(1996)15 Μαρτίου, 1996 [ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,Δ/στης] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ MAYDATILBIAN ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ, Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΔΙΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Καθ' ωνηαίτηση. (ΥπόθεσηΑρ. 733/93) Φορολογία — Φορολογίακληρονομιών — Καθορισμόςαξίαςμετοχών εταιρειών— Χρόνος καθορισμού του ύψους τωνχρεών της κληρο νομιάς— Τόκοςεπί του φόρου. Οιαιτητέςπροσέφυγανκατάτουφόρουκληρονομίας πουεπεβλήθηκεστην κληρονομιά τηςοποίαςήταν διαχειριστές. 5 Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτονταςτην προσφυγή,αποφά σισεότι: 10 ΟΈφοροςκαθόρισετηναξίατων μετοχών στηβάσητηςαξίαςτης ακίνητηςιδιοκτησίας τους,ηοποίαμάλιστασυμφωνήθηκε μετουςαιτητές. Οι 3εταιρείες ασχολούντο μετην αγοραπωλησίακαιανάπτυ ξη ακίνητης ιδιοκτησίας και η αξία των μετοχών τους καθορίζεται κατ' αναλογίααπότηναξίατουκαθαρώςενεργητικού τουςκεφαλαι- 15 ου. Είναι νομικά εσφαλμένη ηεισήγησητων δικηγόρων των αιτητών πως στην περίπτωση των χρεών της περιουσίας του αποβιώσαντος εφαρμόζονταιοι διατάξειςτουΑρθρου 23 τουπερίΦορολογίας των 20 Κληρονομιών Νόμουτου 1962, Ν.67/62, γιατί το Αρθροτούτο ρυθ μίζει τονκαθορισμό τηςαξίαςτωνπεριουσιακών στοιχείων τουαπο βιώσαντος κατάτον χρόνο του θανάτουτου, όχι όμως και τα χρέη του. Οκαθορισμός των χρεών ρυθμίζεται στο Αρθρο25 τουΝόμου, 696 4 Λ.Α.Δ. 5 10 Tilbian κ.ά. v.Δημοκρατίας πουαφοράγενικάστιςεκπτώσειςπουπαραχωρούνταικατάτονυπο λογισμότηςαξίαςτηςπεριουσίας αποβιώσαντος. Η ρύθμισηαυτή, είναιπροςόφελοςτηςπεριουσίαςγιατί, έναχρέοςπουοφείλεταικα τάτοχρόνοτου θανάτουασφαλώς αυξάνεταιμέχριτουχρόνουπληρωμής. Τέλος, καισεό,τιαφοράτοντόκο,τοΑρθρο 44τουΝόμου προ βλέπει πωςκαταβάλλεταιτόκος6%ετησίως επίτουπληρωτέου φό ρουκληρονομιάς μετάτηνπάροδο 12μηνώναπότην ημέρατου θανάτουτουαποβιώσαντοςμέχριτηςημερομηνίαςπληρωμής,ανεξάρ τητααπόοποιανδήποτεστομεταξύυποβολήένστασηςστηναπόφαση του Εφόρου. Η προσφυγή απορρίπτεται με £300 έξοδα. 15 Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασηςτων Καθ' ων η αίτησηνα 20 επιβάλλουν φόροκληρονομιάς στους Αιτητές. Ξ.Κληρίδης, γιατουςΑιτητές. 25 Στ. Ιωσήφ, Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας,γιατους Καθ'ων η αίτηση. Cur.adv. vult. ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,Δ.:Οιαιτητέςείναιδιαχειριστέςτηςμεγάληςπε30 ριουσίας του μ.Βει^εTilbian,πουαπεβίωσε στις 19.11.79.Ο πλη ρωτέος φόρος κληρονομιάς υπήρξε τοαντικείμενο πολλών και μακρόχρονων διαπραγματεύσεων μεταξύ τωναιτητών και του Εφόρου,χωρίς να γίνει οποιαδήποτεδιευθέτηση. Στις24.9.91ο Εφορος έστειλεστους αιτητές ειδοποίηση σύμφωνα μετηνοποία 35 ηαξία της περιουσίας υπολογίστηκε σε£273,128. Ο πληρωτέος φόρος κληρονομιάς είναι £154,173 με τόκο 6% ετησίως από 23.5.1990,επίποσού£106,158. Μετην παρούσαπροσφυγή προσβάλλεται ηεπίδικη φορολό40 γηση γιατους εξής λόγους: (α) Ηαποτίμησητης αξίαςτων μετοχών, απότον Έφορο,τις οποίες κατείχε ο αποβιώσας σε 3 ιδιωτικές εταιρείες, Aspelia Estates Ltd, River Estates Ltd και Seven 697 Αρτεμίδης, Δ. Tilbian κ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1996)Investments Ltd,είναιεσφαλμένη,δεδομένουότικαθορίζε ται σεπολύ ψηλότερη απότηνπραγματική. (β) Ο αποβιώσαςχρωστούσεκατάτο χρόνο του θανάτουτου £177,000στην τράπεζα Λόμπαρτ. Είναιδεκτόπως ητρά- 5 πεζά εδέχθη προς εξόφληση ποσό £60,
- Εισηγούνται λοιπόν οι διαχειριστές πωςοΕφοροςθαέπρεπεναθεωρή σει πως η περιουσία του αποβιώσαντος όφειλε£117,000, και να το αφαιρέσει απότο συνολικό ποσό της αξίαςτης περιουσίας, αντί £60,000που στην πραγματικότηταπλη- 10 ρώθηκε. (γ) Δεν λήφθηκε υπόψη χρέος ύψους £46,425 της Aspelia Estates Ltd, και, 15 (δ) Εσφαλμένα επεβλήθητόκος 6%, όπως αναφέρεταιπιοπά νω. Πρέπειναπωότι οι πιοπάνωισχυρισμοί αντικρούονται,οκα θένας ξεχωριστά, στη γραπτήαγόρευση της δικηγόρου της Δήμο- 20 κρατίαςκαισυμφωνώαπόλυταμετηνομικήσυζήτησηπουκάμνει. Γι* αυτόθαείμαι σύντομος. Αναφορικά με το πρώτοζήτημα,οι δικηγόροι των αιτητών ει σηγούνται πωςη αξίατων μετοχών δενείναι αυτή πουκαθόρισεο 25 Εφοροςαλλάπολύχαμηλότερη. Διατείνονται,συγκεκριμένα,πως ο Εφοροςόφειλενα λάβειυπόψητουπως οι τρεις εταιρείες ήσαν ιδιωτικές και ότι μετοχές ιδιωτικών εταιρειών δεν πωλούνταιεύ κολα στην αγορά,όταν μάλιστα, όπως ισχύει και εδώ,ο αποβιώ σαςδεν είχετηνπλειοψηφίατων μετοχών καιέλεγχοτων εταιρει- 30 ών. Ηπιοπάνωθέσηείναινομικάαστήρικτη. ΟΕφοροςκαθόρισε την αξία των μετοχών στη βάσητης αξίας της ακίνητης ιδιοκτη σίας τους, η οποία μάλιστα συμφωνήθηκε με τους αιτητές. Οι 3 35 εταιρείες ασχολούντο μετηναγοραπωλησίακαιανάπτυξη ακίνη της ιδιοκτησίας και η αξία των μετοχών τους καθορίζεται κατ' αναλογίααπότηναξίατουκαθαρώςενεργητικού τουςκεφαλαίου. Το χρέος της περιουσίας του αποβιώσαντος,ύψους £117,000 40 προς την τράπεζαΛόμπαρτ,διευθετήθηκε με την πληρωμή ποσού £60,000καιτούτο γιατίη τράπεζα εδέχθηπωςηπεριουσίαεδικαιούτο στη μείωσητου χρέους, επειδήετύγχανε των ευεργετημάτων του περί Ανακουφίσεως Οφειλετών Νόμου. Αυτό είναι τοπραγ698 4 Α.Α.Δ. Tilbian κ.ά. v. Δημοκρατίας Λρτεμίδης, Δ. μαηκό ποσό πουπληρώθηκε ως χρέος της περιουσίας. Είναινο μικά εσφαλμένηηεισήγησητωνδικηγόρωντωναιτητώνπωςστην περίπτωσητωνχρεών τηςπεριουσίαςτουαποβιώσαντος εφαρμό ζονταιοιδιατάξειςτουΑρθρου23τουπερίΦορολογίαςτωνΚλη5 ρονομιών Νόμουτου 1962, Ν.67/62, γιατίτοΑρθροτούτο ρυθμί ζει τον καθορισμό της αξίας των περιουσιακών στοιχείων του αποβιώσαντοςκατάτον χρόνο του θανάτουτου,όχι όμωςκαιτα χρέητου. Οκαθορισμός τωνχρεών ρυθμίζεταιστο Αρθρο25 του Νόμου,πουαφοράγενικάστις εκπτώσεις πουπαραχωρούνταικα10 τά τον υπολογισμό της αξίας της περιουσίας αποβιώσαντος. Η ρύθμιση αυτή,λέγωπαρεμπιπτόντως,είναιπροςόφελος τηςπερι ουσίαςγιατί,έναχρέοςπουοφείλεται κατάτοχρόνοτουθανάτου ασφαλώς αυξάνεται μέχρι του χρόνου πληρωμής. Επομένως, αφαιρείται απότηνπεριουσία του αποβιώσαντοςμεγαλύτεροπο15 σό,καιέτσι μειώνεται οφόροςκληρονομιάς πάνωσ' αυτή. 20 (γ) Αναφορικά με το χρέος των £46,000, της εταιρείας Aspelia EstatesLtd,η εισήγησητουδικηγόρουτωναιτητώνείναιπραγ ματικά αβάσιμη. Ελήφθη υπόψη μεγαλύτερο ποσό, ήτοι £71,263,αντί£46,
- Τέλος, και σε ό,τι αφοράτον τόκο, το Αρθρο 44 του Νόμου προβλέπει πωςκαταβάλλεταιτόκος 6% ετησίως επίτουπληρωτέ ουφόρουκληρονομιάς μετάτηνπάροδο 12μηνώναπότην ημέρα 25 τουθανάτουτουαποβιώσαντοςμέχριτηςημερομηνίαςπληρωμής, ανεξάρτητα από οποιανδήποτε στο μεταξύ υποβολή ένστασης στην απόφασητουΕφόρου. Η προσφυγή απορρίπτεται με £300έξοδα. 699