Ο Περί της Επιστροφής των Πολιτιστικών των Αγαθών Νόμος του 2002 - 183(I)/2002
Εν συντομία
Αυτός ο νόμος ρυθμίζει την επιστροφή πολιτιστικών αγαθών που έχουν απομακρυνθεί παράνομα από κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εναρμονίζοντας την κυπριακή νομοθεσία με σχετικές Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.
Τι ρυθμίζει
- Την αναζήτηση και επιστροφή πολιτιστικών αγαθών που έχουν παράνομα απομακρυνθεί από κράτος μέλος.
- Τον καθορισμό της Αρμόδιας Κεντρικής Αρχής για την εφαρμογή του νόμου.
- Τις εξουσίες και τα καθήκοντα της Αρμόδιας Κεντρικής Αρχής και του Δικαστηρίου σε σχέση με την επιστροφή αγαθών.
- Τη διαδικασία υποβολής αίτησης από κράτος μέλος για την επιστροφή πολιτιστικού αγαθού.
Ποιον αφορά
- Κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τα οποία έχουν απομακρυνθεί παράνομα πολιτιστικά αγαθά.
- Πρόσωπα που κατέχουν ή νέμονται πολιτιστικά αγαθά που έχουν απομακρυνθεί παράνομα.
Βασικά σημεία
- Η Αρμόδια Κεντρική Αρχή είναι το Τμήμα Αρχαιοτήτων του Υπουργείου Συγκοινωνιών και Έργων.
- Η Αρμόδια Κεντρική Αρχή μπορεί να αναζητά αγαθά, να κοινοποιεί ανακαλύψεις, να λαμβάνει μέτρα συντήρησης και να καταχωρεί αιτήσεις στο Δικαστήριο.
- Το Δικαστήριο μπορεί να εκδίδει διατάγματα για έρευνα, συντήρηση, αποτροπή διαφυγής και διατάγματα εισόδου και έρευνας.
- Η αίτηση για επιστροφή πολιτιστικού αγαθού δεν επιτρέπεται αν η αφαίρεση δεν είναι πλέον παράνομη κατά την έναρξη της διαδικασίας.
Κείμενο νόμου
Ο Περί της Επιστροφής των Πολιτιστικών των Αγαθών Νόμος του 2002 - 183(I)/2002 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | Επικοινωνία Κατάλογος Ενοποιημένης Νομοθεσίας Ο Περί της Επιστροφής των Πολιτιστικών των Αγαθών Νόμος του 2002 (183(I)/2002) Περιεχόμενα Πλήρες Κείμενο Εκτύπωση Ιστορικό Τροποποιήσεων 183(I)/2002 101(I)/2016 Προοίμιο Για σκοπούς εναρμόνισης με τις πράξεις της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο— «Οδηγία (ΕΟΚ) αριθ. 93/7 του Συμβουλίου της 15ης Μαρτίου 1993 σχετικά με την επιστροφή πολιτιστικών αγαθών που έχουν παράνομα απομακρυνθεί από το έδαφος κράτους μέλους» (EE αριθ. L 074 της 27.3.1993, σ. 74). «Οδηγία (ΕΚ) αριθ. 96/100 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 17ης Φεβρουαρίου 1997 που τροποποιεί το παράρτημα της Οδηγίας 93/7/ΕΟΚ σχετικά με την επιστροφή πολιτιστικών αγαθών που έχουν παράνομα απομακρυνθεί από το έδαφος κράτους μέλους» (EE αριθ. L 060 της 1.3.1997 σ. 59). «Οδηγία (ΕΚ) αριθ. 2001/38 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 5ης Ιουνίου 2001, για την τροποποίηση της Οδηγίας 93/7/ ΕΟΚ του Συμβουλίου σχετικά με την επιστροφή πολιτιστικών αγαθών που έχουν παράνομα απομακρυνθεί από το έδαφος κράτους μέλους» (EE αριθ. L 187 της 10.7.2001 σ. 43). Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: ΜΕΡΟΣ I ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ Συνοπτικός τίτλος
- Ο παρών Νόμος θα αναφέρεται ως ο περί της Επιστροφής των Πολιτιστικών των Αγαθών Νόμος του
- 183(I)/2002 Ερμηνεία
- Στον παρόντα Νόμο— "αιτούν κράτος μέλος " σημαίνει το κράτος μέλος από το έδαφος του οποίου έχει απομακρυνθεί παράνομα το πολιτιστικό αγαθό- "αρμόδια αρχή" σημαίνει την αρχή που ορίζεται βάσει του άρθρου 4 του περί Εξαγωγής των Πολιτιστικών Αγαθών Νόμου του
- "Αρμόδια Κεντρική Αρχή" σημαίνει το Τμήμα Αρχαιοτήτων του Υπουργείου Συγκοινωνιών και Έργων όπως καθορίζεται στο άρθρο
- "Δικαστήριο" σημαίνει το Επαρχιακό Δικαστήριο στη δικαιοδοσία του οποίου έχει βρεθεί ή πιστεύει η Αρμόδια Κεντρική Αρχή ότι βρίσκεται το αγαθό· "δημόσια συλλογή" σημαίνει συλλογή που αποτελεί ιδιοκτησία κράτους μέλους, τοπικής ή περιφερειακής αρχής κράτους μέλους ή οργανισμού εδρεύοντος στο έδαφος κράτους μέλους και που χαρακτηρίζεται ως δημόσια σύμφωνα με τη νομοθεσία αυτού του κράτους μέλους, ο δε οργανισμός αποτελεί ιδιοκτησία κράτους μέλους ή χρηματοδοτείται σε σημαντικό βαθμό από αυτό το κράτος μέλος ή από μια τοπική ή περιφερειακή αρχή· "επιστροφή" σημαίνει την υλική επαναφορά του πολιτιστικού αγαθού στο έδαφος του αιτούντος κράτους μέλους· "κάτοχος" σημαίνει το πρόσωπο που έχει τη φυσική εξουσία επί του πολιτιστικού αγαθού για λογαριασμό τρίτου- "κράτος μέλος" σημαίνει κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης- "κράτος μέλος προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση" σημαίνει το κράτος μέλος στο έδαφος του οποίου βρίσκεται το πολιτιστικό αγαθό που έχει απομακρυνθεί παράνομα από το έδαφος άλλου κράτους μέλους· "παράνομα απομακρυνθέν από το έδαφος κράτους μέλους" σημαίνει το πολιτιστικό αγαθό που— (α) Απεμακρύνθη από το έδαφος κράτους μέλους κατά παράβαση των κανόνων του σχετικά με την προστασία των εθνικών θησαυρών ή κατά παράβαση του Κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3911/92 του Συμβουλίου της 9ης Δεκεμβρίου 1992 σχετικά με την εξαγωγή πολιτιστικών αγαθών (EE L 395 της 31.12.1992, σ.1), ή (β) δεν επεστράφη μετά την παρέλευση της προθεσμίας για μια νόμιμη προσωρινή απομάκρυνση κατά παράβαση ενός από τους όρους της προσωρινής αυτής απομάκρυνσης· "πολιτιστικό αγαθό" σημαίνει ένα αγαθό το οποίο, πριν ή μετά την παράνομη απομάκρυνσή του από το έδαφος κράτους μέλους, έχει χαρακτηριστεί ως "εθνικός θησαυρός καλλιτεχνικής ιστορικής ή αρχαιολογικής αξίας" κατ' εφαρμογή της εθνικής νομοθεσίας ή των εθνικών διοικητικών διαδικασιών κατά την έννοια του άρθρου 30 της Συνθήκης, και— (α) Το οποίο ανήκει σε μία από τις κατηγορίες που αναφέρονται στο Παράρτημα, ή (β) αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα δημόσιων συλλογών απαριθμούμενων στους καταλόγους των μουσείων, των αρχείων και των ταμείων συντήρησης των βιβλιοθηκών των κρατών μελών, ή (γ) ανήκει στους καταλόγους εκκλησιαστικών ιδρυμάτων· "νομέας" σημαίνει το πρόσωπο που έχει τη φυσική εξουσία επί του πολιτιστικού αγαθού για ίδιο λογαριασμό· "Συνθήκη" σημαίνει την Συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 183(I)/2002 Πεδίο εφαρμογής
- Οι διατάξεις του παρόντος Νόμου θα διαβάζονται και θα ερμηνεύονται μαζί με τις διατάξεις του περί Εξαγωγής Πολιτιστικών Αγαθών Νόμου του 2002, και είναι ειδικές και υπερισχύουν οποιωνδήποτε διατάξεων του περί Αρχαιοτήτων Νόμου και οποιασδήποτε άλλης σχετικής νομοθεσίας οι οποίες ρυθμίζουν θέματα τα οποία ρυθμίζονται από τον παρόντα Νόμο. 183(I)/2002 ΜΕΡΟΣ II ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΡΜΟΔΙΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΑΡΧΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΞΟΥΣΙΕΣ ΤΗΣ Αρμόδια Κεντρική Αρχή 4.—(α) Για τους σκοπούς του παρόντος Νόμου, ως Αρμόδια Κεντρική Αρχή της Κυπριακής Δημοκρατίας ορίζεται το Τμήμα Αρχαιοτήτων του Υπουργείου Συγκοινωνιών και Έργων. (β) Η Αρμόδια Κεντρική Αρχή κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων που της ανατίθενται με βάση τον παρόντα Νόμο οφείλει να διαβουλεύεται με τις αρμόδιες αρχές της Δημοκρατίας στην αρμοδιότητα των οποίων εμπίπτει το πολιτιστικό αγαθό. (γ) Η Αρμόδια Κεντρική Αρχή κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων που της ανατίθενται με βάση τον παρόντα Νόμο, μπορεί να ζητήσει από οποιοδήποτε λειτουργό κρατικής υπηρεσίας ή οργανισμό δημόσιου ή ιδιωτικού δικαίου καθώς και από οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο τις απόψεις ή τις εξειδικευμένες γνώσεις του, σε συγκεκριμένο θέμα όπου μπορεί να κριθούν χρήσιμες ή αναγκαίες για το έργο της. 183(I)/2002 Εξουσίες Αρμόδιας Κεντρικής Αρχής
- Η Αρμόδια Κεντρική Αρχή έχει εξουσία όπως— (α) Αναζητεί κατόπιν αιτήσεως του αιτούντος κράτους μέλους, συγκεκριμένο πολιτιστικό αγαθό που έχει απομακρυνθεί παράνομα από το έδαφος του κράτους μέλους και να εξακριβώνει την ταυτότητα του νομέα ή/και του κατόχου, (β) κοινοποιεί στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη, τυχόν ανακάλυψη πολιτιστικού αγαθού στη Δημοκρατία, το οποίο εύλογα πιστεύει ότι απομακρύνθηκε παράνομα από το έδαφος άλλου κράτους μέλους, (γ) παρέχει κάθε δυνατή διευκόλυνση στις αρμόδιες αρχές του αιτούντος κράτους μέλους για να εξακριβώσουν αν αγαθό το οποίο ανακαλύφθηκε στη Δημοκρατία είναι πολιτιστικό αγαθό, υπό τον όρο ότι η εξακρίβωση πραγματοποιείται εντός διμήνου από την κοινοποίηση που προβλέπει η παράγραφος (β) του παρόντος άρθρου: Νοείται, ότι εάν η εξακρίβωση δε γίνει εντός της ταχθείσας προθεσμίας, οι παράγραφοι (δ) και (ε) κατωτέρω δεν τυγχάνουν εφαρμογής· (δ) λαμβάνει σε συνεργασία με το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, τα αναγκαία μέτρα για την υλική συντήρηση αγαθού, το οποίο μετά από έρευνα διαπιστώνεται ότι είναι πολιτιστικό αγαθό, (ε) καταχωρεί στο αρμόδιο Επαρχιακό Δικαστήριο αιτήσεις με βάση το άρθρο 6 για να εμποδίσει, κάθε πράξη διαφυγής πολιτιστικού αγαθού από τη διαδικασία επιστροφής του, (στ) απευθύνει αίτηση προς τα κράτη μέλη— (i) για την αναζήτηση συγκεκριμένου πολιτιστικού αγαθού που έχει απομακρυνθεί παράνομα από τη Δημοκρατία, (ii) τη διακρίβωση της ταυτότητας του νομέα ή/και του κατόχου του, και (iii) παρέχει κάθε πληροφορία χρήσιμη για τη διευκόλυνση της έρευνας, (ζ) πιστοποιεί στο κράτος μέλος, το οποίο γνωστοποίησε στην Αρμόδια Κεντρική Αρχή, την ύπαρξη στο έδαφος του, του αγαθού που πιστεύεται ότι έχει απομακρυνθεί παράνομα από το έδαφος της Δημοκρατίας, κατά πόσο το εν λόγο αγαθό αποτελεί πολιτιστικό αγαθό και κατά πόσο έχει απομακρυνθεί παράνομα από τη Δημοκρατία· (η) προβαίνει στις απαραίτητες ενέργειες για την προώθηση της κατάλληλης δικαστικής διαδικασίας εναντίον του νομέα και ελλείψει νομέα κατά του κατόχου, με αίτημα την επιστροφή του πολιτιστικού αγαθού ενώπιον του αρμόδιου Δικαστηρίου του κράτους μέλους, στο έδαφος του οποίου ευρίσκεται το πολιτιστικό αγαθό που έχει απομακρυνθεί παράνομα από τη Δημοκρατία· (θ) άνευ επηρεασμού των προνοιών του άρθρου 5, μεσολαβεί μεταξύ του νομέα και /ή του κατόχου και του αιτούντος κράτους μέλους για την επιστροφή πολιτιστικού αγαθού με τη διαδικασία της διαιτησίας, εάν το αιτούν κράτος μέλος και ο νομέας ή ο κάτοχος δώσουν τη ρητή συγκατάθεση τους: Νοείται ότι η διαιτησία διενεργείται σύμφωνα με τον εκάστοτε σε ισχύ περί Διαιτησίας Νόμο. 183(I)/2002 Καθήκοντα Αρμόδιας Κεντρικής Αρχής 6.—
- 183(I)/2002 Παραγραφή δικαιώματος καταχώρησης Αίτησης
- Το δικαίωμα καταχώρησης Αίτησης παραγράφεται μετά την παρέλευση τριάντα ετών από την ημερομηνία κατά την οποία το πολιτιστικό αγαθό απομακρύνθηκε παράνομα από το έδαφος κράτους μέλους: Νοείται ότι αν το αγαθό αποτελεί τμήμα δημόσιας συλλογής, σύμφωνα με το άρθρο 2 και το Παράρτημα, ή εκκλησιαστικό αγαθό, η αίτηση για επιστροφή είναι απαράγραπτη. 183(I)/2002 Πολιτιστικό Αγαθό που επεστράφη
- Ο κύριος του επιστραφέντος αγαθού οφείλει να καταβάλει στη Δημοκρατία τις δαπάνες ή τα έξοδα, στα οποία υπεβλήθη η Δημοκρατία, συμπεριλαμβανομένης της αποζημίωσης που τυχόν κατέβαλε σε καλόπιστο νομέα. 183(I)/2002 Πολιτιστικά αγαθά που απομακρύνθηκαν παράνομα μετά την 1η Ιανουαρίου 1960
- Πολιτιστικά αγαθά που απομακρύνθηκαν παράνομα από το έδαφος άλλων κρατών μελών μετά την 1η Ιανουαρίου 1960 εμπίπτουν στις διατάξεις του παρόντος Νόμου. 183(I)/2002 Κανονισμοί
- Το Υπουργικό Συμβούλιο δύναται να εκδίδει κανονισμούς που δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας για την καλύτερη εφαρμογή των προνοιών του παρόντος Νόμου. 183(I)/2002 Έκδοση Διαδικαστικών Κανονισμών
- Το Ανώτατο Δικαστήριο δύναται να εκδίδει Διαδικαστικούς Κανονισμούς που δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, για οποιοδήποτε ζήτημα ή διαδικασία που εγείρεται ή ασκείται ενώπιον Δικαστηρίου δυνάμει των προνοιών του παρόντος Νόμου. 183(I)/2002 Έναρξη της ισχύος του παρόντος Νόμου
- Ο παρών Νόμος τίθεται σε ισχύ κατά την ημερομηνία προσχώρησης της Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. 183(I)/2002 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ (Άρθρο 2) Κατηγορίες αγαθών οι οποίες αναφέρονται στον ορισμό του όρου «πολιτιστικό αγαθό» του άρθρου 2 και στις οποίες πρέπει να ανήκουν τα αγαθά που χαρακτηρίζονται ως "εθνικοί θησαυροί" κατά την έννοια του άρθρου 30 της συνθήκης, προκειμένου να υπάρχει δυνατότητα επιστροφής τους σύμφωνα με τον παρόντα Νόμο, είναι— Α.
- Αρχαιολογικά αντικείμενα ηλικίας άνω των 100 ετών, προερχόμενα από— — χερσαίες και υποθαλάσσιες ανασκαφές και ανακαλύψεις, — αρχαιολογικούς χώρους, — αρχαιολογικές συλλογές.
- Στοιχεία που αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα καλλιτεχνικών, ιστορικών ή θρησκευτικών μνημείων και προέρχονται από το διαμελισμό τους, ηλικίας άνω των 100 ετών.
- Ζωγραφικοί πίνακες, άλλοι από αυτούς που περιλαμβάνονται στις κατηγορίες 3α ή 4 που έχουν φιλοτεχνηθεί εξ ολοκλήρου με το χέρι, σε οποιοδήποτε υπόστρωμα και με οποιοδήποτε υλικό. 3α. Υδατογραφίες (ακουαρέλες), κρητιδογραφίες (παστέλ) και υδροκομμιογραφίες (γκουάς), που έχουν φιλοτεχνηθεί εξ ολοκλήρου με το χέρι σε οποιοδήποτε υπόστρωμα
- Πρωτότυπα έργα αγαλματοποιίας ή γλυπτικής και αντίγραφα που έχουν φιλοτεχνηθεί με την ίδια μέθοδο που χρησιμοποιήθηκε για το πρωτότυπο, εκτός των υπαγόμενων στην κατηγορία
- Φωτογραφίες, ταινίες και τα αρνητικά τους
- Βιβλία ηλικίας άνω των 100 ετών, μεμονωμένα ή σε συλλογή.
- Έντυποι γεωγραφικοί χάρτες ηλικίας άνω των 200 ετών.
- Αρχεία πάσης φύσεως, περιέχοντα στοιχεία ηλικίας άνω των 50 ετών, σε οποιοδήποτε υπόστρωμα. 12(α) Συλλογές
- Μεταφορικά μέσα ηλικίας άνω των 75 ετών.
- Άλλα είδη παλαιοπωλείου, ηλικίας άνω των 50 ετών, μη υπαγόμενα στις κατηγορίες 1 έως
- Τα πολιτιστικά αγαθά που ανήκουν στις κατηγορίες Α1 έως Α14 καλύπτονται από την παρούσα οδηγία μόνον αν η αξία τους είναι ίση ή μεγαλύτερη από τα κατώτατα όρια που ορίζονται στο σημείο Β. Β. Κατώτατα όρια που ισχύουν για ορισμένες κατηγορίες τον σημείου Α (σε Ευρώ) "ΑΞΙΕΣ: ανεξαρτήτως αξίας," — 1 (αρχαιολογικά αντικείμενα) — 2 (αντικείμενα προερχόμενα από διαμελισμό μνημείων) — 8 (αρχέτυπα και χειρόγραφα) — 11 (αρχεία) 15 000 — 4 (ψηφιδωτά και σχέδια) — 5 (έργα χαρακτικής) — 7 (φωτογραφίες) — 10 (έντυποι γεωγραφικοί χάρτες) 30 000 — 3α (υδατογραφίες (ακουαρέλες), κρητιδογραφίες (παστέλ) και υδροκομμιογραφίες (γκουάς)) 50 000 — 6 (έργα αγαλματοποιίας) — 9 (βιβλία) — 12 (συλλογές) — 13 (μεταφορικά μέσα) — 14 (λοιπά αντικείμενα) 150 000 — 3 (πίνακες ζωγραφικής). Η πλήρωση των προϋποθέσεων οικονομικής αξίας κρίνεται κατά την υποβολή της αίτησης επιστροφής. Οικονομική αξία είναι η αξία του πολιτιστικού αγαθού στο κράτος μέλος προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση. Για τα κράτη μέλη των οποίων το νόμισμα δεν είναι το ευρώ, οι αξίες που εκφράζονται σε ευρώ στο παράρτημα μετατρέπονται και εκφράζονται στα εθνικά νομίσματα με βάση τη συναλλαγματική ισοτιμία της 31ης Δεκεμβρίου 2001 που δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Η ισοτιμία στα εθνικά νομίσματα αναθεωρείται ανά διετία, με ισχύ από την 31η Δεκεμβρίου
- Ο υπολογισμός της εν λόγω ισοτιμίας βασίζεται στο μέσο όρο της καθημερινής αξίας αυτών των νομισμάτων, εκφρασμένων σε ευρώ, κατά το εικοσιτετράμηνο που λήγει την τελευταία ημέρα του μηνός Αυγούστου που προηγείται της αναθεώρησης, η οποία αρχίζει να ισχύει την 31η Δεκεμβρίου. Η εν λόγω μέθοδος υπολογισμού επανεξετάζεται από τη Συμβουλευτική Επιτροπή Πολιτιστικών Αγαθών, κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής, κατ' αρχήν δύο έτη μετά την πρώτη εφαρμογή της. Για κάθε αναθεώρηση, οι αξίες που εκφράζονται σε ευρώ και οι ισοτιμίες στα εθνικά νομίσματα δημοσιεύονται περιοδικώς στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ήδη από τις πρώτες ημέρες του Νοεμβρίου ο οποίος προηγείται της ημερομηνίας από την οποία οι αναθεωρημένες τιμές τίθενται σε ισχύ.