(1996)29 Φεβρουαρίου, 1996 [ΑΡΤΕΜΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ HOMUSDEVELOPMENT LTDΚΑΙ ΑΛΛΟΣ, Αιτητές, ν. ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ, Καθ'ου η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 697/93) Προσφυγή βάσει του Άρθρου 146 του Συντάγματος — Προθεσμία — Αμφιβολία ως προς τηνέναρξη της ενεργεί υπέρ του αιτητή. Διοικητικό Δίκαιο — Συλλογικά όργανα — Συγκρότηση — Παρουσία κατά τησυνεδρίασητουοργάνουπροσώπωνπου δενανήκουνστηνό- 5 μιμησύνθεση του— Ακυρότητα επέρχεταιπαρά τημησυμμετοχή των τρίτων προσώπων στις εργασίες τον οργάνου από μόνη την παρου σία τους. Άδεια Οικοδομής— Ανανέωση— Προϋποθέσειςανανέωσηςμεβάσητο 10 νομοθετικόπλαίσιο. Προσφυγή βάσειτουΆρθρον 146τουΣυντάγματος—Λόγοι ακυρώσεως — Έλλειψη δέουσαςέρευναςκαι αιτιολογίας— Άδεια οικοδομής— Ανυπαρξία έρευνας γύρω από τηστοιχειοθέτηση τωνπροϋποθέσεων 15 ανανέωσης τηςάδειαςκαιπαρά&ιψηαιτιολόγησηςτηςάρνησηςανα νέωσηςτης στην κριθείσαπερίπτωση. Οι αιτητέςπροσέφυγανκατάτης απόφασηςπερί απορρίψεως της αίτησης τους, για ανανέωση της άδειαςοικοδομής ως προς ακίνητο 20 τους,ηοποίαελήφθηκαιτουςκοινοποιήθηκε πολλά χρόνια μετάτην υποβολήτου αιτήματοςγιαανανέωση. Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικη απόφαση, αποφάσισεότι: 542 25 4ΑΛΛ. HomusDevelopment Ltdκ.ά.v.ΔήμουΛεμεσού
- Ότανυπάρχειαμφιβολίαωςπροςτηνέναρξητηςπροθεσμίαςτων 75 ημερώνη αμφιβολίαενεργείυπέρτου αιτητή. 5 10 15 20 25 30
- ΤοΔικαστήριο βρήκεβάσιμο τον ισχυρισμό περί κακής σύνθεσης της ΕπιτροπήςΟικοδομών λόγω του ότι παρακάθησαν στη συνε δρίατηςημερ.28.5.93οΔημοτικός Μηχανικός, οΔημοτικόςΜη χανικόςΒκαι Αρχιτέκτονας/Πολεοδόμος. Το ίδιο θέμααπασχόλησετον τότε Πρόεδροτου Ανωτάτου Δικαστηρίου Λοΐζου Π.,στην υπόθεση Avgerinos Nikitas Ltd κ.ά v. Δήμου Λεμεσού. Στην προκειμένη περίπτωσηανκαιδε φαίνεταιαπότα πρακτικά κατάπόσοοιτρειςπαρακαθήμενοιέλαβανμέροςστηνεξέτασητης αίτησης των αιτητών, εντούτοις η παρουσία τους από μόνη της στην επίδικησυνεδρία συνιστά σύμφωναμετις αρχέςτουδιοικη τικού δικαίουκαιτηνομολογία κακήσύνθεσησυλλογικού οργά νουκαιοδηγεί τηνεπίδικηαπόφασησεακύρωση.
- Στηνπροκειμένηπερίπτωσηηεξέταση τηςαίτησηςγιαανανέωση τηςάδειαςοικοδομήςπουεκδόθηκετο 1984 έπρεπεναγίνειμεβά ση το Άρθρο 5
(6)(β) του Νόμου. Οι προϋποθέσεις με βάση τις οποίεςεπιτρέπεταιηανανέωσητηςάδειας αναφέρονται ρητά στα εδάφια
(2)και
(3). Το εδάφιο
(3)δεν ισχύει στην παρούσαπερίπτώσηαλλά σύμφωνα μετο εδάφιο
(2)παράγραφος (β),η άδεια ανανεώνεται εφόσον οι εργασίες στις οποίες αναφέρεταιη άδεια άρχισαναλλάδενσυμπληρώθηκαν,είναι ουσιαστικές,και τελούν υπόενεργό εκτέλεσηκατάτηλήξητηςισχύος τηςάδειας. Σχετικές με το υπό εξέταση θέμα είναι και οι διατάξεις του εδαφίου
(5). Μιά από τις προϋποθέσεις που θέτει το εν λόγω εδάφιο είναι όπως σε περίπτωση που αποφασίζεταιη απόρριψη της αίτησης γιαανανέωση,ηαπόρριψηαφοράστομηεκτελεσθένμέροςτωνερ γασιώνκαιοιοποίεςδενεπηρεάζουνουσιωδώςτοήδηεκτελεσθέν έργο. 35 Είναι καθαρό απόταενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία ότι δεν διεξήχθηκεκαμιάέρευναγιαναδιαπιστωθείκατάπόσονπληρού ντανοιπροϋποθέσειςπουθέτειονόμοςγιααπόρριψητηςαίτησης τωναιτητών. 40 4. Η επίδικηαπόφασηκαθίσταταιτρωτήκαιλόγωέλλειψης οποιασ δήποτεαιτιολογίας. ΗΕπιτροπήΟικοδομών στησυνεδρίασητης ημερ. 28.5.93 αποφάσισεναμηνεγκρίνει τηνανανέωσητηςάδειας οικοδομής "γιατί δεν συντρέχει κανένας λόγος ανανέωσης της". 543 Homus Development Ltd κ.ά. v. Δήμου Λεμεσού
(1996)Στηδε επιστολή ημερ.21.6.93πουαπέστειλε ο ΔημοτικόςΜηχα νικός στους δικηγόρουςτων αιτητώναναφέρεταιότι ηάδεια δεν μπορεί να ανανεωθεί γιατί δεν είναι σύμφωνη με την ισχύουσα Νομοθεσία. 5 Ταπιοπάνωπαραβιάζουντηναρχήτηςαιτιολογίαςτωνδιοικητι κώνπράξεων.Στηνπερίπτωσηδυσμενών γιατονδιοικούμενοπράξε ωνήαποφάσεωνηανάγκηγιααιτιολογίακαθίσταταιακόμαπιοεπι τακτική. 10 Ο καθ' ουηαίτησηόχι μόνο επέδειξε ολιγωρία και καθυστέρηση στην εξέτασητηςαίτησηςπουυπέβαλανοι αιτητέςτο 1987 παραβιά ζονταςέτσικανόνεςτηςχρηστήςδιοίκησης,αλλάακόμακαικατάτην εξέταση της αίτησης που υποβλήθηκε το 1993 με βάσητις πρόνοιες τουΝ.97(ΐ)/92,δεντήρησε βασικέςαρχέςτουδιοικητικούδικαίου. 15 Ηπροσφυγή επιτυγχάνει μεέξοδα. Αναφερόμενεςυποθέσεις: 20 Neophytou v.Republic
(1964)C.L.R. 280, GeorghiadesandAnotherv. Republic
(1966)3 C.L.R. 827, AvgerinosNikitasLtd. κ.ά. v.Δήμου Λεμεσού
(1993)4ΑΛΑ.
- 25 Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασηςτου Δήμου Λεμεσού με την οποία απέρριψε την αίτησητων αιτητών για ανανέωση της άδειας 30 οικοδομής με αριθμό28758αναφορικάμε την ακίνητη ιδιοκτησία των αιτητών. Κ. Κακονλλή για κ.κ. Κακογιάννη και Ανασχασιάδη, για τους Αιτητές. 35 Γ. Ποταμ,ίτης, για τον Καθ'ου ηαίτηση. Cur. adv. vult. 40 ΑΡΤΕΜΗΣ, Δ.: Οι αιτητές με την προσφυγή τους αυτήζητούν από το Δικαστήριο την πιο κάτωθεραπεία: "
- Δήλωση του Δικαστηρίου ότι η πράξη και/ή απόφασητων 544 4 Α.Α.Δ. 5 Homus Development Ltd κ.ά. v.Δήμου Λεμεσού Αρτεμης,Δ. καθ' ωνηαίτησηπουπεριέχεται στην επιστολή τους ημερομη νίας21.6.1993(πουθακαλείται στο εξής ως η "προσβαλλόμε νηαπόφαση")νααπορρίψουντηναίτησητωνΑιτητών γιαανα νέωση της άδειας οικοδομής με αριθμό 28758 ημερομηνίας 17.1.1984 αναφορικάμε την ακίνητη ιδιοκτησία των αιτητών, περιγραφήτης οποίας δίνεται στην παράγραφο 1τουΠίνακα "Β"τηςπαρούσαςπροσφυγής,είναιάκυρη καιστερείται οποι ουδήποτεέννομου αποτελέσματος." 10 Οι αιτητές είναι εγγεγραμμένοι ιδιοκτήτες της ακίνητης ιδιο κτησίας στην τοποθεσία ΟδόςΑγίουΑνδρέουστησυνοικία Αγίας Τριάδας της Επαρχίας Λεμεσού, με Πιστοποιητικά Εγγραφής αριθμός38093Τεμάχιοαριθμός45/1,54/2/1 καιαριθμός38094Τε μάχιο αριθμός 43/2, 54/2/2 Φύλλο Σχέδιο LIV/58.6.1 (η ιδιοκτη15 σία). Στις9.10.1980οιαιτητέςυπέβαλαναίτησηστον καθ' ουη αίτη σηΔήμοΛεμεσού(οΔήμος),γιαέκδοσηάδειαςοικοδομής σχετικά μετην ιδιοκτησία τους. 20 ΟΔήμοςεξέδωσεστις 17.1.1984τηνυπ' αριθμό28758 άδειαοι κοδομής για τηνοικοδομική ανάπτυξη της ιδιοκτησίας,όπως αυ τήπεριγράφεταιστησχετικήάδεια. 25 Κατάτηνημερομηνία έκδοσηςτηςάδειαςοικοδομήςβρισκόταν σε ισχύ γνωστοποίηση που εκδόθηκε μεβάσητο Αρθρο 14
(1)του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου(Κεφ.96)(βλ. ΚΔΠ 250/83)οι πρόνοιες της οποίαςπεριόριζαντούψος καιτον αριθ μότωνορόφων,στις οικοδομές πουθαανεγείροντο στην ενλόγω 30 περιοχή. Η άδειαοικοδομήςδενεκδόθηκεμεβάσητιςπρόνοιεςτηςΚΔΠ 250/83, προφανώςγιατίοΔήμος είχεαναγνωρίσει ότι υπήρξεκα θυστέρηση στην έκδοση της άδειαςοικοδομής εκ μέρους του και 35 έκδοσετηνάδειασύμφωνα μετουςκανονισμούς που ίσχυανκατά τοχρόνο υποβολής της σχετικής αίτησης. Σύμφωναμε τους ισχυ ρισμούς τωναιτητώνμέχριτο 1987 είχανσυμπληρωθεί όλαταθε μέλιατηςοικοδομής,ταισόγεια καταστήματακαιτα μεσοδάπεδα, κλιμακοστάσια, και χώρος ανελκυστήρων ορόφων, αλλά όχι οι 40 υπόλοιπες εργασίες γιατί ηοικοδομή αποτελείτο απόδύοτμήμα τα,τοέναγια6καιτο άλλο για 9ορόφους. Οι αιτητές με επιστολή ημερ. 30.10.1987(Τεκμήριο Α στην Αί τηση)υπέβαλανπροςτοΔήμοαίτησηγιαανανέωσητηςάδειαςοι545 Αρτεμης,Δ. Homus Development Ltd κ.ά. v.ΔήμουΛεμεσού
(1996)κοδομής. ΜεεπιστολήτουΔημοτικού Μηχανικούημερ. 16.12.87ζητήθη κε απότους νομικούς συμβούλους του Δήμου να γνωματεύσουν κατά πόσομπορούσε ναανανεωθείηάδειαοικοδομήςενόψειτου 5 ότι ηοικοδομή,όπως αρχικά εγκρίθηκεηανέγερσητης, συγκρου όταν μετις πρόνοιες τηςΚΔΠ250/83. Οι νομικοί σύμβουλοι με επιστολή τους ημερ.28.12.87 πληρο φόρησαντοΔήμοότικατάτηνάποψητουςη άδειαέπρεπεναανα- 10 νεωθεί και δεν μπορούσε ο Δήμος να αρνηθεί την ανανέωσητης επικαλούμενος τη "σύγκρουση" της με τις πρόνοιες της ΚΔΠ 250/83γιατίτέτοια"σύγκρουση" υπήρχεκαιτο 1984 χρόνοέκδο σης της άδειαςκαι δεν έγινε επίκληση της "σύγκρουσης" τότε. Ο Δήμοςδενπήρεκαμιάαπόφασηεπίτουθέματοςμετάτηλήψη της 15 πιο πάνωγνωμάτευσης. Στις31.12.87μενέαγνωστοποίηση στην ΕπίσημηΕφημερίδαο Δήμος Λεμεσού επέβαλε νέους περιορισμούς στην οικοδομική ανάπτυξη της περιοχής (δέστε ΚΔΠ 328/87).Ο αριθμός ορόφων 20 και τούψοςτηςοικοδομήςπαρέμειναντα ίδια. Οι αιτητές απευθύνθηκανξανά στο Δήμο με επιστολές τους ημερομηνίας 7.12.1990και 19.12.1991,ζητώντας απάντησηστην αίτησητους ημερομηνίας30.10.1987αναφορικά μετηνανανέωση 25 τηςάδειας οικοδομής,αλλάπάλιοΔήμοςδενανταποκρίθηκε. Στις27.11.1992δημοσιεύθηκε στην ΕπίσημηΕφημερίδαοπερί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών (Τροποποιητικός) Νόμος του 1992 (Ν. 97
(1)/92) το Αρθρο 3 του οποίου αντικαθιστούσε το 30 Αρθρο5 τουβασικούνόμου μενέο άρθρο. Οι αιτητές υπέβαλαν στις 26.2.1993 πάνω σε σχετικό έντυπο τουΔήμου αίτησηγιαανανέωσητης άδειαςοικοδομήςγια ακόμα έναχρόνο συνοδεύοντας την με επιστολή των δικηγόρων τους οι 35 οποίοι αναφέρονταν στην εκκρεμούσα αίτηση ημερομηνίας 30.19.1987στιςυπενθυμίσεις ημερ.7.12.90και 19.12.91 και επιφύ λασσανταδικαιώματατωναιτητών. Κατά την 51η Συνεδρίασητης ΕπιτροπήςΟικοδομών του Δή- 40 μουπου έγινε στις 28.5.93εξετάστηκε ηαίτησηγιαανανέωσητης άδειαςοικοδομής.Τοακόλουθοείναιτο σχετικό απόσπασμααπό ταπρακτικάτηςενλόγωσυνεδρίασης: 546 4 ΑΛΛ. Homus Development Ltd κ.ά. v.ΔήμουΛεμεσού Αρτεμης,Δ. "Η Επιτροπή Οικοδομών ομόφωνα αποφάσισενα μην εγκρί νει την ανανέωση της πιο πάνω άδειας οικοδομής γιατί δεν συντρέχει κανένας λόγος ανανέωσης της." 5 10 15 Με επιστολή του ημερ.21.6.93ο Δημοτικός Μηχανικόςπληρο φόρησε τους δικηγόρους των αιτητών ταακόλουθα: "Σχετικά με αίτηση σας ημερομηνίας 26.2.93 με την οποίαζη τάτενα σας παραχωρηθείανανέωσητηςυπ' αριθμό28758ημερομηνίας 17.1.84 Αδείας Οικοδομής, σας πληροφορούμε ότι η πιο πάνω άδειαδεν μπορεί να ανανεωθεί γιατί δεν είναι σύμ φωνη με την ισχύουσα Νομοθεσία." Τοπεριεχόμενο τηςπιο πάνωεπιστολής αποτελεί το αντικείμενο της παρούσαςπροσφυγής. Τονομικό υπόβαθροσ' όση έκτασηαφοράτην επίλυση της διαφο ράς είναι το Αρθρο 5 του Κεφ.96 όπως αυτό τροποποιήθηκε από το Αρθρο 3 του Ν.97
(1)/92και έχει ως ακολούθως: 20 "5.
(1)Ηάδεια,πουεκδίδεταισύμφωνα μετις διατάξειςτου πα ρόντος Νόμου, ισχύει για περίοδο τριών ετών από την ημερο μηνία της έκδοσης της: 25
(2)Επιτρέπεται η ανανέωση της άδειαςκατ' αίτηση του κατό χου της,υπό τις ακόλουθες προϋποθέσεις: 30 (α) 35 (β)στις υπόλοιπες περιπτώσεις ηάδειαανανεώνεταιεφόσον οι εργασίες στις οποίες αναφέρεταιη άδεια άρχισαν αλλά δε συ μπληρώθηκαν,είναι ουσιαστικές καιτελούν υπόενεργό εκτέλεσηκατάτηλήξητης ισχύος τηςάδειας.
(3)
(4)40
(5)Κατάτην ανανέωσητης άδειαςηαρμόδιααρχήέχει εξουσία να τροποποιεί τους όρους υπό τους οποίους εκδόθηκε αρχικά ηάδειαήνα επιβάλλει νέους όρους ήκαινααπορρίπτειτηναί τηση για ανανέωση, νοουμένου ότι η εξουσία αυτή απορρέει 547 Αρτεμης,Δ. Homus Development Ltd κ.ά. v. ΔήμουΛεμεσού
(1996)από μεταγενέστερη της έκδοσης και ισχύουσα κατάτηνανανέ ωσηκανονιστικήδιάταξηήδιοικητικήςφύσεως γνωστοποίηση, και οι τροποποιημένοι ήνέοι όροι ήηαπόρριψηαφορούν στο μη εκτελεσθέν μέρος των εργασιών σης οποίες αναφέρεταιη άδειακαιδεν επηρεάζουνουσιωδώς τοήδηεκτελεσθέν. 5
(6)Σεό,τι αφορά άδειαπουεκδόθηκεπριναπότην έναρξητης ισχύος του παρόντοςΝόμου ισχύουν τα ακόλουθα: (α)Σεπερίπτωσηπουδενέχουνπαρέλθειτρίαέτηαπότηνημε- 10 ρομηνία της έκδοσης της άδειαςηισχύς τηςπαρατείνεται,υπό την επιφύλαξη του εδαφίου (-1) του Αρθρου 5, για~περίοδο τρκόν ετών απότην ημερομηνία της έκδοσηςτης* (β)σε περίπτωση πουέχουν παρέλθει τρία έτη απότην ήμερο- 15 μηνία της έκδοσης της άδειας,επιτρέπεται υπό τις προϋποθέ σειςτων εδαφίων
(2)και
(3),η ανανέωσητηςάδειαςγιαπερίο δο ενός έτους,απότηνημερομηνία της ανανέωσης, νοουμένου ότι ο κάτοχος αυτήςθαυποβάλει προς τούτο αίτηση μέσα σε προθεσμία τριών μηνών από την ημερομηνία έναρξης της 20 ισχύος του παρόντος Νόμου. Επιτρέπεται ηεκ νέου ανανέωση της άδειαςσύμφωνα με όσα ορίζονται στο εδάφιο
(4)τουΑρθρουαυτού' 25 (γ) οι διατάξειςτου εδαφίου
(5)ισχύουν κατάπάντα και στην προκείμενη περίπτωση." Οι λόγοι ακυρότηταςπου προβλήθηκαν απότο δικηγόρο των αιτητών για ακύρωση της προσβαλλόμενης απόφασης είναι οι 30 ακόλουθοι:
(1)Ο Δήμος δεν είχε διακριτικήεξουσία να απορρίψει την αίτη σηγιαανανέωσητηςάδειαςοικοδομής σύμφωνα μετοΑρθρο 5
(5)(ανωτέρω) επειδήπροϋπόθεσηύπαρξηςτέτοιαςδιακριτι- 35 κής ευχέρειας είναι ναείχαν εκδοθεί μεταγενέστερα τηςέκδο σηςτηςάδειαςοικοδομήςκανονιστικές διοικητικέςπράξεις,ή γνωστοποίηση πουναείναιαντίθετεςμετηνάδειαοικοδομής. Στην προκειμένη περίπτωση αν και κατά το χρόνο έκδοσης της άδειαςοικοδομής ίσχυε ηΚΔΠ 250/83,εντούτοις ηάδεια 40 εκδόθηκε μεβάσητοπρογενέστερο νομικό καθεστώς. Η ΚΔΠ 328/87 δεν άλλαξε σύμφωνα μετουςαιτητέςτοκαθεστώςυπό το οποίο δίδονται άδειες οικοδομής στην περιοχή της ιδιο κτησίας των αιτητών. Συνεπώς κατέληξαν, μετά την έκδοση 548 4 Α.Α-Δ. Homus Development Ltd κ.ά. v.ΔήμουΑεμεσού Αοτέμης,Δ. τηςάδειαςοικοδομής δεν εκδόθηκανκανονισμοί πουνατρο ποποιούν τους ισχύοντες κατά το χρόνο έκδοσης τηςάδειας κανονισμούς. 5
(2)ΟΔήμος δεν έχει διακριτικήεξουσία νααπορρίψει την αίτη σηγιαανανέωσητηςάδειαςοικοδομήςεφόσονηαπορριπτική απόφαση επηρεάζει ουσιωδώς το ήδηεκτελεσθέν μέρος των εργασιών. Είναι ηθέσητων αιτητών on οι εργασίες πουήδη έχουν εκτελεστείείναι σημαντικές και μηανανέωσητηςάδει10 αςθακαταστήσει όλα όσα έχουν κατασκευασθείάχρηστα.
(3)Η προσβαλλόμενη απόφασηλήφθηκεχωρίς ναασκηθείη δια κριτική εξουσία του καθ' ου,χωρίς ναπροηγηθεί ηδέουσαή οποιαδήποτεέρευνα, και/ή μεπλάνηπερίταπράγματα. 15
(4)Ο καθ' ου δεν άσκησε και/ή ερμήνευσε λανθασμένα και/ή άσκησεπλημμελώς την εξουσία και/ήαγνόησετονκανόνατης επιλογής τηςήσσονοςεπαχθούςγιατους αιτητές λύσης. 20
(5)Η προσβαλλόμενη απόφασηλήφθηκεαπόαναρμόδιο όργανο, δηλαδή την ΕπιτροπήΟικοδομών ηοποίαστερείται σχετικής εξουσιοδότησης και,επίσης, συμμετείχαν σ' αυτήνπρόσωπα τελείωςάσχετα μετοΔημοτικό Συμβούλιοόπωςο Δημοτικός ΜηχανικόςκαιΑρχιτέκτονας - Πολεοδόμος. 25
(6)Η προσβαλλόμενη απόφασηδεν είναικαθόλουκαι/ήδεόντως αιτιολογημένη. Οδικηγόροςτωνκαθ' ωνηαίτησηπρόβαλεδύοπροδικαστικές 30 ενστάσεις. Ισχυρίστηκε συγκεκριμένα πως η προσφυγή είναι εκ πρόθεσμηεφόσον η επιστολή στην οποίαπεριέχεταιηπροσβαλλό μενη απόφασηφέρει ημερομηνία21.6.93ενώηπροσφυγή καταχω ρήθηκε στις 6.9.93 δηλαδή μετά την πάροδο της προβλεπόμενης απότο Σύνταγμαπροθεσμίαςτων 75 ημερών. Λέχθηκεεπίσης ότι 35 οιαιτητέςήτανενήμεροι απότονΝοέμβριοτου 1987 ότι οκαθ' ου ηαίτησηδεν θα ικανοποιούσε το αίτηματους ότανείχε παρέλθει περίοδος 30 ημερών από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης τους.Υποστήριξε επίσης ότιοι αιτητέςείχανπροφορικά ενημερω θεί ότι το αίτημα τους δεν θα ικανοποιείτο. Ισχυρίστηκε επίσης 40 πως η επιστολή του Δημοτικού Μηχανικού ημερ. 21.6.93 προς τουςδικηγόρουςτωναιτητώνδενπεριέχει οποιαδήποτεεκτελεστή διοικητικήπράξηαλλάτη"νομική άποψη"τουκαθ' ουηαίτηση. Οιαιτητέςμεένορκηδήλωσηαρμόδιουυπαλλήλου τωνδικηγό549 Αρτεμης,Δ. Homus Development Ltd κ.ά. v. Δήμου Αεμεσού
(1996)ρων τους αντέκρουσαν τους ισχυρισμούς για το εκπρόθεσμο της προσφυγής υποστηρίζοντας ότι ηεπιστολή ημερ. 21.6.93λήφθηκε στις9.7.93καιπαρέπεμψανσεσχετικήσημείωσηεπίτης επιστολής. Έχοντας υπόψηόλαταστοιχεία πουτέθηκαν ενώπιον τουΔι- 5 καστηρίουκρίνωότιηκαταχώρησητηςπροσφυγήςέγινεεντόςτης προθεσμίας των 75 ημερών και οδικηγόρος τουκαθ' ουηαίτηση δεν έχει αποδείξει τους περί του αντιθέτου ισχυρισμούς του. Εν πάσηπεριπτώσει ότανυπάρχειαμφιβολίαωςπροςτηνέναρξητης προθεσμίας των 75 ημερών ηαμφιβολία ενεργεί υπέρ του αιτητή 10 (βλ. Neophytou v. Republic
(1964)C.L.R.280 και Georghiades and Another v.Republic
(1966)3C.L.R.827). Ως αβάσιμηκρίνεται καιηδεύτερηπροδικαστικήένσταση. Εί ναι κατάτην άποψημουκαθαρόότι ηεπιστολή της21.6.93 περιέ χει την απάντηση τουκαθ' ουη αίτησηεπίτουαιτήματοςγιαανα νέωσητης άδειαςπου υπέβαλανOL αιτητές στις 26.2.93καιπεριέ χει μιακαθόλαεκτελεστήδιοικητικήπράξη,ηοποίαεπηρεάζειαρ νητικάτο συμφέρον τωναιτητών. Όσοναφοράτηνουσίατηςυπόθεσηςπροέχειηεξέτασητουλό γου ακυρότηταςαναφορικά μεκατ' ισχυρισμό παράνομησυγκρό τηση και σύνθεση της Επιτροπής Οικοδομών. Όσον αφορά τον ισχυρισμό ότι η Επιτροπή Οικοδομών δεν είχε εξουσιοδοτηθεί από το Δημοτικό Συμβούλιο για να λάβει την επίδικηαπόφασηο δικηγόροςτουκαθ' ουηαίτησηεπεσύναψε διάφορατεκμήρια στη συμπληρωματική τουαγόρευση γιαναυποστηρίξει τον ισχυρισμό ότιηΕπιτροπήΟικοδομών ήτανκατάλληλαεξουσιοδοτημένη από το Δημοτικό Συμβούλιο για να επιλαμβάνεται αιτήσεων έκδοσης και ανανέωσης αδειών οικοδομής. Έχονταςυπόψητο περιεχόμε νοτουΤεκμηρίου 3καιτηναρχήτηςνομιμότηταςτωνδιοικητικών πράξεωντηνοποίαδενκατάφεραννααντικρούσουνοιαιτητές,το συμπέρασμα στο οποίο άγομαιείναι ότι υπήρξεη αναγκαία εξουσιοδότηση από το Δημοτικό Συμβούλιο προς την Επιτροπή Οικοδομών για λήψησχετικήςαπόφασης. Ευρίσκω όμως βάσιμοτον ισχυρισμό περίκακήςσύνθεσης της Επιτροπής Οικοδομών λόγωτου ότι παρακάθησαν στη συνεδρία της ημερ. 28.5.93 ο Δημοτικός Μηχανικός,ο Δημοτικός Μηχανι κός ΒκαιΑρχιτέκτονας/Πολεοδόμος. Το ίδιο θέμααπασχόλησε τον τότε ΠρόεδροτουΑνωτάτου Δι καστηρίουΛόιζουΠ., στηνυπόθεσηAvgerinosNikitasLtd κ.ά v. ΔήμουΛεμεσού
(1993)4Α.Α.Δ. 315. Εξετάζοντας ισχυρισμό ότι 550 40 4 A.AJ\. 5 10 15 20 25 30 35 Homus Development Ltd κ.ά. v.ΔήμουΛεμεσού Αοτέμης,Δ. σεσυνεδρίασητουΔήμουπαρακάθησανεκτόςαπόταμέλητουΔη μοτικού Συμβουλίου και ο Δημοτικός Μηχανικός, ο Δημοτικός Αρχιτέκτονας καιο Επαρχιακός Λειτουργός Πολεοδομίας,το Δι καστήριο αφούαναφέρθηκεστηθέσητουΔήμου ότι οι πιοπάνω ήτανοι σύμβουλοι τουγιακαθαράτεχνικά θέματακαιδενέλαβαν μέρος στη συζήτηση, είπε ταακόλουθαστις σελ. 317 και 318 της απόφασης: "Σύμφωνα με τη νομολογία μας απαραίτηση προϋπόθεση γιατηνέννομηλειτουργία ενός συλλογικού οργάνουείναιηνό μιμητου συγκρότηση, ιδιαίτεραότανκαθορίζεταιαπότονόμο οαριθμόςκαιταάτομα απόταοποίααπαρτίζεται τοσυλλογι κόόργανο.Συνεπώςησυμμετοχήέστωκαιενός μέλουςπουδεν περιλαμβάνεται μεταξύ των νομίμων μελών του οργάνου επηρεάζει άμεσατηνόμιμη του συγκρότηση. (Βλέπε Κυριακόπου λος, Ελληνικόν Διοικητικόν Δίκαιον, Β' Γενικό Μέρος, στις σελ.20-21,Παπαχατζής, Σύστημα του Ισχύοντος στην Ελλάδα Διοικητικού Δικαίου
(1976)(Εκδοση 5η) στη σελ.172. Επίσης και τις αποφάσεις του Δικαστηρίου στις υποθέσεις Andreas Gavrielv. TheRepublic
(1967)3C.L.R. 638,σελ.646-647 Αναμφίβολα στην παρούσαπερίπτωσηδεν φαίνεταιαπό τα πρακτικά της επίδικης απόφασηςότι ταπιο πάνωάτομαέλαβαν μέρος στη διαδικασία.Όμως σύμφωνα με τη νομολογία μας η παρουσία τους και μόνο κατάτην κατ' ιδίαν συζήτηση μεταξύ των μελών του συλλογικού οργάνου και τη λήψητης σχετικής απόφασηςοδηγεί σε ακύρωση τηςληφθείσας απόφα σης. Αναφέρονται σχετικά στον Παπαχατζή Σύστημα του Ισχύοντος στην Ελλάδα Διοικητικού Δικαίου
(1976),Έκδοση Πέμπτη,στησελ.172ταπιοκάτω: "Η νεώτερη νομολογία είναι αυστηρή, ακόμα και ως προςτηναπλή παρουσίαπροσώπωνξένων προςτη νόμιμη του συλλογικού οργάνου σύνθεση: Σ.τ.Ε. 1036 του 1963, 1045 και 1934 του 1972 κ.λ,π. Εκτός ανείχεέλθειοαρμό διος υπηρεσιακός παράγων,με σκοπό την παροχή κατατο πιστικώνπληροφοριώνκαιαπεχώρησεπριναρχίσει ησυζή τηση:Σ.τ.Ε. 1733 του 1973,296του 1944." 40 Μεβάσητις αρχέςτουΔιοικητικού Δικαίουόπωςαναφέρο νται στα πιο πάνω,η παρουσία των προαναφερομένωνπρο σώπων στησυνεδρίατουκαθ' ουηαίτησηΔήμουπουπήρετην επίδικηαπόφασησυνιστά κακήσύνθεση του οργάνου ως συλ551 Αρτεμης,Δ. Homus Development Ltd κ.ά. v.ΔήμουΛεμεσού
(1996)λογικού οργάνου καιη προσβαλλόμενη απόφαση πρέπεινα ακυρωθείγιατολόγοαυτό." Στην προκειμένη περίπτωση ανκαι δεν φαίνεται απότα πρα κτικά κατάπόσο οιτρεις παραπαθήμενοιέλαβαν μέρος στην εξέ- 5 τάσητηςαίτησηςτων αιτητών,εντούτοιςη παρουσίατουςαπόμό νητης στην επίδικη συνεδρία συνιστά σύμφωνα με τιςαρχές του διοικητικού δικαίουκαι τηνομολογία κακήσύνθεσησυλλογικού οργάνουκαιοδηγεί τηνεπίδικηαπόφασησεακύρωση. 10 Επιπρόσθετα, κρίνω ότιοι αιτητές κατάφεραννα στοιχειοθε τήσουνκι' άλλους λόγους γιατουςοποίουςηεπίδικηαπόφασηθα πρέπειναακυρωθεί. Στην προκειμένη περίπτωση ηεξέταση της αίτησης για ανανέ- 15 ωση της άδειαςοικοδομής που εκδόθηκε το 1984έπρεπε ναγίνει μεβάσητοΑρθρο5
(6)(β)του Νόμου (δεςπιο πάνω).Οι προϋπο θέσεις μεβάσητις οποίες επιτρέπεταιηανανέωσητηςάδειας ανα φέρονταιρητάσταεδάφια
(2)και
(3).Τοεδάφιο
(3)δενισχύειστην παρούσαπερίπτωσηαλλάσύμφωναμετοεδάφιο
(2)παράγραφος 20 (β),ηάδειαανανεώνεταιεφόσονοιεργασίες στις οποίεςαναφέρε ται ηάδειαάρχισαναλλάδεν συμπληρώθηκαν, είναι ουσιαστικές, καιτελούν υπόενεργόεκτέλεση κατάτηλήξητης ισχύος τηςάδει ας.Σχετικές μετουπόεξέτασηθέμαείναικαιοιδιατάξειςτουεδα φίου
(5). Μιααπότιςπροϋποθέσεις πουθέτει τοενλόγω εδάφιο 25 είναιόπως σε περίπτωσηπουαποφασίζεταιη απόρριψητηςαίτη σης γιαανανέωση, η απόρριψη αφορά στομηεκτελεσθέν μέρος τωνεργασιώνκαιοιοποίεςδενεπηρεάζουνουσιωδώς τοήδηεκτε λεσθένέργο. 30 Είναι καθαρό από ταενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία ότι δενδιεξήχθηκε καμιάέρευναγιαναδιαπιστωθείκατάπόσονπλη ρούντανοιπροϋποθέσεις πουθέτει ονόμος γιααπόρριψητηςαί τησης τωναιτητών. 35 Στοσημείο αυτόχρήζει εξέτασης καιοισχυρισμός περίύπαρ ξης πλάνης. Οδικηγόρος των αιτητών παρέπεμψε σεκάποιοση μείωμαχωρίςημερομηνία,τοοποίοεπισυνάφθηκεωςΠαράρτημα "Δ" στη γραπτήαγόρευση των αιτητώνκαιτοοποίο ετοιμάστηκε προφανώςαπό λειτουργό τουΔήμουγιαυποβοήθησητης Επιτρο- 40 πής Οικοδομών. Στην παράγραφο2 τουεν λόγω σημειώματος αναφέρεται ότι υπεβλήθη αίτηση γιαανανέωση τηςάδειας στις 3.10.89καιότιηάδειαδενανανεώθηκεγιατίδενήτανσύμφωνημε την ισχύουσα νομοθεσία. 552 4 Α.Α.Δ. 5 Homus Development Ltd κ.ά. v.ΔήμουΛεμεσού Αοτέμης,Δ. Ταπιο πάνωσύμφωνα μετο δικηγόρο των αιτητών στοιχειο θετούν ύπαρξηπλάνης γιατί η αίτηση για ανανέωση υποβλήθηκε στις 30.10.87 και όχι στις 3.10.89και, επειδή, ουδέποτε πριν το 1993απερρίφθηηαίτησηγιαανανέωσητηςάδειαςκαιμάλισταγια τολόγοότι αυτή δενήτανσύμφωνημετηνομοθεσία. Το λιγότερο που μπορεί να λεχθεί απότα πιο πάνω είναι ότι όχι μόνο η ΕπιτροπήΟικοδομών δεν προέβη στη δέουσα υπό τις περιστάσεις έρευνα για τηδιακρίβωσηύπαρξηςτων προϋποθέσε ι0 ωνπουαπαιτείονόμος γιατηλήψη απόφασηςαλλάπολύπιθανό η Επιτροπήνα είχε ενώπιον της και παραπλανητικά στοιχεία τα οποίαδενγνωρίζουμε σεποιοβαθμόεπέδρασανστηλήψητηςεπί δικης απόφασης. 15 Η επίδικη απόφαση καθίσταταικατάτηνάποψημουτρωτήκαι λόγω έλλειψης οποιασδήποτε αιτιολογίας. Η Επιτροπή Οικοδο μών στησυνεδρίαση τηςημερ.28.5.93αποφάσισενα μην εγκρίνει την ανανέωσητηςάδειαςοικοδομής "γιατί δεν συντρέχει κανένας λόγος ανανέωσης της". Στη δε επιστολή ημερ. 21.6.93 πουαπέ20 στείλε ο Δημοτικός Μηχανικός στους δικηγόρους των αιτητών αναφέρεται ότι η άδειαδεν μπορεί να ανανεωθεί γιατί δεν είναι σύμφωνη μετην ισχύουσα Νομοθεσία. Ταπιο πάνωπαραβιάζουν την αρχήτηςαιτιολογίας των διοι25 κητικώνπράξεων.Στηνπερίπτωσηδυσμενών γιατον διοικούμενο πράξεωνήαποφάσεωνη ανάγκηγιααιτιολογίακαθίσταταιακόμα πιο επιτακτική. Οκαθ' ουη αίτησηόχι μόνο επέδειξε ολιγωρίακαικαθυστέρη30 σηστην εξέταση τηςαίτησης πουυπέβαλανοι αιτητέςτο 1987 πα ραβιάζοντας έτσικανόνεςτηςχρηστής διοίκησης,αλλάακόμακαι κατάτηνεξέτασητηςαίτησηςπουυποβλήθηκετο 1993 μεβάσητις πρόνοιες του Ν.97
(1)/92,δεν τήρησε βασικές αρχές του διοικητι κού δικαίου. 35 Ηπροσφυγήεπιτυγχάνεικαιηεπίδικη απόφασηακυρώνεταιμε έξοδαυπέρτωναιτητών. Ηπροσφυγή επιτυγχάνει με έξοδα υπέρ τωνΑιτητών. 553