4 Α.Α.Δ. 10Δεκεμβρίου, 1996 [ΑΡΤΕΜΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΑ ΑΡΘΡΑ 146,25,28 ΚΑΙ 29 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΙΩΑΝΝΑ ΜΑΤΣΑΡΙΔΟΥ - DANNER, Αιτήτρια, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΥΓΕΙΑΣ, ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 892/95) Λέξεις και Φράσεις — Η λέξη «αιτήσεις» στο Άρθρο 29 τον Συντάγμα τος — Έννοια. 5 10 Συνταγματικό Δίκαιο — Σύνταγμα—Άρθρο 25 — Επαγγελματική ελεν· θερία — Καμία αντισυνταγματικότητα τον περί Εγγραφής Φνσιοθεραπεντών Νόμον Ν. 140/89 και τον καθεστώτος εγγραφής των φυ σιοθεραπευτών — Υιοθέτηση της Μανδριώτου ν.Συμβουλίου Εγγρα φής Φυσιοθεραπευτών — Θεωρία και νομολογία. Διοικητικό Δίκαιο — Διοικητική πράξη — Αιτιολογία — Δυνατότητα συμπλήρωσης της από το διοικητικό φάκελο. Ηαιτήτριαπροσέφυγεκατάτηναπορρίψεωςαιτήματοςτηςγιαεγ γραφή στο μητρώο αδειούχων φυσιοθεραπευτών. 15 Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή, αποφά σισε ότι: 20 1. Επισημαίνεταιστο στάδιο αυτότης απόφασης ότι το Δικαστήριο στερείται δικαιοδοσίαςνα ικανοποιήσει το δεύτερο αίτημα,γιατί με βάσητο Αρθρο 146.4 του Συντάγματοςη αναθεωρητική δικαι οδοσία του Ανωτάτου Δικαστηρίου περιορίζεταιστην ακύρωσηή επικύρωσηδιοικητικώνπράξεων. Ως εκτούτουτο αίτημα2 απορ3355 Ματσαρίδου-Danner ν.Δημοκρατίας
(1996)ρίπτεται.
- Περαιτέρω,ο συνήγορος της αιτήτριαςαναφερόμενος στοΑρθρο 29 του Συντάγματος για την υποβολή παραπόνωνκαι αιτήσεων προς την διοίκηση, ισχυρίζεται ότι η διοίκηση απέτυχε να συμ- 5 μορφωθεί μετις πρόνοιες του Αρθρου αυτού,γιατί,όταναποφά σισετην αίτησηείχεπαρέλθειη προθεσμία των 30ημερών. Καιτο παράπονο αυτόπρέπει νααπορριφθεί γιατί,όπως είναι νομολο γιακά θεμελιωμένο, ηλέξη"αιτήσεις" στο Αρθρο29 έχει την έν νοιατουαιτήματοςκαιόχι τηνέννοιααιτήσεων πουοπολίτης εί- 10 ναιυποχρεωμένος ναυποβάλει στηνδιοίκησηγιανατύχεικάποι αςάδειας,όπως στην παρούσαπερίπτωση.
- Όπωςπροκύπτει απόταστοιχεία ενώπιον τουδικαστηρίου,η OLτήτρια δεν ήτανκάτοχοςπτυχίου το οποίοπεριέχεται στονπίνα κα του Νόμου ή το οποίο έχει αναγνωρισθεί με γνωστοποίηση στην ΕπίσημηΕφημερίδατηςΔημοκρατίας. Επίσης,είναιφανερό και ούτε αμφισβητείται, ότι η αίτηση για εγγραφή δεν υπεβλήθη εντός ενός έτους απότηνημερομηνία έναρξης της ισχύος του Νό μου. Η αιτήτρια παραπονείταιότι οι περιορισμοί που τίθενται με το Αρθρο6
(1)(δ) είναι αντισυνταγματικοί ωςαντιβαίνοντες προςτο Αρθρο25 του Συντάγματος,γιατί περιορίζουν την άσκησηεπαγ γέλματος. Οσον αφοράτην προθεσμία πουτίθεται με τοΑρθρο 6
(1)(δ) για όσους ασκούσαν το επάγγελμα του φυσιοθεραπευτή κατά την έναρξη της ισχύος του Νόμουκαι πουδεν κατείχαντα αναγκαία ακαδημαϊκάπροσόντα, υπεβλήθη ότι και πάλιν τούτο αντιβαίνει του Αρθρου 25 του Συντάγματος καθώς και του Αρθρου 28 καικαταλήγει σεάνιση μεταχείριση. Τα ίδιαθέματαηγέρθησανκαιστηνυπόθεση Μα^ριώτου ν.Συμ βουλίου Εγγραφής Φυσιοθεραπευτών. Το δικαστήριο συμφωνεί καιυιοθετεί το σκεπτικό καιτασυμπεράσματα του Κωνσταντινίδη,Δ.,στην πιοπάνωαπόφαση. 35 4. Όσον αφοράτην προϋπόθεση γιακατοχή πτυχίου, παρατηρείται ότι οπεριορισμός αναφέρεταιστα συνήθως απαιτούμεναπροσό νταγιατηνάσκηση επαγγέλματος καιωςεκτούτου μπορεί ναθε ωρηθεί ως απαραίτητοςπρος το συμφέρον της δημόσιας υγείας 40 εντός τουπλαισίουτουΑρθρου 25.2 του Συντάγματος. (Δέστε Π. Δ. Δαγτόγλου "Συνταγματικό Δίκαιο, Ατομικά Δικαιώματα Β", σελ. 812-831 και The Board of Registration of Architects and CivilEngineers v.Kyriakides
(1966)3C.L.R.640). Ούτε η προ3356 15 20 25 30 4Α.Λ.Δ. 5 10 Ματσαρίδου-Dannerν.Δημοκρατίας θεσμία που θέτει οΝόμος μετο Αρθρο 6
(1)(ε)είναι αντισυνταγ ματικήωςκαταλήγουσασεανισότητα,γιατίοΝόμοςδεδιακρίνει μεταξύ των προσώπων που ασκούσαν καλόπιστα τοεπάγγελμα τουφυσιοθεραπευτήη δεαιτήτριαβρίσκεται σεδιαφορετική θέση απότους άλλους λόγω δικήςτηςπαράλειψηςναυποβάλει εμπρό θεσματηναίτησητης. Ηπρόνοιαγιαπροθεσμίαδεναποτελεί αφ' εαυτής περιορισμό στην άσκηση του επαγγέλματος αλλάδικαίω μα εγγραφήςγι' αυτούς πουασκούσαν το επάγγελμα καιδενκα τείχαν το απαιτούμενο ακαδημαϊκό προσόν. Όπως αναφέρθηκε και στην υπόθεση TheBoardof Registrationof Architects and CivilEngineersv. Kyriakides,ηπροσφερόμενη αυτήδυνατότητα αποτελεί παραχώρηση (concession). (Δέστε και Ansor Corporation v.Republic
(1969)3C.L.R. 325). 15 5. Ηαιτιολογία μιας διοικητικής πράξης μπορεί να αναπληρωθείή νασυμπληρωθεί απόταστοιχεία τουδιοικητικού φακέλου (δέστε και Φακοντήςν. ΚυπριακήςΔημοκρατίας),όπωςείναιηπαρούσα περίπτωση. 20 Ηπροσφυγή απορρίπτεταιμε έξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: Πρωτοπαπάς ν.Δημοκρατίας
(1992)4Α.Α.Δ. 1167, 25 30 Δημοτική Επιτροπή Αγίου Δομετίου ν. Χριστόφορου κ.ά.
(1994)3 ΑΛΛ. 434, Μανδριώτου ν. Συμβουλίου Εγγραφής Φνσιοθεραπεντών
(1996)4 ΑΛΛ. 1350, TheBoardofRegistrationofArchitectsandCivilEngineersv. Kyriakides
(1966)3 C.I.R. 640, 35 AnsorCorporation v.Republic
(1969)3 C.L.R. 325, Φακοντήςv. Δημοκρατία
(1989)3ΑΛΛ. 1694. Προσφυγή. 40 Προσφυγή εναντίον της απόφασηςτων Καθ'ων ηαίτηση μετην οποία απέρριψαν τηναίτηση τηςΑιτήτριας γιαεγγραφή στο μη τρώο αδειούχων φυσιοθεραπετιτών. 3357 Ματσαρίδου-Danner ν.Δημοκρατίας
(1996)Πανταζή γιαΣαχρρονίου, γιατην Αιτήτρια. Παπαϊαχχννον, Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας,γιατους Καθ'ωνη αίτηση. 5 Cur.adv. vult. ΑΡΤΕΜΗΣ,Δ.: Μετηνπροσφυγή αυτήηαιτήτρια ζητά: 1) Δήλωση τουΔικαστηρίου ότι η απόφαση των καθ' ωνηαίτηση 10 ημερ. 18.8.95νααπορρίψουν τηναίτηση της για εγγραφήστο μητρώο αδειούχων φυσιοθεραπευτών είναι παράνομη καιάκυ ρη και 2) Διάταγμα καιδήλωσηότιηαιτήτρια δικαιούται θετικής από- 15 φάσηςκαι εγγραφής τηςστο μητρώο. Επισημαίνεται στο στάδιο αυτότης απόφασηςότι το Δικαστή ριο στερείται δικαιοδοσίας να ικανοποιήσει το δεύτερο αίτημα, γιατί μεβάσητοΑρθρο 146.4τουΣυντάγματος ηαναθεωρητική 20 δικαιοδοσία τουΑνωτάτου Δικαστηρίου περιορίζεται στην ακύ ρωση ήεπικύρωση διοικητικών πράξεων. Ως εκτούτουτοαίτημα 2 απορρίπτεται. Περαιτέρω, ο συνήγορος της αιτήτριας αναφερόμενος στο 25 Αρθρο 29του Συντάγματοςγια την υποβολή παραπόνωνκαιαι τήσεωνπρος την διοίκηση, ισχυρίζεται ότιηδιοίκηση απέτυχενα συμμορφωθεί μετις πρόνοιες τουΑρθρουαυτού, γιατί,όταναπο φάσισε τηναίτηση είχεπαρέλθει η προθεσμία των 30 ημερών. Και το παράπονοαυτόπρέπει νααπορριφθείγιατί, όπως είναι νομό- 30 λογιακά θεμελιωμένο,ηλέξη"αιτήσεις" στο άρθρο29έχειτην ένvoLa του αιτήματοςκαι όχι την έννοια αιτήσεων πουοπολίτηςεί ναιυποχρεωμένος ναυποβάλει στην διοίκηση γιανατύχεικάποι ας άδειας,όπως στην παρούσαπερίπτωση (δέστεΓεώργιοςΠρω τοπαπάς ν.ΚυπριακήςΔημοκρατίας
(1992)4Α.Α.Δ. 1167, Δήμο- 35 τική Επιτροπή Αγίου Λομετίον ν. Χριστόφορου κ.ά
(1994)3 Α.Α.Δ.434). Έτσι, τοάρθρο29του Συντάγματος δενέχειεφαρ μογήστην παρούσαυπόθεση. Σύμφωνα μετονΠερί Εγγραφής Φυσιοθεραπευτών Νόμο του 40 1989 (Ν. 140/89) η εγγραφή φυσιοθεραπευτών, μεταξύ άλλων, εξαρτάται (α)απότην κατοχήπτυχίου,διπλώματος ήπιστοποιη τικού φυσιοθεραπευτή από σχολή που αναφέρεται στον πίνακα του Νόμου ήαπό οποιαδήποτεάλλησχολήτην οποίατοΥπουρ3358 4 A.A.A. Ματσαρίδου-Danner ν. Δημοκρατίας Αρτεμης, Δ. γικό Συμβούλιο δημοσίευσε μεγνωστοποίηση στην Επίσημη Εφη μερίδα της Δημοκρατίας (άρθρο 6
(1)(δ)) ή, (β)στις περιπτώσεις που δενκατέχεταιτοπιοπάνωπτυχίο,απότηνυποβολήαίτησης εγγραφής εντός 12 μηνών απότην έναρξητης ισχύος τουΝόμου, 5 νοουμένουότιοαιτητήςκατέχειεπαρκείςγνώσειςγιατηνεργασία τουφυσιοθεραπευτήκαικατάτηνημερομηνίαέναρξης ισχύος του Νόμου ασκεί καλόπιστα για λογαριασμό του ιδίου ως αυτοεργοδοτούμενου το επάγγελμα του φυσιοθεραπευτήκαι ανγια 3του λάχιστο χρόνια αμέσως πριν την έναρξη της ισχύος του νόμου 10 ασκούσε τοεπάγγελματου φυσιοθεραπευτή(άρθρο6
(1)(ε)). Επισυνάπτοντας διάφορα σχετικά έγγραφαη αιτήτριαμεεπι στολήτης προς τους καθ' ων ηαίτησηημερ.22.7.94 υπέβαλεαί τηση για εγγραφήστο μητρώο φυσιοθεραπευτών,ηοποία απορ15 ριφθηκε γιατί η αιτήτρια δεν κατείχε δίπλωμα φυσιοθεραπευτή καιγιατίηαίτησηυποβλήθηκεεκπρόθεσμαγιαναδικαιολογείται η εγγραφή της δυνάμει του Αρθρου 6
(1)(ε). Η αιτήτρια, στις 6.4.95ζήτησε επανεξέταση της υπόθεσης και επισύναψε επιπρό σθετα έγγραφακαι μεταφράσεις. Ηυπόθεση επανεξετάστηκε σε 20 συνεδρία των καθ' ων ηαίτησηημερ.25.7.95καιηαίτηση απορ ρίφθηκε και πάλιν η δε απορριπτικήαπόφαση γνωστοποιήθηκε με επιστολή ημερ. 18.8.95,η οποία αποτελεί το αντικείμενο της προσφυγής. 25 Όπως προκύπτει απόταστοιχεία που έχω ενώπιον μου,ηαι τήτριαδεν ήτανκάτοχος πτυχίου το οποίο περιέχεται στον πίνα κατουΝόμουήτοοποίοέχειαναγνωρισθεί μεγνωστοποίηση στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας. Επίσης, είναι φανερόκαι ούτε αμφισβητείται,ότι ηαίτησηγια εγγραφήδενυπεβλήθη εντός 30 ενός έτους απότηνημερομηνία έναρξης της ισχύος τουΝόμου. Ηαιτήτριαπαραπονείταιότι οιπεριορισμοί πουτίθενταιμετο άρθρο6
(1)(δ) είναι αντισυνταγματικοί ως αντιβαίνοντες προς το άρθρο25 του Συντάγματος,γιατί περιορίζουν την άσκησηεπαγ35 γέλματος. Όσον αφοράτην προθεσμία που τίθεται με τοάρθρο 6
(1)(δ)γιαόσουςασκούσαντοεπάγγελματουφυσιοθεραπευτήκα τάτηνέναρξητηςισχύοςτουΝόμουκαιπουδενκατείχανταανα γκαία ακαδημαϊκάπροσόντα,υπεβλήθηότι καιπάλιντούτοαντι βαίνει τουάρθρο"25 τουΣυντάγματοςκαθώςκαιτουάρθρου28 40 καικαταλήγεισεάνιση μεταχείριση. Τα ίδια θέματα ιιγέρθησαν και στην υπόθεση Μανδριώτου ν. Συμβούλιο Εγγραφής Φυσιοθεραπευτών
(1996)4 Α.Α.Δ. 1350. Το σκεπτικό καιτασυμπεράσματατου Κωνσταντινίδη,Δ., στην 3359 Αρτεμης,Δ. Ματσαρίδου-Danner ν. Δημοκρατίας
(1996)πιοπάνωαπόφασηέχω μελετήσεικαισυμφωνώ μεαυτάκαιταυι οθετώ. Όσον αφοράτηνπροϋπόθεση για κατοχή πτυχίου,παρατηρώ ότι οπεριορισμός αναφέρεται στα συνήθως απαιτούμεναπροσό- 5 νταγιατηνάσκηση επαγγέλματος καιως εκτούτου μπορεί να θε ωρηθεί ως απαραίτητος προς το συμφέρον τηςδημόσιας υγείας εντόςτου πλαισίου του άρθρου25.2 του Συντάγματος. (Δέστε Π. Δ. Δαγτόγλου "Συνταγματικό Δίκαιο, Ατομικά Δικαιώματα Β", σελ. 812-831καιTheBoardof Registration of Architects and 10 CivilEngineers v.Kyriakides
(1966)3C.L.R. 640). Ευρίσκω επί σης ότι ούτε ηπροθεσμία που θέτειοΝόμος μετοΑρθρο6
(1)(ε) είναι αντισυνταγματική ωςκαταλήγουσα σε ανισότητα, γιατί ο Νόμος δενδιακρίνει μεταξύ των προσώπων πουασκούσαν καλό πιστα τοεπάγγελμα του φυσιοθεραπευτή ηδεαιτήτριαβρίσκεται 15 σεδιαφορετικήθέση απότουςάλλους λόγωδικήςτηςπαράλειψης να υποβάλει εμπρόθεσμα την αίτηση της. Ηπρόνοια για προθε σμία δεν αποτελεί αφ' εαυτής περιορισμό στην άσκηση τουεπαγ γέλματος αλλά δικαίωμα εγγραφής γι' αυτούς που ασκούσαντο επάγγελμα καιδενκατείχαντο απαιτούμενο ακαδημαϊκό προσόν. 20 Όπως αναφέρθηκε καιστην υπόθεση The Boardof Registration of Architects and Civil Engineers v.Kyriakides (ανωτέρω),η προσφερόμενη αυτή δυνατότητα αποτελεί παραχώρηση (concession).(ΔέστεκαιAnsor Corporationv.Republic
(1969)3 CL.R. 325). 25 Ως εκτούτου και αυτό τοπαράπονοτης αιτήτριας πρέπει να απορριφθεί. Τοάλλοπαράπονοτηςαιτήτριας,ότιδηλ. υπάρχεισωρεία σχο λών πουθαμπορούσαν νααναγνωρισθούνκαιδενέχουναναγνω ρισθείκαιπου ίσωςνακαταλήγει σεαδικία,έστωκαιαν ευσταθεί, δενείναι θέματοοποίο μπορείναεξετάσειτοΔικαστήριο αλλάείvaLζήτημαεπίλυσητουοποίου εναπόκειταιστηνκρίση τουΝομο θέτη. Τοτελευταίο παράπονοτηςαιτήτριαςκαιλόγοςγιατον οποίο ζητάακύρωσητηςαπόφασηςείναι ότι οικαθ' ωνη αίτησηδενδιε ξήγαγαντην αναγκαίαέρευνακαιότι ηαπόφαση τους είναιαναι τιολόγητη. Όπως προκύπτει απότο φάκελοτης διοίκησης, ηααήτρια έθε σε ενώπιον της αρχής όλα τασχετικά έγγραφα, ταοποία προφα νώς εξέτασεηδιοίκηση καιήταν ενώπιον της ότανκατέληγε στην 3360 30 35 40 4Α.Α.Δ. Ματσαρίδου-Danner ν. Δημοκρατίας Αρτεμης, Δ. απόφαση τηςκαιως εκτούτου θεωρώ ότι ο ισχυρισμός για μηδιε ξαγωγή της δέουσας έρευνας πρέπει νααπορριφθεί. 5 10 15 20 25 30 35 40 Όσοναφοράτηναιτιολογία,έχωναπαρατηρήσωότιηαιτήτρια προσβάλλει ωςδιοικητική πράξημετηνοποίατοαίτηματηςαπερ ρίφθη,την επιστολή ημερ. 18.8.95, η οποίατης απεστάλη πληροφο ρώντας τηνγιατηναπόφαση των καθ' ωνη αίτηση.Στην επιστολή αυτήαναφέρεται ότι, σχετικά μετην επανεξέταση της αίτησης της, το Συμβούλιο μελέτησεταστοιχεία και έγγραφαπουείχε αποστείλει και αποφάσισε ότι δεν δικαιολογείται αλλαγή της προηγούμε νηςτηςαπόφασης,πουκοινοποιήθηκε μεεπιστολή τηςημερ.9.3.95. Περαιτέρω,αναφέρει ότι το Συμβούλιο αποφάσισε πως η αιτήτρια δεν κατέχει τα προσόντα που απαιτούνται από το Αρθρο 6
(1)(δ) αλλά ούτε καιαπετάθηεμπρόθεσμα για εξαίρεση όπως προνοεί το Αρθρο 6
(1)(ε). Το παράπονοτης αιτήτριας όμως προχωρεί περισ σότερο με αναφορά στα πρακτικά του Συμβουλίου ημερ. 25.7.95 όπου απλώς και μόνο κάτωαπότο όνομα της αιτήτριαςαναφέρε ταιότιη αίτηση"απορρίπτεταικαιμετανέαστοιχεία". Το γεγονός, εισηγείται η αιτήτρια,ότι δεναναφέρονται OL λόγοιστην απόφαση αυτή δείχνει ότι δεν τηρήθησαν ταπρακτικάσύμφωνα μετο νόμο και αυτό επηρεάζει την απόφαση και την καθιστά αναιτιολόγητη. Σταπρακτικάτης συνεδρίας, κατάτην οποία αρχικάαπερρίφθηη πρώτηαίτηση της αιτήτριας,δίδονται και πάλιν οι λόγοιπουανα φέρονται στην επίδικηεπιστολή.Τολακωνικό πρακτικότης25.7.95 αφήνει σαφώςνανοηθεί ότιη απόρριψη της αίτησης της αιτήτριας είναιγιατους ίδιους λόγους πουαπερρίφθηκαιη αρχικήτηςαίτη ση.Ενπάσηπεριπτώσει, τοτελικό συμπέρασμα πουμπορείναεξα χθεί απόεξέταση όλων των πιο πάνω είναι ότι δίδεται αιτιολογία γιατηναπόφασητων καθ' ωνη αίτηση.Όπωςείναι νομολογημένο, η αιτιολογία μιαςδιοικητικής πράξηςμπορεί νααναπληρωθεί ή να συμπληρωθεί απόταστοιχεία του διοικητικού φακέλου (δέστε και Φακοντήςν. ΚυπριακήςΔημοκρατίας
(1989)3Α.Α.Δ.1694),όπως είναιηπαρούσαπερίπτωση. Ωςεκτούτου,απορρίπτεταικαιαυτός ολόγοςγιαακύρωση της απόφασης.Τέλος, αναφέρωότι τοπαράπόνο της αιτήτριας για τη σύνθεση του Συμβουλίου δεν ευσταθεί γιατί η σύνθεση ήταν σύμφωνη με το άρθρο 3
(4)του Νόμου που προβλέπει ότι ο Πρόεδρος και τρία άλλα μέλη του Συμβουλίου αποτελούν απαρτία. Για όλους τους πιο πάνω λόγους η προσφυγή της αιτήτριας απορρίπτεται με έξοδα εις βάρος της. Η προσφυγή απορρίπτεται με έξοδα. 3361