4Α.Λ.Δ. 29Φεβρουαρίου,1996 [ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣΚΑΙ ΑΛΛΟΣ, Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ, Καθ'ων η αίτηση. (ΥποθέσειςΑρ. 752/94 & 822/94) 5 ΟργανισμοίΔημοσίουΔικαίου—Κυπριακός Οργανισμός Τουρισμού— Προαγωγές— Συστάσεις— Κανονιστικό καθεστώς — Παραβάσεις του στην κριθείσαπερίπτωση — Ειδικά το ζήτηματων κατάτμήμα συστάσεων— Γενικά ημορφή,το περιεχόμενοκαι ηαξία τωνσυστάσεων. 10 ΠροσφυγήβάσειτουΆρθρου 146τουΣτυντάγματος—Λόγοι ακυρώσε ως— Έλλειψηαιτιολογίας— Απόφαση συλλογικού οργάνουσχετι κά μεπροαγωγές(Κ.Ο.Τ.) μεμυστικήψηφοφορίαάνευ ετέρου—Η απόφασηαναιτιολόγητη. 15 ΔιοικητικόΔίκαιο — Κώλυμα— Κώλυμαμέλους συλλογικού οργάνου νασυμμετάσχει στησύνθεση του— ΗπερίπτωσηκωλύματοςτουΓε νικούΔιευθυντή τουΚ.Ο.Τ. να συμμετάσχει στην ΕπιτροπήΠροσωπικού κατά τηδιενέργειαπροαγωγώνενώήδηείχεπροβεί σε συστά σειςυποψηφίωνστηνtoraδιαδικασία. Μετιςπροσφυγέςπροσεβλήθει, ηπροαγωγήτωνενδιαφερομένων μερώνστηθέση ΤουριστικούΛειτουργού Α'. 20 Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνονταςτην επίδικη απόφαση, αποφάσισεότι: 25 1. Ενώηαναφορά απότουςπροϊσταμένους σεόλουςτουςυποψηφίουςδενείναιαφ'εαυτήςμεμπτή,γίνεταιαποδεχιόπωςοτρόπος 561 Περικλέουςκ.ά. v.Κ.Ο.Τ.
(1996)της διατύπωσης των γραπτώνσυστάσεων αλλάκαιτηςπροφορι κήςσύστασης τηςΓεν.Διευθυντούπράγματιαφήνεινανοηθείπως απέβλεπαν όχι μόνο στην υπόδειξη του καταλληλότερου για το ορισμένο τμήμα αλλά και στη διατύπωσηάποψης ως προς τους γενικάκαταλληλότερους γιαπροαγωγή. Τηρήθηκε μόνοκατ' επί- 5 φάσηο Κανονισμός. Δεν μπορεί να εξηγηθεί διαφορετικάτο ξε χώρισμα υποψηφίων περισσοτέρων του ενός ως συστηνομένων για προαγωγήήτηνπαράθεσησχολίων θετικών ήαρνητικών,γε νικής όμως σημασίας,μησυναρτημένων προςόσαειδικάθα μπο ρούσε νααναφέρονταιστο συγκεκριμένο τμήμαήακόμακαι τον ίο τονισμό ότι οιθέσειςστατμήματαείναι εναλλάξιμες. Αυτότοτε λευταίο σαφώς σημαίνει πως κατάτηδιαμόρφωση της σύστασης λήφθηκε υπόψη η δυνατότητα ανταπόκρισης στα καθήκοντακαι στις ευθύνες όχι μόνοτου συγκεκριμένου τμήματος. 15 Αυτά βέβαια θα μπορούσε να μην είχαν αποβεί μοιραία. ΗΕπι τροπήΠροσωπικούθαμπορούσε ναδιαχωρίσει τοεπιτρεπτόαπό το ανεπίτρεπτο καιναπροσεγγίσει τις συστάσεις όπως θα άρμο ζε. Αντ' αυτού,όχιμόνοπαρέπεμψεκαιστιςγραπτέςκαιτιςπρο φορικές συστάσεις αδιακρίτωςαλλά,στην περίπτωση της σύστα- 20 σηςτηςΓεν.Διευθυντού,έδειξεκαιρητάπωςτηνήθελεναέχειση μασίαευρύτερηκαιόχιμόνο σεσχέση μεΓραφείοτου Οργανισμού στο εξωτερικό.
- Ητελικήαπόφασηλήφθηκε με-ψηφοφορίακαι μάλιστα μυστική. 25 Ενώ κατεγράφησαντα στοιχεία που εξετάστηκαν, δεν είναι γνω στότι απόόλασυνέτεινεστηδιαμόρφωσητηςκρίσηςτουενόςκαι τι τουάλλου μέλους της Επιτροπής. Υπό τοφωςτων δεδομένων, ηαπόφασηαυτήαπολήγειναείναιαναιτιολόγητη. 30
- Κανένας υποψήφιος δεν αποκτάπροβάδισμα επειδή τυχαίνει να υπηρετεί στο τμήματου συστήνοντος. Το θέμαδεν είναι ανένας υποψήφιος ήπερισσότεροι υποψήφιοι είναι κατάλληλοι γιαπρο αγωγή,όπωςεξέλαβεοπιοπάνωπροϊστάμενος. Ηνομιμοποίηση του προϊσταμένου προςυποβολή σύστασης στηρίζεται στηδυνα- 35 τότητα που έχει να εκτιμήσει τις απαιτήσεις της θέσης η οποία υπάγεται στο τμήματου. Οφείλει, ανθαπρόκειται ναέχειαξίαη σύσταση, να ερευνήσει και να διαμορφώσει γνώμη ως προς το ποιος απόόλους του υποψηφίους προβάλλει ως ο καταλληλότε ροςαπότηνάποψητηςσυγκέντρωσης των ιδιοτήτων καιτων ικα- 40 νοτήτων πουαπαιτείηκενήθέση.
- ΣτηνυπόθεσηΠανίχοςΟικονομίδηςν.Κ.Ο.Τ.τοΔικαστήριοήταν υπέρτηςάποψηςπωςήτανανεπίτρεπτοναενεργείη Γενικός Δι- 562 4 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 30 Περικλέουςκ.ά. v. Κ.Ο.Τ. ευθυντής υπόδιπλήιδιότητα. Κατέληξε πωςοιδυο ιδιότητες εί ναιασυμβίβαστεςκαιπωςδενείναιορθόότιοΝόμος"ορίζει άλ λως". ΚαμιάδιάταξητουΝόμουδενάπτεταιαυτούτουςζητήμα τος. Πέραδεαπότοότιη συμμετοχήτουΓενικούΔιευθυντήστην ΕπιτροπήΠροσωπικού είναι δυνητική (βλ. Αρθρο 6τουΝόμου) τίποτεδεναποκλείει την εξαίρεση μέλους της Επιτροπής Προσω πικού απότην εξέταση ορισμένου θέματος,ότανπαρουσιάζεται κώλυμασυμμετοχής τουωςπροςαυτό. Ίσωςθαήτανχρήσιμονα σημειωθεί συναφώςπωςσύμφωνα μετοΑρθρο6τουΝόμουτέσσέραμέλη της ΕπιτροπήςΠροσωπικούαποτελούναπαρτία. Ησύσταση, ως ξεχωριστό στοιχείο, αξιολογείται μαζί μεόλατα υπόλοιπα κατά την επιλογήτουκαταλληλότερου. Το όργανο στο οποίοανήκειηαποφασιστικήαρμοδιότηταοφείλει ναδιατηρείτη δυνατότηταπρόσδοσης στον κάθεπαράγοντατηςβαρύτηταςπου τουαρμόζειστο πλαίσιο του συνόλου των δεδομένων. Όταν μέ λος τουήδηδιαμόρφωσεγνώμηως προςτοποιος είναι ο καταλ ληλότερος υποψήφιος, στερείται ή τουλάχιστον κατά τεκμήριο στερείται της αντικειμενικότητας πουαπαιτείται κατάτηντελική κρίση. Η ίδιαησύστασηκαιηβαρύτητατηνοποίαμπορείνα έχει τελεί υπό την κρίση του συλλογικού οργάνου και στηνπαρούσα περίπτωση αποφασίστηκεπως μια απότις συστάσεις θαέπρεπε ναπαραγνωριστεί. Η σύστασητηςΓεν.Διευθυντού,δηλαδή,τέθη κεκαιυπότηνδικήτηςκρίσηκαι,πέρααπό αυτό,ηΓεν.Διευθυντής αφούδεν έκρινε ότι θαεδικαιολογείτο να παραγνωριστείη σύσταση της, θεώρησε ότι αυτή συνιστούσε ξεχωριστό στοιχείο πουπρόσθετε στηναξία. ΗδήλωσηπωςηΕπιτροπήέλαβευπόψηκαιτιςσυστάσεις,σημαίνειενπροκειμένω ότι ηΓεν.Διευθυντής κατάτηδιαμόρφωση της κρίσης της,έλαβε υπόψη ως ξεχωριστό στοιχείο και τηδικήτης σύσταση. Οιπροσφυγές επιτυγχάνουνμε έξοδα. 35 Αναφερόμενεςυποθέσεις: ΔημητρίουκαιΆλλοι ν.Κ.Ο.Τ.
(1993)4Α.Α.Δ. 1035, 40 Φιτικίδουκαι Άλλες ν.Κυπριακός Οργανισμός Τουρισμού
(1993)4 ΑΛΛ. 2028, Κυπριανίδηςκαι Άλλος ν.Κ.Ο.Τ.
(1993)4ΑΛΛ. 2486, 563 Περικλέουςκ.ά.v.Κ.Ο.Τ.
(1996)Όικονομίδηςν. Κ.Ο.Τ.
(1995)4ΑΛΛ. 832, C.T.O. v. HadjiDemetriou
(1987)3C.L.R. 780, 5 C.T.O. v. Pitsiilides
(1988)3C.L.R. 2154, ϊωσηφίδουν. ΔήμουΑακατάμιας
(1989)3ΑΛΑ. 393, Αντωνίουν. Α.Η.Κ.
(1993)4ΑΛΛ.764, Αποστόλουν. Συμβουλίου ΥδατοπρομήθειαςΛεμεσού
(1990)3 ΑΛΛ. 126, . Στυλιανούκ.ά. ν. Χατζηχωνσταντίνουκ.ά.
(1994)3ΑΛΛ.
- 15 Προσφυγές. Προσφυγές με τις οποίες προσβάλλεται ηαπόφαση των Καθ' ωνη αίτησηναπράξουνστηθέσηΤουριστικούΛειτουργούΑ' τα ενδιαφερόμενα μέρη αντίτωναιτητών. 10 20 Α. Σ.Αγγελίδης,γιατονΑιτητήστηνΥπόθεσηαρ.752/
- Ι.Νικολάου, γιατονΑιτητήστηνΥπόθεσηαρ.822/
- 25 Α. Δικηγορόπονλος,γιατους Καθ' ωνηαίτηση. Ευσταθίου, γιατοΕνδιαφερόμενομέροςΜ.Μενελάου. Cur.adv. vult. 30 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ.:ΜεαπόφασητηςΕπιτροπής Προσω πικού πουδιορίστηκε από τοΔιοικητικό Συμβούλιοτου Κυπρια κού ΟργανισμούΤουρισμού,ημερομηνίας 16Ιουνίου 1994, οι Α. Δημητριάδου,Μ.Μιτσίοου,Μ.ΜενελάουκαιΔ.Δημητρίουπρο- 35 άχθηκαν στη θέση Τουριστικού Λειτουργού Α'. Ο αιτητής στην Προσφυγή 752/94προσβάλλειτηνπροαγωγήτουΜ.Μενελάου. Ο αιτητής στην Προσφυγή822/94 προσβάλλει όλες τις προαγωγές. Οιπροσφυγέςσυνεκδικάστηκαν. 40 Ηθέσηήτανπροαγωγήςμόνο.Οι δώδεκαλειτουργοίπου πλη ρούσαντιςαπαιτήσειςτουσχεδίουυπηρεσίαςαναφέρθηκανσεέγ γραφο της Γεν. Διευθυντού, ημερομηνίας 23 Μαΐου
- Περι λαμβάνονταισ'αυτούς,καιδενυπάρχειπαράπονογι'αυτό,όλατα 564 4Α.Α^\. 5 10 15 20 Περικλέουςκ.ά.v.Κ.Ο.Τ. Κωνστανηνίδης, Δ. ενδιαφερόμεναπρόσωπαxaLοιαιτητές.Στις6Ιουνίου 1994 τοΔι οικητικό Συμβούλιο του Οργανισμού, ακολουθώντας συμβουλή τουνομικούτουσυμβούλου,κατένειμετιςτέσσερις κενέςθέσειςσε τμήματα του Οργανισμού. Ανά μία στα Τμήματα Τουριστικής Οργάνωσης,ΠροβολήςκαιΠαροχήςΤουριστικώνυπηρεσιώνστην ΚεντρικήΥπηρεσία καιμίασεΓραφείοτουΟργανισμούστοΕξω τερικό. Ηκατανομήήταν αναπόφευκτηενόψει του Κανονισμού 15
(3)των περί Κυπριακού Οργανισμού Τουρισμού (Διαρθρωσις καιΌροιΥπηρεσίας) Κανονισμών του 1970,ΚΔΠ829/70,οοποίος απαιτείσυστάσεις απότον ΠροϊστάμενοτουΤμήματος"εν τω οποίωηκενήθέσις". Ηπαράλειψη κατανομήςκαιηυποβολή συ στάσεων μόνο απότηΓεν. Διευθυντή,κρίθηκεότι συνιστούσε λό γο ακυρότητας. (Βλ. Δημήτρης Δημητρίου και Άλλοι ν. ΚΟΤ
(1993)4 Α.Α.Δ. 1035, Νίνα Φιτικίδον και Άλλες ν.Κυπριακός ΟργανισμόςΤουρισμού
(1993)4 Α.Α.Δ.2028,ΚώσταςΚνπριανίδηςχαι Άλλοςν, ΚΟΤ
(1993)4ΑΛΛ. 2486,ΠανίχοςΟικονομιδης ν. ΚΟΤ(\995) 4 Α.Α.Δ.832). Ηαντικατάστασητου Κανονισμού 15
(3)μετηνΚΔΠ 184/95 ηοποίααναθέτειπλέον το έργοτωνσυ στάσεων γιαόλα τατμήματαστη Γεν. Διευθυντή,δεν μας αφορά εδώ. Υπέβαλαν γραπτέςσυστάσεις οι προϊστάμενοι των τριώντμη μάτωνκαιη Γεν.Διευθυντής γιατηΘέση σε ΓραφείοτουΟργανι σμού στο εξωτερικό. Αυτότο γραφείοδενυπαγόταν σε ορισμένο 25 τμήμα.Οι υπηρεσίες του Οργανισμού απαρτίζονταιαπότηνκε ντρικήυπηρεσίαστην οποίαυπάγονταιτατρίατμήματαπουέχω αναφέρεικαιτιςπεριφερειακέςυπηρεσίες(εσωτερικούκαιεξωτε ρικού)στιςοποίεςυπάγονταιταγραφείαεξωτερικού (βλ.Καν.47).Οι ερμηνευτικές διατάξειςτων Κανονισμών ορίζουν ωςπρόι30 στάμενο "τον υπεύθυνολειτουργό τμήματοςκαιελλείψειήαπου σίατούτουτον ΓενικόΔιευθυντή". Ελλείψειπροϊσταμένουγιατο γραφείοτουΟργανισμούστο εξωτερικό,ηΓεν.Διευθυντήςήτανη αρμόδιαγιατηνυποβολήσύστασης ωςπρος αυτό. 35 ΤοΔιοικητικό Συμβούλιο τουΟργανισμούδιόρισε τηΓεν. Δι ευθυντή,όπως μπορούσε νακάμειενόψει τουΑρθρου 6 τουπερί Κυπριακού Οργανισμού Τουρισμού Νόμου του 1969 Ν.54/69 όπωςτροποποιήθηκε),ωςμέλοςτηςΕπιτροπήςΠροσωπικούστην οποία μεταβιβάστηκεηαρμοδιότηταγιατηδιενέργεια των προα40 γωγών στον Οργανισμό. (Βλ. C.T.O v. HjiDemetnou
(1987)3 C.L.R. 780 και C.T.0 v.Pitsillides
(1988)3 C.L.R. 2154).Επομέ νως,ηΓενικός Διευθυντής ενήργησε υπόδιπλήιδιότητα. Τουσυστήνοντοςκαιτουμέλουςτουσυλλογικού οργάνουστοοποίοανε τέθηηαποφασιστική αρμοδιότητα. 565 Κωνσταντινίδης, Δ. Περικλέους κ.ά.v. Κ.Ο.Τ.
(1996)Οι τρεις προϊστάμενοι υπέβαλαν πρώτα γραπτές συστάσεις. Μετην εξαίρεση του προϊσταμένου του Τμήματος Παροχής Του ριστικών Υπηρεσιών,αναφέρθηκανσεόλους τουςυποψηφίους.Ο προϊστάμενος τουΤμήματοςΠροβολήςδιατύπωσεσχόλια γιατον καθένααλλάγιατο ενδιαφερόμενο πρόσωποΑ. Δημητριάδουδή- 5 λωσε αδυναμία να εκφράσει απόψεις. Πρόσθεσε μόνο πως από πληροφορίες του"πρόκειταιπερίπολύ ικανούυπαλλήλου".Περί πουτο ίδιοκαιγιατο ενδιαφερόμενο πρόσωπο Μ.Μενελάουκαι τον αιτητή Γ. Περικλέους. Πληροφορίες του παρουσίαζαν τον πρώτο"αξιόλογο υπάλληλο μεαρκετόενδιαφέρονγιατηνεργασία 10 και μεμέλλονστην υπηρεσία"καιτον δεύτερο "πολύ ικανόυπάλ ληλο, ειδικά στακαθήκονταπου εκτελεί". Στοτέλος σύστησεγια προαγωγήόχι ένααλλάτέσσεριςαπότουςυποψηφίους.Τα ενδια φερόμεναπρόσωπαΔ. Δημητρίουκαι Μ.Μιτσίδου γιατηνοποία μάλιστα πρόσθεσε πως είναι ικανήναυπηρετήσει και"σε οποίον- 15 δήποτε άλλο τμήμα του Οργανισμού" καιτους Κ. Δημητρίου και Α. Παπαγεωργίου. Υπηρετούσαν όλοι στο τμήματου. Η προϊστάμενος στο Τμήμα Τουριστικής Οργάνωσης σύστησε δυο λειτουργούς. Τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα Μ. Μενελάου και 20 Α. Δημητριάδου που υπηρετούσαν στο τμήμα της. Για τους λει τουργούς στο Τμήμα Εξωτερικού, μετην εξαίρεση τουΔ.Σπαρσή τον οποίο εκθείασε, δήλωσε περιορισμένες γνώσεις. Το ίδιο και για όλους τους άλλους υποψήφιους που υπηρετούσαν στα άλλα τμήματα της Κεντρικής Υπηρεσίας. Πρόσθεσε εν τούτοις σχόλια 25 για όλους καιστο τέλος εισηγήθηκε την προαγωγήτους κατάσει ράπροτεραιότηταςτηνοποίακαθόρισε.Οπροϊστάμενος στοΤμή μα Παροχής Τουριστικών Υπηρεσιών δήλωσε απερίφρασταπως μπορούσε να εκφράσει άποψημόνο γιατον αιτητήΓ. Περικλέους οοποίος υπηρετούσε στοΤμήματου. Αναφέρθηκε μόνο σ' αυτόν, 30 εξήρετις ικανότητες τουκαιτην προσφοράτου,επισύναψε επαι νετικά σχόλια άλλων υπηρεσιών αλλά και δικαστηρίουαναφορι κάμετοντρόποπουεκτέλεσετακαθήκοντατουσε συγκεκριμένες περιπτώσεις και τον σύστησε ανεπιφύλακτα ως κατάλληλο για προαγωγή. 35 Οι συστάσεις αυτές διανεμήθηκαν στα μέλη της Επιτροπής Προσωπικού κατά τη διάρκεια της τελευταίας συνεδρίας της. Αποφασίστηκε τότε να κληθούν για να "δώσουν και δίά ζώσης" τις συστάσεις τους. Οπροϊστάμενος τουΤμήματος Προβολήςξε- 40 χώρισε ως καταλληλότερη τη Μ. Μιτσίδου, η προϊστάμενος του ΤμήματοςΤουριστικής Οργάνωσης τους Μ.ΜενελάουκαιΑ.Δη μητριάδουκαιοπροϊστάμενος στοΤμήμαΠαροχήςΤουριστικών Υπηρεσιών τον αιτητή Γ.Περικλέους ο οποίος,όπως επανέλαβε, 566 4ΑΛΛ. Περικλέουςκ.ά. v.Κ.Ο.Τ. Κωνσταντινίδης, Δ. ήτανομόνος γιατον οποίο μπορούσε ναεκφράσειάποψη. 5 10 15 20 ΗΓεν.Διευθυντήςκλήθηκεαπότην Επιτροπή"ναδώσειτιςσυ στάσεις της για όλους τους πιο πάνω 12 υποψηφίους καθώςκαι τις συστάσεις τηςγιατηνπλήρωση τηςθέσης Τουριστικού Λει τουργού Α' σεΓραφείο του Οργανισμού στοΕξωτερικό". Η Γεν. Διευθυντής εξήγησε πωςκατάτηδιαμόρφωσητηςκρίσης τηςέλα βευπόψηκαιτην εναλλάξιμότητα της θέσης. Θεώρησε την Α. Δη μητριάδου ως "ώριμη για προαγωγή",τονΔ.Δημητρίου ως τον καταλληλότερο γιατηθέσησεΓραφείατουΕξωτερικού,καιξεχώ ρισε το Μ. Μενελάου ως ένα"από τα εξαιρετικά στελέχητου Οργανισμού που μπορούν να τον βοηθήσουν στην ανάπτυξητων δραστηριοτήτων του". Κατάτηνεκτίμηση τηςο αιτητής Κ. Κυπριανίδης είναι εργατικός,καλός στη δουλειά του αλλά "έχει κάπως επιφυλακτικήπροσέγγιση στον τομέατων σχέσεωντου με τη βιομηχανίακαιστοντομέατηςανάπτυξηςπρωτοβουλιών".Περιέ γραψε τον αιτητή Γ. Περικλέους ωςπολύ καλό στη δουλειάτου και ωςλειτουργό που "δείχνει πολύ ενδιαφέρον και αναπτύσσει πρωτοβουλίες",αλλάτονχαρακτήρισε ωςλίγοαπόλυτοστηνκρίσητου και εξέφρασε αβεβαιότητασεσχέσημε"την ευρύτητα των γνώσεων τουπουαπαιτείτο Σχέδιο Υπηρεσίας της θέσης καιτην προσαρμοστικότητα του σετυχόν νέακαθήκοντααν ληφθείυπό ψηηεναλλαξιμότητα τουπροσωπικούπουυπηρετείστηθέσηΤου ριστικού Λειτουργού Α". 25 Ακολουθεί στο πρακτικότης ΕπιτροπήςΠροσωπικού ηκατα γραφήτων στοιχείων που συνεκτιμήθηκαν (οιφάκελοι τωνυπο ψηφίων,τακαθήκοντακαιοιευθύνες τηςθέσης,ταπροσόνταπου απαιτούνται,οιγραπτέςκαιπροφορικέςσυστάσεις καιοιανάγκες 30 των Τμημάτων και τωνΓραφείων Εξωτερικού) και η "υπόδειξη των 4καταλληλότερων κατά την κρίση εκάστου μέλους της Επι τροπής,μεβάσητακαθιερωμένακριτήρια(αξία,προσόντακαιαρ χαιότητα)στο σύνολο τους". Η υπόδειξηέγινεμε ψηφοφορίακαι μάλιστα μυστική. Ηεισήγηση των καθ'ων ηαίτηση πως δενανα35 φέρεταιστα πρακτικά πως ηψηφοφορίαήταν μυστική παραγνω ρίζειτογεγονός πωςδενπροκύπτειαπότοπρακτικόποιοςψήφι σεποιον, Τοκάθε μέλοςψήφισε τέσσερις υποψήφιους.ΟιΑ.Δημητριά40 δουκαιΔ.Δημητρίου πήραναπόεπτάψήφους.Ακολούθησεη Μ. Μιτσίδου με έξικαιοαιτητής Γ.Περικλέους μετρεις. Μετάο Μ. Μενελάου μεδύοκαι άλλοι τρεις μεένα.Οιυπόλοιποι δεν εξα σφάλισαν ψήφο.Πάνωστη βάσηαυτήςτης ψηφοφορίας επελέγη σανοιτρεις πρώτοι ωςοικαταλληλότεροι για προαγωγή.Για τη 567 Κωνσταντινίδης,Δ. Περικλέουςκ.ό. v. Κ.Ο.Τ.
(1996)τέταρτηθέση έγινενέαψηφοφορία,πάλινμυστική.Πλειοψήφισε ο Μ. Μενελάου μετέσσεριςψήφους έναντι τριών του αιτητήΓ.Πε ρικλέους. Προστίθεται στο πρακτικό πως "κατά την πιο πάνω πλειοψηφία"πρέπειναπαραγνωριστείη σύστασητουΠροϊσταμέ νου του Τμήματος Παροχής Τουριστικών Υπηρεσιών επειδή δεν 5 είχε προσωπική γνώση και γνώμη για τους υποψήφιους, με την εξαίρεση του Γ. Περικλέους, "ούτε και διεξήγαγε οποιαδήποτε έρευναγιανααναλύσειτις αναγκαίεςπληροφορίες απόάλλεςκα τάλληλεςπηγές,(π.χ.τουςάμεσαπροϊσταμένους τωνυποψηφίων, και/ήτους φακέλους κάθε ενός απόαυτούς)και επειδή "με βάση 10 όλα τα ενώπιον της στοιχεία οκ. Μενελάου υπερέχει σε αξία και προσόντα έναντι του Περικλέους". Αφού έγινε η επιλογή με τον πιο πάνω τρόπο,προσδιορίστηκαν τατμήματαστα οποίαθα το ποθετούντανοι πλειοψηφήσαντες. 15 Οι λόγοιακυρότηταςπουπροτάθηκανκαλύπτουνσχεδόνκάθε πτυχήτηςδιαδικασίαςπουακολουθήθηκε.Θεωρούν οιαιτητέςότι οι προϊστάμενοι κακώςαναφέρθηκανσεόλους τουςυποψηφίους. Έργοτουςήτανηυπόδειξητουκατάτηγνώμητους καταλληλότε ρου. Από αυτή την άποψη, εισηγείται ο αιτητής Γ. Περικλέους, 20 ήταν ορθή μόνο ησύσταση του δικούτου προϊσταμένου,η οποία όμως ήτανκαι η μόνη που παραγνωρίστηκε, χωρίς έγκυρηαιτιο λογία.Τοχειρότερο,οι συστάσεις όπωςδιαμορφώθηκαν, μεταβλή θηκανσε γνώμη ως προςτους επικρατέστερους όχι γιατο συγκε κριμένο τμήμααλλάγενικά. Επιπλέον,ανεπίτρεπταχρησιμοποιή- 25 θηκε απότους συστήνοντες η προσωπικήτους γνώμη και γνώση και ακόμαπληροφορίες απόάγνωστες πηγέςπουδενκατεγράφη σαν. Εισηγούνται ότι ητελικήαπόφασηήτανεντελώςαναιτιολό γητη και πως ήταν ανεπίτρεπτο να ενεργήσει η Γεν. Διευθυντής υπό τη διπλή ιδιότητα του συστήνοντος και του μέλους της Επι- 30 τροπής Προσωπικού.Παρέπεμψανσε μεγάλο αριθμό αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου και σε σχέση με τον τελευταίο τους ισχυρισμό, σε απόσπασμα από τις Σύγχρονες Τάσεις της Αρχής της Νομιμότητας στο Διοικητικό Δίκαιο του ΚαθηγητήΑ. Τάχου σελ. 137, σύμφωνα με το οποίο,κατάτηγενική αρχήτου δικαίου 35 "ουδείςκριτήςτων εαυτούπράξεων","βασίμωςτεκμαίρεταιότιτο διοικητικόν όργανον το εκδώσαν διοικητικήν τινά πράξιν θαμε ροληπτήσει υπέρτηςεαυτούγνώμης - διατυπωθείσηςήδη - εάντυ χόν αύτητεθεί εκνέουυπότηνκρίσιν του": 40 Οικαθ'ωνη αίτησηκαιο Μ.Μενελάου,πουήτανο μόνοςαπο ταενδιαφερόμεναπρόσωπαπουσυμμετέσχεστηδιαδικασία,υπεραμύνθηκαντης νομιμότητας των προαγωγών.Οι συστάσεις ήταν νομότυπες από όλες τις απόψεις και εγκύρως αποτέλεσαν στοι568 4 Α.ΑΛ. Περικλέουςκ.ά. v. Κ.Ο.Τ. Κωνσιανηνίδης, Δ. χείοκρίσης,η σύσταση τουπροϊσταμένου τουΤμήματοςΠαροχής Τουριστικών Υπηρεσιών ορθά παραγνωρίστηκε για τους λόγους πουδόθηκανκαιητελική απόφασηήταναιτιολογημένη. Επίσης, δεν ήτανανεπίτρεπτονα ενεργήσει η Γεν. Διευθυντής μετηδιπλή 5 ιδιότητα που αναφέρθηκε. Παρέπεμψαν σε νομολογία του Συμ βουλίου της Επικρατείαςσύμφωνα με την οποίαηαρχήπως "το τελικώς αποφασίζονόργανο δέον να είναι διάφοροκαι αμέτοχο τουγνωμοδοτούντος", δεν ισχύει ανο Νόμοςορίζει άλλως (Σ.Ε. 2745/67 Ολομ. Ε.Δ.Δ.Δ. IB,42 Συμπλήρωμα Νομολογίας 1964 10 1968,Τόμος Ι σελ. 131, παραγρ.347). ΟΝόμοςκαθιστούσεδυνατή τησυμμετοχή της Γεν. Διευθυντού στην Επιτροπή Προσωπικού,ο Κανονισμός 15
(3)ορθάερμηνευόμενος επέβαλλε τηνυποβολήσύ στασηςσεορισμένες περιπτώσεις απότηΓεν.Διευθυντήκαισυνε πώς οΝόμοςδεχόταντηδιπλή ιδιότητατης. 15 Διαπιστώνω λόγους ακυρότηταςπερισσότερους τουενός. Ενώ ηαναφορά από τους προϊσταμένους σε όλους τους υποψηφίους δεννομίζωότιείναιαφ'εαυτής μεμπτή, δέχομαιπωςοτρόποςτης διατύπωσης των γραπτών συστάσεων αλλά και της προφορικής 20 σύστασης της Γεν. Διευθυντού πράγματι αφήνει να νοηθεί πως απέβλεπαν όχι μόνο στην υπόδειξη του καταλληλότερου για το ορισμένο τμήμααλλάκαιστηδιατύπωσηάποψηςωςπροςτουςγε νικάκαταλληλότερους γιαπροαγωγή.Τηρήθηκε μόνο κατ'επίφασηοΚανονισμός.Δεν μπορώναεξηγήσω διαφορετικάτο ξεχώρι25 σμα υποψηφίων περισσοτέρων του ενός ως συστηνομένων για προαγωγήή την παράθεση σχολίων θετικών ήαρνητικών,γενικής όμως σημασίας, μησυναρτημένων προς όσα ειδικά θα μπορούσε νααναφέρονταιστοσυγκεκριμένο τμήμαήακόμακαιτον τονισμό ότι οι θέσεις στατμήματαείναι εναλλάξιμες. Αυτότο τελευταίο 30 σαφώςσημαίνει πωςκατάτηδιαμόρφωσητης σύστασης λήφθηκε υπόψηηδυνατότηταανταπόκρισης στακαθήκοντακαιστις ευθύ νες όχι μόνο του συγκεκριμένου τμήματος. Αυτάβέβαιαθαμπορούσε ναμήνείχαναποβείμοιραία.Η Επι35 τροπήΠροσωπικούθαμπορούσε ναδιαχωρίσει το επιτρεπτόαπό τοανεπίτρεπτοκαιναπροσεγγίσει τιςσυστάσεις όπωςθαάρμοζε. Ave' αυτού,όχι μόνο παρέπεμψεκαι στις γραπτέςκαιτιςπροφο ρικές συστάσεις αδιακρίτωςαλλά,στην περίπτωση της σύστασης της Γεν.Διευθυντού, έδειξε και ρητάπως τηνήθελε ναέχεισημα40 σία ευρύτερη και όχι μόνο σε σχέση με Γραφείο του Οργανισμού στο εξωτερικό. Δεν νομίζω ότι μπορεί να δοθεί άλλο νόημα στην κλήσητης Γεν. Διευθυντού "ναδώσει τις συστάσεις τηςγια όλους τους πιο πάνω 12 υποψηφίους καθώς και τις συστάσεις της για την πλήρωση της θέσης Τουριστικού Λειτουργού Α' σε γραφείο 569 Κωνστανηνίδης, Δ. Περικλέουςκ.ά. ν. Κ.Ο.Τ.
(1996)του Οργανισμού στο εξωτερικό". Και στο τέλος η απόφασηλή φθηκεμεψηφοφορίακαιμάλιστα μυστική.Ενώκατεγράφησαντα στοιχεία πουεξετάστηκαν,δεγνωρίζουμε καντι απόόλα συνέτει νε στη διαμόρφωση της κρίσης του ενός και τι του άλλου μέλους τηςΕπιτροπής.Υπό τοφωςτωνδεδομένων,η απόφασηαυτή απο- 5 λήγειναείναιαναιτιολόγητη.(Βλ. συναφώςΑποστόλαΙωσηφίδον ν.Δήμου Λακατάμιας
(1989)3Α.Α.Δ.393, Μ.Αντωνίου ν. ΑΗΚ
(1993)4 Α.Α.Δ. 764, Π. Αποστόλου ν. Συμβουλίου ΥδατοπρομήθειαςΛεμεσού
(1990)3Α.Α.Δ. 126). 10 Οπρώτος λόγος γιατονοποίοη Επιτροπήπαραγνώρισετη σύ σταση του προϊσταμένου του Τμήματος Παροχής Τουριστικών Υπηρεσιών, είναι έγκυρος. Ο προϊστάμενος δεν μπορεί ναπεριο ρίζειτηναναφοράτουσεόσους υποψήφιουςσυμπίπτει ναγνωρί ζει επειδή υπηρετούσαν στο τμήμα του. Κανένας υποψήφιος δεν 15 αποκτά προβάδισμα επειδή τυχαίνει να υπηρετεί στο τμήμα του συστήνοντος. Το θέμα δεν είναι αν ένας υποψήφιος ή περισσότε ροι υποψήφιοι είναι κατάλληλοι για προαγωγή,όπως εξέλαβε ο πιοπάνωπροϊστάμενος. Ηνομιμοποίηση τουπροϊσταμένουπρος υποβολήσύστασης στηρίζεται στηδυνατότηταπουέχειναεκτιμή- 20 σει τις απαιτήσεις της θέσης η οποία υπάγεται στο τμήμα του. Οφείλει, ανθαπρόκειταιναέχειαξίαη σύσταση,ναερευνήσει και να διαμορφώσει γνώμη ωςπρος το ποιος αποόλους τουυποψη φίουςπροβάλλει ως οκαταλληλότερος απότηνάποψητηςσυγκέ ντρωσης των ιδιοτήτων και των ικανοτήτων που απαιτείηκενή 25 θέση.(Βλ. Ολυμπία Στυλιανού και Κυπριακή Δημοκρατία ν. Κων σταντίνοςΧατζηκωνσταντίνον και Άλλου
(1994)3Α.Α.Δ.387. Νομίζωόμως πως έπρεπενα ισχύσουν τα ίδιακαισεσχέσημε τις συστάσεις των άλλων δυο προϊσταμένων. Όχι απλώς επειδή 30 σύστησαν υποψηφίους που υπηρετούσαν στο τμήμα τους. Αυτό θα μπορούσε να ήταν και συμπτωματικό. Ως προς ορισμένους υποψηφίους δήλωσαν και εκείνοι αδυναμία έκφρασης άποψης επειδή δεν υπηρετούσαν στο τμήματους ήπαραδέχθηκαν περιο ρισμένη γνώση. Η Επιτροπή Προσωπικού κατέγραψε τι ανέμενε 35 από τους προϊσταμένους σε τέτοια περίπτωση. Ανέμενε έρευνα καιανάλυσητων αναγκαίωνπληροφοριών απόάλλες κατάλληλες πηγές π.χ. τους άμεσα προϊσταμένους τους και/ήτους φακέλους τους.Δεν πραγματοποίησανόμως τέτοια έρευνα οι δυοπροϊστά μενοι. Ο ένας παρέπεμψε γενικά και αόριστα σε πληροφορίες. 40 Από πού λήφθηκαν αυτές οι πληροφορίες; Σαφώς όχι απότους άμεσα προϊσταμένους τους. Όσασημειώνονται, για παράδειγμα, ωςπρος τον αιτητήΓ.Περικλέους, σαφώςυπολείπονται όσωνθα αναμενότανναείχεαναφέρειγι'αυτόνοάμεσαπροϊστάμενοςτου, 570 4 Α.Α.Δ. Περικλέουςκ.ά.v.Κ.Ο.Τ. Κωνσταντινίδης,Δ. τηγνώμητουοποίου έχουμε,ανερωτάτο. Στην υπόθεσηΠανικόςΟικονομίδηςν. ΚΟΤ (ανωτέρω)σημεί ωσατηναπόκλισημουυπέρτηςάποψηςπωςήτανανεπίτρεπτονα 5 ενεργεί ηΓενικός Διευθυντής υπόδιπλή ιδιότητα.Καταλήγωπως οι δυο ιδιότητες είναι ασυμβίβαστες καιπωςδεν είναι ορθό ότιο Νόμος"ορίζει άλλως". ΚαμιάδιάταξητουΝόμουδεν άπτεταιαυ τούτουςζητήματος.Πέραδεαπό το ότι η συμμετοχή του Γενικού Διευθυντή στην Επιτροπή Προσωπικούείναιδυνητική(βλ. Αρθρο 10 6του Νόμου)τίποτε δεν αποκλείει την εξαίρεση μέλους της Επι τροπής Προσωπικού από τηνεξέταση ορισμένου θέματος, όταν παρουσιάζεται κώλυμα συμμετοχής του ωςπρος αυτό.Ίσως θα ήτανχρήσιμο νασημειωθεί συναφώςπωςσύμφωνα μετοΑρθρο6 του Νόμουτέσσερα μέλητης ΕπιτροπήςΠροσωπικού αποτελούν 15 απαρτία,(βλ.συναφώςdeSmith's Judicial ReviewofAdministrative Action4ηέκδοσησελ. 276). 20 25 30 35 40 Η σύσταση, ωςξεχωριστό στοιχείο, αξιολογείται μαζί με όλα τα υπόλοιπα κατάτην επιλογή του καταλληλότερου. Το όργανο στο οποίο ανήκειηαποφασιστικήαρμοδιότηταοφείλει ναδιατη ρεί τη δυνατότηταπρόσδοσης στον κάθε παράγοντατηςβαρύτη τας που του αρμόζει στοπλαίσιο τουσυνόλου τωνδεδομένων. Όταν μέλοςτουήδη διαμόρφωσεγνώμη ωςπροςτοποιος είναιο καταλληλότεροςυποψήφιος,στερείται ήτουλάχιστον κατάτεκμήριο στερείται της αντικειμενικότητας πουαπαιτείταικατάτηντε λικήκρίση.Ηίδιαη σύστασηκαιη βαρύτητατηνοποίαμπορείνα έχειτελείυπότην κρίση του συλλογικού οργάνουκαι είδαμεπως στην παρούσαπερίπτωση αποφασίστηκεπως μιααπότις συστά σειςθαέπρεπεναπαραγνωριστεί.Η σύστασητηςΓεν.Διευθυντού, δηλαδή,τέθηκε και υπότην δικήτηςκρίση και,πέρααπόαυτό, η Γεν. Διευθυντής αφούδεν έκρινε ότι θαεδικαιολογείτο ναπαρα γνωριστεί η σύστασητης,θεώρησε ότι αυτήσυνιστούσε ξεχωριστό στοιχείο πουπρόσθετε στην αξία.Η δήλωσηπωςηΕπιτροπή έλα βευπόψηκαιτις συστάσεις, σημαίνει ενπροκειμένω ότιηΓεν.Διευθυντήςκατάτηδιαμόρφωσητηςκρίσης της,έλαβευπόψηωςξε χωριστό στοιχείο καιτηδικήτης σύσταση. Γιατους πω πάνωλόγους οι προσφυγές επιτυγχάνουν μεέξο δα. Ηπροσβαλλόμενη απόφασηακυρώνεται στο σύνολο της.Τα έξοδαναυπολογιστούν γιαναεγκριθούν απότο Δικαστήριο. Οι προσφυγές επιτυγχάνουν με έξοδα. 571