Ο περί Τουρκοκυπριακών Περιουσιών (Διαχείριση και Άλλα Θέματα) (Προσωρινές Διατάξεις) Νόμος του 1991 - 139/1991
Τι αφορά αυτή η πράξη;
Αυτός ο νόμος αφορά τη διαχείριση των τουρκοκυπριακών περιουσιών που εγκαταλείφθηκαν μετά την τουρκική εισβολή του 1974, με σκοπό την προστασία τους και τη ρύθμιση της διαχείρισής τους. Ορίζει τον Υπουργό Εσωτερικών ως Κηδεμόνα αυτών των περιουσιών, ο οποίος τις διαχειρίζεται μέχρι την επίτευξη τελικής διευθέτησης.
Για ποιους: Τους Τουρκοκύπριους ιδιοκτήτες περιουσιών που δεν έχουν τη συνήθη διαμονή τους στις ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές; Τον Υπουργό Εσωτερικών, ο οποίος ενεργεί ως Κηδεμόνας των περιουσιών.
Με μια ματιά
- Χώρα
- Κύπρος
- Τομέας δικαίου
- Λοιπές νομικές διατάξεις
- Άρθρα
- 17
- Πηγή
- cylaw.org
- Ανάκτηση κειμένου
- Ενημέρωση επεξήγησης
Τι ρυθμίζει αυτή η πράξη;
- Τη διαχείριση κινητών και ακίνητων τουρκοκυπριακών περιουσιών.
- Τον διορισμό του Υπουργού Εσωτερικών ως Κηδεμόνα των περιουσιών αυτών.
- Τη σύσταση και λειτουργία Συμβουλευτικής Επιτροπής και ειδικών επιτροπών για την υποστήριξη του Κηδεμόνα.
- Τις αρμοδιότητες του Κηδεμόνα, συμπεριλαμβανομένης της είσπραξης εσόδων, της εκτέλεσης πληρωμών, των επιδιορθώσεων, και της σύναψης συμβάσεων.
Ποιους αφορά αυτή η πράξη;
- Τους Τουρκοκύπριους ιδιοκτήτες περιουσιών που δεν έχουν τη συνήθη διαμονή τους στις ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές.
- Τον Υπουργό Εσωτερικών, ο οποίος ενεργεί ως Κηδεμόνας των περιουσιών.
Ποια είναι τα βασικά σημεία;
- Ο Υπουργός Εσωτερικών είναι ο Κηδεμόνας των τουρκοκυπριακών περιουσιών και τις διαχειρίζεται σύμφωνα με τον νόμο.
- Ο Κηδεμόνας έχει όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που θα είχε ο Τουρκοκύπριος ιδιοκτήτης.
- Μπορεί να αρθεί η διαχείριση περιουσίας υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, όπως αν ο ιδιοκτήτης διαμένει στο εξωτερικό ή έχει εγκατασταθεί μόνιμα στις ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές.
- Συστήνεται Συμβουλευτική Επιτροπή με τριετή θητεία, αποτελούμενη από 12 μέλη, η οποία συνεδριάζει κάθε δύο μήνες και παρέχει συμβουλές στον Κηδεμόνα.
- Ο Κηδεμόνας μπορεί να διορίζει ειδικές επιτροπές σε κάθε επαρχία, με τριετή θητεία, για την αντιμετώπιση ειδικών θεμάτων.
Λοιπές νομικές διατάξεις
Κείμενο νόμου
Κείμενο νόμου
Ο περί Τουρκοκυπριακών Περιουσιών (Διαχείριση και Άλλα Θέματα) (Προσωρινές Διατάξεις) Νόμος του 1991 - 139/1991 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | Επικοινωνία Κατάλογος Ενοποιημένης Νομοθεσίας Ο περί Τουρκοκυπριακών Περιουσιών (Διαχείριση και Άλλα Θέματα) (Προσωρινές Διατάξεις) Νόμος του 1991 (139/1991) Περιεχόμενα Πλήρες Κείμενο Εκτύπωση Ιστορικό Τροποποιήσεων 139/1991 99(I)/1992 35(I)/1994 7(I)/1996 33(I)/1998 59(I)/2003 56(I)/2006 119(I)/2007 141(I)/2009 39(I)/2010 68(I)/2012 144(I)/2018 85(I)/2022 5(I)/2023 89(I)/2023 136(I)/2024 61(I)/2025 136(I)/2025 Προοίμιο Επειδή, συνεπεία της μαζικής μετακίνησης του Τουρκοκυπριακού πληθυσμού ως αποτέλεσμα της Τουρκικής εισβολής στις περιοχές που κατέχονται από τις Τουρκικές δυνάμεις εισβολής και της απαγόρευσης από τις δυνάμεις αυτές της διακίνησης του πληθυσμού αυτού στις περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας, εγκαταλείφθηκαν περιουσίες που αποτελούνται από κινητή και ακίνητη ιδιοκτησία, Και επειδή για την προστασία των περιουσιών αυτών κατέστη απαραίτητη η άμεση λήψη μέτρων, Και επειδή μεταξύ των μέτρων που λήφθηκαν περιλαμβανόταν και η διαχείριση των περιουσιών αυτών από ειδική επιτροπή που συστάθηκε με διοικητικές διευθετήσεις, Και επειδή κατέστη αναγκαία η νομοθετική ρύθμιση του θέματος των Τουρκοκυπριακών περιουσιών στη Δημοκρατία.
Συνοπτικός τίτλος
Άρθρο 1
139/1991 Ερμηνεία
Άρθρο 2
139/1991 59(I)/2003 5(I)/2023 136(I)/2024 61(I)/2025 Κηδεμόνας τουρκοκυπριακών περιουσιών
Άρθρο 3
Νοείται ότι στα πλαίσια άσκησης της πιο πάνω εξουσίας του να διαχειρίζεται Τουρκοκυπριακές περιουσίες διαρκούσης της έκρυθμης κατάστασης, ο Υπουργός έχει επίσης εξουσία ως διαχειριστής, να άρει με δεόντως αιτιολογημένη απόφασή του και υπό τους κατά την κρίση του κατάλληλους όρους τη διαχείριση συγκεκριμένης Τουρκοκυπριακής περιουσίας ή μέρους αυτής, αφού λάβει υπόψη σε σχέση με τη διαχείριση τις συνθήκες και περιστάσεις της κάθε περίπτωσης και σταθμίσει όλους τους σχετικούς με το θέμα αυτό παράγοντες, περιλαμβανομένου του κατά πόσο ο Τουρκοκύπριος ιδιοκτήτης της περιουσίας ή οι κληρονόμοι ή οι διάδοχοί του στον τίτλο, ανάλογα με την περίπτωση, κατέχουν περιουσία που ανήκει σε Ελληνοκύπριο στις μη ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές:
Νοείται περαιτέρω ότι προσμετρούν θετικά σε άρση της διαχείρισης Τουρκοκυπριακής περιουσίας, μεταξύ άλλων, οι πιο κάτω παράγοντες: (α) Ότι πρόκειται για τη διαχείριση περιουσίας που όταν περιήλθε στο καθεστώς διαχείρισής της από τον Κηδεμόνα ο Τουρκοκύπριος ιδιοκτήτης της περιουσίας είχε τη συνήθη διαμονή του στο εξωτερικό όπου είχε μεταβεί οποτεδήποτε πριν ή μετά την τουρκική εισβολή του 1974 και ο εν λόγω ιδιοκτήτης συνεχίζει να διαμένει εκεί ή επέστρεψε ή επιστρέφει από το εξωτερικό για μόνιμη εγκατάσταση στις ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές, ή προτίθεται να επιστρέψει στις εν λόγω περιοχές, (β) ότι πρόκειται για τη διαχείριση περιουσίας που σε οποιοδήποτε χρόνο μετά που περιήλθε στο καθεστώς διαχείρισής της από τον Κηδεμόνα ο Τουρκοκύπριος ιδιοκτήτης της περιουσίας εγκαταστάθηκε μόνιμα και συνεχίζει αδιάλειπτα να είναι μόνιμα εγκατεστημένος στις ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές, (γ) ότι η υπό διαχείριση περιουσία αφορά κατοικία στην οποία διέμενε ο Τουρκοκύπριος ιδιοκτήτης και κάτοχός της πριν την τουρκική εισβολή του 1974 και στην οποία προτίθεται να κατοικήσει προσερχόμενος από τις μη ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές για μόνιμη εγκατάσταση στις ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές.
139/1991 39(I)/2010 Συμβουλευτική Επιτροπή
Άρθρο 4
4.-(1) Καθιδρύεται Συμβουλευτική Επιτροπή, σκοπός της οποίας είναι η μελέτη και παροχή συμβουλών στον Κηδεμόνα ο οποίος, προτού αποφασίσει σχετικά με οποιοδήποτε θέμα το οποίο αφορά τη διαχείριση τουρκοκυπριακών περιουσιών, λαμβάνει υπόψη τη γνώμη της η οποία εξάγεται με απόφασή της που λήφθηκε με την πλειοψηφία των παρόντων μελών της.
139/1991 59(I)/2003 68(I)/2012 5(I)/2023 Ειδικές επιτροπές 4Α. (1) Ο Κηδεμόνας, αφού λάβει υπόψη τη γνώμη της Συμβουλευτικής Επιτροπής και εφόσον το κρίνει σκόπιμο και αναγκαίο για την καλύτερη εφαρμογή του παρόντος Νόμου, μπορεί να διορίζει ειδικές επιτροπές σε κάθε επαρχία.
Νοείται ότι μέλος ειδικής επιτροπής μπορεί να επαναδιοριστεί σε οποιαδήποτε επιτροπή για δύο μόνο θητείες.
59(I)/2003 Τουρκοκυπριακές περιουσίες στον Κηδεμόνα
Άρθρο 5
Νοείται ότι, παρά την τροποποίηση του βασικού νόμου με τον παρόντα Νόμο, όλες οι πράξεις ή αποφάσεις οι οποίες έγιναν ή λήφθηκαν από τον Κηδεμόνα, σύμφωνα με το βασικό νόμο, θεωρούνται ότι έγιναν ή λήφθηκαν νόμιμα.
139/1991 59(I)/2003 Αρμοδιότητες Κηδεμόνα
Άρθρο 6
Νοείται ότι στις περιπτώσεις συμβάσεων μίσθωσης τουρκοκυπριακής ακίνητης ιδιοκτησίας σε εκτοπισθέντες για σκοπούς στέγασης ή αυτοστέγασης σε κυβερνητικό οικισμό ή σε συνοικισμό αυτοστέγασης, οι οποίες εγγράφονται σύμφωνα με τις διατάξεις του Μέρους IV του περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμου, το προβλεπόμενο μίσθωμα δε θα εισπράττεται ούτε θα θεωρείται ότι οφείλεται. (ii) Συλλέγει και διαθέτει κάθε προϊόν τέτοιας περιουσίας κατά τον επωφελέστερο για τον ιδιοκτήτη τρόπο· (iii) Προβαίνει στις αναγκαίες πληρωμές για εκπλήρωση υποχρεώσεων που αφορούν την υπό διαχείριση περιουσία· (iv) Φροντίζει για τις αναγκαίες επιδιορθώσεις, βελτιώσεις, αναπτύξεις, καλλιέργειες, φυτεύσεις ή, όπου είναι ανάγκη, τέτοιες μετατροπές της περιουσίας οι οποίες θα ήταν επωφελείς για τον ιδιοκτήτη· (ν) Κάνει διευθετήσεις, συνάπτει, τερματίζει ή ακυρώνει συμβάσεις ή αναλαμβάνει υποχρεώσεις ή επιβαρύνσεις σε σχέση προς κάθε τέτοια περιουσία και ειδικότερα εκμισθώνει αυτή με τους πιο συμφέροντες για τον ιδιοκτήτη όρους:
Νοείται ότι εάν και εφόσον συμβάσεις οι οποίες συνάπτονται μεταξύ του Κηδεμόνα και οποιουδήποτε προσώπου περιέχουν ρήτρα υπό μορφή ποινής, σε περίπτωση παράβασής τους από οποιοδήποτε από τους συμβαλλομένους θα εφαρμόζονται, σε σχέση με αυτές, οι πρόνοιες του περί Προσφορών του Δημοσίου Νόμου. (vi) να πωλεί ή διαθέτει διαφορετικά κάθε τέτοια κινητή περιουσία η οποία υπόκειται σε φθορά ή που λόγω της φύσης της θα έπρεπε να πωληθεί ή διατεθεί προς το συμφέρον του ιδιοκτήτη· (vii) γενικά κάμνει καθετί το οποίο ενδεχόμενα ή κατ' ανάγκη συνεπάγεται η διαχείριση Τουρκοκυπριακών περιουσιών. (β) Εγείρει ή υπερασπίζεται οποιαδήποτε αγωγή ή παραπομπή ή λαμβάνει μέρος σε οποιαδήποτε διαδικασία που αφορά Τουρκοκυπριακή περιουσία ή προβαίνει σε συμβιβασμό σε αγωγή ή παραπομπή ή οποιαδήποτε άλλη διαδικασία, η οποία θα ήταν επωφελής για την περιουσία αυτή ή τον ιδιοκτήτη. (γ) Δέχεται επίδοση αγωγών, παραπομπών ή άλλων δικαστικών εγγράφων που αφορούν Τουρκοκυπριακή περιουσία, αντιπροσωπεύει και δεσμεύει τον ιδιοκτήτη οποιασδήποτε Τουρκοκυπριακής περιουσίας ενώπιον οποιασδήποτε δικαστικής, διοικητικής ή άλλης αρχής στη Δημοκρατία ή οπουδήποτε αλλού εκτός της Δημοκρατίας δίνει ή παραλαμβάνει γνωστοποιήσεις με βάση τις πρόνοιες οποιουδήποτε Νόμου που εφαρμόζεται αναφορικά με Τουρκοκυπριακή περιουσία και παρευρίσκεται σε επιτόπιες έρευνες και σε διαπραγματεύσεις που σχετίζονται με την περιουσία αυτή. (δ) Διαχειρίζεται το Ταμείο Τουρκοκυπριακών περιουσιών που ιδρύεται με βάση το άρθρο 11 του παρόντος Νόμου. (ε) Κρατεί όλα τα καθορισμένα βιβλία της διαχείρισης Τουρκοκυπριακών περιουσιών. (στ) Ζητά και παίρνει από οποιοδήποτε ενδιαφερόμενο πρόσωπο, Κυβερνητικό Τμήμα ή Αρχή, πληροφορίες σχετικά με οποιαδήποτε τουρκοκυπριακή περιουσία. (ζ) Ασκεί όλα τα δικαιώματα και εκτελεί όλες τις υποχρεώσεις που απορρέουν από οποιαδήποτε νόμιμη σύμβαση στην οποία Τουρκοκύπριος ή η Κεντρική Επιτροπή η οποία διαχειριζόταν τις τουρκοκυπριακές περιουσίες πριν από τη ψήφιση του παρόντος Νόμου, είναι συμβαλλόμενο μέρος αντί αυτού. (η) Γενικά, παίρνει τέτοια μέτρα ή προβαίνει σε οποιαδήποτε ενέργεια η οποία θα ήταν αναγκαία ή σκόπιμη για την άσκηση των αρμοδιοτήτων που χορηγούνται με το παρόν άρθρο:
Νοείται περαιτέρω ότι δε θεωρείται επωφελές για τον ιδιοκτήτη ή την περιουσία του ή αναγκαίο για το δημόσιο συμφέρον η με οποιοδήποτε τρόπο αποξένωση τουρκοκυπριακής περιουσίας προς το σκοπό έκδοσης τίτλου ιδιοκτησίας υπέρ οποιουδήποτε προσώπου σύμφωνα με τις πρόνοιες του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Εγγραφή, Διακατοχή και Εκτίμησις) Νόμου ή του περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμου.
139/1991 99(I)/1992 33(I)/1998 59(I)/2003 56(I)/2006 119(I)/2007 Αγώγιμο δικαίωμα 6Α.(1) Η παραβίαση δικαιώματος που κατοχυρώνει η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προάσπιση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και των Θεμελιωδών Ελευθεριών ή και τα Πρωτόκολλά της που κυρώθηκαν από τη Δημοκρατία λόγω της εφαρμογής πρόνοιας του παρόντος Νόμου, είναι αγώγιμη.
Νοείται ότι σε περίπτωση που οι αιτούμενες θεραπείες περιλαμβάνουν αξίωση του ιδιοκτήτη για διάταγμα του δικαστηρίου να του αποδοθεί περιουσία του η οποία τελεί υπό καθεστώς διαχείρισης δυνάμει του παρόντος Νόμου, η αγωγή στρέφεται επίσης κατά του προσώπου που νόμιμα κατέχει την περιουσία.
Νοείται ότι το εν λόγω δικαίωμα του νόμιμου κατόχου είναι μόνο για έξοδα επιδιορθώσεων, βελτιώσεων, αναπτύξεων, οικοδομήσεων και μετατροπών της περιουσίας που επέφερε με την άδεια του Κηδεμόνα.
Νοείται ότι πρόσωπο που κατείχε νόμιμα την εν λόγω περιουσία κατά το χρόνο της δικαστικής απόφασης ή της πιο πάνω απόφασης του Κηδεμόνα και αναγκάστηκε να την εγκαταλείψει ακολούθως συνεπεία της δικαστικής απόφασης ή της άρσης της κηδεμονίας, δικαιούται με αγωγή κατά του πιο πάνω ιδιοκτήτη, των κληρονόμων και διαδόχων του στον τίτλο, σε οποιαδήποτε ποσά εξόδων που αποδεδειγμένα είχε υποστεί για επιδιορθώσεις, βελτιώσεις, αναπτύξεις, οικοδομήσεις και μετατροπές που επέφερε στην περιουσία με άδεια του Κηδεμόνα ενόσω βρισκόταν στην κατοχή του.
39(I)/2010 Εκχώρηση αρμοδιοτήτων από τον Κηδεμόνα 6Β. Ο Κηδεμόνας μπορεί, εφόσον και όταν το θεωρεί σκόπιμο, να ενεργεί μέσω άλλων αρμόδιων λειτουργών ή οργάνων κατόπιν γραπτής εκχώρησης προς αυτούς οποιασδήποτε από τις αρμοδιότητες του παρέχει ο βασικός νόμος.
139/1991 35(I)/1994 39(I)/2010 Εξουσία Κηδεμόνα για σύναψη συμβάσεων σε σχέση με τουρκο-κυπριακές περιουσίες 6Γ. Στα πλαίσια της εξουσίας του να διαχειρίζεται τουρκοκυπριακές περιουσίες δυνάμει του άρθρου 5 του παρόντος Νόμου και κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων του δυνάμει του άρθρου 6 του παρόντος Νόμου, ο Κηδεμόνας δύναται, αφού πρώτα λάβει υπόψη τη γνώμη της Συμβουλευτικής Επιτροπής και τηρουμένων των επιφυλάξεων που θέτει το εν λόγω άρθρο 6, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, και μόνο όπου τούτο εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον, να συνάπτει συμβάσεις για την εκμίσθωση ή παραχώρηση άδειας χρήσης Τουρκοκυπριακής ακίνητης ιδιοκτησίας στην Κυβέρνηση της Δημοκρατίας, σε οργανισμούς δημόσιας ωφελείας και σε αρχές τοπικής διοίκησης δυνάμει των οποίων να επιτρέπεται η χρησιμοποίηση ή και κατοχή της ιδιοκτησίας, κατά τρόπο και υπό όρους που κατά την κρίση του Κηδεμόνα εξυπηρετούν τόσο το εν λόγω δημόσιο συμφέρον όσο και τους σκοπούς του παρόντος Νόμου.
Νοείται ότι, επιτρέπεται παρέκκλιση από την υποχρέωση δημοσίευσης αποκλειστικά στις περιπτώσεις που καθορίζονται με Κανονισμούς που εκδίδονται δυνάμει του παρόντος Νόμου:
Νοείται περαιτέρω ότι, το ανώτατο χρονικό διάστημα μίσθωσης τουρκοκυπριακής περιουσίας η οποία εμπίπτει σε περιοχή ειδικής διαχείρισης καθορίζεται με Κανονισμούς που εκδίδονται δυνάμει του παρόντος Νόμου. (β) Για τους σκοπούς του παρόντος εδαφίου, ο όρος “δημοσίευση” σημαίνει την ανάρτηση καταλόγου, κάθε τρεις μήνες, με τις διαθέσιμες προς εκμίσθωση τουρκοκυπριακές περιουσίες και το αντίστοιχο υπολογιζόμενο καταβαλλόμενο ενοίκιο, όπου εφαρμόζεται, στην ιστοσελίδα της Υπηρεσίας Διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών και στα επαρχιακά γραφεία της Υπηρεσίας Διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών, για περίοδο τουλάχιστον σαράντα πέντε (45) ημερών.
Νοείται ότι, οι διατάξεις της παραγράφου (α) εφαρμόζονται και στην περίπτωση του πλειοδοτικού διαγωνισμού που διενεργείται εκ νέου σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας παραγράφου:
Νοείται περαιτέρω ότι, στην περίπτωση που ο πλειοδοτικός διαγωνισμός ο οποίος διενεργείται εκ νέου σύμφωνα με την παρούσα παράγραφο δεν κατακυρωθεί σε πρόσφυγα, η τουρκοκυπριακή περιουσία διατίθεται σε πρόσωπο που δεν είναι πρόσφυγας σύμφωνα με τις διατάξεις του εδαφίου (2):
Νοείται έτι περαιτέρω ότι, σε περίπτωση κατά την οποία στους προβλεπόμενους στα εδάφια (2) και (3) πλειοδοτικούς διαγωνισμούς υποβληθεί ενδιαφέρον από πέραν του ενός προσφύγων, η μίσθωση της τουρκοκυπριακής περιουσίας διενεργείται- (α) στην περίπτωση τουρκοκυπριακής περιουσίας για γεωργική χρήση, σύμφωνα με τις διατάξεις του βασικού νόμου και των δυνάμει αυτού εκδιδόμενων Κανονισμών αναφορικά με τη μίσθωση τουρκοκυπριακής περιουσίας για γεωργική χρήση σε πρόσφυγες· και (β) στην περίπτωση τουρκοκυπριακής περιουσίας που εμπίπτει σε περιοχή ειδικής διαχείρισης, σύμφωνα με τους όρους του σχετικού πλειοδοτικού διαγωνισμού 59(I)/2003 39(I)/2010 61(I)/2025 136(I)/2025 Εξυπηρέτηση των αναγκών των προσφύγων
Άρθρο 7
7.-(1) Ο Κηδεμόνας, κατά τη διαχείριση των τουρκοκυπριακών περιουσιών και την άσκηση των αρμοδιοτήτων του με βάση τον παρόντα Νόμο, θα μεριμνά για την εξυπηρέτηση των αναγκών των προσφύγων παράλληλα με την εξυπηρέτηση των συμφερόντων των ιδιοκτητών των εν λόγω περιουσιών με βάση καθορισμένα κριτήρια:
Νοείται ότι, προτού παραχωρηθεί οποιαδήποτε άδεια χρήσης Τουρκοκυπριακής ακίνητης περιουσίας σε δικαιούχους, για σκοπούς στέγασης ή επαγγελματικής χρήσης, ο Κηδεμόνας για λόγους ασφαλείας μεριμνά για διενέργεια οπτικού ελέγχου επί του ακινήτου:
Νοείται περαιτέρω ότι, ο προβλεπόμενος στην πρώτη επιφύλαξη οπτικός έλεγχος δεν περιλαμβάνει και ούτε αποτελεί αποτίμηση της σεισμικής επάρκειας του ακινήτου για την οποία απαιτείται η εκπόνηση ειδικής μελέτης σύμφωνα με τους εν ισχύι Ευρωκώδικες ως αυτοί ορίζονται από τις πρόνοιες των περί Οδών και Οικοδομών Κανονισμών:
Νοείται έτι περαιτέρω ότι, το πιστοποιητικού οπτικού ελέγχου καταγράφει τις τρωτότητες του ακινήτου, δοκιμές και μη, κατά πόσον απαιτείται η διενέργεια περαιτέρω ελέγχου και/ή τα αναγκαία επιδιορθωτικά μέτρα και διαδικασίες για την αναίρεση των εν λόγω τρωτοτήτων:
Νοείται έτι έτι περαιτέρω ότι τουρκοκυπριακές περιουσίες που δεν είναι αναγκαίες ή είναι πέραν των αναγκών ή κρίνονται ακατάλληλες για τις στεγαστικές ή επαγγελματικές ή γεωργικές ανάγκες ή για ανάγκες δραστηριοποίησης των προσφύγων, μπορούν να ενοικιάζονται σε εξαιρετικές περιπτώσεις σε εκτοπισμένους δήμους ή κοινότητες ή σε κατοίκους ακριτικών κοινοτήτων που δεν είναι πρόσφυγες αλλά σημαντικό μέρος της γεωργικής γης τους κατελήφθη ή είναι απροσπέλαστη λόγω της τουρκικής εισβολής ή σε πρόσωπα που έχουν τον ένα γονέα πρόσφυγα με απόφαση του Κηδεμόνα, όπως θα καθορίζεται στους Κανονισμούς που εκδίδονται βάσει του Νόμου αυτού:
Νοείται έτι έτι έτι περαιτέρω ότι, ανεξαρτήτως των διατάξεων του παρόντος Νόμου και των δυνάμει αυτού εκδιδόμενων Κανονισμών, ο Κηδεμόνας δύναται να παραχωρήσει στον κάτοχο εγγράφου παραχώρησης τουρκοκυπριακής περιουσίας για σκοπούς αυτοστέγασης, δικαίωμα επέκτασης της χρήσης του ακινήτου και για σκοπούς επαγγελματικής στέγης:
Νοείται έτι έτι έτι έτι περαιτέρω ότι, για την παραχώρηση του υπό αναφορά δικαιώματος επέκτασης της χρήσης του ακινήτου ο πιο πάνω κάτοχος πρέπει να εξασφαλίσει από τις αρμόδιες αρχές τις απαιτούμενες άδειες με βάση τις διατάξεις του περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμου και τις διατάξεις του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου.
Νοείται ότι, στις περιπτώσεις που ο Κηδεμόνας εγκρίνει την εκχώρηση των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων της σύμβασης μίσθωσης δυνάμει των διατάξεων της παρούσας παραγράφου, ο αρχικός μισθωτής κωλύεται να υποβάλει αίτημα οικονομικής στήριξης για σκοπούς κάλυψης στεγαστικών αναγκών, βάσει οποιουδήποτε κυβερνητικού σχεδίου για τη στήριξη των προσφύγων και για τον σκοπό αυτό θεωρείται ότι είναι λήπτης στεγαστικής βοήθειας.
139/1991 59(I)/2003 144(I)/2018 85(I)/2022 89(I)/2023 136(I)/2024 61(I)/2025 Κατοχή και/ή χρήση τουρκοκυπριακής περιουσίας από νομικό πρόσωπο
Άρθρο 8
8.-(1) Τηρουμένου του εδαφίου (2), επιτρέπεται η κατοχή και/ή χρήση από οποιοδήποτε νομικό πρόσωπο τουρκοκυπριακής περιουσίας.
139/1991 Αναστολή πληρωμής χρεών οφειλομένων σε ιδιοκτήτη τουρκοκυπριακής περιουσίας
Άρθρο 9
139/1991 Ιεραρχική προσφυγή
Άρθρο 10
10.-(1) Κάθε ενοικιαστής/ αδειούχος που δεν ικανοποιείται από απόφαση του Κηδεμόνα η οποία λαμβάνεται με βάση τις διατάξεις του παρόντος Νόμου και των με βάση αυτόν εκδιδόμενων Κανονισμών έχει το δικαίωμα, μέσα σε τριάντα ημέρες από την ημέρα που κοινοποιείται σ' αυτόν η εν λόγω απόφαση, με έγγραφη προσφυγή του στην οποία να εκτίθενται οι λόγοι που την επέβαλαν να προσβάλει την απόφαση αυτή.
Νοείται ότι η εξ Υπουργών Επιτροπή μπορεί να αναθέτει σε λειτουργούς των Υπουργείων της να εξετάζουν ορισμένα θέματα που περιλαμβάνει η προσφυγή και να υποβάλλουν σ' αυτή το πόρισμα της εξέτασης αυτής πριν από την έκδοση της απόφασης της πάνω στην προσφυγή.
139/1991 59(I)/2003 Ταμείο Τουρκοκυπριακών περιουσιών
Άρθρο 11
11.-(1) Ιδρύεται με τον παρόντα Νόμο και για τους σκοπούς του Νόμου αυτού Ειδικό Ταμείο με την επωνυμία "Ταμείο Τουρκοκυπριακών Περιουσιών", το οποίο βρίσκεται κάτω από τη διαχείριση του Κηδεμόνα. Στο Ταμείο κατατίθενται όλες οι εισπράξεις και από αυτό γίνονται όλες οι πληρωμές, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος Νόμου.
139/1991 35(I)/1994 Έλεγχος λογαριασμών
Άρθρο 12
12.-(1) Οι λογαριασμοί του Ειδικού Ταμείου ελέγχονται κάθε χρόνο από το Γενικό Ελεγκτή της Δημοκρατίας.
139/1991 59(I)/2003 Ετήσια Έκθεση
Άρθρο 13
139/1991 Μη εφαρμογή του περί Ενοικιοστασίου Νόμου
Άρθρο 14
139/1991 Αδικήματα
Άρθρο 15
15.-(1) Κάθε πρόσωπο το οποίο- (α) Χωρίς εύλογη αιτία αρνείται να δώσει οποιαδήποτε πληροφορία που γνωρίζει και που του έχει ζητηθεί από τον Κηδεμόνα· (β) πληρώνει οποιοδήποτε χρέος οφειλόμενο προς Τουρκοκύπριο σε οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο αντί στον Κηδεμόνα· (γ) αποκτά κατοχή ή με οποιοδήποτε τρόπο χρήση Τουρκοκυπριακής περιουσίας κατά τρόπο διαφορετικό από ότι προβλέπεται στον παρόντα Νόμο, είναι ένοχο ποινικού αδικήματος και υπόκειται σε φυλάκιση που δεν υπερβαίνει τους τρεις μήνες ή σε πρόστιμο που δεν υπερβαίνει τις χίλιες λίρες ή και στις δυο αυτές ποινές.
Νοείται ότι πριν από τη λήψη των ως άνω αναφερόμενων μέτρων ο Κηδεμόνας ή ο εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπος του θα επιδίδει γραπτή ειδοποίηση προς τον παραβάτη ή το πρόσωπο που έχει την ευθύνη ή τον έλεγχο του αντικειμένου, είδους, οργάνου, κατασκευάσματος ή υλικού, σε περίπτωση που είναι γνωστός, όπως, μέσα σε τριάντα ημέρες από τη λήψη της, παραδώσει την κατοχή της τουρκοκυπριακής περιουσίας ή μετακινήσει ή και απομακρύνει από αυτή οποιοδήποτε αντικείμενο, είδος, όργανο, κατασκεύασμα ή υλικό. Αν η προσωπική επίδοση της γραπτής ειδοποίησης δεν καταστεί δυνατή ή αν ο παραβάτης ή το πρόσωπο που έχει την ευθύνη ή τον έλεγχο του αντικειμένου, είδους, οργάνου, κατασκευάσματος ή υλικού δεν είναι γνωστός, αυτή τοιχοκολλάται σε περίοπτο μέρος κατά την κρίση του Κηδεμόνα ή του εξουσιοδοτημένου αντιπροσώπου του.
Νοείται περαιτέρω ότι ο Κηδεμόνας θα γνωστοποιεί στη Βουλή από την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του παρόντος Νόμου, τα ονόματα των παρανόμως κατεχόντων ή χρησιμοποιούντων τουρκοκυπριακή περιουσία, των ειδοποιουμένων να παραδώσουν την κατοχή ή χρήση και εκείνων από τους οποίους έγινε ανάκτηση της κατοχής ή χρήσης τουρκοκυπριακής περιουσίας:
Νοείται έτι περαιτέρω ότι οποιοδήποτε πρόσωπο δεν κατέχει έγγραφο παραχώρησης επ’ ονόματί του τουρκοκυπριακής περιουσίας, τεκμαίρεται ότι κατέχει αυτήν παράνομα. (3Α) Στις περιπτώσεις όπου ο ενοικιαστής τουρκοκυπριακής περιουσίας αλλάξει τόπο διαμονής, τότε, εφόσον συνεχίζει να χρησιμοποιεί την τουρκοκυπριακή περιουσία που του παραχωρήθηκε, ο Κηδεμόνας δύναται να παρατείνει την εν λόγω μίσθωση στο ίδιο πρόσωπο. Στις περιπτώσεις επίσης όπου ο μισθωτής συνταξιοδοτείται, αλλά συνεχίζει να είναι δραστηριοποιημένος, ο Κηδεμόνας δύναται να επιτρέπει τη συνέχιση της μίσθωσης του όλου ή μέρους της τουρκοκυπριακής περιουσίας:
Νοείται ότι στις περιπτώσεις όπου, τηρουμένων των διατάξεων του παρόντος εδαφίου, ο Κηδεμόνας δεν παρατείνει τη μίσθωση τουρκοκυπριακής περιουσίας, αλλά ασκεί το δικαίωμα ανάκτησης της κατοχής της, εφαρμόζονται κατ’ αναλογία οι προϋποθέσεις παραχώρησης τέτοιας περιουσίας δυνάμει του παρόντος Νόμου και των δυνάμει αυτού εκδιδόμενων Κανονισμών.
139/1991 7(I)/1996 59(I)/2003 61(I)/2025 Κανονισμοί
Άρθρο 16
16.-(1) Το Υπουργικό Συμβούλιο εκδίδει Κανονισμούς που δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας για την καλύτερη εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος Νόμου και για τον καθορισμό κάθε θέματος το οποίο σύμφωνα με τις διατάξεις αυτές είναι δυνατόν ή πρέπει να καθοριστεί.
139/1991 141(I)/2009 61(I)/2025 Ισχύς του παρόντος Νόμου
Άρθρο 17
139/1991 Σημείωση 13 του Ν.59(I)/2003Έναρξη της ισχύος του Ν.59(I)/2003 Ο παρών Νόμος [Σ.Σ.:δηλαδή ο Ν.59(I)/2003] τίθεται σε ισχύ από την ημερομηνία δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, εκτός από το εδάφιο (4) του άρθρου 4Α που περιλαμβάνεται στο άρθρο 4 αυτού, το οποίο τίθεται σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2004.
Εκτύπωση Cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii και τη ConvertPLC για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο