Ο περί Προστασίας της Μητρότητας Νόμος του 1997 - 100(I)/1997

Ο περί Προστασίας της Μητρότητας Νόμος του 1997 - 100(I)/1997 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | Επικοινωνία Κατάλογος Ενοποιημένης Νομοθεσίας Ο περί Προστασίας της Μητρότητας Νόμος του 1997 (100(I)/1997) Περιεχόμενα Πλήρες Κείμενο Εκτύπωση Ιστορικό Τροποποιήσεων 100(I)/1997 45(I)/2000 64(I)/2002 109(I)/2007 8(I)/2008 43(I)/2008 70(I)/2011 175(I)/2015 118(I)/2016 116(I)/2017 20(I)/2018 11(I)/2019 167(I)/2021 14(I)/2024 62(I)/2025 Συνοπτικός τίτλος

Άρθρο 1

100(I)/1997 Ερμηνεία

Άρθρο 2

2.Στον παρόντα Νόμο, εκτός αν από το κείμενο προκύπτει διαφορετική έννοια οι όροι “εργοδότης”, “μισθωτή” και “τοκετός” έχουν την έννοια που αποδίδεται σε αυτούς από το άρθρο 2 των περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμων 1980 έως 1997. “παρένθετη μητέρα” είναι η μισθωτή γυναίκα που κυοφορεί και γεννά (φέρουσα ή κυοφόρος), ύστερα από εξωσωματική γονιμοποίηση και μεταφορά εμβρύων, με χρήση γενετικού υλικού ξένου προς την ίδια, για λογαριασμό ενός ζευγαριού, το οποίο επιθυμεί να αποκτήσει παιδί αλλά αδυνατεί για ιατρικούς λόγους, σύμφωνα με τις διατάξεις του περί της Εφαρμογής της Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής Νόμου∙ “Υπουργός” σημαίνει τον Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων.

100(I)/1997 116(I)/2017 Άδεια Μητρότητας

Άρθρο 3

3.-(1) Μισθωτή η οποία παρουσιάζει πιστοποιητικό εγγεγραμμένου ιατρού, ότι αναμένει τοκετό σε εβδομάδα που καθορίζεται στο πιστοποιητικό έχει δικαίωμα σε άδεια μητρότητας:

Νοείται ότι μισθωτή η οποία έκανε χρήση παρένθετης μητρότητας για την απόκτηση τέκνου, εφόσον παρουσιάζει διάταγμα δικαστηρίου για απόκτηση παιδιού μέσω παρένθετης μητρότητας, δυνάμει των διατάξεων του περί της Εφαρμογής της Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής Νόμου, καθώς και ιατρική βεβαίωση από εγγεγραμμένο ιατρό για την έναρξη της εγκυμοσύνης, δικαιούται σε άδεια μητρότητας δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 3Α.

Νοείται ότι, σε περίπτωση τρίτου και μεταγενέστερων αυτού τοκετών, η περίοδος άδειας μητρότητας επεκτείνεται στις είκοσι έξι (26) συναπτές εβδομάδες. (2Α) (α) Ανεξάρτητα από τις διατάξεις του εδαφίου (2), η παρένθετη μητέρα έχει δικαίωμα σε άδεια μητρότητας συνολικής διάρκειας δεκατεσσάρων (14) συναπτών εβδομάδων, οι οποίες λαμβάνονται υποχρεωτικά από τη δεύτερη εβδομάδα πριν από την εβδομάδα του αναμενόμενου τοκετού. (β) Εάν ο τοκετός δεν επισυμβεί μέσα στην εβδομάδα κατά την οποία αναμένεται, η πριν από τον τοκετό περίοδος άδειας μητρότητας παρατείνεται κατά το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί μεταξύ της εβδομάδας του αναμενόμενου τοκετού και της εβδομάδας στην οποία επισυμβαίνει ο τοκετός, χωρίς επηρεασμό της εκτάσεως της περιόδου των οκτώ (8) εβδομάδων οι οποίες λαμβάνονται υποχρεωτικά μετά τον τοκετό. (γ) Εάν ο τοκετός πραγματοποιηθεί σε χρόνο προγενέστερο από την αρχικά αναμενόμενη εβδομάδα τοκετού, το υπόλοιπο της άδειας μητρότητας παρέχεται μετά τον τοκετό, ώστε να εξασφαλίζεται χρόνος συνολικής διάρκειας άδειας δεκατεσσάρων (14) εβδομάδων.

Νοείται ότι, σε περίπτωση που η ειδοποίηση του εργοδότη για την ημερομηνία που θα αναλάβει το παιδί όπως αναφέρεται πιο πάνω είναι πρακτικά αδύνατη, η μισθωτή ενημερώνει τον εργοδότη της το συντομότερο δυνατό και προσκομίζει σχετική βεβαίωση από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας ότι, η ενημέρωση δεν μπορούσε να είχε γίνει προηγουμένως:

Νοείται περαιτέρω ότι, σε περίπτωση που η υιοθεσία αφορά την απόκτηση τρίτου και μεταγενέστερων αυτού τέκνων, η περίοδος άδειας μητρότητας επεκτείνεται στις είκοσι τέσσερις (24) συναπτές εβδομάδες. (3Α) Ανεξάρτητα από τις διατάξεις των εδαφίων (1), (2) και (3), σε περίπτωση τοκετού που απολήγει στη γέννηση περισσότερων του ενός τέκνου, το δικαίωμα σε άδεια μητρότητας επεκτείνεται κατά τέσσερις (4) εβδομάδες για κάθε τέκνο πέραν του ενός (1) από τον ίδιο τοκετό.

Νοείται ότι, αν η νοσηλεία μετά την πάροδο των πρώτων εικοσιμίας (21) ημερών, διαρκέσει για περίοδο μικρότερη των εικοσιμίας (21) ημερών, τότε όποτε οι ημέρες νοσηλείας υπερβαίνουν το πενήντα τοις εκατό (50%) των εικοσιμίας (21) ημερών, παραχωρείται η επιπρόσθετη εβδομάδα άδειας μητρότητας:

Νοείται περαιτέρω ότι, εάν η νοσηλεία συνεχιστεί μετά την πάροδο των εξήντα τριών (63) ημερών, παραχωρείται επιπρόσθετη εβδομάδα άδεια μητρότητας για κάθε επιπλέον δεκατέσσερις (14) ημέρες νοσηλείας:

Νοείται έτι περαιτέρω ότι, η επέκταση της άδειας μητρότητας παραχωρείται για περίοδο συνεχόμενη με την περίοδο των είκοσι δύο (22) εβδομάδων ή των είκοσι έξι (26) εβδομάδων, ανάλογα με την περίπτωση, αυξανόμενη κατά τέσσερις (4) εβδομάδες για κάθε τέκνο πέραν του ενός από τον ίδιο τοκετό και δεν υπερβαίνει τη μέγιστη περίοδο των οκτώ (8) εβδομάδων.

100(I)/1997 45(I)/2000 109(I)/2007 8(I)/2008 43(I)/2008 70(I)/2011 175(I)/2015 118(I)/2016 116(I)/2017 167(I)/2021 14(I)/2024 Άδεια μητρότητας στις περιπτώσεις χρήσης παρένθετης μητρότητας 3Α.-(1) Τηρουμένων των διατάξεων του εδαφίου (2) του παρόντος άρθρου και του άρθρου 3Β, οι διατάξεις του παρόντος Νόμου εφαρμόζονται και στην περίπτωση μισθωτής που αποκτά παιδί μέσω παρένθετης μητρότητας, δυνάμει των διατάξεων του περί της Εφαρμογής της Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής Νόμου.

Νοείται ότι η άδεια μητρότητας είκοσι δύο (22) εβδομάδων ή είκοσι έξι (26) εβδομάδων, ανάλογα με την περίπτωση που προβλέπεται στο εδάφιο (2) του άρθρου 3, στην περίπτωση της μητέρας που κάνει χρήση παρένθετης μητρότητας, ξεκινά δύο (2) εβδομάδες πριν από την εβδομάδα του αναμενόμενου τοκετού ή την εβδομάδα του τοκετού, κατ’ επιλογή της ιδίας∙ (β) του εδαφίου (1) του άρθρου 4:

Νοείται ότι η απαγόρευση τερματισμού απασχόλησης που προβλέπεται στις διατάξεις του εδαφίου (1) του άρθρου 4 ισχύει νοουμένου ότι η μισθωτή παρουσιάσει στον εργοδότη της διάταγμα δικαστηρίου για απόκτηση παιδιού μέσω παρένθετης μητρότητας, δυνάμει των διατάξεων του περί της Εφαρμογής της Ιατρικών Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής Νόμου, καθώς και ιατρική βεβαίωση από εγγεγραμμένο ιατρό για την έναρξη της εγκυμοσύνης∙ και (γ) των άρθρων 4Β, 5, 5Α και 7.

116(I)/2017 167(I)/2021 14(I)/2024 Εξαιρέσεις στην άδεια μητρότητας της παρένθετης μητέρας 3Β.-(1) Τα εδάφια (3Α) και (5Α) του άρθρου 3 του παρόντος Νόμου δεν εφαρμόζονται στην περίπτωση της παρένθετης μητέρας.

116(I)/2017 Απαγόρευση τερματισμού απασχολήσης φυσικής μητέρας

Άρθρο 4

4.-(1)(α) Με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 4Β, μισθωτή, η οποία ενημερώνει γραπτώς τον εργοδότη της ότι βρίσκεται σε κατάσταση εγκυμοσύνης, προστατεύεται από απόλυση για περίοδο εκτεινόμενη από την αρχή της εγκυμοσύνης της μέχρι και πέντε μήνες μετά το πέρας της άδειας μητρότητας. (β) Κατά την αναφερόμενη στην παράγραφο (α) περίοδο, απαγορεύεται σε εργοδότη: (i) να δίδει προειδοποίηση τερματισμού απασχόλησης ή προειδοποίηση τερματισμού απασχόλησης η οποία εκπνέει κατά την υπό αναφορά περίοδο, (ii) να τερματίζει απασχόληση, ή (iii) να προβαίνει σε ενέργειες με στόχο την οριστική αντικατάσταση της μισθωτής.

100(I)/1997 64(I)/2002 70(I)/2011 20(I)/2018 Απαγόρευση τερματισμού απασχολήσεως θετής μητέρας 4Α. Από τη στιγμή που η μισθωτή θα παρουσιάσει στον εργοδότη της βεβαίωση των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ότι προτίθεται να αναλάβει τη φροντίδα παιδιού για σκοπούς υιοθεσίας με βάση τον περί Υιοθεσίας Νόμο ή με βάση τον περί της Σύμβασης για την Προστασία των Παιδιών και για τη Συνεργασία αναφορικά με Διακρατική Υιοθεσία (Κυρωτικό) Νόμο του 1994 και μέχρι την παρέλευση πέντε μηνών από το τέλος της περιόδου της άδειας μητρότητας, απαγορεύεται σε εργοδότη να τερματίσει την απασχόληση μισθωτής ή/και να δίδει προειδοποίηση τερματισμού απασχόλησης κατά τη διάρκεια της πιο πάνω αναφερόμενης περιόδου ή/και να δίδει προειδοποίηση τερματισμού απασχόλησης η οποία εκπνέει κατά τη διάρκεια της πιο πάνω αναφερόμενης περιόδου.

70(I)/2011 11(I)/2019 Εξαιρέσεις 4Β.-(1) Οι διατάξεις των άρθρων 4 και 4Α δεν εφαρμόζονται σε περίπτωση που- (α) η μισθωτή είναι ένοχη σοβαρού παραπτώματος ή συμπεριφοράς, η οποία δικαιολογεί τη ρήξη της σχέσης εργοδότησης, (β) η σχετική επιχείρηση έπαυσε να λειτουργεί, και (γ) η περίοδος διάρκειας της σύμβασης εργασίας έχει λήξει, εξαιρουμένων των περιπτώσεων στις οποίες η μη ανανέωση της σύμβασης εργασίας συνδέεται με την κατάσταση εγκυμοσύνης, τον τοκετό, τη γαλουχία ή με την άδεια μητρότητας της μισθωτής.

70(I)/2011 Προστασία μητρικού θηλασμού και διευκολύνσεις για τη φροντίδα του παιδιού

Άρθρο 5

5.-(1) Η γυναίκα για το θηλασμό ή/και τις αυξημένες φροντίδες που απαιτούνται για την ανατροφή του παιδιού της δικαιούται για χρονικό διάστημα δώδεκα μηνών από τον τοκετό ή από την ημέρα που αρχίζει η άδεια μητρότητας στην περίπτωση υιοθεσίας, είτε να διακόπτει την εργασία για μια ώρα είτε να προσέρχεται αργότερα είτε να αποχωρεί νωρίτερα κατά μια ώρα κάθε ημέρα:

Νοείται ότι η φυσική μητέρα χάνει το δικαίωμα αυτό από τη στιγμή που θετή μητέρα κάνει χρήση του ιδίου δικαιώματος, για το ίδιο παιδί, σύμφωνα με τις διατάξεις του εδαφίου (2) του άρθρου 3:

Νοείται περαιτέρω ότι η παρένθετη μητέρα χάνει το δικαίωμα που ορίζεται στο εδάφιο (1) του παρόντος άρθρου, αφού αυτό μεταφέρεται στη βιολογική μητέρα, η οποία έκανε χρήση παρένθετης μητρότητας για την απόκτηση τέκνου:

Νοείται έτι περαιτέρω ότι, γυναίκα που επιλέγει να διακόπτει την εργασία για μία ώρα δύναται κατά το χρόνο αυτό να θηλάζει, να αντλεί και να αποθηκεύει μητρικό γάλα και ο εργοδότης υποχρεούται να παρέχει σε αυτήν όλες τις απαραίτητες διευκολύνσεις δυνάμει των διατάξεων του περί της Προώθησης και της Προστασίας του Μητρικού Θηλασμού Νόμου και των δυνάμει αυτών εκδιδόμενων Κανονισμών.

100(I)/1997 109(I)/2007 116(I)/2017 20(I)/2018 62(I)/2025 Άδεια απουσίας από την εργασία για προγεννητικές εξετάσεις 5Α. Μισθωτή, η οποία έχει δικαίωμα σε άδεια μητρότητας σύμφωνα με το εδάφιο (1) του άρθρου 3 του παρόντος Νόμου, δικαιούται σε άδεια απουσίας από την εργασία της, χωρίς απώλεια αποδοχών, για να υποβληθεί σε εξετάσεις προγεννητικού ελέγχου, εφόσον αυτές πρέπει να γίνουν κατά τη διάρκεια του χρόνου εργασίας και εφόσον τηρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις: (α) Η μισθωτή δώσει έγκαιρη προειδοποίηση στον εργοδότη της∙ και (β) η μισθωτή προσκομίσει σχετικό ιατρικό πιστοποιητικό.

64(I)/2002 70(I)/2011 Ασφάλεια στον τόπο εργασίας

Άρθρο 6

100(I)/1997 64(I)/2002 Διασφάλιση δικαιωμάτων

Άρθρο 7

100(I)/1997 70(I)/2011 Αρμόδιο Δικαστήριο 7Α. Επιφυλασσομένης της αποκλειστικής δικαιοδοσίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου δυνάμει του Άρθρου 146 του Συντάγματος, αρμοδιότητα για την εκδίκαση των εργατικών διαφορών και λοιπών διαφορών ιδιωτικού δικαίου που αναφύονται εξ’ αφορμής της εφαρμογής του παρόντος Νόμου έχει το Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών.

109(I)/2007 70(I)/2011 Διορισμός Επιθεωρητών

Άρθρο 8

100(I)/1997 Αδικήματα και ποινές

Άρθρο 9

Νοείται ότι σε περίπτωση δεύτερης καταδίκης του εργοδότη για παράβαση των υποχρεώσεων αυτού οι οποίες απορρέουν από τις διατάξεις του άρθρου 5 σε χρονικό διάστημα δύο (2) ετών, το εν λόγω αδίκημα επισύρει χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις οχτώ χιλιάδες ευρώ (€8.000).

100(I)/1997 64(I)/2002 109(I)/2007 70(I)/2011 116(I)/2017 20(I)/2018 Προϋποθέσεις ευθύνης 9Α.-(1) Σε περίπτωση παραβάσεως του Νόμου, δεν έχουν εφαρμογή διατάξεις που θέτουν, ως προϋπόθεση της ευθύνης του παραβάτη ή/και του δικαιώματος για αποζημίωση ή άλλη θεραπεία, ένα ελάχιστο διάστημα απασχολήσεως ή ελάχιστο αριθμό ωρών εργασίας του εργοδοτούμενου, ούτε διατάξεις που θέτουν ανώτατο όριο αποζημιώσεως.

109(I)/2007 Κατάργηση

Άρθρο 10

100(I)/1997 Μεταβατική διάταξη

Άρθρο 11

175(I)/2015 Μεταβατική διάταξη

Άρθρο 12

167(I)/2021 Μεταβατική διάταξη

Άρθρο 13

14(I)/2024 Σημείωση 3 του Ν.8(I)/2008Έναρξη Ισχύος του Ν.8(I)/2008 Η ισχύς του παρόντος Νόμου [Σ.Σ.: δηλαδή του Ν.8(I)/2008] θεωρείται ότι άρχισε από τις 25 Ιουλίου 2007.

Σημείωση 7 του Ν. 116(Ι)/2017Έναρξη της ισχύος του Ν. 116(Ι)/2017 Η ισχύς των διατάξεων του παρόντος Νόμου [Σ.Σ.: δηλαδή του Ν. 116(Ι)/2017] αρχίζει από την 1η Αυγούστου 2017.

Εκτύπωση Cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii και τη ConvertPLC για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο