Ο περί της Πρόληψης και Αντιμετώπισης της Ενδοσχολικής Βίας Νόμος του 2020 - 185(I)/2020
Εν συντομία
Αυτός ο νόμος αφορά την πρόληψη και αντιμετώπιση της ενδοσχολικής βίας, με στόχο τη διασφάλιση ενός υγιούς και ασφαλούς σχολικού περιβάλλοντος για όλα τα παιδιά. Θεσπίζει διαδικασίες και δομές για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος.
Τι ρυθμίζει
- Τη σύσταση Επιτροπών Αγωγής Υγείας και Πρόληψης της Ενδοσχολικής Βίας σε κάθε σχολείο.
- Την εκπόνηση και υλοποίηση σχεδίων δράσης από τα σχολεία για την πρόληψη και αντιμετώπιση της ενδοσχολικής βίας.
- Τον καθορισμό αρμοδιοτήτων για τις Επιτροπές αυτές, συμπεριλαμβανομένης της αξιολόγησης αναγκών και της ετοιμασίας επιμέρους δράσεων.
- Τη συνεργασία με αρμόδιους επαγγελματίες, φορείς και υπηρεσίες για την υποστήριξη των σχολείων.
Ποιον αφορά
- Όλα τα μέλη της σχολικής κοινότητας, δηλαδή εκπαιδευτικούς, λοιπούς εργαζόμενους, μαθητές, γονείς/κηδεμόνες και μέλη της κοινότητας όπου βρίσκεται το σχολείο.
- Δημόσια και ιδιωτικά σχολεία προδημοτικής, δημοτικής, μέσης γενικής και μέσης τεχνικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης.
Βασικά σημεία
- Κάθε σχολείο συντάσσει τον δικό του κώδικα συμπεριφοράς και δεοντολογίας, δεσμευτικό για τα μέλη της σχολικής κοινότητας.
- Σε κάθε σχολείο συστήνεται Επιτροπή Αγωγής Υγείας και Πρόληψης της Ενδοσχολικής Βίας στην αρχή κάθε σχολικού έτους.
- Η Επιτροπή αυτή εκπονεί σχέδιο δράσης για την πρόληψη και αντιμετώπιση της ενδοσχολικής βίας μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου κάθε έτους.
- Το σχέδιο δράσης περιλαμβάνει πρωτόκολλο διαχείρισης σχολικών κρίσεων και αναπτύσσεται με ανοικτό διάλογο μεταξύ των μελών της σχολικής κοινότητας.
Κείμενο νόμου
Ο περί της Πρόληψης και Αντιμετώπισης της Ενδοσχολικής Βίας Νόμος του 2020 - 185(I)/2020 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | Επικοινωνία Κατάλογος Ενοποιημένης Νομοθεσίας Ο περί της Πρόληψης και Αντιμετώπισης της Ενδοσχολικής Βίας Νόμος του 2020 (185(I)/2020) Περιεχόμενα Πλήρες Κείμενο Εκτύπωση Ιστορικό Τροποποιήσεων 185(I)/2020 100(I)/2024 Προοίμιο ΕΠΕΙΔΗ γνώμονας όλων πρέπει να είναι το συμφέρον του παιδιού, όπως αυτό διασφαλίζεται μέσα από τις διεθνείς συμβάσεις και ιδιαίτερα τη Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού, ΚΑΙ ΕΠΕΙΔΗ η πολιτεία έχει συνταγματική, νομική και ηθική υποχρέωση να δρα για την προστασία όλων των παιδιών, ΚΑΙ ΕΠΕΙΔΗ η πολιτεία έχει υποχρέωση να διασφαλίζει υγιές και ασφαλές σχολικό περιβάλλον, να προάγει και να ενσωματώνει στο αναλυτικό πρόγραμμα του σχολείου την απόκτηση απαραίτητων δεξιοτήτων ζωής, που διασφαλίζουν την ικανότητα του παιδιού να διαχειρίζεται αρμονικά τις σχέσεις του με τους άλλους και με το περιβάλλον, ΚΑΙ ΕΠΕΙΔΗ η βία και η παραβατικότητα αποτελούν σοβαρό πρόβλημα στο χώρο του σχολείου, με αποτέλεσμα τόσο τα ίδια τα περιστατικά βίας και παραβατικότητας όσο και οι συνέπειές τους να επηρεάζουν αρνητικά το σχολικό κλίμα και ολόκληρη τη σχολική κοινότητα, ΚΑΙ ΕΠΕΙΔΗ η ενδοσχολική βία έχει αρνητικές επιπτώσεις στη σωματική και ψυχική υγεία των μελών της σχολικής κοινότητας και δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στην εύρυθμη λειτουργία των σχολικών μονάδων, ΚΑΙ ΕΠΕΙΔΗ η βία, το υψηλό επίπεδο παραβατικότητας και ο εκφοβισμός έχουν ως άμεσο αποτέλεσμα τα χαμηλά επίπεδα μάθησης, τη μειωμένη αυτοεκτίμηση, την έλλειψη κινήτρων και προσπάθειας, την αύξηση του φαινομένου της βίας, καθώς και των στρεσογόνων παραγόντων, ΚΑΙ ΕΠΕΙΔΗ οι μορφές βίας που παρουσιάζονται μέσα στη σχολική κοινότητα διαρκώς μεταβάλλονται, ΚΑΙ ΕΠΕΙΔΗ οι επιπτώσεις της βίας και της παραβατικότητας είναι ανυπολόγιστες αναφορικά τόσο με το κόστος που προκαλούν στο κράτος πρόνοιας όσο και με τις κοινωνικές αξίες, η καλλιέργεια των οποίων είναι απαραίτητη για την υγιή συνοχή του πληθυσμού, ΚΑΙ ΕΠΕΙΔΗ το φαινόμενο αυτό έχει διαστάσεις κοινωνικές, ψυχολογικές και μαθησιακές, ΚΑΙ ΕΠΕΙΔΗ η ενδοσχολική βία και η παραβατικότητα ως συστημικό πρόβλημα, επιβάλλεται να τύχει άμεσης αντιμετώπισης, ΚΑΙ ΕΠΕΙΔΗ η αντιμετώπιση του φαινομένου της ενδοσχολικής βίας, ως πολυπαραγοντικού, καθιστά αναγκαία τη συμμετοχή όλων των αρμόδιων δομών και υπηρεσιών του κράτους για την πρόληψη και αντιμετώπισή του, ΚΑΙ ΕΠΕΙΔΗ, λόγω της αδήριτης ανάγκης για υιοθέτηση ολιστικής πολιτικής τόσο για την πρόληψη όσο και για την αντιμετώπιση της ενδοσχολικής βίας, κρίνεται σκόπιμη η θεσμοθέτηση όλων των αναγκαίων διαδικασιών προς υλοποίηση της αναφερομένης ανωτέρω πολιτικής, Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Συνοπτικός τίτλος
- Ο παρών Νόμος θα αναφέρεται ως ο περί της Πρόληψης και Αντιμετώπισης της Ενδοσχολικής Βίας Νόμος του
- 185(I)/2020 Ερμηνεία
- Στον παρόντα Νόμο- «αρμόδια αρχή» σημαίνει τον Υπουργό Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας, ο οποίος ενεργεί μέσω του Γενικού Διευθυντή του Υπουργείου. «αρμόδιοι επαγγελματίες, φορείς και υπηρεσίες» σημαίνει τους επαγγελματίες, τους φορείς και τις υπηρεσίες που ασχολούνται με τη μέτρηση, πρόληψη και αντιμετώπιση της ενδοσχολικής βίας και με την προστασία των δικαιωμάτων του παιδιού και της σχολικής κοινότητας, οι οποίοι δύναται να συνεργάζονται με τα σχολεία και το Υπουργείο για την ανάπτυξη υποστηρικτικών προγραμμάτων και δράσεων που συμβάλλουν στη δημιουργία ασφαλούς σχολείου και για την παροχή υπηρεσιών, με ή χωρίς αμοιβή. «εγκεκριμένα προγράμματα» σημαίνει τα εγκεκριμένα από τα αρμόδια υπουργεία ή φορείς, εκπαιδευτικά, θεραπευτικά ή άλλα προγράμματα, τα οποία προάγουν τον αλληλοσεβασμό, αναπτύσσουν τις κοινωνικές και συναισθηματικές δεξιότητες και βελτιώνουν την ψυχική υγεία. «Εθνική Συμβουλευτική Επιτροπή για Θέματα Ενδοσχολικής Βίας» σημαίνει την επιτροπή που συστήνεται με βάση τις διατάξεις του άρθρου
- «ενδοσχολική βία» σημαίνει τη βία εντός του χώρου του σχολείου, που περιλαμβάνει όλες τις μορφές ενδοσχολικής βίας, παραβατικές ή και άλλες παράνομες, εγκληματικές πράξεις, απόπειρες, εμπειρίες θυματοποίησης και εκφοβισμού, χρήση παράνομων ουσιών, δράση παραβατικών ομάδων και επιθετικότητα, καθώς και τη βία που παράγεται εκτός σχολείου, αλλά μεταφέρεται στο σχολείο, που δυνατόν να επηρεάσουν αρνητικά τη διαδικασία μάθησης και το σχολικό κλίμα. «επιμέρους στρατηγικός σχεδιασμός» σημαίνει τον στρατηγικό σχεδιασμό ο οποίος καταρτίζεται από τη Διεύθυνση Μέσης Γενικής Εκπαίδευσης, τη Διεύθυνση Μέσης Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης, τη Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης, το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, την Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας και την Υπηρεσία Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής, με σκοπό την πρόληψη και αντιμετώπιση της ενδοσχολικής βίας, στον οποίο περιλαμβάνονται οι διαπιστώσεις, οι στόχοι, οι δράσεις, το χρονοδιάγραμμα και ο τρόπος υλοποίησής τους, η ευθύνη για κάθε δράση, ο τρόπος αξιολόγησης και αναφοράς της κάθε Διεύθυνσης ή Υπηρεσίας. «Επιτροπή Αγωγής Υγείας και Πρόληψης της Ενδοσχολικής Βίας» ή «Επιτροπή» σημαίνει την επιτροπή που συστήνεται σε κάθε σχολείο, δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 4, με σκοπό την πρόληψη και την αντιμετώπιση της ενδοσχολικής βίας. «κώδικας συμπεριφοράς και δεοντολογίας του σχολείου» σημαίνει το σύνολο των κανόνων που ρυθμίζουν τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να συμπεριφέρεται κάθε μέλος της σχολικής κοινότητας. «μορφές βίας στο σχολείο» σημαίνει τη σωματική, λεκτική και ψυχολογική κακοποίηση, τον διαδικτυακό, εργασιακό και σχολικό εκφοβισμό, τις διακρίσεις, τις ρατσιστικές συμπεριφορές, τις απειλές, την έλλειψη σεβασμού ατόμων με αναπηρίες, τη σεξουαλική κακοποίηση και εκμετάλλευση, τη χρήση και κατοχή ουσιών, καπνικών προϊόντων και αλκοόλ, τη χρήση και κατοχή μέσων που δύναται να επιφέρουν βλάβη, την εμπορία προσώπων, τις ενέργειες εμπορικής, ηθικής και ιδεολογικής εκμετάλλευσης, καθώς και οποιαδήποτε άλλη μορφή βίας ή/και οποιοδήποτε ποινικό αδίκημα που επηρεάζουν τη λειτουργία του σχολείου και το σχολικό κλίμα. «Ομάδα Ασφαλούς Σχολείου» ή «ΟΑΣ» σημαίνει την ομάδα, η οποία συστήνεται δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 8, με σκοπό την υλοποίηση της πολιτικής του Υπουργείου για την πρόληψη και αντιμετώπιση της ενδοσχολικής βίας, που υπάγεται οργανικά, απευθείας στον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου. «Συντονιστική Επιτροπή Ασφαλούς Σχολείου» ή «ΣΕΑΣ» σημαίνει τη συντονιστική επιτροπή του Υπουργείου η οποία συστήνεται με βάση τις διατάξεις του άρθρου
- «σχέδιο δράσης του σχολείου» σημαίνει τον καθορισμό, τον προγραμματισμό και την υλοποίηση δράσεων, την ανάθεση της ευθύνης υλοποίησης των δράσεων για την πρόληψη και αντιμετώπιση της ενδοσχολικής βίας στο πλαίσιο του Ενιαίου Σχεδίου Βελτίωσης της Σχολικής Μονάδας. «σχολική κρίση» σημαίνει αναπάντεχα γεγονότα που σχετίζονται με θέματα ενσοσχολικής βίας και που επηρεάζουν ή έχουν τη δυνατότητα να επηρεάσουν την ομαλή λειτουργία της σχολικής κοινότητας και δύναται να παρουσιάζονται σε διαχρονική ή έκτακτη μορφή. «σχολική παραβατικότητα» σημαίνει τις πράξεις που αποδίδονται σε οποιοδήποτε μέλος της σχολικής κοινότητας το οποίο με τις ενέργειές του παραβαίνει τους κανονισμούς του σχολείου ή τις διατάξεις του παρόντος Νόμου. «σχολείο» σημαίνει σχολική μονάδα, δημόσιο ή ιδιωτικό σχολείο προδημοτικής, δημοτικής, μέσης γενικής και μέσης τεχνικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης. «σχολική κοινότητα» σημαίνει το σύνολο των εκπαιδευτικών και των υπόλοιπων εργαζομένων, των μαθητών του και των γονέων/κηδεμόνων τους, καθώς και μέλη της κοινότητας στην οποία βρίσκεται το σχολείο. «σχολικό κλίμα» σημαίνει το σύνολο των εσωτερικών χαρακτηριστικών που διακρίνουν ένα σχολείο, όπως οι αξίες, οι πεποιθήσεις, τα πρότυπα, το σύνολο των αντιλήψεων, πρακτικών και δεξιοτήτων ζωής, το ήθος των μελών της σχολικής κοινότητας, οι δυναμικές αλληλεπιδράσεις μεταξύ των μελών, η κοινωνική ατμόσφαιρα του μαθησιακού περιβάλλοντος, στο οποίο οι μαθητές αποκτούν εμπειρίες, ανάλογα με τις κατευθύνσεις που δίνονται από τους εκπαιδευτικούς, και γενικότερα το επίπεδο ικανοποίησης και ευημερίας του συνόλου της σχολικής κοινότητας. «Υπουργείο» σημαίνει το Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας. «Υπουργός» σημαίνει τον Υπουργό Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας. 185(I)/2020 100(I)/2024 Κώδικας συμπεριφοράς και δεοντολογίας
- Το σχολείο, συντάσσει τον δικό του κώδικα συμπεριφοράς και δεοντολογίας, ο οποίος περιλαμβάνει και τους επιμέρους κώδικες της σχολικής κοινότητας, είναι δεσμευτικός για τα μέλη της και περιλαμβάνει τις υποχρεώσεις του σχολείου. 185(I)/2020 100(I)/2024 Επιτροπή Αγωγής Υγείας και Πρόληψης της Ενδοσχολικής Βίας 4.-
- i)στην εφαρμογή των παιδαγωγικών μέτρων με βάση τους περί Λειτουργίας των Δημοσίων Σχολείων Μέσης Εκπαίδευσης Κανονισμούς και τους περί Λειτουργίας των Δημοσίων Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης Κανονισμούς. (
- ii)στην αξιοποίηση του εκπαιδευτικού προσωπικού, του Καθηγητή Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής στην περίπτωση που αφορά σχολείο μέσης εκπαίδευσης και του εκπαιδευτικού ψυχολόγου, (iii) στην αξιοποίηση των σχετικών με το θέμα υπηρεσιών, όπου επιβάλλεται, όπως η Υπηρεσία Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής, η Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας, η Ομάδα Ασφαλούς Σχολείου, η οικεία Επαρχιακή Επιτροπή Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης του Υπουργείου, οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας του Υφυπουργείου Κοινωνικής Πρόνοιας, οι Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Εφήβων του Υπουργείου Υγείας, οι οποίες καλούνται σε πολυθεματικές συναντήσεις, με στόχο τη συμβολή τους σε δράσεις που αφορούν τους μαθητές· (ε) την παραπομπή μαθητή, σε περίπτωση που κρίνεται αναγκαίο, σε συνεργασία με τις αναφερόμενες στην παράγραφο (δ) αρμόδιες υπηρεσίες, κατόπιν εξασφάλισης της συγκατάθεσης των γονέων ή του κηδεμόνα του, σε εγκεκριμένα από τα αρμόδια υπουργεία ή φορείς εκπαιδευτικά, θεραπευτικά ή άλλα προγράμματα: Νοείται ότι, σε περίπτωση μη συγκατάθεσης κανενός εκ των δύο
- [Διαγράφηκε] Ιστορικό Τροποποιήσεων 185(I)/2020 100(I)/2024 Αρμοδιότητες ΟΑΣ
- Η ΟΑΣ έχει τις ακόλουθες αρμοδιότητες: (α) Την παροχή στήριξης στο σχολείο για την πρόληψη, παρέμβαση, διαχείριση και αντιμετώπιση της ενδοσχολικής βίας, τη συνεργασία με αρμόδιους επαγγελματίες, φορείς και υπηρεσίες, όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο και την παροχή στήριξης για την ανάπτυξη θετικού σχολικού κλίματος μέσω δράσεων, προγραμμάτων, εκπαιδεύσεων, συνεργασιών και εκδόσεων· (β) την παροχή στήριξης στο σχολείο στις περιπτώσεις σχολικών κρίσεων με άμεση παρέμβαση, όπου η κατάσταση ή/και το περιστατικό κρίνονται ως σοβαρά και κρίσιμα, σε συνεργασία με συναρμόδιες υπηρεσίες που ασχολούνται με θέματα του παιδιού και της οικογένειας, όπως οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας, οι Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Εφήβων, το Σπίτι του Παιδιού και η Αστυνομία Κύπρου· (γ) τη διενέργεια έρευνας και στατιστικής επεξεργασίας δεδομένων, με στόχο την καταγραφή και την αξιολόγηση του φαινομένου της ενδοσχολικής βίας, καθώς και τη μέτρηση της ποιότητας του σχολικού κλίματος· (δ) τη συμμετοχή στην ανάπτυξη στρατηγικού σχεδιασμού, την εφαρμογή της πολιτικής και το συντονισμό της υλοποίησης της Εθνικής Στρατηγικής για την Πρόληψη και Διαχείριση της Βίας στο Σχολείο και τη συμμετοχή στις σχετικές εθνικές στρατηγικές, στις οποίες εμπλέκεται το Υπουργείο· και (ε) [Διαγράφηκε]· (στ) την ετοιμασία ετήσιας αναλυτικής έκθεσης και περίληψη αυτής, την οποία δημοσιοποιεί στο τέλος κάθε σχολικού έτους, για τα επίπεδα της ενδοσχολικής βίας παγκύπρια και προβαίνει σε εισηγήσεις για την περαιτέρω αντιμετώπιση του φαινομένου, όπου απαιτείται. 185(I)/2020 100(I)/2024 Συνεργασία της ΟΑΣ και του σχολείου με άλλους αρμόδιους επαγγελματίες, φορείς και υπηρεσίες 11.-
- Το Υπουργικό Συμβούλιο δύναται να εκδίδει Κανονισμούς για την καλύτερη εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος Νόμου, όπως και για τη ρύθμιση κάθε θέματος, το οποίο χρήζει ή είναι δεκτικό καθορισμού. 185(I)/2020 Έναρξη της ισχύος του παρόντος Νόμου
- Ο παρών Νόμος τίθεται σε ισχύ την 1η Αυγούστου
- 185(I)/2020 100(I)/2024 Σημείωση 15 του Ν. 100(Ι)/2024Έναρξη της ισχύος του Ν. 100(Ι)/2024 15.Ο παρών Νόμος [Σ.Σ.: δηλαδή ο Ν. 100(Ι)/2024] τίθεται σε ισχύ την 1η Αυγούστου
- Εκτύπωση Cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii και τη ConvertPLC για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο