(1996)27 Δεκεμβρίου, 1996 [ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ/στής] C. & Η.HEAT - FLOW MECHANICAL CONTRACTORS LTD., Αιτήτρια, v. ΑΡΧΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΚΥΠΡΟΥ, Καθ' ης η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 388/95) Διοικητικό Δίκαιο — Έννομοσυμφέρον — Προσφορές —Νομιμοποίη σηπροσφοροδότηναπροσβάλλει τηνκατακύρωσημεβάση τους προ βαλλόμενους ισχυρισμούς και λόγους ακυρώσεως — Νομολογιακά πορίσματα και εφαρμογή τους στην κριθείσα περίπτωση. Προσφυγή βάσει τονΆρθρον 146τονΣυντάγματος—Αόγοι ακυρώσεως — Προσφορές — Ακυρωτική ενέργεια τηςεσφαλμένης αξιολόγησης προσφοροδότηωςπρος τηνοικονομική τον δυνατότητα να εκτελέσει το κατακνρωθέν σεαυτόν έργο— Συντρέχουσα έλλειψηαιτιολογίας και υπέρβασηεξουσίας. Ηαιτήτριαεταιρείαπροσέβαλε την κατακύρωσηπροσφοράςτης καθ' ηςηαίτησηστο ενδιαφερόμενο μέρος. Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικη απόφαση, 15 αποφάσισεότι: 1. Ηαιτήτριααμφισβητεί έντονα ότι το ενδιαφερόμενο μέρος αντα ποκρινόταν σταοικονομικάκριτήριαπουηίδιαη Αρχήέθεσεγια τηνδιεκπεραίωσητουέργου. Τοστοιχείο αυτόσε συνδυασμό με 20 τον Καν.9
(1)και
(7)τωνοδηγιών δημιούργησε τις προϋποθέσεις για τηνύπαρξητου έννομου συμφέροντος. 2. Παράταδεδομένα,εν προκειμένω διαπιστώθηκεότι "η οικονομι κήκατάστασητηςενδιαφερόμενηςεταιρείαςπαρουσιάζεταιεΰρω- 25 στηκαιθεωρείταιότι έχει τις οικονομικέςδυνατότητεςνα εκτελέ σει το συμβόλαιο". Ομως το συμπέρασμα αυτόαντιστρατεύεται 3540 5 10 4 Α.Α.Δ. C.&Η.Heat -Flow Mech.Contr.Ltd.v. A.H.K. 5 10 15 τακριτήριαπουηίδιαηΑρχήέθεσε. Υπάρχει απροκάλυπτη αυ θαιρεσία. Στηναγόρευση τηςΑρχής λέχθηκε ότι εξετάστηκανκαι άλλα οικονομικά κριτήριακαιόχι μόνοοδείκτηςταμειακήςρευ στότητας. Τοδεσπόζον όμωςγεγονός παραμένειότιηεταιρείασε ένααπόταχρόνιαγιαταοποίαέδωσε λεπτομέρειες είχεζημίατης τάξηςτων £226.297καιγιαδύοχρόνια ταμειακήρευστότητακά τωαπότοκαθορισθέν όριο. Από μόνητηςηπλημμέλεια αυτήμπορείναοδηγήσει σεακύρωση. Ηοικονομική ικανότηταδιαγωνιζομένου για εκτέλεση του έργου πουείναιαντικείμενο δημοπρασίαςαποτελεί ένααπόταεχέγγυα γιατην ικανοποιητικήεκτέλεσητου έργου. Όμωςηαπόφαση πά σχει και για άλλο λόγο που έθιξε ρητάηαιτήτρια: ηαιτιολογία πουδόθηκεδενανταποκρίνεταισταπραγματικάπεριστατικάτης υπόθεσης. Διαπιστώνεται περαιτέρωυπέρβασηεξουσίας γιατί το τεθέν κριτήριο δεν επέτρεπε κατακύρωσητης προσφοράς στο εν διαφερόμενο μέρος όπως συνέβη στην περίπτωση τηςάλλης εται ρείας. 20 Ηπροσφυγή επιτυγχάνει με έξοδα. Αναφερόμενεςυποθέσεις: ΑπόφασηΣυμβουλίουΕπικρατείας αρ. 4167/86, 25 ΑπόφασηΣυμβουλίου Επικρατείας αρ. 2772/86, Εταιρεία Sprecher Energie ν.Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου
(1993)4 ΑΛΑ. 1314, 30 35 RadeKoncarEngineering ν. Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου
(1993)4 ΑΛΑ. 2965, George P. Zachariades Ltd. ν.Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου
(1994)4 ΑΛΑ. 2416. Προσφυγή. 40 Προσφυγή εναντίον της απόφασης της Αρχής να αναθέσει τηνεκτέλεσητου έργου στοενδιαφερόμενο μέρος αντί στην Αι τήτρια. Α. Κωνσταντίνου, για την Αιτήτρια. 3541 C. &Η. Heat -Flow Mech.Contr.Ltd. v.A.H.K.
(1996)Γ.Κακογιάννης, γιατην Καθ'ηςη αίτηση. Cur.adv. vult. ΝΙΚΗΤΑΣ, Δ.: ΗΑρχήΗλεκτρισμού Κύπρου(εφεξής ηΑρχή) 5 ζήτησεπροσφορές γιατηνεκτέλεσημηχανολογικών εργασιώνστα νέα Περιφερειακά Γραφείατης στηΛευκωσία. Υποβλήθηκαν συ νολικά 12 προσφορές τις οποίες αξιολόγησε Τεχνική Επιτροπή από τρεις λειτουργούς της Αρχής. Ύστερα απόαναπροσαρμογή των αρχικών τιμών των προσφορών με τρόπον που θαπεριλάμ- 10 βαναντον προβλεπόμενο προαιρετικόεξοπλισμό ηπροσφοράτου ενδιαφερόμενου μέρους Α & Π. Παρασκευαϊδης Λτδ.,για £383.600 κατετάγη τρίτη, ενώ εκείνη της αιτήτριας, ύψους £411.050, ήτανόγδοη. 15 ΗΤεχνική Επιτροπήεισηγήθηκε τηνκατακύρωσητηςπροσφο ράςστο ενδιαφερόμενο μέρος διότι "οι δύοχαμηλότερες εταιρείες ERE Co. Ltd.xaL Cond.AirLtd.παρουσιάζουνοικονομικάπρο βλήματασεβαθμόπουναδημιουργούνταιεύλογες αμφιβολίεςκα τάπόσο έχουν τις οικονομικές δυνατότητεςνα συμπληρώσουν το 20 έργο".Αναφορικά μετοενδιαφερόμενο μέρος διαπίστωσε, αντίθε τα,ότι "ηοικονομικήκατάστασητηςεταιρείαςΑ&Π. Παρασκευαΐδη Λτδ. παρουσιάζεται εύρωστη και θεωρείται ότιέχειτις οι κονομικές δυνατότητεςνα εκτελέσειτο συμβόλαιο". 25 ΤοΔιοικητικό Συμβούλιο της Αρχής σεέκτακτησυνεδρίατου, που έγινε στις 28/2/95,αποδέχθηκετην εισήγηση, που είχε προη γουμένως υιοθετήσει και ηΕπιτροπήΠροσφορών της Αρχής, για ανάθεσητουέργου στο ενδιαφερόμενο μέρος. 30 Ο δικηγόρος της καθής ισχυρίστηκε ότι η αιτήτριαδεν έχει έν νομο συμφέρον να προσβάλει την απόφασηαυτήμεαίτηση ακυ ρώσεως. Καιτούτο διότιτοσυμφέρον τηςαιτήτριαςδενήτανάμε σο,όπως προβλέπει το αρθρ. 146 τουΣυντάγματος,λόγω της πα ραπάνω κατάταξηςτης. Σεεπίρρωση του επιχειρήματος,ηΑρχή 35 στηρίχθηκε στον καν.9
(7)των οδηγιών προςτουςπροσφοροδότες πουορίζει ότι: "Η Αρχήθακατακυρώσει το Διαγωνισμό στον προσφοροδότη του οποίουηπροσφορά θαέχει αξιολογηθεί ως ηχαμηλότερη 40 και ο προσφοροδότης θα έχει κριθεί ότιδύναταινα εκτελέσει το Συμβόλαιοικανοποιητικά." Αντικρούοντας την παραπάνω εισήγηση οδικηγόρος της αιτή3542 4 Α.Α.Λ. C. &Η.Heat -Flow Mech.Contr.Ltd.v.A.H.K. Νικήτας, Δ. τριας είπεκατάβάση ότιη Αρχήδεν μπορεί ναπροβάλλει τηνέλ λειψηέννομου συμφέροντος από τηστιγμήπουέκρινεέγκυρητην προσφοράτηςαιτήτριας. Περαιτέρωυπέδειξεότιμεβάσητονκαν. 9
(1)τωνοδηγιώνηΑρχήδεδεσμεύεται ναδεχθεί"τηνχαμηλότερη 5 ή οποιανδήποτεάλλη προσφορά". Η πρόνοιααυτή,κατάτηνπρό τασητου,σε συνδυασμό μετοδεύτερο σκέλοςτουκαν.9
(7)δημι ουργεί τοαπαραίτητο έννομο συμφέρον. Η αιτήτρια αμφισβητεί έντονα ότι το ενδιαφερόμενο μέρος 10 ανταποκρινόταν σταοικονομικάκριτήριαπουηίδιαηΑρχήέθε σεγιατην διεκπεραίωσητου έργου. Τοστοιχείο αυτόσεσυνδυα σμό μετονκαν.9
(1)και
(7)δημιούργησετιςπροϋποθέσειςγιατην ύπαρξη τουέννομου συμφέροντος. Ηάποψη αυτή ενισχύεται απόλυτα απότην απόφαση4167/86του Συμβουλίου τηςΕπικρα15 τείαςτηςοποίαςπαραθέτωτησύνοψη: 20 25 "Εταιρεία,η οποίαμετέσχεσεδημόσιοδιαγωνισμόγιατηνκα τασκευήέργουκαιτηςοποίαςηπροσφορά κατετάγητρίτη κα τά σειράν έχει έννομο συμφέρον να προσβάλει πράξη, μετην οποία απερρίφθη ένσταση τηςκατά τουαποτελέσματοςτου διαγωνισμούκαιανεκηρύχθημειοδότηςάλληεταιρεία δεδομένου μάλιστα ότι οι πλημμέλειες που προσάπτει στην προσβαλλομένη πράξηαφορούντην νομιμότητα της παραδοχήςτόσον τηςπρώτης,όσο καιτηςδεύτερης προσφοράς." Επίσης σχετική είναιηαπόφασηαρ. 2772/86: 30 35 40 "Νομιμοποιείται να προσβάλει την πράξηκατακυρώσεωςτου αποτελέσματος δημοσίου μειοδοτικού διαγωνισμού εταιρεία που είχε λάβει μέρος στοδιαγωνισμό και είχε υποβάλειπρο σφορά πουέγινετυπικάδεκτή,υποστηρίζοντας ότι ηπροκρι. θείσαπροσφοράάλλης εταιρείαςέπρεπενααποκλεισθεί." Πρέπει νασημειωθεί ότιη Τεχνική Επιτροπή περιόρισετην αξιολόγηση στις τρεις χαμηλότερες προσφορές μετηναιτιολογία ότι "οι υπόλοιπες δεν προσφέρουν ιδιαίτεραπλεονεκτήματαπου ναδικαιολογούντις υψηλότερες τιμές".Έτσιηπροσφοράτης αιτήτριας που,ως προελέχθη,ήτανόγδοη στη σειρά αποκλείστηκε. Ηαντιμετώπιση αυτήεπικρίθηκε και συγχρόνως προβλήθηκε ως αιτίαακύρωσης.Αναπτύχθηκεκαισυναφήςπρόσθετοςλόγοςακύ ρωσης στηριζόμενος στα οικονομικά στοιχεία των προσφοροδοτών.Είναιαποκαλυπτικήη παράθεσητωνοικονομικών στοιχείων πουώθησαντηνΑρχή στηλήψη τηςεπίδικηςαπόφασης. Τα στοι3543 Νικήτας,Δ. C.& Η. Heat -Flow Mech.Contr.Ltd. v.A.H.K.
(1996)χεία αυτά πραγματεύεται ηέκθεση τηςΤεχνικής Επιτροπής, τα οποία υιοθετούν ταάλλα όργαναπου είχαν ανάμιξηστηνυπόθε ση. Πρόκειται για την παραγρ.4που έχει τίτλο "Οικονομική σύ γκριση των τριών χαμηλότερων προσφορών". 5 Το σημαντικό είναι ότι καθορίστηκε οδείκτης ταμειακήςρευ στότηταςκαιυιοθετήθηκεαπερίφρασταωςκριτήριοτης οικονομι κήςικανότηταςγιαεκτέλεσητουέργου.Αναφέρει επίλέξειη έκθε ση "να σημειωθεί ότι σεμιαοικονομικά εύρωστη Εταιρείαοδεί κτης αυτόςπρέπει να είναι 1, 5:1". Βασικό δεδομένο είναι ότι το 10 1993 η ενδιαφερόμενη εταιρεία είχεκέρδηανερχόμενα σε£44.107 ενώτο 1992 παρουσίασεζημίαν£226.
- Περαιτέρωοδείκτηςτα μειακής ρευστότητας για ταέτη 1993 και 1992 ήταν,όπως διαπί στωσεηΤεχνική Επιτροπήκαιακολούθησε η Επιτροπή Προσφο ρών και το Συμβούλιο 0,9:1,υπολοιπότανδηλαδήτουορίου που 15 η ίδιαη Αρχήθεώρησε ωςτο κατώτατοόριο οικονομικής ασφά λειας. Ας σημειωθεί ότι γιατην ERECo.Ltd.παρασχέθηκαν στοιχεία καιγια το
- Ενώγιατο ενδιαφερόμενο μέρος τέτοια στοιχεία δενυπήρχαν.Δε φαίνονταιοιλόγοιγιαυτό. Μιαδεύτερηπαρατή ρησηείναι ότιοδείκτης ταμειακήςρευστότητας της εταιρείας αυ τήςήτανπερίπουοίδιος μεεκείνοτουενδιαφερόμενου μέρους. Ο ίδιοςδείκτηςγιατουςάλλους διαγωνιζόμενους μαςείναιεντελώς άγνωστος. Παράταδεδομένα,διαπιστώθηκεότι"ηοικονομικήκατάσταση της εταιρείαςΑ&Π.ΠαρασκευαίδηΛτδ. παρουσιάζεται εύρωστη καιθεωρείταιότι έχειτιςοικονομικές δυνατότητεςναεκτελέσειτο συμβόλαιο". Όμωςτο συμπέρασμα αυτόαντιστρατεύεται τακρι- 30 τήριαπουηίδιαηΑρχήέθεσε. Υπάρχει απροκάλυπτηαυθαιρεσία. ΣτηναγόρευσητηςΑρχήςλέχθηκε ότι εξετάστηκανκαιάλλαοικο νομικάκριτήριακαιόχι μόνοοδείκτηςταμειακήςρευστότητας.Το δεσπόζον όμως γεγονός παραμένειότιηεταιρείασεένα απότα χρόνια γιαταοποίαέδωσελεπτομέρειες είχεζημίατηςτάξηςτων 35 £226.297 και για δύο χρόνια ταμειακή ρευστότητα κάτω από το καθορισθέν όριο. Από μόνη της η πλημμέλεια αυτή μπορεί να οδηγήσει σε ακύ ρωση. Ηοικονομική ικανότηταδιαγωνιζομένου γιαεκτέλεση του 40 έργου που είναι αντικείμενο δημοπρασίας αποτελεί ένα από τα εχέγγυα γιατην ικανοποιητικήεκτέλεσητου έργου: βλ. Εταιρεία SprecherEnergie ν.ΑρχήςΗλεκτρισμούΚύπρου
(1993)4 Α.Α.Δ. 1314. ΒλέπεεπίσηςRadeKoncarEngineeringν.ΑρχήςΗλεκτρι3544 20 25 4 Α.Λ.Δ. 5 10 C.& Η. Heat -Flow Mech.Contr. Ltd.v.A.H.K. Νικήτας, Δ. σμούΚύπρου
(1993)4Α.Α.Δ.2965, George P. Zachariades Ltd. v.ΑρχήςΗλεκτρισμούΚύπρου
(1994)4Α.Α.Δ.2416. Όμωςηαπό φασηπάσχει και για άλλο λόγο που έθιξε ρητάη αιτήτρια:η αι τιολογία που δόθηκε δενανταποκρίνεται στα πραγματικάπεριστατικάτηςυπόθεσης. Διαπιστώνεται περαιτέρωυπέρβασηεξου σίας γιατί τοτεθέν κριτήριο δεν επέτρεπε κατακύρωση τηςπρο σφοράς στοενδιαφερόμενο μέρος όπως συνέβη στην περίπτωση τηςάλλης εταιρείας. Για τους παραπάνω λόγους η επίδικη απόφασηακυρώνεται. Μεέξοδασεβάροςτης Αρχής. Ηπροσφυγή επιτυγχάνει μεέξοδα. 3545