(1996)8 Φεβρουαρίου, 1996 [ΑΡΤΕΜΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΑ ΑΡΘΡΑ 146,23ΚΑΙ 28ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ, Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΩΣ ΚΗΔΕΜΟΝΑΣ ΤΩΝΤΟΥΡΚΟΚΥΠΡΙΑΚΩΝ ΠΕΡΙΟΥΣΙΩΝ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 852/94) ΔιοικητικόΔικονομικόΔίκαιο— Προσφυγήβάσειτον Άρθρου 146 τον Συντάγματος — Προδικαστικές ενστάσειςπερί δικαιοδοσίας του δι καστηρίου και εκτελεστότητας τηςδιοικητικής πράξης — Μπορούν να εξεταστούν αυτεπάγγελτα από το Δικαστήριο ή να εγερθούν σε οποιοδήποτεστάδιο τηςδιαδικασίας. 5 Διοικητική Πράξη — Οικειοθελήςπαράδοσηοικίαςστην Υπηρεσία Δια χείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών— Δεν εξεδόθη καμίαδιοι κητική πράξη — Ισχυρισμόςγια μη οικειοθελή υπογραφή της δήλω σης μπορεί να στοιχειοθετεί δικαίωμακαταχώρησης άλλου ενδίκου 10 βοηθήματοςαλλά όχιπροσφυγής. Με την πρσφυγή αυτή προσβλήθηκε απόφασητου Επαρχου Πά φου δυνάμει της οποίας η αιτήτρια 1αποξενώθηκε από οικία στην οποία διέμενε καιαποτελούσε ΤουρκοκυπριακήΠεριουσία. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτονταςτην προσφυγή,αποφά σισε ότι:
- Ηευπαίδευχησυνήγορος τωνκαθ' ωνηαίτησηυποστήριξε ότι,το 20 γεγονός ότι οι προδικαστικές ενστάσεις δεν ηγέρθησαν στην Ένστασηαλλά στηγραπτήτους αγόρευση δεν εμποδίζει τοΔικα στήριο απότο νατους επιληφθεί,γιατί θέματαόπως η δικαιοδο σία του Δικαστηρίου, ηεκτελεστότητα της προσβαλλόμενης πρα- 322 15 4 Α.Α.Δ. 5 10 15 Ελευθερίου κ.ά. ν. Δημοκρατίας ξης,ηύπαρξηέννομου συμφέροντος κ.λ.π., μπορείναεγερθούνσε οποιοδήποτεστάδιοκαιεπίσηςπρέπειναεξετάζονταικαιαπότο Δικαστήριοαυτεπάγγελτα(δέστεΔημοκρατίαν. Ματθαίον). Ηθέ ση αυτή είναι πάγια νομολογημένη και ούτε αμφισβητείταιαπό τηνάλληπλευρά.
- ΤοΔικαστήριο συμφώνησε μετουςκαθ' ων ηαίτησηότι πράγμα τι στην παρούσα περίπτωσηδενυπήρξε διοικητικήπράξη. Η αιτήτριαυπέγραψεδήλωση μετηνοποίαοικειοθελώς παρέδωσετην τουρκοκυπριακήπεριουσία στην Υπηρεσία Διαχείρισης Τουρκο κυπριακώνΠεριουσιών καιως εκτούτουδεν εγέρθηκε θέμααπό φαση;τηςδιοίκησηςκαιούτεελήφθητέτοιααπόφαση. Η επιστο λήημερ.20.7.94, πουαπαντάεπιστολήπουεστάληαπότουςαιτητέςκαιτουςπληροφορεί γιατο ιστορικό τηςοικίαςτης αιτήτριας 1, ουδόλως μπορεί ναθεωρηθεί ως διοικητικήαπόφαση. Ηπροσφυγήείναι απαράδεκτηλόγω της ανυπαρξίας εκτελεστής διοικητικήςπράξηςπουνα μπορεί ναπροσβληθεί μεβάσητοΑρθρο 146του Συντάγματος. 20 25 Οι αιτητές,εαναισθάνοντοότι ηαιτήτρια 1υπήρξεθύμαεξανα γκασμού, τότε θαέπρεπενα είχανχρησιμοποιήσει άλλα ένδικαμέσα αλλάόχιπροσφυγήστοΑνώτατοΔικαστήριο. Όπωςφαίνεταιαπότα στοιχεία που έχει ενώπιον του τοΔικαστήριο στην παρούσα περίπτώσηηίδιαηαιτήτριαπαραιτήθηκε των δικαιωμάτωντης εκούσια καιωςεκτούτουδεχρειαζότανοποιαδήποτεαπόφασητηςδιοίκησης πουνατερματίζειτηνάδεια χρήσης. Ηπροσφυγή απορρίπτεταιχωρίςέξοδα. 30 Αναφερόμενη Υπόθεση: Δημοκρατίαν.Ματθαίον
(1990)3Α.ΑΑ. 2452. 35 40 Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης τα>ν Καθ' ων η Αίτηση να αφαιρέσουν το δικαιιωμα κατοχής των αιτητών και να τους στε ρήσουν την Τουρκοκυπριακή κατοικία η οποία ευρίσκεται στην οδό Μπουμπουλίνας στην Πάφο. Α. Σ. Αγγελίδης, για τους Αιτητές. Ε. Κλεόπα, Δικηγόρος της Δημοκρατίας,για τους Καθ'ων ηαί- 323 Ελευθερίου κ.ά. ν. Δημοκρατίας
(1996)τηση. Cur.adv. vult. ΑΡΤΕΜΗΣ,Δ.: Ηαιτήτρια 1και OLαιτητές 2 και 3που είναι 5 υιοί της,μετην παρούσαπροσφυγήζητούντις πιοκάτω θεραπεί ες: "Α. Δήλωσητου Δικαστηρίου με την οποία να κηρύσσεται άκυρηηαπόφασητουκαθ' ουηαίτησηπουπεριέχεται σε επι- 10 στολήπουστάληκε από τονΈπαρχο Πάφουδιάτον καθ' ουη αίτηση με την οποία απεξένωσαν και/ήαφαίρεσανκαι στέρη σαν εκ της κατοχής παρά το δικαίωμα των αιτητών πουπρο βλέπεταιστοΑρθρο5τουΝ.139/91, μιαοικίαστηνοδό Μπου μπουλίναςτεμαχ.313/4/5 τουΦ/Σχ.51/3.4.1 στην Πάφοωςάκυ- 15 ρηκαιχωρίς νομική ισχύ. Β. ΔήλωσητουΔικαστηρίου ότι ηαπόφασητουκαθ' ουμε την οποίαπαραχώρησαν την πιο πάνωαναφερομένη κατοικία σετρίτο πρόσωπο (Χριστακη Γεωργίου) είναι άκυρη και/ήσυ- 20 νακυρουται μετηνπροηγούμενη απόφαση." ΣτηνΈνστασητους οικαθ' ωνη αίτησηπαραθέτουνμελεπτο μέρεια ταγεγονότα ως ακολούθως: 25 "ΤηνΤ/Κ οικίαστηνοδό Μπουμπουλίνας 17εντός τουτεμ. 313/4/5 του Φ/Σχ. 51/3.4.1 στην Πάφοκατείχε από πριν την τουρκική εισβολήτο 1974 ημηεκτοπισμένη ΑντιγόνηΓ. Ελευ θερίου Αιτήτρια 1. Διέμενε σ' αυτή μέχρι τον Ιανουάριο του 1994 οπότε την εγκατέλειψε για να εγκατασταθεί στη Στέγη 30 Ηλικιωμένων "Νεφέλης Ταλιώτη" στη Χλώρακα γιατί λόγω του προχωρημένου της ηλικίας της δεν μπορούσε νααυτοσυνητηρηθεί. Στις 25.9.80 η Αιτήτρια 1 είχε υπογράψει Αδεια Χρήσεως 35 τηςοικίας μετην Υπηρεσία ΠροστασίαςκαιΔιαχειρίσεως Τ/Κ Περιουσιών (ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α). Αφ' ότου έφυγε ηΑιτήτρια ηοικίαπαρέμενε πλέον κλειστή καιάρχισανναυποβάλλονταιαιτήσεις,απόμέρους εκτοπισμέ- 40 νων που αντιμετωπίζουν στεγαστικό πρόβλημα με τις οποίες ζητούσαν την παραχώρησητης για επίλυση του προβλήματος τους. Κατόπιντούτουο κ.Πιιτοκοπίτης Λειτουργός Διαχειρί σεωςτηςΥπηρεσίας επισκέφθηκεστις 115.94τηνκα Ελευθερί324 4 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Ελευθερίου κ.ά. ν.Δημοκρατίας Αρτεμης, Δ. ουκαι επεξήγησε στην ίδιαστην παρουσίατηςυπευθύνουτης Στέγης κας Ανδρούλας Οικονομίδου,και του Λειτουργού της Στέγηςκ. Βλαδίμηρου,ότι,αφούαποφάσισεαπόμόνητηςνα παραμείνει στη Στέγη Ηλικιωμένων, θάτανσωστό καιδίκαιο αντίηοικίαναπαραμένεικλειστήνατηπαραδώσειστηνΥπη ρεσία για να παραχωρηθείσε δικαιούχα εκτοπισμένη οικογέ νεια. ΗκαΕλευθερίου συγκατατέθηκενα παραληφθείη οικία απότηνΥπηρεσία Διαχειρίσεως,ταδεέπιπλαναμεταφερθούν σε ασφαλές μέρος. Γιατον σκοπό αυτόυπέγραψεκαι σχετική υπεύθυνηδήλωσηημερ. 11.5.94(ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β). Στις 14.6.94ζητήθηκεαπότονκ.Ανδρέα Γ. Ελευθερίου Αιτητή3γιοτηςκαςΑντιγόνης Ελευθερίου,ναείναιπαρώνκατά τηνπαραλαβήτηςοικίαςκαιτηνκαταμέτρησητωνεπίπλωνκαι άλλων σκευών αλλάαυτόςαρνήθηκε. Τότεοκ.Χ.Πιττοκοπίτης Λειτουργός Διαχειρίσεως της Υπηρεσίας στην παρουσία τουαστυνομικούκ.ΠολυδώρουΣάββαP.C.3815 καιτουΚοι νοτάρχη Μούτταλλου κ. Πέτρου Χ" Χριστοδούλου, ενεργώ ντας ως εκπρόσωπος της Υπηρεσίας παρέλαβε την οικίακαι αφού καταμετρήθηκαν και καταγράφηκαντα έπιπλα και τα σκεύη πουυπήρχανσ' αυτήκλειδώθηκαν σε δύοδωμάτια της οικίακαιτοκλειδί φυλάγεταιστην Υπηρεσία. Στησυνέχειαη οικίαπαραχωρήθηκεστονεκτοπισμένο ΧριστάκηΓεωργίουγιαστέγασητηςπενταμελούςοικογένειαςτου. Ο κ. Γεωργίου υπόγραψε συμβόλαιο με την Υπηρεσία στις 15.6.94.(ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ). Ο κ. Ελευθερίου κλήθηκε γραπτώς με επιστολή της Υπηρεσίας με ημερομηνία 14.9.94 (ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ) να μετακινήσει τα έπιπλατηςμητέραςτουώστε ναμπορέσει τοσυνεργείο της Υπηρεσίας ναπροβείστην επιδιόρθωσητηςκατοικίας.Σεαπά ντηση έστειλε στην Υπηρεσία επιστολή ημερομηνίας 14.9.94 (ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ε) με την οποίαζητούσε νατου δοθείπροθεσμίαενόςμηνόςγιατηνμετακίνησητωνεπίπλων.Η προθεσμία πουζήτησετουδόθηκεαλλάκαιπάλιναρνήθηκεναμετακινή σειοίδιοςταέπιπλα.Επειδήδενσυμμορφώθηκεμέσαστηνπιο πάνωπροθεσμίακαιδιαφάνηκεότιτέτοιαπρόθεσηδενείχεού τε καιγια το μέλλον ταυπόαναφοράν έπιπλα μετακινήθηκαν απόσυνεργείο της Υπηρεσίας στις 13.10.94.Αυτάφυλάγονται στην Τ/Κ οικίαπουευρίσκεται στην οδό Π.ΠαράγκεςΙ,στον Μούτταλο, απόόπου οι Αιτητές μπορούν να τα παραλάβουν όποτεθέλουν." 325 Αρτεμης, Δ. Ελευθερίου κ.ά.ν.Δημοκρατίας
(1996)Οι αιτητέςαμφισβητούντον ισχυρισμό ότιη αιτήτρια 1 οικειο θελώς εγκατέλειψε κατοχήτης οικίαςκαι ισχυρίζονται τόσο στην Αίτησητουςόσο καιστηγραπτήτους αγόρευση,ότιη συγκατάθε σητης αιτήτριαςνα εγκαταλείψει την οικίαήταναποτέλεσμα πιέ σεων και παραπλάνησης, καθώς και αγνόησης των δικαιωμάτων 5 των αιτητών 2 και 3. Ας σημειωθεί ότι ο ισχυρισμός αυτόςουδέ ποτετεκμηριώθηκε ενώπιον τουΔικαστηρίου. ΣτηνΈνστασητους οικαθ' ωνη αίτησηήγειρανπροδικαστικά ότι η προσφυγή πρέπει να απορριφθεί γιατί είναι εκπρόθεσμη. 10 Εντούτοις, στη γραπτή τους αγόρευση εγκατέλειψαν τον ισχυρι σμό αυτό και πρόβαλανδύο άλλες προδικαστικές ενστάσεις,δη λαδήτηνέλλειψη ύπαρξηςεκτελεστήςδιοικητικήςπράξης,καθώς· και την έλλειψηέννομου συμφέροντος εκ μέρους των αιτητών. Η ευπαίδευτησυνήγορος τωνκαθ' ωνηαίτησηυποστήριξεότι,τογε- 15 γονός ότιοι προδικαστικές ενστάσεις δενηγέρθησανστηνΈνστα ση αλλά στη γραπτήτους αγόρευση δεν εμποδίζει το Δικαστήριο από το να τους επιληφθεί, γιατί θέματαόπως ηδικαιοδοσία του Δικαστηρίου, η εκτελεστότητα της προσβαλλόμενης πράξης, η ύπαρξηέννομου συμφέροντος κ.λ.π., μπορείναεγερθούν σεοποί- 20 οδήποτε στάδιο και επίσης πρέπει να εξετάζονται και απότο Δι καστήριο αυτεπάγγελτα(δέστε Δημοκρατία ν.Ματθαίου
(1990)3 Α.Α.Δ. 2452).Η θέση αυτήείναιπάγιανομολογημένη καιούτεαμ φισβητείται απότην άλλη πλευρά. 25 Θα εξετάσω πρώτατην ένσταση αναφορικάμετην ανυπαρξία εκτελεστήςδιοικητικήςπράξης,γιατί μεβάσητηνκατάληξημου σ' αυτή, μπορεί νααποφασισθείηέκβασητηςπαρούσας προσφυγής. Συμφωνώμετους καθ' ωνηαίτησηότι πράγματιστην παρού- 30 σαπερίπτωση δεν υπήρξε διοικητικήπράξη. Ηαιτήτρια υπέγρα ψε δήλωση με την οποία οικειοθελώς παρέδωσε την τουρκοκυ πριακήπεριουσία στην Υπηρεσία Διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών καιως εκτούτουδεν εγέρθηκε θέμααπόφασηςτηςδι οίκησης και ούτε ελήφθη τέτοια απόφαση. Η επιστολή ημερ. 35 20.7.94, που απαντά επιστολή που εστάλη από τους αιτητές και τους πληροφορεί για το ιστορικό της οικίας της αιτήτριας 1, ου δόλως μπορεί ναθεωρηθεί ωςδιοικητικήαπόφαση. Η προσφυγή είναι απαράδεκτηλόγω της ανυπαρξίαςεκτελε- 40 ατήςδιοικητικήςπράξηςπουναμπορεί ναπροσβληθεί μεβάση το Αρθρο 146του Συντάγματος. Οι αιτητές,εαναισθάνοντο ότι ηαιτήτρια 1 υπήρξε θύμαεξα326 4Α.Α.Δ. Ελευθερίου κ.ά.ν.Δημοκρατίας Αρτεμης,Δ. ναγκασμού,τότεσυμφωνώ μετο επιχείρηματων καθ' ων ηαίτη ση,ότι θαέπρεπεναείχανχρησιμοποιήσει άλλαένδικαμέσααλλά όχι προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο. Όπως φαίνεταιαπότα στοιχεία που έχω ενώπιον μουστην παρούσαπερίπτωση ηίδιαη 5 αιτήτρια παραιτήθηκε των δικαιωμάτων της εκούσια και ως εκ τούτου δεν χρειαζότανοποιαδήποτεαπόφασητης διοίκησης που να τερματίζει την άδειαχρήσης και,επαναλαμβάνω,ουδεμία τέ τοια εκτελεστή διοικητήαπόφασηυπήρξε. Ως εκτούτουδενθεω ρώαναγκαίοναεπιληφθώτηςάλληςπροδικαστικήςένστασηςτων 10 καθ'ωνηαίτηση,ούτεκαιτωνάλλων θεμάτωνπουηγέρθησανεπί τηςουσίαςτηςυπόθεσης. Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιχωρίς διάταγμαγιαέξοδα. Η προσφυγή απορρίπτεται. Κα μιά διαταγή γιαέξοδα. 327