(1996)19Μαρτίου, 1996 [ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ/στής] ROYALRISLTDΚΑΙ ΑΛΛΗ, Αιτητές, ν. ΔΗΜΟΥ ΛΑΡΝΑΚΑΣ (ΑΡ. 1), Καθ' ου η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 389/94) ΔημόσιοΔίκαιο— Διάκριση τουαπό τοΙδιωτικό Δίκαιο— Κριτήρια — Μόνο πράξεις διοικητικώνοργάνων, που εκδίδονται στην σφαίρα του δημοσίουδικαίου υπόκεινται σεπροσφυγή. Ηπαραχώρησηχώ ρου σε κέντρο αναψυχήςστον δημόσιοπεζόδρομο, αποτελεί πράξη ιδιωτικού δικαίου — Ηπροσφυγή απαράδεκτη. 5 Μετηνπαρούσαπροσφυγή,προσβλήθηκεαπόφασητουκαθ' ουη αίτηση με την οποίαπαραχωρήθηκεστους αιτητές άδειαχρήσης συ γκεκριμένου περιορισμένου χώρου στον παραλιακόπεζόδρομο των Φοινικοΰδων. 10 Οδικηγόροςτουκαθ' ουη αίτησηπρόβαλεανάμεσασ' άλλαπρο δικαστικήένσταση,ότιηπροσβαλλόμενηπράξηδενεμπίπτειστοντο μέατουδημοσίουδικαίου. 15 Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτονταςτην προσφυγή, αποφά σισεότι: θα ασχοληθεί πρώτα με την πρώτη προδικαστική ένσταση που υπόβαλε ο δικηγόρος τουκαθ' ου ηαίτηση,που αφοράτο ερώτημα 20 κατάπόσοηπροσβαλλόμενη πράξηεμπίπτει στησφαίρατουδημοσί ου ήτου ιδιωτικού δικαίου. Οδιαχωρισμόςαυτόςείναιπολλές φορέςδύσκολο νακαθοριστεί, πλην όμως υπάρχει πλούσια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου 25 επί τουθέματος. 700 4Α.Α.Δ. 5 10 15 RoyalRis Ltd χ.ά.v.ΔήμουΛάρνακας(Αρ.1) Μεβάσητηννομολογία καιλαμβάνονταςυπόψητουλικό πουτέ θηκεενώπιοντου,τοΔικαστήριο εξέτασε τονπρωταρχικόσκοπόπου επιδιώκετο να εξυπηρετηθεί μετηνπροσβαλλόμενη πράξηκαικατά ληξεστο συμπέρασμα ότι οσκοπός αυτόςδεστόχευε στην προώθηση οποιουδήποτεδημόσιου σκοπούή συμφέροντος, αλλάτουναντίον εί χε στόχο την εξυπηρέτηση των ιδιωτικών συμφερόντων των επιχει ρηματιών,συμπεριλαμβανομένων καιτωναιτητώνπουδιατηρούνξε νοδοχεία,κέντρααναψυχήςκαιεστιατόρια έναντιτουχώρουγιατον οποίο γίνεται λόγος. Ηάδειαχρήσης των χώρων αυτών σκοπόείχε να εξυπηρετήσει τις επιχειρήσεις τους και όχι ναπροωθήσει οποιο δήποτεδημόσιο σκοπό ήσυμφέρον. Κατάσυνέπεια,ηπροσβαλλόμενη πράξηεμπίπτει στησφαίρατου ιδιωτικού δικαίου και επομένως ηπροσφυγή θαπρέπει νααπορριφθεί ως απαράδεκτηγιατί δεν υπόκειται σε αναθεώρηση με βάσητο Αρθρο 146.1 τουΣυντάγματος. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 20 Αναφερόμενεςυποθέσεις: Tamassos TobacoSupplies ν.Δημοκρατίας
(1991)3Α.Α.Δ. 407, 25 Antoniou andOthers v.Republic
(1984)3 C.L.R. 623, Γεωργίουv. A.H.K.
(1995)3ΑΛΛ. 424. Προσφυγή. 30 Προσφυγή εναντίον της απόφασης του Δήμου με την οποία αποφασίστηκε ηπαραχώρηση άδειαςχρήσης απότους αιτητές συ γκεκριμένου περιορισμένου χώρου. 35 Α. Σ. Αγγελίδης και κ. Αντ. Ανδρέου, για τους Αιτητές. Γ. Μ. Νικολαΐδης, για τον Καθ' ου ηαίτηση. Cur. adv. wit. 40 ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ.: Οι αιτητές είναι ιδιοκτήτες υποστατι κού που χρησιμοποιείται ως εστιατόριο στην παραλίατων "Φοι νικοΰδων" στη Λάρνακα, και είχαν δικαίωμα και άδεια χρήσης χώρου επί της πλατείας και του πεζοδρομίου των Φοινικοΰδων, 701 Χρυσοστομής,Δ. Royal Ris Ltd κ.ά.v.Δήμου Λάρνακας (Αρ. 1)
(1996)ακριβώςαπέναντιαπόταυποστατικάτους. Γιανακαταστεί δυνατήηυλοποίηση του Σχεδίου Αναμόρφω σης του Παραλιακού Μετώπου Φοινικοΰδων, τερματίστηκε η άδειαχρήσης χώρου του παραλιακού πεζόδρομου όλων των επη- 5 ρεαζομένων ιδιοκτητών μεταξύ των οποίων ήταν και OLαιτητές. Όλοι οι επηρεαζόμενοι παρέδωσαντην κατοχήτων σχετικών χώ ρων. Μετά την αναμόρφωση του παραλιακού μετώπου ο Δήμος 10 Λάρνακας προέβη σε καταμερισμό του διαμορφωθέντος χώρου στους ιδιοκτήτες κέντρων/εστιατορίων τηςπεριοχής. Κατά τη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Λάρνακας ημερ. 9.7.93,αναφορικάμετην παραχώρησηάδειαςχρήσεως στα 15 κέντρα"Αρχόντισσα","Royal Ris" (αιτητές)και"Red Feather" με τάαπόσυζητήσεις διαμορφώθηκαντέσσερειςδιαζευκτικέςεισηγή σεις. Μετάαπόψηφοφορίατο Δημοτικό Συμβούλιο ενέκρινε κα τάπλειοψηφίατηνεισήγηση αρ.2,πουπρονοούσε τηνπαραχώρη σηστουςαιτητέςχώρου επίτηςπλατείας/πεζόδρομουόχι ακριβώς 20 απέναντι απότο υποστατικό τους. Στους αιτητές και στους ιδιο κτήτεςτωνυποστατικώνπου αναφέρονταιπιοπάνωστάληκε στις 4.3.94 ηεπιστολή που επισυνάφθηκε ως παράρτημαΧ7 στηγρα πτή αγόρευση των αιτητών,το περιεχόμενο της οποίας αποτελεί και τοαντικείμενο της προσφυγής: 25 "Σας αποστέλλουμε συνημμένα Έγγραφο Αδειας Χρήσης Πα ραλιακού Χώρου με τους όρους υπό τους οποίους ο Δήμος Λάρνακας προτίθεται να σας παραχωρήσει άδειαχρήσης του παραλιακού χώρου που φαίνεται χρωματισμένος στο επισυ- 30 νημμένο σχέδιο (χρώμαπράσινο για τον καλυμμένο χώρο και κίτρινο για τον ακάλυπτο).Τατέληταοποία υποχρεούστε να προκαταβάλλετε προς το Δήμο κατά διμηνίααναγράφονται στην παράγραφο 3του συνημμένου Εγγράφου. 35 Παρακαλώόπως μαςπληροφορήσετε γραπτώςκατάπόσοαποδέχεσθετους όρουςτουπιοπάνωεγγράφουπροκειμένου οΔή μοςναπροχωρήσει μεταπεραιτέρωτοσυντομότερο δυνατόν." Οι αιτητές καταχώρησαντην παρούσαπροσφυγή στις 16.5.94 40 μετην οποίαζητούν απότοΔικαστήριο τις ακόλουθες θεραπείες: "Α. Δήλωσητου Δικαστηρίου ότι ηπράξηκαι/ήαπόφαση του καθ' ουπουλήφθηκεσεσυνεδρίαση τουΣυμβουλίουκαιη οποίακοινοποιήθηκε στους αιτητές με επιστολή 4.3.94και 702 4 Λ.Α.Δ. 5 10 Royal Ris Ltd χ.ά. v.Δήμου AaQ\ax.a$ (Αρ. 1) Χρυσοστομής,Δ. μετηνοποίαναποφασίστηκεηπαραχώρηση άδειαςχρήσης του συγκεκριμένου περιορισμένου χώρου απότον παρα λιακό πεζόδρομο των Φοινικοΰδων και όχιο ευρισκόμε νος έναντι τουκέντρου των αιτητών "Royal Ris" είναιαυθαίρετη,παράνομηάκυρη καιχωρίς νομικό αποτέλεσμα. Β. Δήλωση του Δικαστηρίου ότιηαπόφασητου καθ' ου να εγκρίνει ταυτόχρονα και/ή παράλληλα την χορήγησησυ γκεκριμένου χώρου επί του παραλιακούπεζόδρομου στις Φοινικούδεςστους RedFeatherPubκαι ΕστιατόριοΑρχό ντισσα πουβρίσκεται έναντι του κέντρου των αιτητών εί ναι άκυρηκαιχωρίς νομικό αποτέλεσμα." Στις5.9.94οιαιτητέςυπέγραψαν"Αδεια ΧρήσηςΠαραλιακού 15 Χώρου" (Παράρτημα Δστη γραπτήαγόρευση του δικηγόρου για τον καθ' ου),με την οποίαοΔήμος τους παραχώρησεάδεια χρή σης για το συγκεκριμένο χώρο την παραχώρησητου οποίουπρο σβάλλουν μετην παρούσαπροσφυγή. 20 Προηγήθηκαν διάφορες επιστολές διαμαρτυρίαςτων δικηγό ρων τους προςτο Δήμο και επιφύλαξητων δικαιωμάτωντωναι τητών αναφορικά μετηνκατανομήτουσυγκεκριμένου χώρου. Ο δικηγόρος των αιτητών πρόβαλε ως λόγους ακυρότηταςτα 25 ακόλουθα: 1. Ημηκατανομήκαι στους αιτητέςχώρου έναντιτουυποστατι κούτους αποτελεί δυσμενήδιάκριση. 30 2. Οιαιτητές έχουν έννομο συμφέρον να εγείρουν τηνπαρούσα προσφυγήαφούπλήττεται,μεταξύάλλων,καιτοδικαίωμα ερ γασίαςτους. 35 3. Η ενέργειατουκαθ' ουηαίτησηείναιαντίθετημετιςαρχέςτης χρηστής διοίκησης και της καλής πίστης,παραβιάζει τοδικαί ωμαεργασίαςτωναιτητώνκαιπροσβάλλει τοαίσθηματωνπο λιτών προςτηδιοίκηση. Ο δικηγόροςτουΔήμουήγειρε δύοπροδικαστές ενστάσεις,συ40 γκεκριμένα ότι: α) Ηπροσβαλλόμενη πράξηδεν εμπίπτει στον τομέα τουδη μοσίουδικαίου. 703 Χρυσοστομής, Δ. Royal Ris Ltd κ.ά.v. Δήμου Λάρνακας (Αρ. 1)
(1996)β) OLάψητεςαποδέκτηκανανεπιφύλακτατην προσβαλλόμενη απόφασηκαισυνεπώς δεν έχουν οποιοδήποτεέννομο συμ φέρον. Θαασχοληθώπρώταμετηνπρώτηπροδικαστικήένστασηπου 5 υπόβαλεο δικηγόρος τουκαθ' ουηαίτηση,πουαφορά τοερώτη μακατά πόσο ηπροσβαλλόμενη πράξηεμπίπτει στη σφαίρατου δημοσίου ήτου ιδιωτικού δικαίου. Ο διαχωρισμός αυτόςείναιπολλές φορές δύσκολο νακαθορι- 10 στεί,πληνόμωςυπάρχειπλούσιανομολογία τουΑνωτάτουΔικα στηρίου επί του θέματος. Στην υπόθεση Tamassos Tobaco Supplies ν.Δημοκρατίας
(1991)3Α.Α.Δ. 407, πουείναι απόφαση της Ολομέλειας, είχα την ευκαιρίαναασχοληθώ μετο θέμα αυτό όπου στησελ.413 ανάφερα: 15 "...το πεδίο του Δημοσίου Δικαίου διακρίνεταιαπότοΙδιω τικό Δίκαιο ανάλογα με το σκοπό τον οποίο η νομοθεσία αποβλέπει ναπροάξεικαιτο ενδιαφέροντου κοινού στησυ γκεκομμένη λειτουργία καιαποφάσεις." Η απόφαση αυτή βασίστηκε στην Antoniou and Others v. Republic
(1984)3 C.L.R. 623, όπου η διάκριση μεταξύδημόσιου και ιδιωτικού δικαίου διευκρινίζεται με σαφήνεια από τον τότε ΔικαστήκαιτώραΠρόεδροτουΑνωτάτουΔικαστηρίουΠική. Στη 25 σελ. 627 ειπώθηκαντα ακόλουθα: "The Supreme Court was alive to the conceptual difficulties inherent in drawing the dividing line between acts of administration in thedomain of public law ontheonehandandin 30 thedomain of private law ontheother. Inonesensethepublic is interested inevery decision of theadministration. Underlying the abovedecisions istheappreciation by theCourtthatthedegree of interest on the part of thepublic in actions of the administration variesinproportion totheextent towhichsuchdecisions arelikely 35 to affect the public or sections of it.The Supreme Constitutional Court adopted a practical test to chart the line of demarcation between decisions in the domain of public and private law. It revolves round the primary object of the act or decisions. If the decision is primarily aimedto promote apublic purpose itfalls in 40 thedomainof public law; otherwise inthataprivate law. Naturally thepublic has alivelier interest inpublic purposes." Οι πιοπάνωαποφάσειςαναφέρθηκανκαισεπρόσφατη απόφαση 704 20 4 Α.Α.Δ. Royal Ris Ltd κ.ά. v.Δήμου Λάρνακας (Αρ.1) Χρυσοστομής,Δ. τηςΟλομέλειας, απόφασηπλειοψηφίαςΔρ.ΔημήτρηςΓεωργίουν. Α.Η.Κ.
(1995)3Α.Α.Δ. 424. Με βάση την προαναφερθείσα νομολογία καιλαμβάνοντας υπόψητο υλικό πουτέθηκε ενώπιον μου,εξέτασα τονπρωταρχι κόσκοπόπουεπιδκόκετοναεξυπηρετηθεί μετην προσβαλλόμενη πράξηκαικατάληξαστοσυμπέρασμαότιοσκοπόςαυτόςδενστό χευεστην προώθηση οποιουδήποτε δημόσιου σκοπούήσυμφέρο ντος,αλλάτουναντίον είχεστόχο την εξυπηρέτηση των ιδιωτικών 10 συμφερόντων των επιχειρηματιών, συμπεριλαμβανομένων και των αιτητών πουδιατηρούν ξενοδοχεία, κέντρα αναψυχήςκαι εστιατόριαέναντιτουχώρουγιατονοποίογίνεταιλόγος. Η άδεια χρήσης των χώρων αυτών σκοπό είχενα εξυπηρετήσει τις επιχει ρήσεις τους καιόχιναπροωθήσει οποιοδήποτε δημόσιο σκοπόή 15 συμφέρον. 5 Κατά συνέπεια,ηπροσβαλλόμενη πράξηεμπίπτει στησφαίρα του ιδιωτικού δικαίου καιεπομένως η προσφυγή θαπρέπεινα απορριφθείωςαπαράδεκτηγιατίδενυπόκειταισεαναθεώρηση με 20 βάσητοΑρθρο 146.1τουΣυντάγματος. Μετηνκατάληξηαυτήδεν κρίνωσκόπιμοναασχοληθώ μετηνάλλη προδικαστικήένστασηή μετην ουσίατηςπροσφυγής. 25 Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιωςαπαράδεκτη. Δενεπιδικάζονται έξοδα. Ηπροσφυγή απορρίπτεταιχωρίς έξοδα. 705