(1996)8 Μαρτίου, 1996 [ΠΙΚΗΣ, Πρόεδρος] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΜΑΡΙΑ ΜΓΧΑΗΛΙΔΟΥ, Αιτήτρια, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩΤΗΣΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ, Καθ' ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 573/94) Εκπαιδευτικοί Λειτουργοί — Αναγνώριση υπηρεσίας — Εκπαιδευτική άδεια — Το ανώτατο όριοαναγνώρισης τωνπέντεετών— Ηπαρα χώρηση της άδειας δεν υποδηλώνει και αναγνώριση τουσυνόλου της περιόδου της ως υπηρεσίας. 5 Διοικητικό Δίκαιο — Αρχή της καλήςπίστης — Έννοια — Ηαρχή δεν παραβιάστηκε στην κριθείσα περίπτωση εκπαιδευτικού λειτουργού που αποκλείστηκε εκτωνυστέρωναπό διαδικασία προαγωγήςμεορ θήόμωςεφαρμογή τοννόμου. 10 Διοικητικό Δίκαιο — Διοικητική πράξη — Ανάκληση — Ανάκληση πα ράνομηςπράξης— Αρχές από τη νομολογία. Προσφυγή βάσει τουΑρθρου 146τουΣυντάγματος — Καθορισμός επι δίκωνθεμάτων— Συντελείταιμετοδικόγραφο τηςαίτησης(προσφυ- 15 γή)— Αόριστες αναφορέςστο δικόγραφο δεναρκούνγια ναδημιουρ γήσουν επίδικα θέματα—Περιστάσεις στηνκριθείσαπερίπτωση. Ηαιτήτρια προσέβαλε το διορισμό των ενδιαφερομένων μερών στη θέση Διευθυντή Μέσης Εκπαίδευσηςκυρίως διότι δεν της ανα- 20 γνωρίστηκε,κατάτηναντίστοιχηδιαδικασία,ωςυπηρεσίατοσύνολο τηςοκταετούςεκπαιδευτικήςτηςαδείας. Το Ανώτατο Δικαστήριο,απορρίπτοντας την προσφυγή, αποφά σισεότι: 632 25 4 Α.Α.Δ. Μιχαηλίδου ν.Δημοκρατίας
- Η παροχή εκπαιδευτικής άδειας δεν υποδηλώνει αφεαυτήςκαι αναγνώριση της περιόδου απουσίας του εκπαιδευτικού ως υπη ρεσίας για σκοπούς προαγωγής.Ορθάεκτιμήθηκε ότι ηοκταετής απουσία της αιτήτριαςγια εκπαιδευτικούς σκοπούς δεν μπορού σε να προσμετρήσει ως υπηρεσία για περίοδο πέραν των πέντε ετών.
- Οι αρχέςτηςκαλήςπίστης,όπως έχειεπανειλημμένα λεχθεί, πρέ πει ναδιαπνέουνκαιναχαρακτηρίζουντηδιοικητική λειτουργία. 10 15 20 Στην προκείμενη υπόθεση,ηκρίσητων καθ' ων ηαίτηση γιατην υπηρεσίατηςαιτήτριας,δεναμφίσταταιτων αρχώντηςκαλήςπί στης. Τογεγονός ότι,καθοδηγούμενοι απότις διατάξεις τουνό μου προέβησαν σε διαφορετική, απ' ό,τι σε προηγούμενη περίπτώση, εκτίμηση των υπηρεσιακών στοιχείων της αιτήτριας,δεν αποκαλύπτεικακή πίστη. Στην ενάσκηση της διακριτικήςτουευ χέρειας, αρμόδιο διοικητικό όργανο δεν κωλύεται να προβεί σε διαφορετική εκτίμησηγεγονότων από εκείνη στην οποία προέβη σεπροηγούμενη περίπτωση στο πλαίσιο άλληςδιαδικασίας. Εφόσον διαπιστώθηκε ότι ηπροηγούμενη εκτίμησηγια την υπη ρεσίατηςαιτήτριαςπροσέκρουε στονόμο,όχι μόνοδενέπρεπενα τηνυιοθετήσουν, αλλάκαιναμητηνακολουθήσουν,υπακούοντας στο νόμο. 25 30 35 40
- Ως προς την ευχέρεια ανάκλησης τηςπρώτης απόφασηςτηςΣυμ βουλευτικής Επιτροπήςτης24.3.94,δενυφίστατοκανέναεμπόδιο. Η πρώτη απόφασησε σχέσημε την αιτήτρια,ήτανπαράνομη και ανακλήθηκε, όπως έπρεπε, το ταχύτερο. Το Δικαστήριο δε θα πραγματευθείτιςαρχέςοι οποίες διέπουντηνανάκλησηδιοικητι κών πράξεων.Αυτές εξηγούνται στην πρόσφατηαπόφαση Δημο κρατία ν. Κασσερά.
- Στο στάδιο των διευκρινίσεων, ο δικηγόρος της αιτήτριαςέθεσε ακόμαέναλόγογιατηνακύρωσητηςεπίδικηςαπόφασηςστοβαθ μό που αφοράτα ενδιαφερόμενα μέρη, ο οποίος συναρτάται με δυοακυρωτικέςαποφάσειςτουΑνωτάτου Δικαστηρίου πουεκδό θηκαν σεπροσφυγές τηςαιτήτριας. Ηακύρωση και στις δυο περιπτώσεις διατάχθηκελόγω πλημμε λούςκαταρτισμού της υπηρεσιακής έκθεσηςτης αιτήτριαςγια το έτος 1990-
- Στην προκείμενη περίπτωση, δεν τέθηκε ούτε διερευνήθηκε λό633 Μιχαηλίδου ν.Δημοκρατίας
(1996)γος ακύρωσης αναφερόμενος στην υπηρεσιακή έκθεση για την αιτήτρια, για το συγκεκριμένο ήοποιοδήποτεχρόνο.Τα επίδικα θέματα είναιεκείναταοποίατίθενταικαιστοιχειοθετούνται στηνπροσφυγή. Ηέγερση τουθέματοςσε μεταγενέστερο στάδιο,δεμεταβάλλει τα 5 επίδικα θέματα. Στηνπροκείμενη περίπτωση,ούτε στη γραπτή αγό ρευση της αιτήτριαςέγινε αναφορά σ' αυτότον ισχυρισμό ως λόγος γιατηνακύρωσητηςαπόφασης. Η αόριστη αναφοράστα νομικά σημεία της προσφυγής σε άξιο- 10 λογήσεις, εκθέσεις καισυστάσεις οι οποίεςέγιναναναιτιολόγητα, πα ράτυπα ήμεροληπτικά,χωρίς συσχετισμό μεοποιαδήποτεγεγονότα, δενκατέστησε το συγκεκριμένο ισχυρισμό πουπροβλήθηκεστιςδιευ κρινίσεις επίδικο θέμα. 15 Ηπροσφυγή απορρίπτεται με έξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: Ανδρέου ν.Δημοκρατίας
(1995)4ΑΛΛ. 2738, 20 Παμπόρηςν.Δημοκρατίας
(1995)4ΑΛΛ. 2732, Δημοκρατία ν.Κασσέρα
(1996)3ΑΛΛ. 27, 25 Μιχαηλίδου ν.Δημοκρατίας
(1994)4ΑΛΛ. 2543, Μιχαηλίδου ν.Δημοκρατίας
(1995)4ΑΛΛ. 1929, Δημοκρατία ν.Κουκκουρή κ.ά.
(1993)3ΑΛΛ. 598, 30 ΒαρνάβαςΝικολάου και Υιοί Λτδ. ν. Δημοκρατίας
(1995)4 ΑΛΛ.
- Προσφυγή. 35 Προσφυγή με την οποία προσβάλλεται ο διορισμός τεσσάρων από τους προαχθέντες στη θέση του Διευθυντή Μέσης Εκπαίδευ σης αντί της Αιτήτριας. 40 Α. Κωνσταντίνου, για την Αιτήτρια. Ρ.Παπαέτη, Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας,γιατους Καθ'α>νηαί τηση. 634 4 Α.Α.Δ. Μιχαηλίδου ν.Δημοκρατίας Α. Ευσταθίου, γιατο Ενδιαφερόμενο μέρος Π.Σεργίδης. Cur.adv. vult. 5 ΠΙΚΗΣ,Π.:Η αιτήτριαδιορίστηκε καθηγήτρια(Γαλλικών) στη ΜέσηΕκπαίδευσητο
- Το 1981 προάχθηκεσε Βοηθό Διευθύ ντρια. Από το χρόνο εκείνο, με την εξαίρεση μιας περιόδου ενός περίπου έτους (1990 -1991),ηαιτήτρια απουσιάζει απότα καθή κοντατης. Μεταξύτου 1981 καιτου 1989 απουσίαζεστο εξωτερι10 κό με εκπαιδευτική άδεια, καιαπότο 1989 καιεντεύθεν, μεάδεια άνευαπολαβών. Όπωςσυνάγεται, σ' όλα ταχρόνια τηςαπουσίας της, βρισκόταν μετο σύζυγο της στο εξωτερικό, στις χώρες όπου ήτανδιαπιστευμένος ως πρέσβης τηςΔημοκρατίας. 15 20 25 30 35 40 Το 1994 κινήθηκε ομηχανισμός γιατηνπλήρωση 12θέσεων Δι ευθυντή Μέσης Εκπαίδευσης. Μεταξύτων υποψηφίων γιαπροα γωγή,ήτανκαιη αιτήτρια. Στις4Απριλίου, 1994,η Συμβουλευτική Επιτροπήυπέβαλετην έκθεση της μετονκατάλογοτων συστηθέντων υποψηφίων,οοποί οςκαταρτίστηκεβάσειτουΑρθρου 35Β τουπερίΔημοσίας Εκπαι δευτικής Υπηρεσίας Νόμου(Ν10/69, όπωςτροποποιήθηκε).Οκα τάλογος αναρτήθηκετην ίδιαημέρα στον πίνακα τουΥπουργείου Παιδείας,όπως προβλέπει το εδάφιο6του ίδιουάρθρου. Ηαιτήτρίαδεν περιλήφθηκε στον κατάλογο των συστηθέντων για προα γωγή. Αμφισβήτησε τη μη συμπερίληψη της, και με ένσταση που υπέβαλεστις 8.4.94, αξίωσε τηναναθεώρησητουκαταλόγου,μετο δικαιολογητικό ότι ταπροσόντα,καικυρίως ηέκτασητηςυπηρε σίας της, δεν εκτιμήθηκαν σωστά. Η ένσταση της απορρίφθηκε. Στηναπάντησητης Επιτροπής (5.5.94)επεξηγειται ότιηυπηρεσία τηςαξιολογήθηκε βάσειτωνπερί ΕκπαιδευτικώνΛειτουργών (Κα θορισμός Αναγνωρισμένης Υπηρεσίας για Σκοπούς Διορισμού, Προαγωγής και Προσαυξήσεων) Κανονισμοί του 1990 και 1992 (ΚΔΠ 143/90- οι Κανονισμοί), και ότι σύμφωνα με τις πρόνοιες τουςδεν μπορούσε ναυπολογισθεί ωςυπηρεσία τοσύνολοτηςπε ριόδουτης εκπαιδευτικήςτηςάδειας. ΗΕπιτροπήΕκπαιδευτικής Υπηρεσίας περιόρισε τις επιλογές της μεταξύ των συστηθέντων υποψηφίων, η βαθμολογία των οποίων τους παρείχε υπέρτερες διεκδικήσεις έναντι των άλλων υποψηφίων, περιλαμβανομένης καιτης αιτήτριας, γιαπροαγωγή. Μετηνπροσφυγή της ηαιτήτριαπροσβάλλει το διορισμό τεσ σάρων από τους προαχθέντες : 1,Π.Καννάουρου, 2.Π.Σεμελιδη,
- Μ.Μιχαηλίδηκαι
- Θ. Ροδοσθένους. Το σφάλμα της Συμβου635 Πικής, Π. Μιχαηλίδου ν.Δημοκρατίας
(1996)λευτικής Επιτροπής,και,προεκτεινόμενο, της ΕπιτροπήςΕκπαι δευτικής Υπηρεσίας, εντοπίζεται κατάκύριο λόγο στην εσφαλμέ νηεκτίμηση των συνεπειών γιασκοπούςυπηρεσίας,τηςαπουσίας της αιτήτριας λόγω εκπαιδευτικής άδειας. Είναι η θέση της ότι έπρεπε να θεωρηθεί ως υπηρεσία, για σκοπούς προαγωγής,ολό- 5 κληρη η χρονική περίοδος της εκπαιδευτικής της άδειας.Ηαπά ντηση των καθ' ωνη αίτηση,είναι ότι αυτόήταννομικάανεπίτρε πτο. Ο Κ.10 των Κανονισμών προβλέπει ότι εκπαιδευτικήάδεια για μεταπτυχιακέςσπουδές μπορεί ναπροσμετρήσει ωςυπηρεσία για σκοπούς προαγωγής,γιαπέντε χρόνια κατ* ανώτατοόριο. Η 10 αιτήτρια ανταπάντησεότιοι πρόνοιες τουΚ.10 δεν ισχύουν στην περίπτωση της λόγωτης επιφύλαξης την οποίαθέτει ο Κ.13ανα φορικά με δικαιώματα εκπαιδευτικών κτηθέντα πριν τη θέσπιση των Κανονισμών. ΟΚ.13 προβλέπει ότι οι διατάξειςτων Κανονι σμών (περιλαμβανομένουκαιτουΚ.10),αφήνουνανεπηρέαστοτο 15 κύροςοποιασδήποτεαπόφασηςήπράξηςπουέγινεπριντηνέκδο σητους, βάσει της οποίαςαναγνωρίστηκε οποιαδήποτευπηρεσία εκπαιδευτικού λειτουργού ως υπηρεσία για σκοπούς προαγωγής. Η αιτήτρια ισχυρίστηκε ότι της αναγνωρίστηκε τέτοια υπηρεσία. Δεν έχειπροσαχθεί ήεπισημανθεί οποιοδήποτεστοιχείο τοοποίο 20 να τεκμηριώνει τον ισχυρισμό της. Η παροχήεκπαιδευτικής άδει αςδενυποδηλώνει αφεαυτήςκαιαναγνώρισητηςπεριόδουαπου σίας του εκπαιδευτικού ως υπηρεσίας για σκοπούς προαγωγής. Ορθάεκτιμήθηκε ότιη οκταετήςαπουσίατηςαιτήτριαςγιαεκπαι δευτικούς σκοπούς δεν μπορούσε να προσμετρήσει ως υπηρεσία 25 για περίοδοπέραντων πέντε ετών. Η αιτήτριαυπέβαλε ότι και ανεξάρτητα απότις πρόνοιες του Κ.13, οι καθ' ων η αίτησηκωλύονταν, απότην προηγούμενη συ μπεριφοράτους,ναμηεξισώσουντηνοκταετήαπουσίατηςμευπη- 30 ρεσία για ισάριθμαχρόνια.Τοκώλυμα προκύπτειαπό το γεγονός ότιτο 1993,στο πλαίσιο άλληςδιαδικασίαςγιατηνπλήρωσηθέσε ωνΔιευθυντή Μέσης Εκπαίδευσης,στην οποίαηαιτήτρια ήτανκαι πάλι υποψήφια, η Συμβουλευτική Επιτροπή,και στη συνέχεια η ΕΕΥ, θεώρησαντοσύνολοτηςεκπαιδευτικήςάδειαςτηςαιτήτριας 35 ως υπηρεσίαγιασκοπούςπροαγωγής.Είναι γεγονός ότι καιστην προκείμενη περίπτωση η Συμβουλευτική Επιτροπήτελούσεκάτω απότην ίδιααντίληψηστοπρώτο στάδιοτηςδιαδικασίας.Ο πρώ τοςκατάλογοςτων συστηθέντων πουετοιμάστηκε καιαναρτήθηκε στις 24.3.94, βασιζόταν στη θεώρηση ολόκληρης της περιόδου 40 απουσίαςτηςαιτήτριαςμεεκπαιδευτική άδειαωςυπηρεσίας,γεγο νός πουοδήγησε στη συμπερίληψη καιτουονόματος της στον κα τάλογο τωνυποψηφίων. Όταν έγινεαντιληπτότο σφάλμα, η Συμ βουλευτική Επιτροπήαναθεώρησετονκατάλογοτων συστηθέντων, 636 4 Α.Λ.Δ. Μιχαηλίδου ν.Δημοκρατίας Πικής,Π. απέσυρετοναναρτηθέντακατάλογο,καιυπέβαλετονέοστις4.4.94 στον οποίο θεμελιώνεται η επίδικη απόφαση. 5 10 15 20 25 30 Οι αρχές τηςκαλής πίστης, όπως έχει επανειλημμένα λεχθεί, πρέπειναδιαπνέουνκαιναχαρακτηρίζουντηδιοικητική λειτουρ γία.Προσομοιάζει ηαρχήτηςκαλήςπίστης,όπωςαναφέρειοΔαγτόγλου στο έργο του"γενικό διοικητικό δίκαιο", β'έκδοση, αναθε ωρημένη και συμπληρωμένη, 1984, σελ. 132-135,μετην αρχή του "Estoppel" στο αγγλικό δίκαιο' αρχήηοποία συναρτά τη διεκδίκησηδικαιωμάτωνμετηνεπίδειξηάμεμπτηςσυμπεριφοράς. Η κα λή πίστη εμπνέει εμπιστοσύνη στη Διοίκηση, μεευμενείς επιπτώ σειςγιατηνκρατική υπόσταση.Στηνπροκείμενη υπόθεση,ηκρίση των καθ' ων ηαίτηση για την υπηρεσία της αιτήτριας,δεναμφίσταται των αρχών της καλής πίστης. Το γεγονός ότι,καθοδηγούμενοιαπότις διατάξειςτουνόμου προέβησαν σεδιαφορετική, απ' ό,τι σε προηγούμενη περίπτωση,εκτίμηση των υπηρεσιακών στοι χείων της αιτήτριας,δεν αποκαλύπτεικακήπίστη. Στην ενάσκηση τηςδιακριτικήςτουευχέρειας,αρμόδιοδιοικητικό όργανοδενκω λύεται να προβεί σεδιαφορετική εκτίμηση γεγονότων απόεκείνη στην οποίαπροέβησεπροηγούμενη περίπτωση στο πλαίσιο άλλης διαδικασίας. Τογεγονός αυτό διαπιστώνεται σεδυοπρόσφατες αποφάσεις [βλ.Ανδρέου ν.Δημοκρατίας
(1995)4Α.Α.Δ.2738 και Παμπόρηςν. Δημοκρατίας
(1995)4Α.Α.Δ.2732]. Εφόσον διαπι στώθηκε ότιηπροηγούμενη εκτίμηση για την υπηρεσία της αιτήτριαςπροσέκρουε στο νόμο,όχιμόνο δεν έπρεπε να την υιοθετή σουν,αλλάκαινα μητην ακολουθήσουν, υπακούονταςστο νόμο. Ως προς την ευχέρεια ανάκλησης της πρώτης απόφασηςτης Συμβουλευτικής Επιτροπής της 24.3.94, δεν υφίστατο κανένα εμπόδιο. Η πρώτηαπόφαση σεσχέσημετην αιτήτρια, ήτανπαρά νομη και ανακλήθηκε, όπως έπρεπε,τοταχύτερο.Δεθαπραγματευθώτις αρχέςοιοποίες διέπουντηνανάκλησηδιοικητικών πρά ξεων.Αυτέςεξηγούνται στηνπρόσφατη απόφασημαςΔημοκρατία ν.Κασσερά
(1996)3Α.Α.Δ. 27. 35 Στο στάδιο των διευκρινίσεων, οδικηγόρος της αιτήτριας έθε σε ακόμα ένα λόγο για την ακύρωση της επίδικης απόφασης στο βαθμόπουαφοράταενδιαφερόμενα μέρη, οοποίος συναρτάταιμε δυοακυρωτικές αποφάσειςτου Ανωτάτου Δικαστηρίου πουεκδό40 θηκανσε προσφυγές της αιτήτριας -Μιχαηλίδου ν. Δημοκρατίας
(1994)4 Α.Α.Δ. 2543 καιΜιχαηλίδουν.Δημοκρατίας
(1995)4 Α.Α.Δ. 1929.Οι προσφυγές αφορούσαν δυο ξεχωριστές αποφά σειςτων καθ' ων ηαίτηση (10.6.93, 1.9.93) για την πλήρωση θέσε ων Διευθυντή Μέσης Εκπαίδευσης, τις οποίες προσέβαλε ηαιτή637 Πικής,Π. Μιχαηλίδου ν.Δημοκρατίας
(1996)τρία. Η ακύρωση και στις δυο περιπτώσεις διατάχθηκε λόγω πλημμελούς καταρτισμούτης υπηρεσιακής έκθεσης τηςαιτήτριας για το έτος 1990-91.Οι ακυρωτικές αποφάσειςκαι στις δυοπρο σφυγές σχετίζονται άμεσακαι αποκλειστικά με την αποδοχήτου λόγου ακύρωσης, ο οποίος προβλήθηκε. Στην προκείμενη περί- 5 πτώση,δεντέθηκεούτεδιερευνήθηκελόγος ακύρωσηςαναφερόμε νος στην υπηρεσιακή έκθεση για την αιτήτρια, γιατο συγκεκριμέ νοήοποιοδήποτεχρόνο.Ταεπίδικαθέματαείναι εκείναταοποία τίθενται και στοιχειοθετούνται στην προσφυγή [βλ. Δημοκρατία ν.Κονκκονρή
(1993)3 Α.Α.Δ. 598καιΒαρνάβαςΝικολάουκαι Υι- 10 οίΛτδ. νΔημοκρατίας
(1995)4Α.Α.Δ. 1627].Ηέγερση τουθέμα τος σε μεταγενέστερο στάδιο, δε μεταβάλλει τα επίδικαθέματα. Στην προκείμενη περίπτωση,ούτε στηγραπτήαγόρευση της αιτήτριας έγινεαναφορά σ' αυτότον ισχυρισμό ως λόγο γιατην ακύ ρωσητης απόφασης. 15 Ηαόριστηαναφοράστανομικάσημείατηςπροσφυγήςσεαξιο λογήσεις, εκθέσεις καισυστάσεις οι οποίες έγιναναναιτιολόγητα, παράτυπα ή μεροληπτικά, χωρίς συσχετισμό με οποιαδήποτεγε γονότα,δενκατέστησε τοσυγκεκριμένο ισχυρισμό πουπροβλήθη- 20 κε στις διευκρινίσεις επίδικοθέμα. Ηδιαπίστωσηστην οποίακαταλήγω,είναιότι,υπότοφωςτων υπηρεσιακών στοιχείων, ηυπηρεσία της αιτήτριας σωστά αποτι μήθηκεκαιορθά αποδόθηκανσ' αυτήOLμονάδεςπουπροβλέπο- 25 νται απότο νόμο. Δεν έχεικαταδειχθείκανέναςβάσιμος λόγος πουναδικαιολο γεί επέμβαση μετηληφθείσα απόφαση. 30 Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιμεέξοδα. Η επίδικηαπόφαση σ' ο,τι αφορά ταενδιαφερόμενα μέρη, επι κυρώνεται στην ολότητα της,βάσει του Αρθρου 146.4(a)τουΣυ ντάγματος. Ηπροσφυγή απορρίπτεται με έξοδα. 638 35