ΑΠ 1446/2008 — Αιτιολογίας επάρκεια, Ακυρότητα απόλυτη, Σωματική βλάβη από αμέλεια

Σύνδεσμος απόφασης - link Επιστροφή - Back Περίληψη με ChatGPT AI Περίληψη με Claude AI Περίληψη με Gemini AI Περίληψη με Grok AI Αυτόματη μετάφραση Google, χρησιμοποιείστε τα κείμενα με προσοχή - Google automatic translation from Greek, use with caution ! Σημαντική Σημείωση ! Πρόκειται να ανακατευθυνθείτε σε εξωτερική πλατφόρμα παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης (τρίτου πάροχου) με σκοπό την αυτόματη δημιουργία περίληψης της δικαστικής απόφασης. Καμία Ευθύνη για το Περιεχόμενο: Ο Αρειος Πάγος δεν φέρει καμία απολύτως ευθύνη για την ποιότητα, την ακρίβεια ή την πληρότητα της περίληψης που παράγεται αυτόματα από το AI. Μη Επίσημο Κείμενο: Η περίληψη αποτελεί προϊόν αυτοματοποιημένης επεξεργασίας, δεν αντικαθιστά το επίσημο νομικό κείμενο και δεν φέρει καμία ισχύ ή έγκριση από το δικαστήριο. Προστασία Δεδομένων: Η χρήση της εξωτερικής υπηρεσίας γίνεται με αποκλειστική σας ευθύνη, σύμφωνα με τους όρους του τρίτου παρόχου. Μόνη αυθεντική πηγή ενημέρωσης παραμένει το πρωτότυπο κείμενο της απόφασης, όπως δημοσιεύεται από τον Αρειο Πάγο. Η παρούσα λειτουργία είναι σε δοκιμαστική χρήση Ακύρωση Συνέχεια Απόφαση 1446 / 2008 (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Θέμα Αιτιολογίας επάρκεια, Ακυρότητα απόλυτη, Σωματική βλάβη από αμέλεια. Περίληψη: Ανάγνωση μαρτυρικής κατάθεσης στο ακροατήριο, χωρίς να αντιλέξει ο κατηγορούμενος ή ο συνήγορός του, δεν δημιουργεί απόλυτη ακυρότητα. Αβάσιμος λόγος αναίρεσης άρθρο 510 § 1 στοιχ. Α ΚΠΔ. Σωματική βλάβη από αμέλεια με παράλειψη. Ποινική ευθύνη ιατρού για σωματική βλάβη από αμέλεια. Αιτιολογημένη καταδίκη στρατιώτη ιατρού μονάδος, ο οποίος δεν παρέπεμψε αυθημερόν σε οργανωμένο ιατρικό κέντρο στρατιώτη που παραπονιόταν για θόλωση του οφθαλμού, με αποτέλεσμα να χαθεί πολύτιμος χρόνος και να υποστεί αποκόλληση αμφιβληστροειδούς. Απαράδεκτες οι αιτιάσεις ως προς την εκτίμηση των αποδείξεων. Απορρίπτει. ΑΡΙΘΜΟΣ 1446/2008 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Z' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γρηγόριο Μάμαλη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Μιχαήλ Δέτση), ως αρχαιότερο μέλος της συνθέσεως, Αλέξανδρο Νικάκη (που ορίσθηκε με την υπ' αριθμ. 30/2008 πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου) - Εισηγητή, Θεοδώρα Γκοϊνη, Ανδρέα Τσόλια (που ορίσθηκε με την υπ' αριθμ. 44/2008 πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου) και Ελευθέριο Μάλλιο, Αρεοπαγίτες. Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 9 Απριλίου 2008, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Στέλιου Γκρόζου (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Χ1, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χρήστο Μακρυδάκη, περί αναιρέσεως της 162/2007 αποφάσεως του Πενταμελούς Αναθεωρητικού Δικαστηρίου. Με πολιτικώς ενάγοντα τον Ψ1, ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Καρούτσο. Το Πενταμελές Αναθεωρητικό Δικαστήριο, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 12 Ιουλίου 2007 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1408/

1. Αφού άκουσε Τους πληρεξούσιους δικηγόρους των ως άνω διαδίκων, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η προκείμενη αίτηση αναίρεσης. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 502 παρ. 1 και 365 του ΚΠοινΔ προκύπτει ότι, η λήψη υπόψη από το δευτεροβάθμιο δικαστήριο κατάθεσης μάρτυρα κατηγορίας που δόθηκε στην προδικασία, δεν παραβιάζει δικαίωμα, που παρέχεται σε κάθε κατηγορούμενο από τα άρθρα 6 παρ. 3 στοιχ. δ' της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) και 14 παρ. 2 στοιχ. ε' του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, που υιοθετήθηκε από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών στις 16-12-1996, κυρώθηκε από την Ελλάδα με το Ν. 2462/1997 και ισχύει από5-8-1997, και από το άρθρο 333 παρ. 2 του ΚΠοινΔ, να μπορεί να θέσει ερωτήματα στους μάρτυρες κατηγορίας και δεν δημιουργεί απόλυτη ακυρότητα, σύμφωνα με το άρθρο 171 παρ. 1 στοιχ. δ' του ΚΠοινΔ, εκτός αν ο κατηγορούμενος ή ο σύνηγορός του είχε αντιλέξει στην ανάγνωση της εν λόγω κατάθεσης. Εφόσον, δηλαδή, ο κατηγορύμενος ή ο συνήγορός του δεν αντιλέξει στην ανάγνωση της ως άνω κατάθεσης, δεν παραβιάζεται το δικαίωμα που παρέχεται σ' αυτόν από τις προαναφερόμενες διατάξεις, να θέτει ερωτήματα στο μάρτυρα, αφού διατηρείται το από το άρθρο 358 ΚΠοινΔ δικαίωμα του κατηγορουμένου ή του συνηγόρου του να κάνει παρατηρήσεις και να εκθέσει τις απόψεις του επί της κατάθεσης του μάρτυρα. Στην προκείμενη περίπτωση από τα πρακτικά της προσβαλλόμενης αποφάσεως του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου προκύπτει ότι στο ακροατήριο του εν λόγω Δικαστηρίου αναγνώσθηκαν και λήφθηκαν από αυτό υπόψη, εκτός άλλων, και οι δοθείσες στην προδικασία καταθέσεις των μαρτύρων Γ1, Γ2, Γ3 και Γ
2. Ο συνήγορος του αναιρεσείοντος κατηγορουμένου, που τον εκπροσώπησε στη δίκη, όπως προκύπτει από τα πρακτικά, δεν αντέλεξε στην ανάγνωση των καταθέσεων των ανωτέρω μαρτύρων. 'Ετσι, δεν επήλθε ακυρότητα της διαδικασίας στο ακροατήριο, ούτε παραβιάστηκε το, από τις παραπάνω διατάξεις δικαίωμα του κατηγορουμένου να θέσει δια του συνηγόρου που τον εκπροσώπησε ερωτήματα στους ανωτέρω μάρτυρες, ενόψει μάλιστα του γεγονότος ότι ο συνήγορος του είχε το από το άρθρο 358 ΚΠΔ δικαίωμα να κάνει παρατηρήσεις και να εκθέσει τις απόψεις του επί των καταθέσεων των ανωτέρω μαρτύρων. Επομένως, ο από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Α' ΚΠΔ, σε συνδυασμό και προς το άρθρο 171 παρ. 1 στοιχ. δ' του ιδίου κώδικα, πρώτος λόγος αναιρέσεως είναι απορριπτέος ως αβάσιμος. Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 28 και 314 του Π.Κ. προκύπτει, ότι για τη θεμελίωση του προβλεπόμενου από αυτές πλημμελήματος της σωματικής βλάβης από αμέλεια απαιτείται α) να μην καταβλήθηκε από το δράστη η επιβαλλόμενη κατ' αντικειμενική κρίση προσοχή, την οποία κάθε μετρίως συνετός και ευσυνείδητος άνθρωπος οφείλει υπό τις ίδιες πραγματικές περιστάσεις να καταβάλει με βάση τους νομικούς κανόνες, τις συνήθειες που επικρατούν στις συναλλαγές και την κοινή, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, πείρα και λογική, β) να είχε αυτός τη δυνατότητα, με βάση τις προσωπικές του περιστάσεις, ιδιότητες, γνώσεις και ικανότητες και κυρίως εξαιτίας της υπηρεσίας του ή του επαγγέλματός του, να προβλέψει και να αποφύγει το αξιόποινο αποτέλεσμα, το οποίο από έλλειψη της προαναφερθείσας προσοχής, είτε δεν προέβλεψε, είτε το προέβλεψε ως δυνατό, πίστευε όμως ότι δεν θα επερχόταν και γ) να υπάρχει αιτιώδης σύνδεσμός μεταξύ της ενέργειας ή παραλείψεως του δράστη και του αποτελέσματος που επήλθε. Ειδικώς προς θεμελίωση ποινικής ευθύνης ιατρού για σωματική βλάβη από αμέλεια, κατά την άσκηση του επαγγέλματός του, απαιτείται η σωματική βλάβη να οφείλεται σε παράβαση από τον ιατρό των κοινώς αναγνωρισμένων κανόνων της ιατρικής επιστήμης, για τους οποίους δεν μπορεί να γεννηθεί αμφισβήτηση και οι ενέργειες του ιατρού να μην είναι σύμφωνες με το αντικειμενικώς επιβαλλόμενο καθήκον επιμελείας. Εξάλλου η παράλειψη ως έννοια, ενυπάρχει σε κάθε είδος αμέλειας, εφόσον το ένα σκέλος της ευθύνης συνίσταται στη μη καταβολή της προσήκουσας προσοχής, δηλαδή σε μια παράλειψη. Όταν όμως η αμέλεια δεν συνίσταται σε ορισμένη παράλειψη, αλλά αποτελεί σύνολο συμπεριφοράς που προηγήθηκε του αποτελέσματος, τότε για τη θεμελίωση της σωματικής βλάβης από αμέλεια, ως εγκλήματος που τελείται με παράλειψη, απαιτείται η συνδρομή και των όρων του άρθρου 15 ΠΚ, στο οποίο ορίζεται ότι, όπου ο νόμος για την ύπαρξη αξιόποινης πράξης απαιτεί να έχει ενέργεια, αν ο υπαίτιος της παράλειψης είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να παρεμποδίσει την επέλευση του αποτελέσματος. Από την τελευταία αυτή διάταξη, συνάγεται ότι αναγκαία προϋπόθεση εφαρμογής της είναι η ύπαρξη ιδιαίτερης (δηλαδή ειδικής και όχι γενικής) νομικής υποχρέωσης του υπαιτίου προς παρεμπόδιση του εγκληματικού αποτελέσματος. Η υποχρέωση αυτή μπορεί να πηγάζει κυρίως: α) από ρητή διάταξη νόμου, β) από σύμπλεγμα νομικών καθηκόντων, που συνδέονται με ορισμένη έννομη θέση του υπόχρεου, γ) από ειδική σχέση που θεμελιώθηκε, είτε συνεπεία συμβάσεως, είτε απλώς από προηγούμενη ενέργεια, από την οποία ο υπαίτιος της παραλείψεως, αναδέχθηκε εκουσίως την αποτροπή κινδύνων συνεπεία της οποίας δημιουργήθηκε ο κίνδυνος επελεύσεως του εγκληματικού αποτελέσματος. Εξάλλου, η καταδικαστική απόφαση έχει την απαιτούμενη από τις διατάξεις των άρθρων 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠοινΔ, ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον εκ του άρθρου 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' του ίδιου Κώδικα λόγο αναιρέσεως, όταν εκτίθενται σ' αυτήν με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά που αποδείχθηκαν στο ακροατήριο, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελιώνουν και οι νομικοί συλλογισμοί υπαγωγής των περιστατικών, που αποδείχθηκαν στην ουσιαστική ποινική διάταξη, που στη συγκεκριμένη περίπτωση εφαρμόστηκε. Δεν αποτελούν όμως λόγο αναιρέσεως, η εσφαλμένη εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα, η εσφαλμένη αξιολόγηση των καταθέσεων των μαρτύρων, η παράλειψη αναφοράς και αξιολόγησης κάθε αποδεικτικού μέσου χωριστά και η παράλειψη της αξιολογικής συσχέτισης των αποδεικτικών μέσων, καθόσον στις περιπτώσεις αυτές, με την επίφαση της ελλείψεως αιτιολογίας, πλήττεται η αναιρετικά ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του δικαστηρίου της ουσίας. Στην προκειμένη περίπτωση, το Αναθεωρητικό Δικαστήριο, με την προσβαλλόμενη 162/2007 απόφαση του, όπως προκύπτει από το αιτιολογικό της, συμπληρούμενο παραδεκτώς από το διατακτικό της, δέχθηκε, κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του, ότι από τα μνημονευόμενα στο σκεπτικό κατ' είδος αποδεικτικά μέσα (κατάθεση πολιτικώς ενάγοντος, καταθέσεις μαρτύρων υπερασπίσεως και εκείνων που δόθηκαν στην προδικασία, τα αναγνωσθέντα έγγραφα και πρακτικά της πρωτοβάθμιας δίκης, αποδείχθηκαν τα εξής: "Ο κατηγορούμενος Χ1 υπηρετούσε στο .... Τ.Ε. ως στρατιώτης (ΥΓ), έχοντος την ειδικότητα του ιατρού της Μονάδος. Την 7.3.2003, ημέρα Παρασκευή, ο στρατιώτης Ψ1, ο οποίος έπασχε από υψηλή μυωπία (14 βαθμοί), κατά την εκτέλεση μεταφοράς μπαταριών και άλλων αντικειμένων από οχήματα τύπου "....", αισθάνθηκε αιφνίδια θόλωση της όρασης του αριστερού του ματιού. Αναζήτησε τον ιατρό και τελικά τον συνάντησε στο χώρο του ΚΨΜ της Μονάδος. Ο Ψ1 εξέθεσε στον ιατρό το πρόβλημα και τα συμπτώματα του και ο τελευταίος το απέδωσε στην κούραση, λόγω των εργασιών που είχε κάνει και του συνέστησε να τον επισκεφθεί στο ιατρείο για να τον εξετάσει τη Δευτέρα 10.3.2003, καθώς μεσολαβούσε Σαββατοκύριακο και θα ήταν εκτός Μονάδος. Ο στρατιώτης Ψ1 επισκέφθηκε τον κατηγορούμενο στις 10.3.2003 και ο τελευταίος διέγνωσε "επιπεφυκίτιδα" και του έδωσε ένα κολλύριο, παρόλο που δεν είχε ειδικότητα οφθαλμιάτρου, αντί να το παραπέμψει απευθείας στο 95 ΤΥΕΘ για περαιτέρω εξέταση. Επειδή η κατάσταση του στρατιώτη Ψ1 έβαινε επιδεινούμενη, με αποτέλεσμα την επιβάρυνση της οράσεως του, ακόμα και μετά τη λήψη του κολλυρίου, ο τελευταίος προσήλθε ξανά προς εξέταση από τον κατηγορούμενο στο ιατρείο της Μονάδος την 17.3.2003 και παραπέμφθηκε να εξεταστεί στο 95 ΤΥΕΘ, από όπου εν συνεχεία παραπέμφθηκε στις 20.3.2003 στο Γενικό Νοσοκομείο Ρόδου για εξέταση, όπου και εκεί διαγνώστηκε "επιπεφυκίτιδα". Μέχρι τότε όμως είχε χαθεί πολύτιμος χρόνος, καθώς η όραση του επιδεινωνόταν συνεχώς, σε σημείο που την 27.3.2003 ο στρατιώτης Ψ1, ιδία πρωτοβουλία, επισκέφθηκε ιδιώτιδα οφθαλμίατρο στην πόλη της ...., η οποία διέγνωσε αποκόλληση αμφιβληστροειδούς. Υστερα απ' αυτή την εξέλιξη την 28.3.2003 διεκομίσθη επειγόντως στο 401 ΓΣΝΑ προς άμεση αντιμετώπιση του προβλήματος και ακολούθως στον Ερυθρό Σταυρό, όπου υπεβλήθη σε πολλαπλές χειρουργικές επεμβάσεις χωρίς ωστόσο καθολική επιτυχία και δίχως αποκατάσταση του προβλήματός του, καθώς δεν επανέκτησε την όρασή του και σήμερα βλέπει αμυδρά με ελάχιστο φως από τον αριστερό οφθαλμό. Σύμφωνα με τα προεκτεθέντα η αμέλεια του κατηγορουμένου στοιχειοθετείται πλήρως με μία σειρά ενεργειών και παραλείψεων του, όπως η μη άμεση εξέταση του παθόντος μόλις ο τελευταίος του ανέφερε το πρόβλημα του, αλλά και η μετέπειτα πλημμελής εξέταση αυτού, αφού δεν είχε ειδικότητα οφθαλμιάτρου, ενώ θα έπρεπε να τον παραπέμψει αρμοδίως, δεδομένης και της ιδιαίτερης υποχρέωσης που είχε, λόγω του επαγγέλματός του ως ιατρού, να επιδεικνύει ιδιαίτερη επιμέλεια και προσοχή κατά την ενάσκηση των ιατρικών του καθηκόντων. Ετσι χάθηκε πολύτιμος χρόνος που επιδείνωσε την κατάσταση του παθόντος, ο οποίος είχε ήδη υποστεί αποκόλληση αμφιβληστροειδούς, βλάβη του οφθαλμού που χρειαζόταν άμεση και επείγουσα αντιμετώπιση για να μη χαθεί παντελώς η όρασή του, με περαιτέρω συνέπεια να υποβληθεί σε πολλαπλές εγχειρήσεις, να μειωθεί στο ελάχιστο η όραση του και να κριθεί τελικά Ι
3. Υφίσταται επίσης αντικειμενικός αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της ως άνω πλημμελούς συμπεριφοράς του κατηγορουμένου και του επελθόντος αποτελέσματος της βλάβης της υγείας του παθόντος, αφού είναι προφανές στην προκειμένη περίπτωση ότι οι ως άνω εκτεθείσες ενέργειες και παραλείψεις του κατηγορουμένου τελούν σε φυσική ενότητα με το επελθόν αποτέλεσμα. Περαιτέρω ο κατηγορούμενος δεν πρόβλεψε από έλλειψη της προσοχής, την οποία όφειλε αντικειμενικά και μπορούσε να καταβάλει, το ενδεχόμενο να επέλθει βλάβη της υγείας του παθόντος, όφειλε ο κατηγορούμενος από το γεγονός ότι είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση, λόγω του ιατρικού του επαγγέλματος, να εξετάσει αμέσως τον παθόντα στις 7.3.2003 και όταν τον εξέτασε στις 10.3.2003 να διαγνώσει την αναρμοδιότητά του και να τον παραπέμψει στο ΤΥΕΘ". Στη συνέχεια, κήρυξε κατά πλειοψηφία ένοχο τον αναιρεσείοντα - κατηγορούμενο σωματικής βλάβης από αμέλεια με παράλειψη, με το ελαφρυντικό του άρθρου 84 παρ. 2α ΠΚ και του επέβαλε ποινή φυλάκισης πέντε