα πολιτικής της 6L- 40 οίκησης, ηοποίααποφασίζεταικαικαθορίζεταιαυθαίρετακαικα τά το δοκούν, αλλά προνοείται σαφώς από το Νόμο και καθορί ζονται σ' αυτόν τα πλαίσια των περιορισμών και των ρυθμίσεων που είναι επιτρεπτόναγίνονταιόταν τούτοκρίνεται αναγκαίογια 3124 4 Α.Α.Δ. Ζίττης ν.Δημοκρατίας Χρυσοστομής, Δ. το δημόσιο συμφέρον. 5 10 15 Το σχετικό με τη θέσηαυτήάρθρο είναι το 3
(1)του Περί του Κανονισμού των Εισαγωγών Νόμου49/62,όπως τροποποιήθηκε απότο Ν.7/67 και39
(1)/94, πουπροβλέπει ότι: "
(1)Ο Υπουργός δύναται, οποτεδήποτε καθίσταται ανα γκαίο για τοδημόσιο συμφέρον να περιοριστεί και να ρυθμι στεί η εισαγωγή εμπορευμάτων, για να ενθαρρυνθεί η τοπική παραγωγήκαιβιομηχανία,ναβελτιωθεί το εμπορικό ισοζύγιο, νατηρηθούν οιδιεθνείςυποχρεώσεις, νααναπτυχθείη οικονο μία της Δημοκρατίας ήνα παρεμποδιστούν οι εισαγωγές από χώρες οι οποίες ενεργούν κατά παράβασητου διεθνούςδικαί ου σεβάροςτηςοικονομικής ενότητας της Δημοκρατίας ήτων οικονομικών τηςσυμφερόντων, μεΔιάταγμαπου δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας,να περιορίζει και να ρυθμίζει την εισαγωγή των εμπορευμάτων πουκαθορίζο νται στοΔιάταγμα." 20 Μεβάση τοπροαναφερόμενοάρθρο3,ταξηράφασόλιακατα τάσσονται στηδασμολογικήκλάση07.13 καισυμπεριλαμβάνονται σταεμπορεύματαπουκαθορίζονταιστονπρώτοΠίνακατουΔια τάγματος Κ.Δ.Π. 307/94, πουδημοσιεύτηκε στην ΕπίσημηΕφημε ρίδα της Δημοκρατίας αρ.2936,ημερ.21.12.94καιυπόκεινται σε 25 άδειαεισαγωγής. Ο περιορισμός καιηρύθμιση εισαγωγής φασολιών μεβάσητο άρθρο3τουΝόμουδενδίδειτηναπόλυτηευχέρεια στον Υπουργό νακαθορίζειτακριτήριασανκι' αυτάπουκαθόρισε,αλλάμιακαι 30 κρίθηκεότιοπεριορισμός καιη ρύθμισητηςεισαγωγήςήταν ανα γκαία,ο περιορισμός καιηρύθμιση έπρεπε ναγίνει όπως προσ διορίζεται στο Νόμο,δηλαδήγιαναενθαρρυνθεί ητοπικήπαρα γωγή και βιομηχανία,για να βελτιωθεί το εμπορικό ισοζύγιο,να τηρηθούν οι διεθνείς υποχρεώσεις ή να αναπτυχθεί η οικονομία 35 τηςΔημοκρατίαςκαι όχι γιαναπεριορίζεται ηεισαγωγή σε εισα γωγείς πουυποβάλλουνΔήλωσηΕγκεκριμένων Ελεγκτών που πε ριλαμβάνει τις αγορές οσπρίων σε είδος και αξία για τα χρόνια 1992-1994καιπουέχουν εισάξει όσπριατουλάχιστον κατάτοένα από τατρία τελευταία χρόνια όπωςκαθορίστηκε στηνανακοίνω40 ση. Τέτοιος περιορισμός είναιανεπίτρεπτοςτόσο απότοάρθρο3 του Ν.49/62,όπως τροποποιήθηκε, όσο και από τον Καν. 3 των προαναφερθέντων Κανονισμών του 1968. Ηδιάκριση που έγινε και ηπαραχώρηση επιλεκτικά αδειών εισαγωγής είναι ανεπίτρε πτη απότο Νόμοκαισαντέτοια δεν μπορεί έξω απότουςπεριο3125 Χρυσοστομής, Δ. Ζίττης ν.Δημοκρατίας
(1996)ρισμούς πουθέτει οΝόμος,ναθεωρηθεί νόμιμηκαιεκτός ελέγχου τουΑνωτάτου Δικαστηρίου, μετο πρόσχημαότι αποτελεί πολιτι κήτηςΔιοίκησης. Τουναντίονηπροσβαλλόμενη πράξηείναι έξω απόταπλαίσιατου Νόμουκαιαποτελεί αυθαίρετηκαι πλημμελή άσκησητης εξουσίας πουπαρέχει ο Νόμος στον αρμόδιο Υπουρ- 5 γό.Τέλος αναφέρωπωςηπαρούσαυπόθεσηδιαφοροποιείταιαπό τις αυθεντίες πουπαράθεσεηδικηγόρος των καθ' ων η αίτηση. Μετην κατάληξη αυτή, δεν κρίνω σκόπιμο να επεκταθώ στον ισχυρισμό περί αντίθετης μεταχείρισης του αιτητήπροςταάρθρα 10 25 και28 του Συντάγματος,παρόλο που επιγραμματικάθαέλεγα ότι ηπροσβαλλόμενη απόφαση θίγει καιταδικαιώματα τουαιτη τήπουαπορρέουναπόταάρθρααυτάτουΣυντάγματος,όπως ει σηγείται οδικηγόροςτου. 15 Η προσφυγή επιτυγχάνει. Η επίδικη απόφασηακυρώνεται με £250έξοδα εις βάροςτων καθ' ων η αίτηση. Ηπροσφυγή επιτυγχάνει με £250 έξοδαειςβάροςτων Καθ' ων ηαί τηση. 3126