(1996)22 Μαρτίου, 1996 [ΚΑΛΛΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΠΕΤΡΟΣ Α. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣΚΑΙ ΑΛΛΟΣ, Αιτητές, ν. ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΥΔΑΤΟΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣΛΕΜΕΣΟΥ, Καθ' ου η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 562/92) Ερμηνεία — Ερμηνευτικοί κανόνες — Καν. 6Β των περί Συμβουλίου Υδατοπρομηθείας Λεμεσού Κανονισμών 1954-1988— Ανάλυση ρύθ μισης και ερμηνεία. Διοικητικό Δίκαιο — Υπέρβαση εξουσιοδότησης Νόμου — Καν. 6Β των 5 περί Συμβουλίου Υδατοπρομηθείας Λεμεσού Κανονισμών 1954-1988 — Δ ε ν είναι UltraVires τον εξονσιοδοτονντος Νόμου Κεφ.
- Προσφυγή βάσει του Άρθρου 146του Συντάγματος — Λόγοι ακυρώσεως — Υπέρβαση ήκατάχρηση εξουσίας—Το βάρος αποδείξεως τους φέ- 10 ρει ο αιτητής. Προσφυγή βάσει του Αρθρου 146του Συντάγματος — Λόγοι ακυρώσεως — Έλλειψη αιτιολογίας — Αρχές και εφαρμογή τους στην κριθείσα περίπτωση επιβολής τελών υδατοπρομηθείας. Προσφυγή βάσει του Άρθρου 146του Συντάγματος — Λόγοι ακυρώσεως — Αναρμοδιότητα — Τ ο ζήτημα επιβολής τελών υδατοπρομηθείας από μόνον τον Διευθυντή τον Συμβουλίου Υδατοπρομηθείας Λεμεαού — Δεν υπάρχει αναρμοδιότητα — Ο Διευθυντής εξονσιοδοτημέ- 20 νος δυνάμει νόμου και τον σχεδίου υπηρεσίας του. Διοικητικό Δίκαιο — Χχίδια υπηρεσίας — Εγκρινόμενα από το Υπουρ γικό Συμβούλιο καθίστανται νόμος. 788 15 4 Α.Α.Δ. Αναστασιάδης κ.ά. ν.Συμβουλίου Υδατ.Λεμεσού Οιαιτητέςπροσέφυγανκατάτουύψουςτωντελώνκαι δικαιωμά τωνυδατοπρομηθείαςπουτους επιβλήθηκανωςπροςτην ανάπτυξη ακινήτουτους. 5 10 15 20 25 30 35 40 Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτονταςτην προσφυγή,αποφά σισεότι:
- Ένας Νόμος πρέπει να ερμηνεύεται στο σύνολο του. Οι λέξεις ενός νόμουκανονικάπρέπειναερμηνεύονται μετηνσυνήθητους έννοια,παρόλοότιπρέπειναλαμβάνεταιδεόντωςυπόψητοαντι κείμενο τους καιοι σκοποί τουκαιηπερίπτωσηκαιοι περιστά σεις σε σχέσημε τις οποίες θαεφαρμοσθούν. Ερμηνεία ηοποία οδηγεί σε παράλογααποτελέσματαπρέπεινααποφεύγεταιαν εί ναιδυνατόναερμηνευθεί μιαδιάταξημετρόποπουοδηγεί σελογικήκαιλειτουργήσιμη εφαρμογή της. Σύμφωναμετηνορθήερμηνεία του,ο Καν.6Β εισάγει δυοτάξεις δικαιωμάτων: Η μιατάξηαφοράτοδιαχωρισμόγηςσεοικόπεδα, οπόταντυγχάνουνεφαρμογήςοιπρόνοιεςτου Καν. 6Β (ί)(α) - (δ). Ηάλλη τάξηαφοράτην ανάπτυξηγης. Προϋπόθεσηγια ένταξη στηνπρώτητάξηαποτελεί ο "διαχωρισμός σεοικόπεδα". Στηνκρινόμενηυπόθεσηδεν έχειπραγματοποιηθείοποιοσδήποτε διαχωρισμός σεοικόπεδα. Αντίθετα χωράφιεκτάσεως49.950τ,π. έχει "διαχωρισθεί" σε ένα οικόπεδο. Στην ουσία αυτό πουέχει συμβεί αποτελείανάπτυξηκαιαξιοποίησητουακινήτουτωναιτητών ηοποίασαφώςεμπίπτει εντός τηςπιοπάνω επιφύλαξηςτου Καν. 6Β. Πλάνη περί τα πράγματασυνίσταται είτε με τη λήψηυπό\|)ημη υφιστάμενουγεγονότος,είτεμετημηλήψηυπόψηυπάρχοντοςγε γονότος. Έχονταςυπόψητηνπιοπάνωκατάληξητουσεσχέση μετηνορθή ερμηνεία του Καν.6Β τοΔικαστήριο έκρινε ότι ηεπίδικηαπόφα σηδεν έχει ληφθεί κάτωαπόπλάνηπερίταπράγματα. Περαιτέ ρω,όπωςκαταφαίνεται απότο ενώπιον του δικαστηρίου υλικό, πριν τηνλήψη τηςείχεπροηγηθείη δέουσαέρευνα.
- Είναι πρόδηλο ότι τα επίδικατέληέχουν επιβληθεί δυνάμει των Κανονισμών. Θα εξεταστεί κατάπόσο οι Κανονισμοί έχουν θε σπιστεί καθ' υπέρβαση ή είναι ultra vires του εξουσιοδοτοϋντος Νόμου-Κεφ.
- 789 Ανοστασιάδηςκ,ά. ν.ΣυμβουλίουΥδατ.Λεμεσού
(1996)Ηαπάντησηστο ερώτημα κατάπόσοδευτερογενής νομοθεσία εί ναι ultra vires του εξουσιοδοτούντος Νόμου εξαρτάται σε κάθε περίπτωσηπάνωστηνορθή ερμηνείατουσχετικού εξουσιοδοτούντοςΝόμου. 5 Στηνκρινόμενηυπόθεσηηεξουσιοδότηση γιατηνθέσπισητωνπιο πάνω Κανονισμών παρέχεται απότο Αρθρο 40
(1)(στ) του Κεφ. 350. Το σχετικό με την επιβολή τελών και δικαιωμάτων Αρθρο του 10 Κεφ.350 είναι το Αρθρο30
(1). ΗπρόθεσηκαιβούλησητουΝομοθέτη,όπωςπροδιαγράφεταιαπό τοΑρθρο30,πήρεπρακτικήεφαρμογή μετηθέσπιση,δυνάμειτου Αρθρου 40
(1)(στ)τωνπιοπάνωΚανονισμών. 15 Λαμβάνεται υπόψηηέννοιατουόρου "prescribing"στοΑρθρο40
(1)(στ). ΕξέτασητουλεκτικούτουΚαν. 6Βπράγματιαποκαλύπτει ότι αποτελεί σαφώςδιάταξηηοποίακαθορίζειτατέληήδικαιώ ματα μέσα στην έννοια του Αρθρου 40
(1)(στ). Όπωςπροκύπτει 20 απότολεκτικό τουΑρθρου 30,τούψοςτωντελώνήδικαιωμάτων πρέπειναείναιτέτοιοπουνακαλύπτειτις δαπάνεςκαιυποχρεώ σεις που διαλαμβάνονταισ' αυτό. Για να δώσουν έκφραση στη σχετικήβούληση τουΝομοθέτηοι καθ' ωνη αίτησηέχουνκαθορί σει τα τέληή δικαιώματαπου προβλέπονται από τον πιο πάνω 25 Καν.6Β. Θέλησαν επίσης -με τον ίδιο κανονισμό -ναυιοθετή σουνκλιμακωτάτέλη ήδικαιώματα ανάλογαμετον αριθμόοικο πέδων ήτηνέκτασητηςγης. Το μεγαλύτερο βάρος επί του δικτύουυδατοπρομήθειαςσυνεπά- 30 γεται περισσότερη δαπάνηγιατους καθ' ων ηαίτησηηοποίαδι καιολογεί καιτηνυιοθέτησηκλιμακωτών τελών ή δικαιωμάτων. Ο Καν.6Β δενπαραβιάζειτοΑρθρο40
(1)(στ)τουΝόμου. Τοκα τά πόσο τατέληήδικαιώματα,ταοποία θαεισπράττονται μέσα 35 από την εφαρμογήτου,δεσυνάδουν μετο Αρθρο 30 τουΝόμου, επειδήεπιβάλλονται υπό συνθήκες κατάχρησης εξουσίας - όπως ισχυρίζονται οι α^ητές -είναιζήτημαπουέπρεπενααποδειχθεί απότουςαιτητές,γιατίείναινομολογημένο ότιτοβάροςτηςαπό δειξης κατάχρησης ή υπέρβασης εξουσίας βαρύνει τους αιτητές. 40 Οι αιτητέςδεν έχουν αποσείσει το σχετικόβάρος.
- Τοκατάπόσο μια διοικητικήπράξηείναι αιτιολογημένηεξαρτά ται απότασυγκεκριμένα πραγματικάπεριστατικά της. 790 4 Α.Α.Δ. Λναστασιάδης κ.ά. ν.Συμβουλίου Υδατ. Λεμεσού Περαιτέρωεφόσον ηαιτιολογία δεν αξιούταιρητώς υπότου Νό μου - όπως είναι εδώ η περίπτωση - δεν είναι απαραίτητο να υπάρχειαιτιολογία εις τοσώματηςπράξεως. 5 Στηνκρινόμενηυπόθεσηκαισεσχέσημεταδικαιώματατων£1500 η αιτιολογία "αναπληρούται από τα στοιχεία του φακέλου. Σε σχέσημε τατέλητων£3000.-έχουν επιβληθεί δυνάμει της επιφύ λαξηςτου Καν.6Β. 10 ΤοΔικαστήριοαποφάσισευπέρτης εγκυρότηταςτου Καν. 6Βκαι της εγκυρότητας της πορείας που έχουν υιοθετήσει ot καθ'ων η αίτηση.Έλαβευπόψητουταπραγματικάπεριστατικάκαιτη φύ σητηςεπίδικηςπράξης. Θεώρησεότιδενπάσχει απόέλλειψη αι τιολογίας. 15
- Δυνάμει τουΑρθρου 14του Νόμου(όπωςέχειτροποποιηθεί από τοΑρθρο 2τουΝόμου 172/88)το Συμβούλιο αποκτά τη δυνατό τηταπροσλήψεως προσωπικού. 20 25 30 35 40 Σύμφωναμετασχέδιαυπηρεσίαςτηςθέσης"Διευθυντή"τωνΚαθ' ων ηαίτηση(ταοποίαυπάρχουνστο φάκελοτης προσφυγήςκαι τα οποία έχουν εγκριθεί με την απόφαση του Υπουργικού Συμ βουλίου μεαρ.37.308καιημερ.30.4.92)ανάμεσαστα καθήκοντα και ευθύνες τουΔιευθυντή είναι "ηεφαρμογήτης σχετικής μετις αρμοδιότητεςτουΣυμβουλίουΥδατοπρομήθειας Νομοθεσίαςκαι Κανονισμών". Σύμφωνα μετο φάκελοτωνκαθ'ων ηαίτησηηεπίδικη απόφαση φέρει τηνυπογραφήτουΔιευθυντή,κάτιπουυποδηλώνει ότιέχει τύχει τηςέγκρισης του. ΤασχέδιαυπηρεσίαςτουΔιευθυντήτων Καθ'ωνηαίτηση- έχουν εγκριθεί απότο Υπουργικό Συμβούλιο -αποτελούν δευτερογενή νομοθεσία (ΠΑ.ΣΥΛΥ. ν.Δημοκρατίας
(1978)3 Α.Α.Δ.27) και επομένως έχουν ισχύ Νόμου. Δυνάμει των σχεδίων υπηρεσίας ο Διευθυντής είναι"υπεύθυνοςγιατηνεφαρμογήτηςσχετικής μετις αρμοδιότητεςτουΣυμβουλίουΥδατοπρομήθειας Νομοθεσίαςκαι Κανονισμών". Η επίδικη απόφαση αποτελεί απλώς απόφαση εφαρμογήςτων σχετικών Κανονισμών - 6Β και7Β. Μεάλλαλόγιααποτελεί απόφασηηοποία έχει εκδοθεί στα πλαίσια θέσμιας αρμοδιότηταςκαιόχι απόφασηηοποίαέχει εκδοθεί σταπλαίσια άσκησηςδιακριτικήςεξουσίαςή αρμοδιότητας. Έχοντας υπόψηταπιοπάνω το Δικαστήριο έκρινεότι οι δυνάμει 791 Αναστασιάδηςχ,ά.ν. ΣυμβουλίουΥδοτ.Λεμεσού
(1996)του Αρθρου 13(γ)του Κεφ. 350,αρμοδιότητες των Καθ'ων η αίτηση έχουν μεταβιβασθείστοΔιευθυντήδυνάμει Νόμου, δηλαδή του Νόμου 172/88και των σχεδίων υπηρεσίας. Επομένως ο Διευθυντής έγκυρα καινόμιμαμπορούσεναλάβειτηνεπίδικηαπόφαση. Κατάσυνέπειαο λόγοςακυρότηταςπουσχετίζεταιμετηνέλλειψηαρμοδιότηταςδενευ- 5 σταθεί. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 10 Αναφερόμενεςυποθέσεις: Georghiades v. Republic
(1969)3 C.L.R. 396, ExpressFinance Co.v. Republic
(1973)3 C.L.R. 59, 15 Kyriakides v. ImprovementBoardofAglandjia
(1979)3 C.L.R. 86, Δημοκρατία v.Ματθαίου
(1990)3Α.Α.Δ. 2452, 20 Fina (Cyprus)Ltdv. Republic4R.S.C.C.26, Chesterv. Bateson [1920] 1 KB.829, NewcastleBreweries Ltdv. TheKing[1920] 1KB. 854, 25 Spyroua.o. (No. 2)v. Republic
(1973)3 C.L.R. 627, ΞνδιάςκαιΑλλος v. Αστυνομίας
(1993)2 Α.Α.Δ. 174, 30 Koukoullis v. Republic, 3R.S.C.C. 134, Pissas v. Republic
(1974)3 C.L.R. 476, Christodoulou v. Greek Communal Chamber
(1967)3 C.L.R. 50, 35 Evlogimenos v. Republic
(1973)3 C.L.R. 184, PA.SY.DY. a.o. v. Republic
(1978)3 CLR. 27. 40 Προσφυγή, Προσφυγή εναντίον της απόφασης του Καθ' ου η Αίτηση, με την οποία επέβαλλε στους Αιτητές το ποσό των £1.500 σαν προ792 4 A.A.A. Αναστασιάδηςχ.ά. ν.ΣυμβουλίουΥδατ.Λεμεσού καταβολήγιαεκτέλεση εργασίαςπαροχήςνερούκαι£3.000σανδι καιώματαπρομήθειαςνερού σεακίνητοτων Αιτητών. 5 Π.Αναστασιάδηςκαι Κ. Μανραντώνης, γιατους Αιτητές. Γ.Αγαπίου,γιατον Καθ'ουη αίτηση. Cur.adv. vult. 10 ΚΑΛΛΗΣ,Δ.:ΟιΑιτητές είναι ιδιοκτήτεςενόςχωραφιούστον Κάψαλο,Επαρχίας Λεμεσού, ολικής εκτάσεως 49.950τ.π. Υπέβα λαναίτησηπροςτοΔήμοΛεμεσούγιαδιαχωρισμότουσεοικόπε δα. Ο Δήμος Λεμεσού ζήτησε τις απόψεις των καθ' ων η αίτηση ("το Συμβούλιο") αναφορικά μετην εγκατάστασητων Υπηρεσιών 15 τουΣυμβουλίου στους δρόμουςκαισταοικόπεδαπουθαπροέκυ πταναπότονενλόγω διαχωρισμό.ΤοΣυμβούλιο μεεπιστολήτου, ημερ.28.1.88, απάντησεπροςτοΔήμοΛεμεσούότιταπροτεινόμε ναοικόπεδαθαμπορούσανναυδρευθούναπότοΣυμβούλιοεφόσοοι Αιτητές συμμορφώνονταν μετους Κανονισμούς, όρουςκαι 20 απαιτήσειςτου Συμβουλίου. Ακολούθως την 9.1.89εκδόθηκεαπό το Δήμο Λεμεσούάδειαοικοδομής βάσει τηςοποίαςεπιτρεπόταν στους αιτητές να διαχωρίσουν το πιο πάνωτεμάχιο τους σε δυο οικόπεδα, μιαδημόσια Πλατεία, νακατασκευάσουνδρόμους,πε ζόδρομοκ.λ.π.Ηενλόγω άδειαδιαχωρισμούτουπιοπάνωτεμα25 χίουτροποποιήθηκε,κατόπιαιτήσεως των Αιτητών προςτοΔήμο Λεμεσού. Εξακολουθούσαν όμως πάντανα ισχύουν οι όροι και απαιτήσεις του Συμβουλίου μετη μόνη διαφοράότι τώρα ο δια χωρισμός γινόταν για έναοικόπεδο. 30 Την 15.4.92 οι Αιτητές υπέβαλαν στο Συμβούλιο αίτηση για εγκατάσταση υδρευτικού συστήματος η οποία εγκρίθηκε από το Συμβούλιομεεπιστολήτουημερ.19.5.92.Μετηνίδιαεπιστολήζη τήθηκε από τους αιτητές να καταθέσουν το ποσό των Λ.Κ. 1.500 "προκαταβολή για εκτέλεσηεργασίας"και ποσό £3.000ωςδικαι35 ώματαπαροχήςνερού. Οι Αιτητές κατέβαλαντοπιοπάνωσυνολικό ποσό των£4,500 στοΣυμβούλιο "υπόδιαμαρτυρίακαιμεπλήρηεπιφύλαξητωνδι καιωμάτων τους". Στησυνέχεια καταχώρησαντην παρούσα προ40 σφυγήμετην οποίαζητούν: "Δήλωση του Δικαστηρίου ότι η πράξη και/ή απόφαση των Καθ* ων ηαίτησηημερομηνίας 19/5/1992με την οποίαζητού σαν απόκαι/ήεπέβαλλαν εις τους Αιτητές το ποσό των£1500 793 Καλλής, Δ. Αναστασιάδης χ.ά. ν.Συμβουλίου Υδατ. Λεμεσού
(1996)σαν προκαταβολή για εκτέλεσηεργασίας παροχής νερού και/ή το ποσό των £3000σαν δικαιώματαπρομήθειας νερού σε ακί νητο των Αιτητών είναι άκυρη και στερημένη οποιουδήποτε αποτελέσματος." 5 Οι λόνοι ακυρώσεως:
- Οι Καθ' ων η αίτηση βασίσθηκαν σε ανύπαρκταπραγματικά περιστατικά επειδή δεν έλαβαν υπόψη ότι το προκύπτον από την άδεια οικοδομής ήταν ένα και μόνο οικόπεδο. Επομένως 10 πεπλανημένα πήραν σαν βάση επιβολής των επίδικων τελών και/ήδικαιωμάτων τον ανύπαρκτοκαι αυθαίρετο αριθμό των 6 οικοπέδων. Κατά συνέπεια οικαθ'ωνηαίτησηενήργησανκα τόπινπλάνηςπερί ταπράγματακαι/ή "παρέλειψανναπροβούν σε προηγούμενη έρευνα περί τα πράγματα και/ή ενήργησαν 15 καθ' υπέρβαση εξουσίας και/ή νομικήπλάνη".
- Ο Καν. 6Β των περί Συμβουλίου Υδατοπρομήθειας Λεμεσού Κανονισμών 1954-1988 "και/ήεπ' αυτούφερόμενη σανβασιζό μενηεπίδικη απόφασητων καθ' ων ηαίτηση είναι καθ'υπέρ- 20 βάση εξουσίας και/ή παραβαίνουν τη βασική αρχή της αντι στοιχίας ανταποδοτικώντελών καικόστους". Οπιο πάνω Κα νονισμός 6Β και η επίδικη πράξη "έχουν γίνει καθ' υπέρβαση των σαφών διατάξεων του αρ.30" τουπερί Υδατοπρομήθειας (Δημοτικές καιάλλεςΠεριοχές) Νόμου,ΚΕΦ.
- 25
- Ηεπίδικηαπόφασηπάσχει απόέλλειψη δέουσας αιτιολογίας.
- Η επιβολή των επίδικων τελών πάσχει γιατί δεν λήφθηκε από το αρμόδιοκατά το Νόμοόργανο τοοποίο σύμφωνα μεταάρ- 30 θρα 3
(1)και 13(γ) του Κεφ. 350 είναι οι καθ' ωνη αίτηση. Τοτέλοςτων£1500έχειεπιβληθεί δυνάμειτου Καν.7Βτων πιο πάνω Κανονισμών ο οποίος προβλέπει: 35 "7Β. Πας,όστις επιθυμεί την μεταφορών ύδατος εκ τηςυδατο προμηθείας της πόλεως εις οιανδήποτε γην διά της τοποθετή σεωςκυρίων αγωγών καισωλήνων παροχετεύσεως, θακαταθέ τη παρά τω Συμβουλίω ποσόν ίσον προς την εκτιμωμένην δαπάνην διάτηντοιαύτην μεταφορανκαιτην εκτιμωμένην δαπά- 40 νην ήτις απαιτείταιδιά την επισκευην των οδών καιπεζοδρο μίων διάτων οποίων θαδιέλθηηενλόγωμεταφοράως επίσης καιποσόν καλύπτοντοτέλοςσυνδέσεωςενσχέσειπροςενέκαστον οικόπεδον ως εντω Κανονισμώ 7Α προβλέπεται." 794 4 Α.Α.Δ. Αναστασιάδης κ.ά. ν.Συμβουλίου Υδατ. Αεμεσού Καλλής, Δ. Σύμφωνα με το ενώπιον μουυλικό (βλ.Τεκ.ΙΑ)το Συμβούλιο εκτίμησε τηδαπάνηγιατημεταφοράνερού στοακίνητοτωναιτη τών στο ποσότων£1500.Περαιτέρωμετάτηνεκτέλεση του έργου αναθεώρησε το ποσό της προβλεπόμενης δαπάνης με βάση τα 5 πραγματικάέξοδα.Στησυνέχεια ειδοποίησετουςαιτητέςγραπτώς - την 8.7.92 - ότι ητελική δαπάνηανήλθε στο ποσό των£1417.04 και ότιπροέκυψε ειςπίστητους υπόλοιπο £82.96.Ήταν η θέση του Συμβουλίου ότι η επιβολή του ποσού των 10 £3000.- έγινε με βάσητον Καν. 6Β των πιο πάνω Κανονισμών ο οποίος προνοεί: 15 20 "6Β. Έκαστον πρόσωπον εις το οποίον χορηγείται δικαίωμα προμηθείαςοικιακούύδατοςεκτηςυδατοπρομηθείαςτουΣυμβουλίου διάναχρησιμοποιηθή εντός της περιοχής Υδατοπρο μηθείας ως πηγή υδατοπρομηθείας της γης του διά σκοπούς αξιοποιήσεως καιήδιαχωρισμού τηςεις οικόπεδαή διάναμεταφερθή εις ανεγερθησομένην οικοδομήν του,δέον όπωςπληρώνη προς το Συμβούλιον, επιπροσθέτως οιουδήποτε ποσού πληρωνομένου δυνάμειοιουδήποτε ετέρου Κανονισμού,καιτα ακόλουθαδικαιώματα,ήτοι: (α)μέχριδύοοικόπεδα,δικαίωμαΛ.Κ.100γιακάθεοικόπεδο' 25 (β)από τρία μέχρι τέσσερα οικόπεδα, δικαίωμα Λ.Κ.500 για κάθε οικόπεδο* (γ) απόπέντε μέχρι δέκαοικόπεδα,δικαίωμαΛ.Κ.500γιακάθε οικόπεδο' 30 (δ)πέραν των δέκαοικοπέδων,δικαίωμαΛ.Κ.600γιακάθεοι κόπεδο: 35 40 Νοείταιότι σεπερίπτωσηαναπτύξεωςγης,χωρίςναπροηγηθεί διαχωρισμός της σε οικόπεδα, ο αριθμός των οικοπέδων για σκοπούς υπολογισμού των ως άνω δικαιωμάτων θα υπολογί ζεται αφού διαιρεθεί η ολική έκταση της αξιοποιούμενης γης διά 8,000τ.π." Σύμφωναμετο συνήγορο του Συμβουλίου ηπρομήθειαοικια κού νερού στους Αιτητές έγινε για να χρησιμοποιηθεί ως πηγή υδατοπρομήθειαςτηςγης τους (χωράφι)ηοποίαέχειολικήέκτα ση 49.950 τ.π. Βάσει του Κανονισμού 6Β η ολική έκταση των 49.950τ.π.διαιρέθηκεδιά8.000τ.π.Έτσιέχειπροκύψειοαριθμός 795 Καλλής, Δ. Αναστασιάδης κ.ά. ν.Συμβουλίου Υδατ. Λεμεσού
(1996)6.24 καιελήφθηοαριθμόςέξι ωςαριθμόςτωνοικοπέδωνγιασκο πούς επιβολής δικαιωμάτων (6Χ500=Λ.Κ.3,000). Ο συνήγορος του Συμβουλίουδιαφώνησεμετηνθέσητωνσυ νηγόρων των αιτητών ότι η υιοθετούμενη από τον Κανονισμό 5 6Β βάσηυπολογισμού τωντελών είναιαποκλειστικά και μόνο ο αριθμός οικοπέδων. Ο Κανονισμός 6Β είναι σαφής. Ομιλεί για προμήθεια νερού για να χρησιμοποιηθεί ως πηγή υδατοπρομήθειας της Γης για σκοπούς αξιοποίησης και/ήδιαχωρισμού της σεοικόπεδακαιόχι γιαπρομήθειανερού γιαναχρησιμοποιηθεί 10 ως πηγήυδατοπρομήθειαςοικοπέδου. Είναι φανερό - συνεχίζει ηεισήγηση -ότι το κριτήριο που υιοθετείται στον εν λόγω Κα νονισμό είναι ηγηγια σκοπούς αξιοποίησης και/ήδιαχωρισμού της. 15 OLπιοπάνωλόγοιακυρώσεως 1 και2 φέρνουνστο προσκήνιο τοθέματης ερμηνείας του Καν.6Β. Σύμφωνα με τους ερμηνευτικούς κανόνες: Ένας Νόμος πρέ πει να ερμηνεύεται στο σύνολο του. (Βλ. Γεωργιάδης ν. Δημο κρατίας
(1969)3 Α.Α.Δ. 396). Οι λέξεις ενός νόμου κανονικά πρέπει να ερμηνεύονται μετην συνήθη τους έννοια, παρόλο ότι πρέπειναλαμβάνεταιδεόντως υπόψητοαντικείμενο τουςκαιοι σκοποί του και ηπερίπτωση και οι περιστάσεις σε σχέσημε τις οποίες θαεφαρμοσθούν. (Βλ. Express Finance Co. ν. Δημοκρα τίας
(1973)3 Α.Α.Δ.59). Ερμηνεία ηοποία οδηγεί σεπαράλογα αποτελέσματα πρέπει να αποφεύγεταιαν είναι δυνατό ναερμη νευθεί μια διάταξη με τρόπο που οδηγεί σε λογικήκαι λειτουρ γήσιμη εφαρμογή της. (Βλ. Κνριακίδης ν.Δημοκρατίας
(1979)3 Α.Α.Δ.86). Λαμβάνωυπόψητο λεκτικό τουπιοπάνωΚαν.6Β. Κρίνω ότι, σύμφωνα με την ορθή ερμηνεία του,ο πιο πάνωΚαν.6Β εισάγει δυο τάξεις δικαιωμάτων: Ημιατάξηαφοράτον διαχωρισμό γης σε οικόπεδα,οπόταντυγχάνουν εφαρμογής οι πρόνοιες του Καν. 35 6Β (ΐ)(α)-(δ).Ηάλλητάξηαφοράτην ανάπτυξηγης.Προϋπόθε σηγιαένταξηστην πρώτητάξηαποτελεί ο"διαχωρισμός σεοικό πεδα". Στην κρινόμενη υπόθεση δεν έχει πραγματοποιηθεί οποιοσδή- 40 ποτέδιαχωρισμός σεοικόπεδα.Αντίθετα χωράφιεκτάσεως49.950 τ.π.έχει"διαχωρισθεί" σεέναοικόπεδο.Στηνουσίααυτόπουέχει συμβεί αποτελεί ανάπτυξηκαιαξιοποίησητουακινήτουτωναιτη τώνηοποίασαφώς εμπίπτει εντός της πιοπάνωεπιφύλαξηςτου 796 20 25 30 4 Α.Α.Δ. Αναστασιάδης κ.ά. ν. Συμβουλίου Υδατ. Λεμεσού Καλλής, Δ. Καν.6Β. Ο λόγος ακυρώσεως -πλάνη περί τα πράγματακαι έλλειψη δέουσας έρευνας - θαεξεταστεί μεβάσητηνπιοπάνωκατάληξη 5 μου. Πλάνη περί τα πράγματασυνίσταται είτε με τη λήψη υπόψη μη υφιστάμενου γεγονότος, είτε με τη μη λήψη υπόψηυπάρχο ντοςγεγονότος. (Οικονόμου,ΟΔικαστικός Έλεγχος τηςΔιακρι10 τικής Εξουσίας, 1965, σελ. 243). Πράγματιπαράλειψηδιεξαγω γής δέουσας έρευνας ηοποίαπροξενεί έλλειψηγνώσης των ου σιωδών γεγονότων έχει ως αποτέλεσμα, λόγω της παράβασης των αρχώντου Διοικητικού Δικαίου,την ακύρωσητης σχετικής διοικητικής πράξης, (βλ. Δημοκρατία ν. Ματθαίον
(1990)3 15 Α.Α.Δ.2452). Έχοντας υπόψητην πιο πάνωκατάληξημου σε σχέση μετην ορθήερμηνείατου Καν.6Β κρίνωότι ηεπίδικηαπόφασηδεν έχει ληφθεί κάτωαπόπλάνηπερίταπράγματα. Περαιτέρω, όπως κα20 ταφαίνεται από το ενώπιον μου υλικό, πριν την λήψη της είχε προηγηθείη δέουσα έρευνα.Ακολουθεί πως οπρώτοςλόγος ακυ ρώσεως δενπρέπειναπετύχει. Είναι πρόδηλο ότι τα επίδικα τέλη έχουν επιβληθεί δυνάμει 25 των πιο πάνωΚανονισμών. Επομένως ο δεύτερος λόγοςακυρώ σεως εισάγει το ζήτηματης εγκυρότηταςτων πιο πάνωΚανονι σμών. Θα εξεταστεί κατά πόσο οι Κανονισμοί έχουν θεσπιστεί καθ' υπέρβασηήείναι ultra vires του εξουσιοδοτούντος Νόμου Κεφ. 350. 30 Ηαπάντησηστο ερώτημα κατά πόσο δευτερογενής νομοθεσία είναι ultra vires του εξουσιοδοτούντος Νόμου εξαρτάταισεκάθε περίπτωσηπάνωστηνορθήερμηνείατουσχετικού εξουσιοδοτούντος Νόμου(Halsbury's Laws of England,Τρίτηέκδοση,Τόμος 36, 35 σελ. 491, πάρα. 743). Εάν συντρέχει παραβίαση θεμελιώδους δι καιώματος,όπωςπ.χ.τουδικαιώματος ιδιοκτησίας, οποιαδήποτε αμφιβολία σε σχέσημε την έκτασηκαι ισχύ του σχετικού Νόμου πρέπει να επιλύεται υπέρ των ελευθεριών του πολίτη. {Fina (Cyprus) Ltd v.Republic, 4 R.S.C.C.26, 33, Chester v. Bateson 40 [1920] 1 K.B. 829, 838, NewcastleBreweries Ltd v. The King [1920]1 K.B.854,ΣπνρονχαιΆλλοι(Αρ.2)ν.Δημοκρατίας
(1973)3 Α.Α.Δ.627, 643, και Ξνδιάς και Άλλοςν.Αστυνομίας
(1993)2 Α.Α.Δ.174,213). 797 Καλλής,Δ. Αναστασιάδηςκ.ά.ν. ΣυμβουλίουΥδατ.Λεμεσού
(1996)Στηνκρινόμενηυπόθεσηηεξουσιοδότηση γιατηνθέσπιση των πιοπάνωΚανονισμώνπαρέχεταιαπότοάρθρο40
(1)(στ)τουΚεφ. 350,τοοποίοπροβλέπει: "40
(1)A Board may make Regulations for all or any of the 5 following purposes,thatisto say:- (f) subject to theprovisions of this Law, prescribing therates or 10 charges to be leviedin connectionwith the supply or use of waterandthetimeortimesatwhichsuchratesorchargesshall bepaid;" To σχετικό μετην επιβολήτελών καιδικαιωμάτων άρθρο του 15 Κεφ.350 είναιτοάρθρο 30
(1), τοοποίο προβλέπει: "30
(1)All rates orcharges madeby theBoard for thesupply of water andfor any services renderedby the Board,in connection therewith,shall be fixed at such rate and on such scale that the 20 revenue derived therefrom by the Board in any year, together withtheirrevenue(if any)insuchyearfrom othersources,willbe sufficient and only sufficient, as nearly as might be, to pay all expenses and meet all obligations of the Board properly chargeable toincomeinthatyear (includingthepaymentsfalling 25 tobemadeinsuchyearbytheBoardinrespectoftheinterest on, or repayment of, the principal of any money borrowed by the Boardandprovision for theredemptionofsecuritiesissuedbythe Board under this Law) and such sums as the Board may think proper to set aside in that year for reserve fund, extensions, 30 renewals, depreciation, loansandotherlikepurposes." Ηπρόθεσηκαιβούλησητου Νομοθέτη,όπωςπροδιαγράφεται απότοάρθρο30,πήρεπρακτικήεφαρμογήμετηθέσπιση, δυνάμει του άρθρου40
(1)(στ)τωνπιοπάνω Κανονισμών. Και ταερωτή- 35 ματαπου προκύπτουν είναικατά πόσο: (α)Ο πιοπάνωΚανονισμός6Β"καθορίζει"("prescribes") τέλη και δικαιώματα ("rates or charges") σε σχέση με την προμήθεια ή χρησιμοποίηση νερού,όπωςπροβλέπεται απότο άρθρο 40
(1)40 (στ), και (β)ΟΚαν.6Βσυνάδειμετοάρθρο30. 798 4 Λ.Α.Δ. 5 Αναστασιάδης κ.ά. ν.Συμβουλίου Υδατ. Λεμεσού Καλλής, Δ. Λαμβάνω υπόψη την έννοια του όρου "prescribing"* στο άρ θρο40
(1)(στ). Εξέταση του λεκτικού του Καν.6Β πράγματι απο καλύπτει ότι αποτελεί σαφώς διάταξηηοποία καθορίζει τα τέλη ήδικαιώματαμέσα στην έννοια του άρθρου40
(1)(στ). Επομένως ηαπάντησηστο πρώτο ερώτημα είναι καταφατική.Αναφορικά με το δεύτερο ερώτημα,όπως προκύπτει απότο λεκτικό του άρθρου 30, το ύψος των τελών ήδικαιωμάτωνπρέπει να είναι τέτοιο που να καλύπτει τις δαπάνεςκαιυποχρεώσεις πουδιαλαμβάνονται σ' αυτό. 10 15 20 25 30 35 Για να δώσουν έκφρασηστη σχετική βούληση του Νομοθέτη οι καθ' ων ηαίτηση έχουν καθορίσει τα τέληήδικαιώματα πουπρο βλέπονται από τον πιο πάνω Καν. 6Β. Θέλησαν επίσης - με τον ίδιο κανονισμό - να υιοθετήσουν κλιμακωτά τέλη ήδικαιώματα ανάλογα με τον αριθμό οικοπέδων ήτην έκταση της γης. Σύμφωνα με τον ευπαίδευτο συνήγορο των καθ' ων η αίτηση η υιοθέτηση κλιμακωτών τελών ή δικαιωμάτων δενπαραβιάζει το άρθρο 30 του Νόμουγιατί "όσο πιο μεγάλη είναι ηέκταση της γης που υδροδοτείται, τόσο μεγαλύτερο είναι και το βάρος επί του δικτύου υδατοπρομήθειας". Συμφωνώ με αυτή τη θέση για τί το μεγαλύτερο βάρος επί του δικτύου υδατοπρομήθειας συνε πάγεται περισσότερη δαπάνηγια τους καθ' ων η αίτηση ηοποία δικαιολογεί και την υιοθέτηση κλιμακωτών τελών ή δικαιωμάτων. Έχω ήδη αποφανθεί ότι ο Καν. 6Β δεν παραβιάζει το άρθρο 40
(1)(στ) του Νόμου. Θεωρώ ότι το κατάπόσο τα τέληήδικαιώ ματα,ταοποίαθαεισπράττονται μέσα απότην εφαρμογήτου,δεν συνάδουν με το άρθρο 30 του Νόμου, επειδή επιβάλλονται υπό συνθήκες κατάχρησης εξουσίας -όπως ισχυρίζονται οι αιτητές είναι ζήτημαπου έπρεπε να αποδειχθεί απότους αιτητές,γιατί εί ναι νομολογημένο ότι τοβάροςτης απόδειξηςκατάχρησηςήυπέρ βασης εξουσίας βαρύνει τους αιτητές. (Koukoullis v.Republic, 3 R.S.C.C. 134). Οι αιτητές δεν έχουν αποσείσει το σχετικό βάρος. Ακολουθεί πως και ο δεύτερος λόγος ακυρώσεως δεν μπορεί να πετύχει. * Σύμφωναμετο Concise Oxford Dictionary σημαίνει: 'To lay down or impose authoritatively". Σύμφωναμετο Shorter Oxford English Dictionary σημαίνει: 'To lay down as arule or direction to befollowed". 799 Καλλής, Α. Αναστασιάδης κ.ά. ν.Συμβουλίου Υδατ.Λεμεσού
(1996)Τοίτος λόvocακυρώσεως - Έλλεινϋπ αιτιολογίας. Τοκατάπόσο μιαδιοικητική πράξηείναι αιτιολογημένη εξαρ τάται από τασυγκεκριμένα πραγματικά περιστατικάτης. (Πισσάς ν.Δημοκρατίας
(1974)3 Α.Α.Δ. 476). 5 Περαιτέρω εφόσον ηαιτιολογία δεναξιούται ρητώς υπότου Νόμου -όπως είναι εδώ ηπερίπτωση -δενείναι απαραίτητο να υπάρχει αιτιολογία ειςτοσώμα τηςπράξεως, αλλά "δύναται να αναπληρουταιεκτων στοιχείωντου φακέλου" (ΠορίσματαΝομό- 10 λογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας,1929-59, σελ. 185). Στην κρινόμενη υπόθεση καισε σχέση μεταδικαιώματα των £1500η αιτιολογία "αναπληρουταιαπόταστοιχεία τουφακέλου τοΤεκ. 1Α-"μεταοποίαδίνονται όλεςοιλεπτομέρειεςτης σχετι- 15 κής δαπάνης.Σεσχέσημετατέλητων£3000.-έχουν επιβληθεί δυ νάμει τηςεπιφύλαξηςτου Καν.6Β. Στοφάκελο τηςδιοίκησης (βλ. Τεκ. 1) υπάρχειη πιοκάτωκαταχώρηση:'Τοεμβαδότου τεμαχίου είναι 49.950τ.π. Αρα 49950/8000=6.24οικ. (6οικ.Χ500=£3000)." 20 Έχωήδη αποφανθείυπέρτης εγκυρότηταςτου Καν.6Βκαιτης εγκυρότητας της πορείας που έχουν υιοθετήσειοικαθ'ων ηαίτη ση.Έλαβαυπόψημουταπραγματικάπεριστατικάκαιτη φύσητης επίδικης πράξης.Θεωρώ ότιδεν πάσχει απόέλλειψηαιτιολογίας. 25 Περιέχει όλα τααπαραίτητα ειδικά καισυγκεκριμένα στοιχεία για την διακρίβωση τηςνομιμότητας της. (Δαγτόγλου, Γενικό Δι οικητικό Δίκαιο, 3ηέκδοση,σελ. 287). Τέταοτος λόνοςακύοα>στκ- Αναρμοδιότητα: 30 Είναι δεκτό από την Νομολογία ότι"ακυρούνται πάσαιαιδι' αιτήσεως ακυρώσεως προσβαλλόμεναι διοικητικαί πράξεις εάν δεν εξεδοθησαν υπό του κατάΝόμον αρμοδίου οργάνου".Περαι τέρω ο νόμος "δύναται να επιτρέπη την μεταβιβασιν πασών ή 35 ενίων εκτωναρμοδιοτήτων τουοργάνουειςέτερονή έτερα". (Πο ρίσματα Νομολογίας τουΣυμβουλίου τηςΕπικρατείας, 1929-59, σελ. 106, Χριστοδονλον ν.Δημοκρατίας
(1967)3 Α.Α.Δ. 50, Ευλο γημένος ν.Δημοκρατίας
(1973)3Α.Α.Δ. 184, 190). 40 Σύμφωνα μετοάρθρο 13(γ) του Κεφ.350το ΣυμβούλιοΥδατοπρομήθειας δύναται,τηρουμένων των προνοιών του Νόμου, να επιβάλλει υδατικάτέληή δικαιώματαγιατηνπρομήθεια'νερούκαι για υπηρεσίες που παρέχει σε σχέση με την προμήθεια νερού. 800 4 Α.Α.Δ. 5 Αναστασιάδης κ.ά. ν.Συμβουλίου Υδατ. Αεμεσού Καλλής, Δ. Όπως έχει ήδηαναφερθείηεπιβολή τελών ήδικαιωμάτωνδιέπε ται από τους πιο πάνω Κανονισμούς οι οποίοι έχουν θεσπισθεί δυνάμει του άρθρου40
(1)(στ) του Νόμου τηρουμένων και των προνοιών του άρθρου
- Δυνάμει του άρθρου 14 του Νόμου (όπως έχει τροποποιηθεί από το άρθρο 2 του Νόμου 172/88)το Συμβούλιο: "δύναται 10 15
- Μετην έγκρισητου Υπουργικού Συμβουλίου ναδημιουρ γεί θέσεις στην υπηρεσία του.
- Ναδιορίζει κατάλληλα πρόσωπα στις θέσεις οι οποίες εί ναι δυνατόν να δημιουργηθούν σύμφωνα μετις διατάξεις του εδαφίου
(1).
- ΜετηνέγκρισητουΥπουργικού Συμβουλίουναεκδίδεικα νονισμούς καθορίζονταςτους όρους υπηρεσίας τωνυπαλ λήλωντου. 20
- Ναπροσλαμβάνειτουςαναγκαίουςεργάτεςγιατηνενάσκη ση των εξουσιών του και την εκτέλεση των καθηκόντων του." 25 Σύμφωνα με τα σχέδια υπηρεσίας της θέσης "Διευθυντή" των Καθ' ωνη αίτηση (ταοποίαυπάρχουνστο φάκελοτηςπροσφυγής καιταοποίαέχουν εγκριθεί μετηναπόφασητουΥπουργικού Συμ βουλίου με αρ. 37.308και ημερ. 30.4.92)ανάμεσα στα καθήκοντα και ευθύνες του Διευθυντή είναι "η εφαρμογήτης σχετικής με τις 30 αρμοδιότητες του Συμβουλίου Υδατοπρομήθειας Νομοθεσίαςκαι Κανονισμών". Σύμφωνα μετοφάκελοτων καθ' ωνηαίτηση (Τεκ. 1)(βλ.επι στολήημερ. 19.5.92 προς τον αιτητή2) η επίδικη απόφασηφέρει 35 τηνυπογραφήτουΔιευθυντή,κάτιπουυποδηλώνει ότι έχει τύχει τηςέγκρισης του. 40 Τα σχέδια υπηρεσίας του Διευθυντή των Καθ' ων η αίτησηέχουν εγκριθεί απότο Υπουργικό Συμβούλιο - αποτελούν δευτερογενή νομοθεσία (ΠΑ.ΣΥ.ΔΥ. ν.Δημοκρατίας
(1978)3Α.Α.Δ. 27) και επομένως υπέχουν ισχύ Νόμου.Λαμβάνω υπόψη ότιδυ νάμει των σχεδίων υπηρεσίας οΔιευθυντής είναι "υπεύθυνοςγια την εφαρμογήτης σχετικής μετις αρμοδιότητες του Συμβουλίου Υδατοπρομήθειας Νομοθεσίας και Κανονισμών". Περαιτέρω 801 Καλλής,Δ. Αναστασιάδης κ.ά.ν. Συμβουλίου Υδατ.Αεμεσού
(1996)λαμβάνωυπόψηότι ηεπίδικηαπόφαση αποτελεί απλώςαπόφαση εφαρμογής των σχετικών Κανονισμών -6Β και 7Β. Με άλλα λό για αποτελεί απόφασηηοποία έχει εκδοθεί στα πλαίσια θέσμιας αρμοδιότητας καιόχι απόφαση ηοποία έχει εκδοθεί σταπλαίσια άσκησηςδιακριτικήςεξουσίας ήαρμοδιότητας.(Σπηλιωτόπουλου, Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου,7ηέκδοση, 1996, πάρα. 148-149). 5 Έχονταςυπόψηταπιοπάνωκρίνω ότιοι δυνάμειτουάρθρου 13(γ) του Κεφ. 350 αρμοδιότητες των Καθ'ων ηαίτηση έχουν με ταβιβασθεί στο Διευθυντή δυνάμει Νόμου, δηλαδή του Νόμου 10 172/88 καιτων σχεδίων υπηρεσίας. Επομένως οΔιευθυντής έγκυ ρακαινόμιμα μπορούσε ναλάβειτηνεπίδικηαπόφαση. Κατά συ νέπεια ο λόγος ακυρότητας που σχετίζεται με την έλλειψη αρμο διότητας δεν ευσταθεί. 15 Ηπροσφυγή απορρίπτεταιχωρίς καμιάδιαταγή γιαταέξοδα. Ηπροσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 802