clr/1996/1996_4_987.pdf

(2)(ι) τουπερί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμου (Αρ. 15/62).Οι καθ' ων ηαίτησηενήργησαν εντός των πλαισίων της διακριτικής τους ευχέρειας καιτο επίδικοδιάταγμαεκδόθηκενόμιμα. Οι προσφυγές απορρίπτονται χωρίς έξοδα. 20 Αναφερόμενες υποθέσεις: Δημοκρατίαν.Παντελίδη καιΆλλων

(1993)3Α.Α.Δ. 456, 25 ΙεράΑρχιεπισκοπήΚύπρου καιΆλλοι ν. Δημοκρατίας

(1990)3 Α.Α.Δ.

1. Προσφυγές. 30 Προσφυγέςεναντίοντουδιατάγματοςαπαλλοτριώσεως τηςπεριουσίας των Αιτητών καθώςκαιτουδιατάγματος επίταξηςτης εν λόγω περιουσίας. Κ. Μιχαηλίδης, για τους Αιτητές. 35 Μ. Τσαγγαρίδης, Δικηγόρος της Δημοκρατίας,γιατους Καθ' ων ηαίτηση. Cur. adv. wit. 40 ΚΟΥΡΡΗΣ, Δ.: Οι αιτητές είναι οι LOLOLκαι στις δύο προσφυ­ γές. Μετην προσφυγήτους 1077/91ζητούν την ακύρωσητου Δια­ τάγματος Επίταξης ακίνητης ιδιοκτησίας τους (αρ.Α.Δ.Π. 1903), το οποίο δημοσιεύθηκε στην επίσημη εφημερίδα της Δημοκρατίας ημερομηνίας 8/11/
2. Με την προσφυγή τους 69/93, προσβάλλουν 989 Κούρρης,Δ. Παντελίδης κ.ά. ν.Δημοκρατίας

(1996)τοΔιάταγμαΑπαλλοτρίωσης τηςίδιαςπεριουσίαςτους,το οποίο δημοσιεύθηκε στην επίσημηεφημερίδατηςΔημοκρατίαςημερομη­ νίας20/11/92(αρ.Α.Δ.Π. 1877).Οιδύοπροσφυγές συνεκδικαστηκανγιατίπαρουσιάζουνκοινάπραγματικά καινομικά στοιχεία. 5 Στην προσφυγή 1077/91,καταχωρήθηκεεπίσης αίτησηγια έκ­ δοση προσωρινού διατάγματος, αναστέλλον την εκτέλεσηκαι/ή εφαρμογήτουπιοπάνωΔιατάγματοςΕπίταξης.Μετηναπόφαση του Δικαστηρίου ημερομηνίας 16/1/92εκδόθηκε τοαιτηθέν προ­ σωρινό διάταγμα. Εναντίον της πρωτόδικης απόφασηςασκήθηκε 10 έφεσηκαιηΟλομέλειατουΔικαστηρίουαποδέχθηκετηνέφεσηκαι ακύρωσε το εκδοθέν προσωρινό διάταγμα (Βλέπε: Δημοκρατία ν. ΠαντελίδηκαιΆλλων

(1993)3 Α.Α.Δ.456). Θα αναφερθώμεσυντομία στα γεγονότα, αφούτούτα εκτίθε- 15 νται μεπερισσότερη λεπτομέρεια στις δύο πιοπάνωαποφάσεις πουαφορούντοπροσωρινό διάταγμα. Οι αιτητές είναι συνιδιοκτήτες του τεμαχίου 1929, Φ/Σχ. XXX.5.W.2 και XXX.13.W.1, που βρίσκεται στο Στρόβολο. Στις 20 6/4/88 υπέβαλαν αίτηση για άδεια οικοδομής γιατην ανέγερση εμπορικού συγκροτήματος εντός του τεμαχίου τους. Ο Δήμος Στροβόλου εξέδωσε, μεκαθυστέρηση 3 ετών,καιμετά την κατα­ χώρησητηςπροσφυγής 1062/90εναντίοντηςπαράλειψης έκδοσης τηςαιτηθείσαςάδειας,στις 7/8/91, άδειαοικοδομής στους αιτητές 25 για την ανέγερση 35συνεχόμενων καταστημάτωνμε μεσοπάτωμα καιπερίφραγμα.Στηνάδειαεπιβλήθηκανόροι,τουςοποίουςπρο­ σέβαλαν οιαιτητές μετην προσφυγήαρ. 965/91, ηοποίααποσύρ­ θηκε καιαπορρίφθηκε στις 3/12/92. ΜετηναπόφασητουΔικα­ στηρίου στην υπόθεση 1062/90, που εκδόθηκε στις 4/8/93, ηπαρά- 30 λειψήέκδοσης άδειαςοικοδομής στους αιτητέςκηρύχθηκε άκυρη. Στο μεταξύ οι αιτητές συμβλήθηκαν με εργολάβο οικοδομών και άρχισανοικοδομικές εργασίες στοενλόγωτεμάχιο.Οιοικο­ δομικέςεργασίες άρχισανστις 16/10/91 καιπροχωρούσανμεεντα- 35 τικόρυθμό. Στις 8/11/91, δημοσιεύθηκε στην επίσημη εφημερίδα της Δημο­ κρατίαςηΑ.Δ.Π. 1903,πουαφορούσε ΔιάταγμαΕπίταξηςτουτε­ μαχίουτων αιτητών,για περίοδο 12μηνών. Στις 12/11/91,επιδό- 40 θηκε επιστολή στους αιτητές,μετην οποίακαλούντο νατερματί­ σουν αμέσως τις οικοδομικές εργασίες στο ενλόγωτεμάχιο τους. Στο Διάταγμα Επίταξηςαναφέρετοότιηπεριουσία ήταν ανα990 4Α.Α.Δ. 5 Παντελίδης χ.ά.ν. Δημοκρατίας Κούρρης, Δ. γκαία για σκοπούς δημόσιας ωφέλειας και συγκεκριμένα για τη δημιουργία,συντήρηση και ανάπτυξη των συγκοινωνιών τηςΔη­ μοκρατίαςήοποιουδήποτεαπότουςσκοπούςαυτούςκαιη επίτα­ ξητηςπεριουσίας επιβάλλετο γιασκοπούς βελτίωσης τηςΛεωφόρουΣτροβόλου,στο Στρόβολο. Οι αιτητές καταχώρησαν εναντίον του πιο πάνω Διατάγματος την παρούσαπροσφυγή,στις 13/11/91,με ταυτόχρονη αίτησηγια έκδοση του προσωρινού διατάγματος στο οποίο έγινεαναφορά 10 προηγουμένως. Στις 24/1/92,δημοσιεύθηκε στην επίσημη εφημερίδατηςΔημο­ κρατίας Γνωστοποίηση Απαλλοτρίωσης της ίδιας ιδιοκτησίας. Οι αιτητέςυπέβαλανστις4/2/92ένστασηκατάτηςπιοπάνωΓνωστο15 ποίησης. Ηένσταση των αιτητώναπορρίφθηκεκαι δημοσιεύθηκε στις 20/11/92, το προσβαλλόμενο με την προσφυγή 69/93 Διάταγ­ μα Απαλλοτρίωσης. Ηαπαλλοτρίωση έγινεγια την επίτευξη του ίδιου σκοπούδημόσιας ωφέλειας όπωςκαιη επίταξη. 20 Το κτήμα των αιτητών βρίσκεται επί της Λεωφόρου Στροβό­ λου, που αρχίζει από τα δημοτικά όρια Στροβόλου, παρά την Αστυνομική Σχολή Στροβόλου, μέχρι τα δημοτικά όριαΛακατάμιας. Όπως φαίνεται τόσο από διάφορα στοιχεία των φακέλων (π.χ. ενημερωτικό σημείωμα προς το Υπουργικό Συμβούλιο ημε25 ρομηνίας20/1/92)όπωςκαιτηνένορκοδήλωσητουΜιχαλάκηΠο­ λυκάρπου,ΛειτουργούΠολεοδομίας 1ηςΤάξης,πουκαταχωρήθη­ κεπροςυποστήριξη τηςένστασης τωνκαθ'ωνη αίτησηστην αίτη­ ση για έκδοση του προσωρινού διατάγματος, και την προφορική μαρτυρίατου,ο δρόμος αυτός,όπωςκαι ο Νότιος Παρακαμπτή30 ριος Λευκωσίας (απόταφώτατροχαίαςτης βιομηχανικήςπεριο­ χής Στροβόλου μέχρι τη συμβολήτου με τη Λεωφόρο Αρχαγγέ­ λου), θεωρούνται κυκλοφοριακά ως δύο από τους βασικότερους κυκλοφοριακούς άξονες τουοδικούδικτύουΛευκωσίαςκαιπερι­ λαμβάνονταιστο τοπικό σχέδιο Λευκωσίαςως δρόμοιπρωταρχι35 κής σημασίας. Η Λεωφόρος Στροβόλου συνδέειτοκέντροτης πό­ λης μετιςραγδαίααναπτυσσόμενες περιοχέςτου Στροβόλου,Λακατάμιας,Δευτέρας, όπωςκαι αρκετές αναπτυσσόμενες κοινότη­ τεςνότιατωνπεριοχώναυτών.Επομένως,σύμφωνα μετονκ. Πο­ λυκάρπου, ο δρόμος αυτός θα συμβάλει σε πολύ μεγάλο βαθμό 40 στην απάμβλυνση του κυκλοφοριακού προβλήματος των κεντρι­ κώνπεριοχών της Λευκωσίας, γιατί θαπροσφέρει τη δυνατότητα παράκαμψηςκαιαποσυμφόρησης τωνκεντρικών λεωφόρων. ΗδιεύρυνσηκαιβελτίωσητόσοτωνΛεωφόρων Στροβόλουκαι 991 Κούρρης, Δ. Παντελίδης κ.ά. ν.Δημοκρατίας

(1996)Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ* στηΛακατάμια,όσοκαιτουΝότιου Παρακαμπτηρίου δρόμουΛευκωσίας, περιλαμβανομένου καιτου κυκλοφοριακού κόμβου στη συμβολήτων αναφερόμενων λεωφό­ ρων,αποτελούν συνεχιζόμενα πολεοδομικά έργα,τα οποίαπερι­ λαμβάνονται στους ετήσιους Προϋπολογισμούς Αναπτύξεως της Δημοκρατίας,τωντελευταίωνχρόνων.Γιατουςλόγους αυτούς,το κτήματων αιτητών επηρεάστηκε καιστοπαρελθόναπό ρυμοτομι­ κάσχέδια. 5 Το θέματης βελτίωσης τουπιο πάνωαναφερόμενουκυκλοφο- 10 ριακού κόμβου, συζητήθηκε σε δύο συνεδρίες της Συντονιστικής Επιτροπής Πολεοδομικών καιΟδικών Μελετών, πουαπαρτίζεται από εκπροσώπους του Γραφείου Προγραμματισμού, τουΤμήμα­ τος Δημοσίων Έργων,τουΤμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως και της Ένωσης Δήμων, στις 12 Νοεμβρίου και 11 Δεκεμβρίου 15

1. Στις συνεδρίες αυτές ο Γιαννάκης Χ'Ίωσήφ, Εκτελεστικός Μηχανικός 1ηςΤάξεως στοΤμήμαΔημοσίων Έργων μεειδικότη­ ταΣυγκοινωνιολόγου, επεξήγησε ότι σύμφωνα μετακυκλοφορια­ κάδεδομένατου ΝότιουΠαρακαμπτηρίουΛευκωσίαςκαιτης Λε­ ωφόρου Λακατάμιας (Λεωφόρος Στροβόλου και Λεωφόρος 20 Αρχιεπισκόπου ΜακαρίουΓ' στηΛακατάμια), απαιτείταιστηδια­ σταύρωση τους στην περιοχή του κυβερνητικού οικισμού "Άγιος Μάμας", η κατασκευή ανισόπεδου κόμβου και αποφασίστηκε όπωςπροωθηθείη ετοιμασίασχεδίων γιατηνκατασκευήανισόπε­ δουκόμβου μετηΛεωφόροΛακατάμιαςσανκύριοδρόμο.Μεβά- 25 σητην απόφασηαυτή,άρχισε απότοΤμήμα ΠολεοδομίαςκαιOLκήσεως ηετοιμασία ρυθμιστικού σχεδίου γιατηδιαπλάτυνσηκαι τηβελτίωσητων Λεωφόρων Στροβόλου και Αρχιεπισκόπου Μα­ καρίου Γ' στηΛακατάμια.Ηετοιμασία του ρυθμιστικού σχεδίου συμπληρώθηκε περί τοΣεπτέμβριοτου
2. 30 Για την υλοποίηση του σχεδίου αυτού ήταν αναπόφευκτος ο επηρεασμός ακίνητης ιδιοκτησίας καθ'όλο το μήκος τηςΛεωφό­ ρου Στροβόλου. Μεταξύ της ιδιοκτησίας αυτής ήταν και το πιο πάνω τεμάχιο των αιτητών το οποίο βρίσκεται στη συμβολήτης 35 ΛεωφόρουΣτροβόλου μετοΝότιοΠαρακαμπτήριοκαιτουοποί­ ου ο επηρεασμός ανήρχετο στο 35% περίπου της συνολικής του έκτασης. Γιατην εξασφάλισητουτεμαχίουδημοσιεύθηκανταΔια­ τάγματαΕπίταξηςκαιΑπαλλοτρίωσης ωςανωτέρω. 40 Θαασχοληθώ τώρα μετους ισχυρισμούς τωναιτητών. Υπόθεσηαο.1077/Q1 Οι λόγοιακυρότηταςπουπροβάλλουνοιαιτητέςστην υπόθεση 992 4 Λ.Λ.Δ. Παντελίδης κ.ά.ν.Δημοκρατίας Κούρρης, Δ. αυτή είναι:
3. Παράνομηάσκηση αρμοδιότητας απότον Υπουργό Εσωτερι­ κών. 5
4. Ο επιδιωκόμενος με το Διάταγμα Επίταξης σκοπός δεν μπο­ ρούσεναεπιτευχθεί μεεπίταξη,χωρίςταυτόχρονηδημοσίευση Γνωστοποιήσεως Απαλλοτριώσεως. 10
5. Κακώς έγινε η επίταξη, εφ' όσον δεν υπήρχε άμεσος λόγος ενάρξεως τουέργου.
6. Η βελτίωσητηςΛεωφόρου Στροβόλουμπορούσεναεπιτευχθεί μελιγότερο επαχθή τρόπο. 15
7. Έλλειψη επαρκούς έρευνας.
8. Κατάχρησηεξουσίας. 20
9. Επέμβαση σενόμιμες συμβάσεις τωναιτητών.
10. Δεν ήτανδυνατήηδημοσίευση ΔιατάγματοςΕπιτάξεως αφού δενυπήρχεεγκεκριμένο ρυμοτομικόή άλλο σχέδιο. 25 Ορισμένοι από τουςπιοπάνωισχυρισμούς είχανεγερθεί κατά την ακρόαση της αίτησης των αλητών για έκδοση προσωρινού διατάγματος καιέχουν ήδηαπαντηθεί. Οπρώτος πιο πάνωισχυ­ ρισμός έχειαπορριφθείτόσο μετηνπρωτόδικηαπόφασηόσοκαι την απόφασητης Ολομέλειας αναφορικάμε το προσωρινό διά30 τάγμα.Συγκεκριμένα,στηναπόφασητηςΟλομέλειας αναφέρονται σχετικάταπιοκάτω,στησελίδα 465: 35 40 "Ο ισχυρισμός αυτός των εφεσίβλητων δεν ευσταθεί διότι το Υπουργικό Συμβούλιο μεαπόφασητου μεαριθμό4401,εκχώρήσετηναρμοδιότητατουστοναρμόδιοΥπουργό,τοοποίοδη­ μοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, Πα­ ράρτημα Τρίτο, Μέρος Ι στη σελίδα 959, με αριθμό Κ.Δ.Π. 240/87, όπουαναφέρονται οι εξουσίες καιηεκχώρησητηςμε­ ταβίβασης εξουσιών. Με βάσηδε τους Προϋπολογισμούς του 1991, αυτά υπάγονται στο Υπουργείο Εσωτερικών και είναι προϋπολογισμένοι γιατοΤμήμαΠολεοδομίαςκαι Οικήσεως". Αναφορικά με τους λόγους ακυρώσεως 2 και 8, η Ολομέλεια του Δικαστηρίου, εκδίδονταςτην απόφαση της,αφούέκανε ανα993 Κούρρης,Δ. Παντελίδης κ.ά. ν.Δημοκρατίας

(1996)φοράστηνομολογία καιτουςσχετικούς νόμους,κατέληξεωςεξής, στη σελίδα 472 της απόφασης: "Είναι φανερόν απότηνομολογία μαςαλλά καιαπότην ίδια τηδιατύπωσητων περί ΕπιτάξεωςκαιΑναγκαστικής Απαλλο- 5 τριώσεως ΝόμωνκαιτοΑρθρο23τουΣυντάγματοςγιατηνέκ­ δοση διατάγματοςεπιτάξεως δεν απαιτείταιως προϋπόθεσηη ύπαρξη είτε ρυμοτομικού σχεδίου, είτεπολεοδομικού σχεδίου κάτω απότον περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμο είτεη έκδοση διατάγματοςαπαλλοτριώσεως έστωκαιαν είναι μονί- 10 μου φύσεως το έργο που θα εκτελεστεί κατά τη διάρκειατης επιτάξεως. Σεμιατέτοιαπερίπτωσηασφαλώςθαακολουθήσει διάταγμα απαλλοτριώσεως για τη μόνιμη νομική κάλυψη του έργου.". 15 Ο δικηγόρος των αιτητών υποστήριξε ότι τα όσα σχετικά λέ­ χθηκαν απότην Ολομέλεια στην πιο πάνωαπόφασητης,δενδε­ σμεύουν το Δικαστήριο κατάτην εξέταση τηςπροσφυγής,διότιτο τι εξέτασε τότε το Δικαστήριο ήταν απλώς η ύπαρξη ή όχι εξώφθαλμηςπαρανομίας γιασκοπούς έκδοσης τουΔιατάγματος. 20 Δεν συμφωνώ μετηθέση αυτή.Αν καισυμφωνώ μετηθέσηότι για σκοπούς έκδοσης προσωρινού διατάγματοςεκείνο πουεξετά­ ζεται είναι ηύπαρξηήόχι έκδηλης παρανομίας, στην περίπτωση αυτήη απόφανσητουΔικαστηρίου επίτωνπιοπάνωθεμάτωνέγι- 25 νε μετάαπόενδελεχήδιερεύνηση των ισχυρισμών τωναιτητώνεπί των συγκεκριμένων θεμάτων, που συμπίπτουν με τους ισχυρι­ σμούς που έγιναν όσον αφορά την ουσία της υπόθεσης,ηδεαπό­ φανση του Δικαστηρίου επί των θεμάτων αυτών είναι ρητή και απόλυτασαφής.Διαφορετικήαντίκρυσητουθέματοςτώραθαισο- 30 δυναμούσε,κατά την άποψημου,με παραγνώρισηαπόφασηςτης Ολομέλειας του Δικαστηρίου, που είναι δεσμευτική για όλα τα πρωτόδικα Δικαστήρια. Επί πλέον, το θέμααποτελεί, υπότιςπε­ ριστάσεις, δεδικασμένο για τους αιτητές. Εν πάση περιπτώσει, συμφωνώ με όσα λέχθηκαν σχετικά απότην Ολομέλειατου Δικά- 35 στηρίου, τα οποίακαι υιοθετώ για σκοπούς της παρούσας διαδι­ κασίαςκαι απορρίπτωόλους τους συναφείς ισχυρισμούς τωναι­ τητών.Θεωρώ επιπλέον,εντελώςάσχετοτογεγονός ότι στοσχετι­ κό προϋπολογισμό του Κράτους γιατο 1991 δεν έχει προβλεφθεί ολόκληρο τοποσότων αποζημιώσεωνπουαπαιτείτογιατηναπό- 40 κτήσητης επηρεαζόμενης από το έργο περιουσίας. Αναφορικά μετοντρίτολόγοακυρώσεως,ότιδηλαδήδενμπο­ ρούσεναγίνει ηεπίταξη εφόσο δεν υπήρχε άμεσος λόγος ενάρξε994 4 Α.Α.Δ. Παντελίδης κ.ά. ν.Δημοκρατίας Κούρρης, Δ. ωςτουέργου,οδικηγόροςτωναιτητώνισχυρίστηκε ότι δενυπήρ­ χαν επείγοντες λόγοι άμεσης επέμβασης στο κτήμα των αιτητών, αφού για την υλοποίηση του έργου ήτο αναγκαίοςο επηρεασμός 37συνολικά τεμαχίωνακίνητης ιδιοκτησίας,επιτάχθηκεδεμόνοη 5 περιουσίατωναιτητών,μέχριδεσήμεραδενέγινεουδεμίαεργασία στοκτήματωναιτητών.Είναι φανερό,είπε,ότιηεπίταξηέγινεμε μόνο σκοπό την παρεμπόδιση των αιτητών απότη συνέχισητων οικοδομικών τουςεργασιών.Στολόγοαυτόακυρώσεως μπορείνα συμπεριληφθεί καιουπ'αριθμό6ανωτέρω,πουαφοράτηνκατά10 χρήσηεξουσίας μετονοποίοοι αιτητές ισχυρίζονται ότι τοεπίδι­ κο Διάταγμαεξεδόθη κατά κατάχρησηεξουσίας εφόσον έγινεγια άλλοαπότοναναφερόμενοστοΔιάταγμασκοπό,πουδενήταννό­ μιμος. 15 20 25 30 35 40 Στην απόφασημου για το προσωρινό διάταγμα,που εξέδωσα επί της υποθέσεως αυτής,στις 16/1/92, αναφέρεταιότι η μεγιστο­ ποίησητων ζημιώνκαιαποζημιώσεων δεν αποτελεί λόγο γιαέκ­ δοση διατάγματοςεπίταξης.Ολόγος αυτόςαπετέλεσε τρίτο λόγο έκδηλης παρανομίας,γιασκοπούς έκδοσης τουδιατάγματος,επιπρόσθετοαπότουςάλλους δύοκυρίως λόγους πουκατέλαβαν με­ γάλο μέρος τηςαπόφασης.Στηνκατ' έφεσηαπόφασηεπίτουπρο­ σωρινού διατάγματος με την οποία ακυρώθηκε το εκδοθέν προ­ σωρινό διάταγμα,δεν γίνεται ιδιαίτερη αναφοράστο λόγο αυτό. Εξετάζονται ενδελεχώς οι δύο πρώτοι λόγοι, κατάπόσο δηλαδή αποτελούσε απαραίτητηπροϋπόθεσηγιατην έκδοσηδιατάγματος επίταξης,ηύπαρξηέγκυρου ρυμοτομικού ήτοπικού σχεδίου ήη δημοσίευση διατάγματοςαπαλλοτριώσεως, χωρίς ναγίνεται ανα­ φορά στον τρίτο αυτό λόγο. Δεν φαίνεται επίσης να προβλήθηκε τοθέμαμεσυγκεκριμένο λόγο έφεσης.Όμως,παρ' ολ' αυτά, θεωρώ ότι το εύρηματης Ολομέλειας τουΔικαστηρίου ότι δεν υπάρ­ χει έκδηληπαρανομία,πρέπει ναείναιγενικό καινακαλύπτεικαι τοσημείο αυτό.Διαφορετικάδενθα μπορούσε ναακυρωθείτοεκ­ δοθέν προσωρινό διάταγμαενόσω υπήρχε σε ισχύ έστω και ένας απότουςλόγους γιατουςοποίουςεκδόθηκε.Ωςεκτούτου,θεωρώ ότιπρέπεινααπορρίψωτολόγο αυτόακυρότηταςκαιόλους τους συναφείς ισχυρισμούς τωναιτητών. Με τον τέταρτο λόγο ακυρώσεως ο οποίος είναι κοινός και στις δύουποθέσεις,οι αιτητές ισχυρίζονται ότιηβελτίωση της Λεωφόρου Στροβόλου μπορούσε να επιτευχθεί με λιγότερο επαχθή για τους αιτητέςτρόπο,είτε μετηχρησιμοποίηση άλληςακινήτου ιδιοκτησίας,είτεμετηνεξεύρεσηάλλουτρόπουβελτίωσης της. Συ­ γκεκριμένα, υποστηρίζουν ότι υπήρχε λιγότερο επαχθήςτρόπος, με τη δημιουργία στο συγκεκριμένο σημείο κυκλοφοριακής νησί995 Κούρρης, Δ. Παντελίδης κ.ά. ν.Δημοκρατίας

(1996)δας/κυκλοτερούς κόμβουαντίανισόπεδης διάβασης.Η λύση αυτή, όπωςισχυρίζονται,προβλέπετο απότοτοπικόσχέδιο Λευκωσίας, πουθεσμοθετήθηκε από 1/12/90μεβάσητονπερίΠολεοδομίαςκαι Χωροταξίας Νόμοκαι μεβάσητοοποίο εκδόθηκεκαιηάδειαοι­ κοδομήςστους αιτητές,καιδεν μπορούσανοικαθ'ωνηαίτησηαυ- 5 θαίρετα να αλλάξουν τα σχέδια και να αντικαταστήσουν τονκυκλοτερήκόμβο με ανισόπεδηδιάβαση. Για το θέμααυτόπροσκο­ μίστηκε μαρτυρίαυπό μορφήενόρκων δηλώσεων, τόσο εκ μέρους των αιτητών (ΝίκοςΠαντελίδης,αιτητής) όσο και εκ μέρους των καθ'ων ηαίτηση (ΜιχαλάκηςΠολυκάρπου, Λειτουργός Πολεοδο- 10 μίας 1ηςΤάξεως).Οι μάρτυρεςαντεξετάστηκανκαιπροφορικά. Ο κ.Μιχαηλίδηςεισηγείται ότιημαρτυρίατουκ.Πολυκάρπουήταν ασαφής και αντιφατική. Αντίθετα, ο δικηγόρος των καθ'ων η αί­ τησηυποστηρίζει ότι ημαρτυρίατου κ.Πολυκάρπουείναισαφής και δεν περιέχει καμιάαντίφαση. 15 Δέχομαι τημαρτυρίατουκ.Πολυκάρπουως ορθή.Μεβάσηδε αυτήκαιτοσύνολοτωνστοιχείων πουτέθηκανενώπιον μουμετα διάφορα τεκμήρια,βρίσκω ότι, άσχετα με το ποιες ήτανοι θέσεις τουΤμήματος Πολεοδομίαςπριντο 1990, εκείνο πουέχεισημασία 20 είναι ότι προτιμήθηκε η λύση του ανισόπεδου κυκλοφοριακού κόμβου, ο οποίος θα ανταποκρίνετο καλύτερα στις άμεσες και μελλοντικέςκυκλοφοριακές ανάγκες.Είναι επίσης γεγονός ότι το Τοπικό Σχέδιο Λευκωσίας (Τεκμήριο 11) προνοεί μεταξύ άλλων, στην παράγραφο 7.1.3(β) ταακόλουθα: 25 "Ο Εξωτερικός Περιμετρικός καθορίζει τις παρυφές της κυ­ ρίως αστικής περιοχής της Λευκωσίας και θα λειτουργεί σαν παρακαμπτήριος άξονας για περιφερειακές κινήσεις. Σε ορι­ σμένες συμβολές με βασικούς ακτινωτούς δρόμους θα χρεία- 30 σθουν ανισόπεδοι κόμβοι κυκλοφορίας.". ΤοΤοπικό ΣχέδιοΛευκωσίαςστάληκε μεεπιστολή τουΔιευθυ­ ντή του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως ημερομηνίας 28/7/90στο ΓενικόΔιευθυντήτουΥπουργείουΕσωτερικών γιαπε- 35 ραιτέρωπροώθησηκαιαπετέλεσε μέροςτουπερίΠολεοδομίαςκαι Χωροταξίας Νόμου από 1/12/90.Στο Τοπικό Σχέδιο Λευκωσίας (Τεκμήριο 11)περιλαμβάνεταικαιχάρτης,αρ.Σχεδίου7,τιτλοφορούμενος "Κύριο Οδικό Δίκτυο Ενιαίου Ρυθμιστικού Σχεδίου", όπου δεικνύεται στο σχετικό σημείο ανισόπεδος κυκλοφοριακός 40 κόμβος. Εκείνο που όπως φαίνεταισυζητείτο κατά τις συνεδρίες των 12/11/90και 11/12/90, ήτανημορφήπουθαέπαιρνε οανισό­ πεδος αυτός κυκλοφοριακός κόμβος (Τεκμήριο 6). Βρίσκωότι με κανένα τρόπο οι αιτητές ανέτρεψαν τα δεδομένα αυτά, ταοποία 996 4Α.Α.Δ. Παντελίδηςκ.ά.ν.Δημοκρατίας Κούρρης,Δ. ίσχυαν κατά τοχρόνο έκδοσης των επίδικων διαταγμάτων.Έστω καιανηδιοίκηση μελετούσεπροηγουμένως άλλους τρόπουςαντι­ μετώπισης του προβλήματος, αυτό δεν αποτελεί κώλυμα στο να καταλήξει στην προταθείσατελικήθέσημετάαπόκαλύτερημελέ5 τητου θέματος. Εν πάσηπεριπτώσει, το κατάπόσο ενδείκνυτο η κατασκευή ισόπεδου ήανισόπεδου κυκλοφοριακού κόμβου είναι θέμα τεχνικής φύσεως και το Δικαστήριο δεν επεμβαίνει (Πορί­ σματαΝομολογίαςτου Συμβουλίου Επικρατείας1929-1959, σελί­ δα 227, Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρουκαι Άλλοι ν. Δημοκρατίας 10

(1990)3Α.Α.Δ.1175).Τοθέματηςβελτίωσης τηςΛεωφόρου Στρο­ βόλου απασχόλησε τα αρμόδια όργανα για αρκετά χρόνια και όπωςδιαφαίνεται από ταδιάφορατεκμήριαέγινεενδελεχής έρευ­ να επί τουθέματος.Ωςαποτέλεσμα απορρίπτω όλους τουςσχετι­ κούς ισχυρισμούς τωναιτητών. 15 Απορρίπτω επίσης ωςαβάσιμοτον ισχυρισμό τωναιτητώνότι δεν τέθηκαν ενώπιον του Υπουργού όλα τα στοιχεία και συγκε­ κριμένα ηύπαρξηάλλης διαζευκτικήςκαι λιγότερο επαχθούςλύ­ σης όπως και οι συμβατικές υποχρεώσεις των αιτητών.Ο ισχυρι20 σμόςαυτόςαφ' ενόςδενστοιχειοθετήθηκε καιαφ' ετέρου,έχωήδη απορρίψειτους ισχυρισμούς τωναιτητώνπουαφορούντη δέουσα έρευνααναφορικάμετηνύπαρξηάλληςλιγότερο επαχθούςλύσης. Εν πάση περιπτώσει τα στοιχεία αυτά υπήρχαν στους διοικητι­ κούς φακέλους και τεκμαίρεται ότι λήφθηκαν υπόψη. Τέλος,OL 25 συμβατικές υποχρεώσεις των αιτητών είναι θέμα που αφοράτον υπολογισμό των αποζημιώσεων και όχι τη νομιμότητα των Δια­ ταγμάτων Επίταξηςή Απαλλοτρίωσης. Γιαόλους τουςπιοπάνωλόγους,ηπροσφυγή 1077/91 αποτυγ30 χάνεικαιαπορρίπτεται. Υπόθεσηαο. 69/93 Στην υπόθεσηαυτήεγείρονται οι πιοκάτωλόγοιακυρότητας. 35 1. Το Υπουργικό Συμβούλιο δεν προέβη στη δέουσα έρευνα πριν τηδημοσίευση της Γνωστοποίησης Απαλλοτριώσεως. 40 2. Δεν λήφθηκε απόφαση για τηδημοσίευση της Γνωστοποίησης Απαλλοτριώσεως. 3. Το Υπουργικό Συμβούλιο δεν διεξήγαγε τη δέουσα έρευνα πριντηδημοσίευση τουΔιατάγματος Απαλλοτριώσεως. 997 Κούρρης,Δ. Παντελίδηςκ.ά. ν.Δημοκρατίας

(1)τουπερίΑναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμου, αρ. 15/62)προνοεί σχετικά ότι: 30 "4. Οσάκιςκαθίσταται αναγκαίαη απαλλοτρίωσις ιδιοκτησίας διά δημοσίαν ωφέλειαν, η απαλλοτριούσα αρχήπροβαίνει εις τηνδημοσίευσιν γνωστοποιήσεως περίτηνσκοπουμένην σπαλλοτρίωσιν (εν τω παρόντι Νόμω αναφερομένην ως "γνωστοποίησις απαλλοτριώσεως") εν τω τυπω τω εκτεθειμένω εις το 35 Παράρτηματου παρόντος Νόμου,ήτις δημοσιεύεται εντηεπισήμωεφημερίδιτηςΔημοκρατίας,διαλαμβάνειπεριγραφήντης απαλλοτριωθησομένης ιδιοκτησίας,καθορίζει σαφώςτον σκοπόνκαιτους λόγους τηςαπαλλοτριώσεως καικαλείάπαντατα εις την τοιαύτην ιδιοκτησίαν ενδιαφερόμενα πρόσωπα όπως 40 υποβάλωσιν εις τηντοιαύτηναρχήνεντόςτουενταύτηειδικώς καθοριζομένουχρόνου,όστις δενδύναταιναείναιβραχύτερος των δύο εβδομάδων από της ημερομηνίας της δημοσιεύσεως, οιανδήποτεένστασιν ήθελον εγείρειπερίτηντοιαύτηναπαλλο998 4 Α.Α.Δ. Παντελίδης κ.ά. ν.Δημοκρατίας Κούρρης, Δ. τρίωσιν:". Ηενλόγω Γνωστοποίηση εκδόθηκε σύμφωνα μετις πιοπάνωπρόνοιες του Νόμουκαιείναι επομένως νόμιμη. 5 ΟιλόγοιγιατουςοποίουςεκδόθηκεηΓνωστοποίηση εμφαίνο­ νται στην ίδιατη Γνωστοποίηση καιαφορούνκαθαράλόγουςδη­ μοσίου συμφέροντος. Το έργο στο οποίο αφορούσεη Γνωστοποί­ ησηκαιτοΔιάταγμαΑπαλλοτρίωσης, προβλέπετοτόσο στοΤοπι10 κό Σχέδιο Λευκωσίας όσο και στους ετήσιους Προϋπολογισμούς τουκράτουςαπότο 1989καιμετέπειτα.Τογεγονός ότιστουςΠρο­ ϋπολογισμούς τουσυγκεκριμένου έτουςδενπροβλέπετο ολόκληρο το προϋπολογιζόμενο για την ολοκλήρωση του έργου ποσό δεν έχεικαμιάσημασία,αφούτοέργο ήτανσυνεχιζόμενο καιη ετήσια 15 δαπάνηγι*αυτόπεριλαμβάνετοστους εκάστοτε ετήσιους προϋπο­ λογισμούς. Ούτευπάρχειανακρίβειαως προςτηνέναρξητωνερ­ γασιώνγιατοέργο.Η αναφοράστο σημείωμα αφοράάλλασημεία τουΠαρακαμπτηρίουόπουάρχισανεργασίες.Όπωςφαίνεταιαπό το Ενημερωτικό ΣημείωμαπροςτοΥπουργικό Συμβούλιο,ημερο20 μηνίας20/1/92 (Παράρτημα 1στην ένσταση) έχει γίνει ενδελεχής έρευναεπίτουθέματοςκαιωςαποτέλεσμααπορρίπτωόλουςτους ισχυρισμούς των αιτητών που αφορούν τους δύοπροαναφερθέ­ ντες λόγους ακυρώσεωςτης επίδικηςαπόφασης. 25 Αναφορικά μετον τρίτο λόγο ακυρώσεως οι αιτητές ισχυρίζο­ νταιότιη ένσταση τουςαπερρίφθηχωρίς τηδιεξαγωγή οποιασδή­ ποτε έρευνας σε σχέσημε τους ισχυρισμούς τους. Υπήρχε διαζευ­ κτικήλύσηστην οποίαδεν γίνεται καμιάαναφοράαπότηνΠολε­ οδομία,ο δε ΈπαρχοςΛευκωσίας εισηγήθηκε την απόρριψη της 30 ένστασης γιατί οι αιτητές "έχουν αρκετή ακίνητη ιδιοκτησία στο Στρόβολο και σε άλλα μέρη μεγάλης αξίας.".Αυτός, εισηγήθηκε, δεν είναι νόμιμος λόγος απόρριψης ένστασης. Το περιεχόμενο των διοικητικών φακέλων δείχνει την έκταση 35 της έρευνας πουδιενεργήθηκε στην παρούσαπερίπτωση.Ιδιαίτε­ ρα, απότοΕνημερωτικό ΣημείωμαπροςτοΥπουργικό Συμβούλιο ημερομηνίας 20/1/92,και την Πρότασηπρος το Υπουργικό Συμ­ βούλιο,ημερομηνίας 4/11/92 καιτασυνημμένα τους,φαίνεταιότι όλα τα στοιχεία που αφορούσαν την υπόθεση τέθηκαν ενώπιον 40 του Υπουργικού Συμβουλίου. Ηδιαζευκτικήλύση που εισηγού­ νταιοι αιτητέςμελετήθηκε απότην Πολεοδομία στοπαρελθόνκαι απερρίφθηως μη ικανοποιητική για τις άμεσες και μελλοντικές κυκλοφοριακές ανάγκεςτηςπεριοχής.Εξάλλου,οι COLOLοιαιτητές έθιξαν το θέματης ισχυριζόμενης υπαλλακτικής λύσης με την εν1 999 Κούρρης, Δ. Παντελίδης κ.ά. ν.Δημοκρατίας

(1996)στασή τους, ημερομηνίας 4/2/92,ηοποία ευρίσκετο ενώπιον του Υπουργικού Συμβουλίου κατάτο χρόνο απόρριψης της ένστασης τους και επομένως δεν μπορούν να ισχυρίζονται ότι τοΥπουργι­ κόΣυμβούλιο είχεάγνοιατουθέματος.Τογεγονός ότιοΈπαρχος Λευκωσίαςανέφερε στην επιστολή τουπροςτονΥπουργό Εσωτε- 5 ρικών ημερομηνίας 26/2/92,ότι οι αιτητές είχαν αρκετή ακίνητη ιδιοκτησία μεγάλης αξίαςδεν επηρεάζειτηνομιμότητα τηςεπίδι­ κης απόφασης,αφού από πουθενά δεν συνάγεται ότι η ένσταση τους απορρίφθηκε για το λόγο αυτό,ούτε φαίνεται να έπαιξε η αναφορά αυτήουσιαστικό ρόλο.ΟΈπαρχος ανέφερε επίσης στην 10 επιστολή του ότι "κατά την εκπόνηση του σχεδίου βελτίωσης του δρόμου λήφθηκε υπόψηόπως οι αιτητέςυποστούν όσο τοδυνατό πιο λίγη ζημιά.". Επίσης,γίνεται εισήγησηγιααπόρριψητων ενστάσεων "εκτός 15 εάν από τεχνικής πλευράς μπορεί να τροποποιηθεί το σχέδιο.". Απόαυτάφαίνεταιότιδενέγινεεισήγησηγιατηναπόρριψητηςέν­ στασης των αιτητώνγιατονλόγοότι είχανκαιάλληακίνητηιδιο­ κτησία. Ήταν απλώς ένα γεγονός που τέθηκε και αυτό, όπωςάλ­ λα,ενώπιον του Υπουργικού Συμβουλίου. Οι ισχυρισμοί των αι- 20 τητών πουαφορούντον τρίτολόγοακυρώσεωςαπορρίπτονται. Έχωήδηεξετάσεικαιαπορρίψειτοντέταρτολόγοακυρώσεως που αφορά την ισχυριζόμενη υπαλλακηκήλύση.Επαναλαμβάνω απλώς ότι ηκατασκευή ανισόπεδου κυκλοφοριακού κόμβου στο 25 επίμαχοσημείο, κρίθηκε μετάαπόμελέτηαπότααρμόδιαΤμήμα­ τα, ως η μόνη λύση που θα ανταποκρίνετο στις κυκλοφοριακές ανάγκεςτης περιοχής.Τοθέμαείναι τεχνικής φύσεως καιηεπέμ­ βασητουΔικαστηρίου είναιανεπίτρεπτη. 30 Όσον αφοράτον τελευταίο λόγοακυρότηταςπουπροβάλλουν οιαιτητές,οι ισχυρισμοί τουςγιακατάχρησηήυπέρβασηεξουσίας ήκακήάσκησητης διακριτικήςεξουσίας απότους καθ'ωνη αίτη­ σηδεν απεδείχθηκαν,ούτεκλόνισαν το τεκμήριο της νομιμότητας τηςεπίδικηςαπόφασης.Τοεπίδικοδιάταγμαεκδόθηκεκαθαράγια 35 σκοπούς δημόσιας ωφέλειας,εντός της εννοίας τουάρθρου3

(2)(ι) τουπερί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμου(Αρ. 15/62).Από τα στοιχεία πουτέθηκανενώπιον μου,βρίσκω ότι οι καθ'ωνη αί­ τησηενήργησαν εντός τωνπλαισίων τηςδιακριτικήςτουςευχέρει­ αςκαιτο επίδικο διάταγμαεκδόθηκε νόμιμα. Επομένως, απορρί- 40 πτονται όλοι οι ισχυρισμοί των αιτητών που αφορούν την προ­ σφυγήαρ.69/93. Ως αποτέλεσμα και οι δύο προσφυγές, αρ. 1077/91 και69/93, 1000 4 Α.Α.Δ. Παντελίδης κ.ά. ν. Δημοκρατίας Κούρρης, Δ. αποτυγχάνουν και απορρίπτονται. Δενγίνεται διαταγήγιαέξοδα. OLπροσφυγές απορρίπτονται χω­ ρίςέξοδα. 1001