(1996)10Απριλίου, 1996 [ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, Δ/οτής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ LEDRA FREE SHOPS LTD., Αιτητές, v. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΔΙΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Καθ'ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 693/93) Προσφυγήβάσειτον Άρθρον 146τον Συντάγματος —Λόγοιακνρώσεως — Έλλειψηδέονσαςέρευναςκαιαιτιολογίας—Οι αρχέςαπό τηννο μολογία — Πλημμελής ηέρευνακαι κατ' επέκτασηανύπαρκτη ηαι τιολογία λακωνικής απόφασηςπερί απορρίψεωςαιτήματος αδείας καταστήματος αδασμολόγητωνειδώνστην κριθείσαπερίπτωση. 5 Ηαιτήτριαεταιρείαπροσέφυγεκατάτηςαρνήσεωςτης διοίκησης να της παραχωρήσει άδειαλειτουργίας καταστήματος αδασμολόγη των ειδών. 10 ΤοΑνώτατοΔικαστήριο,ακυρώνονταςτηνεπίδικηαπόφαση απο φάσισε ότι: Δεν υπάρχεικαμιάαμφιβολίαότι ηαπάντησηπουστάληκε στους αιτητές ενπροκειμένω είναιεντελώς αναιτιολόγητη. 15 ΤοΔικαστήριο εξέτασε μεπροσοχήτοδιοικητικό φάκελοπουτέ θηκε ενώπιον του. Από τον φάκελο αυτό δεν προκύπτει ότι έγινε οποιαδήποτε σοβαρή και εμπεριστατωμένη έρευνα, αντίθετα υπάρ χουν ορισμένες δυσανάγνωστεςχειρόγραφεςσημειώσεις. Στιςσημει- 20 ώσεις αυτές φαίνεται ότι έγινε κάποιαέρευνα αναφορικάμε κατα στήματαστηΛευκωσία, αλλά είναι φανερόότι καμιάέρευναδεν έγι νεαναφορικάμετηνεπίδικηαίτησηπουαφορούσετηνΠάφο. 956 4Α.Α.Δ. LedraFreeShopsLtd.v.Δημοκρατίαςχ.ά. 5 ToΔικαστήριο συμφώνησε μετιςθέσεις τουδικηγόρουτωναιτητών πουεκτίθενται στις γραπτέςτου αγορεύσεις και διευκρινήσεις. Ταόσαέχειαναφέρειηδικηγόρος τηςΔημοκρατίας στις διευκρινή σειςτηςείναιγεγονόταταοποίαδενμπορούνναπαρατεθούνμεπροφορικέςαγορεύσεις αλλάμεμαρτυρία, έρευνακαισωστή αιτιολογία. Ηεπίδικη απόφαση πάσχειτόσοαπόέλλειψηαιτιολογίαςόσοκαι τηςδέουσας'έρευνας η οποίαδενήτανκαθόλουεπαρκήςυπό τις πε ριστάσεις. 10 Ηπροσφυγήεπιτυγχάνειχωρίςέξοδα. Αναφερόμενεςνποθέσεις: 15 Tourpekiv. Republic
(1973)3C.L.R. 592, · Μισιρλήςν.Δημοκρατίας(αρ.2)
(1995)3ΑΛΛ.
- Προσφυγή. 20 25 Προσφυγή εναντίον της απόφασηςτων Καθ'ων ηαίτηση 2 με την οποίααρνήθηκαννα παραχωρήσουν άδειαστους αιτητές για ναλειτουργήσουν κατάστημααδασμολόγητων ειδών στην Πάφο. Γ.Ερωτοκρίτον, για τους Αιτητές. Λ. Καοντζάνη, Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας,γιατους Καθ'ωνη αίτηση. 30 Cur.adv. wit. ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, Δ.: Με την παρούσα προσφυγή η αιτή τρια εταιρεία ζητά από το Δικαστήριο την πιο κάτω θεραπεία όπωςτην έχειδιατυπώσει οδικηγόρος της: 35 40 "
- Απόφαση και/ή δήλωση του Σεβαστού Δικαστηρίου ότι η απόφασηκαι/ήπράξηκαι/ήπράξεις των καθ'ων ηαίτηση,του διευθυντού τελωνείου πουπεριέχεται στην επιστολή τωνκαθ' ων ηαίτηση ημερ.30.06.93,διάτης οποίαςοι καθ'ων ηαίτηση αρνήθησανναπαραχωρήσουνάδειανεις τους αιτητάςδιά λειτουργίαν καταστήματος αδασμολόγητων ειδών εις Πάφον και/ή απέρριψαν την αίτηση δια τον πιο πάνω σκοπόν είναι άκυροςκαιεστερημένη οιουδήποτε νομικού αποτελέσματος. 957 Χαχξητσαγγάρης,Δ. Ledra Free Shops Ltd. v.Δημοκρατίαςχ.ά.
(1996)2. Απόφαση και/ήδήλωσητου ΣεβαστούΔικαστηρίου όπως οι καθ'ων η αίτηση πράξουν ό,τι έχουν παραλείψει, ήτοι να πα ραχωρήσουν σχετικήνάδειαν." Οινομικοί ισχυρισμοί στους οποίουςβασίζεταιηπροσφυγήειναι ότι ηεπίδικη απόφαση είναι παράνομηκαι ότι λήφθηκε καθ' υπέρβασηήκατάχρησηεξουσίας. Όμωςοβασικότερος λόγοςπου προβάλλεται είναι ότι ηεπίδικηαπόφασηλήφθηκεχωρίς τη δέου σαέρευνακαιείναιαναιτιολόγητη. 5 10 Ταγεγονότα τηςυπόθεσης είναι τα ακόλουθα: Οι αιτητές με επιστολές τους ημερ.20.5.93, 14.6.93και22.6.93 προςτονΔιευθυντήτουΤμήματοςΤελωνείωνζήτησαννατουςπα ραχωρηθείπροκαταρκτικήέγκρισηκαιάδειαγιαλειτουργία κατά- 15 σχήματοςαδασμολόγητων ειδώνστην Πάφο. Οι σκοποίτηςλειτουργίας τωναποθηκώναποταμίευσηςπαρα τίθενταιστοάρθρο71τουπερίΤελωνείωνκαιΦόρων Καταναλώ σεως Νόμουτου 1967 (Ν.82/67), το οποίο παρέχει στο διευθυντή 20 του Τμήματος Τελωνείων το δικαίωμα να εγκρίνει για χρονικά διαστήματακαιμεόρους πουσυμπεριλαμβάνουν καιτηνκαταβο λήτελών,τόπουςασφαλούςεναποθέσεως,φυλάξεωςκαιαποταμι εύσεως εμπορευμάτων τα οποία προορίζονται για εξαγωγή. Με βάσητο άρθροαυτότο ΤμήμαΤελωνείων έχει επιτρέψει τηδημι- 25 ουργία ειδικών αποθηκώναποταμίευσης,πουλειτουργούν ωςκα ταστήματα αδασμολόγητων ειδών για εξυπηρέτηση επιβατών οι οποίοι αναχωρούν δια θαλάσσης. Οι όροι με τους οποίους λει τουργούν οι αποθήκεςαυτέςπαρατίθενται στηγνωστοποίηση του διευθυντήαρ.32(παράρτημα4).Γιατηδιευκόλυνση τωνεργασιών 30 των ειδικών αποθηκών αποταμίευσης αλλά και του επιβατικού κοινούτοΤμήμαΤελωνείωνπροχώρησε στην έγκρισηκαταστημά των αδασμολόγητων ειδών σταοποίαδεν γίνονται πωλήσεις, αλ λά χρησιμοποιούνται αποκλειστικά ως εκθεσιακοί χώροι (βιτρί νες) γιατην παραγγελίααδασμολόγητων ειδών,ταοποίαπαραδί- 35 δονται στησυνέχεια στους επιβάτεςκατάτηναναχώρησητους. Μετά απόκάποια μελέτηπου έγινε απότο ΤμήμαΤελωνείων σχετικά με τη λειτουργία των ειδικών αυτώναποθηκών αποταμί ευσης που λειτουργούν σαν βιτρίνες διαπιστώθηκε,όπως ισχυρι- 40 ζονται οι καθ'ων ηαίτηση,ότι τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια πτωτικήτάσητων δραστηριοτήτων τωναποθηκώναυτών,μεαπο τέλεσμαδύοκαταστήματααδασμολόγητων ειδών να αναστείλουν τηλειτουργία τους. 958 4Α.Α.Δ. Ledra FreeShops Ltd. v.Δημοκρατίαςκ.ά. Χαχζητσαγγάρης,Δ. 5 Μετηδικαιολογία ότι ο αριθμός των ειδικών αποθηκώναπο ταμίευσης που ήδηλειτουργούν με τη μορφή βιτρίναςυπερκαλύ πτει τις ανάγκεςτου επιβατικούκοινού καθώςκαιότι η δημιουρ γία νέων ειδικών αποθηκώναποταμίευσης συνεπάγεταιαπόσπαση επιπρόσθετου προσωπικού και αυξημένη διοικητική δαπάνη πουτοΤμήμαΤελωνείωνδεν είναι σεθέση νακαλύψει, οΔιευθυ ντής τουΤμήματοςΤελωνείωναπέρριψετοαίτηματωναιτητών. Στις 30.6.193 στάληκε στους αιτητές επιστολή του Διευθυντή 10 του Τμήματος Τελωνείων με την οποία τους κοινοποιήθηκε η απόρριψητουαιτήματος.Τοκείμενο αυτήςτηςεπιστολής παραθέ τωαυτούσιο: "Κύριοι, 15 20 Αναφέρομαι στηνεπιστολήσαςημερομηνίας20Μαΐου 1993 καισταδύοτηλεομοιοτυπικά σας μηνύματαμεημερομηνίες 14 και22 Ιουνίου 1993 μεταοποίαζητάτεάδειαόπως λειτουργή σετεκατάστημααδασμολόγητων ειδών στην Πάφογιατηνεξυπηρέτηση των ταξιδιωτών της πόλης αυτής,και λυπούμαι να σαςπληροφορήσω ότι το αίτημασας δεν μπορεί ναγίνει απο δεκτό. Μετιμή, 25 Διευθυντής, ΤμήμαΤελωνείων." Ο δικηγόρος των αιτητών προσβάλλει την επίδικη απόφαση 30 σανμιαλακωνικήαπάντησηπουστερείται οποιασδήποτεαιτιολο γίας. Περαιτέρω γίνεται ισχυρισμός ότι η έρευνα που έγινεήταν παντελώςελλειπήςκαιλήφθηκανυπόψη ανύπαρκταγεγονότα,δεν λήφθηκανδευπόψηυπαρκτάγεγονότα.Τέλοςγίνεται ισχυρισμός γιαάνιση μεταχείριση μεταξύτωναιτητώναντίάλλων ενδιαφερο35 μένων. Ο ισχυρισμός για άνιση μεταχείριση δεν προωθήθηκεκαι ούτε έχειτεκμηριωθεί, επομένως ο λόγος αυτός απορρίπτεται. Ηδικηγόρος τηςΔημοκρατίαςπαρά τογεγονός ότιπαραδέχε ταιότιη άρνησητωνκαθ'ωνη αίτησηήτανλακωνική,ισχυρίζεται 40 και υποστηρίζει ότι η αιτιολογία καλύπτεται με πλήρησαφήνεια απόταστοιχεία τουδιοικητικούφακέλου.Στονδιοικητικόφάκε λο υπάρχουν χειρόγραφα σημειώματα στα οποία αναφέρεται η έρευναπουδιεξαγότανγιαταεισοδήματαπαρόμοιωνκαταστημά των που λειτουργούσαν τα τελευταία χρόνια. Στο παράρτημα5, 959 Χατζητσαγγάρης, Δ. Ledra Free Shops Ltd. v. Δημοκρατίας κ.ά.
(1996)σύμφωνα πάντα με τους ισχυρισμούς της δικηγόρου της Δημο κρατίας,φαίνονταιταέσοδαπαρόμοιων καταστημάτων βιτρινών καιη πτωτικήτάσητωνδραστηριοτήτων τουςτατελευταίαχρόνια σε σύγκριση με τις ετήσιες πωλήσεις παγκύπριατων ίδιων κατα στημάτων αδασμολόγητων ειδών. Αναφέρεται επίσης ηαναστολή 5 των δραστηριοτήτων δύοκαταστημάτωναδασμολόγητων πουδεί χνει ότι τα υπάρχοντα καταστήματαυπερκαλύπτουν τις ανάγκες του επιβατικούκοινού.Έναςάλλος ισχυρισμός πουπροβάλλεται που εκτίθεται απότην δικηγόρο της Δημοκρατίας είναι ότι ηλει τουργίατέτοιων καταστημάτωνδημιουργεί διοικητικήδαπάνηγια 10 τον απαραίτητοέλεγχοπουαπαιτείται,η οποίααυξάνεταιανάλο γα με τον αριθμό των υπαρχόντων καταστημάτων αυτού του εί δους. Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι η απάντηση που στάληκε 15 στους αιτητές δηλαδήηεπιστολή ημερ. 30.6.93 τηνοποίαέχω πα ραθέσει πιο πάνω είναι εντελώς αναιτιολόγητη. Στην υπόθεση Tourpeki v.Republic
(1973)3C.L.R. 592, λέχθηκανταακόλουθα, στη σελίδα 602: 20 "What is sufficient inquiry is, to my mind, a question of degree depending upon the nature of the matter to be inquired into. Whether such an inquiry has been duly carried out or not, is a matter to be deduced from the relevant minutes kept for the purpose." Έχω εξετάσει με προσοχή τον διοικητικό φάκελο που τέθηκε ενώπιον μου σαν τεκμήριο 1.Από το φάκελο αυτόδεν προκύπτει ότι έγινεοποιαδήποτε σοβαρήκαι εμπεριστατωμένη έρευνα,αντί θετα υπάρχουν ορισμένες δυσανάγνωστες χειρόγραφες σημειώ- 30 σεις. Στιςσημειώσεις αυτέςφαίνεταιότι έγινεκάποιαέρευναανα φορικάμεκαταστήματαστηΛευκωσία, αλλά είναι φανερόότικα μιά έρευνα δεν έγινε αναφορικά με την επίδικη αίτηση που αφο ρούσε την Πάφο. Στηνυπόθεση Μισιρλής ν.Δημοκρατίας (αρ. 2)
(1995)3Α.Α.Δ.384, αναφέρονταιταακόλουθα: 35 "Είναιφανερόπωςη απόφασηλήφθηκεχωρίςναπροηγηθεί έρευναήη σωστήέρευνα. Γιαυτόκαιπάσχει.Το ίδιο μπορείνα λεχθεί και για την αιτιολογία ηοποία στηρίχθηκε σεπεπλανη μένη εκτίμηση. Εκφράζει απόλυτα την παρούσα περίπτωση η 40 παρατήρησητου Δ. Κόρσου "Διοικητικό Δίκαιον" Γενικό Μέ ρος,σελ. 150: "Αιτιολογία στηριζόμενη επί πραγματικών περιστατικών ανυ960 25 4Α.Α.Δ. Ledra Free Shops Ltd. v.Δημοκρατίαςκ.ά. Χατζητσαγγάρης,Δ. ποστάτων, ελέγχεται ως πλημμελής και οδηγεί στην ακύρωση τηςεπίτωνανύπαρκτωναυτώνπεριστατικών στηριζομένης δι οικητικής πράξεως." 5 Συμφωνώμετις θέσεις τουδικηγόρουτωναιτητώνπουεκτίθε νται στις γραπτές του αγορεύσεις και διευκρινήσεις. Ταόσα έχει αναφέρει ηδικηγόρος της Δημοκρατίας στις διευκρινήσεις της εί ναι γεγονότα ταοποία δεν μπορούν να παρατεθούν με προφορι κές αγορεύσεις αλλά με μαρτυρία,έρευνακαισωστήαιτιολογία. 10 Καταλήγωότι η επίδικηαπόφασηπάσχει τόσο απόέλλειψη αι τιολογίας όσο και της δέουσας έρευνας η οποία κατάτη γνώμη μουδενήτανκαθόλου επαρκήςυπότις περιστάσεις. 15 Ηεπίδικη απόφαση ακυρώνεται.Δεν θαυπάρχεικαμιάδιατα γήγιαέξοδα. Η επίδικη απόφαση ακυρώνεται χωρίςέξοδα. 961