ΑΠ 1571/2008 — Αιτιολογίας επάρκεια, Σωματική βλάβη από αμέλεια

Σύνδεσμος απόφασης - link Επιστροφή - Back Περίληψη με ChatGPT AI Περίληψη με Claude AI Περίληψη με Gemini AI Περίληψη με Grok AI Αυτόματη μετάφραση Google, χρησιμοποιείστε τα κείμενα με προσοχή - Google automatic translation from Greek, use with caution ! Σημαντική Σημείωση ! Πρόκειται να ανακατευθυνθείτε σε εξωτερική πλατφόρμα παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης (τρίτου πάροχου) με σκοπό την αυτόματη δημιουργία περίληψης της δικαστικής απόφασης. Καμία Ευθύνη για το Περιεχόμενο: Ο Αρειος Πάγος δεν φέρει καμία απολύτως ευθύνη για την ποιότητα, την ακρίβεια ή την πληρότητα της περίληψης που παράγεται αυτόματα από το AI. Μη Επίσημο Κείμενο: Η περίληψη αποτελεί προϊόν αυτοματοποιημένης επεξεργασίας, δεν αντικαθιστά το επίσημο νομικό κείμενο και δεν φέρει καμία ισχύ ή έγκριση από το δικαστήριο. Προστασία Δεδομένων: Η χρήση της εξωτερικής υπηρεσίας γίνεται με αποκλειστική σας ευθύνη, σύμφωνα με τους όρους του τρίτου παρόχου. Μόνη αυθεντική πηγή ενημέρωσης παραμένει το πρωτότυπο κείμενο της απόφασης, όπως δημοσιεύεται από τον Αρειο Πάγο. Η παρούσα λειτουργία είναι σε δοκιμαστική χρήση Ακύρωση Συνέχεια Απόφαση 1571 / 2008 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Θέμα Αιτιολογίας επάρκεια, Σωματική βλάβη από αμέλεια. Περίληψη: Επάρκεια αιτιολογίας καταδικαστικής αποφάσεως για σωματική βλάβη από αμέλεια ιατρού. Απορρίπτει. Αριθμός 1571/2008 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Ε' Ποινικό Τμήμα Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Κωνσταντίνο Κούκλη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, ως αρχαιότερο μέλος της συνθέσεως, (κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Ηρακλή Κωνσταντινίδη), Χαράλαμπο Παπαηλιού (ο οποίος ορίστηκε με την 54/2008 Πράξη του Προέδρου του Αρείου Πάγου), Ελευθέριο Νικολόπουλο, Αναστάσιο Λιανό - Εισηγητή και Βιολέττα Κυτέα, Αρεοπαγίτες. Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 9 Μαΐου 2008, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Μιλτιάδη Ανδρειωτέλλη (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Χρήστου Πήτα, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Χ1, που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Μιχαήλ Μαραγκάκη, περί αναιρέσεως της 3/2007 αποφάσεως του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου (Πενταμελούς Θεσσαλονίκης). Με πολιτικώς ενάγοντα το Ψ1, που παρέστη με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ευστράτιο Βαλτούδη. Το Αναθεωρητικό Δικαστήριο (Πενταμελές Θεσσαλονίκης), με την ως άνω απόφασή του, διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 27 Μαρτίου 2007 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 736/

1. Αφού άκουσε Τους πληρεξουσίους δικηγόρους των διαδίκων, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η προκείμενη αίτηση αναίρεσης. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
2. Από το συνδυασμό των διατάξεων, των άρθρων 28 και 314 παρ. 1 εδάφ. α' του ΠΚ, προκύπτει ότι για τη θεμελίωση του προβλεπόμενου από αυτές πλημμελήματος της σωματικής βλάβης από αμέλεια, απαιτείται: α) να μην καταβλήθηκε από τον δράστη η επιβαλλόμενη κατ' αντικειμενική κρίση προσοχή, την οποία κάθε μετρίως συνετός και ευσυνείδητος άνθρωπος οφείλει υπό τις ίδιες πραγματικές περιστάσεις να καταβάλλει, με βάση τους νομικούς κανόνας, τις συνθήκες που επικρατούν στις συναλλαγές και την κοινή, κατά την συνήθη πορεία των πραγμάτων, πείρα και λογική, β) να μπορούσε αυτός, με βάση τις προσωπικές του περιστάσεις, ιδιότητες, γνώσεις και ικανότητες και κυρίως εξαιτίας της υπηρεσίας του ή του επαγγέλματός του, να προβλέψει και αποφύγει το αξιόποινο αποτέλεσμα, το οποίο από έλλειψη της προαναφερόμενης προσοχής είτε δεν προέβλεψε, είτε το προέβλεψε ως δυνατό, πίστευε όμως ότι δεν θα επερχόταν και γ) να υπάρχει αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της ενέργειας ή παράλειψης του δράστη και του αποτελέσματος που επήλθε. Ενόψει αυτών, υπάρχει ποινική ευθύνη του ιατρού για σωματική βλάβη από αμέλεια στις περιπτώσεις εκείνες που το αποτέλεσμα αυτό οφείλεται σε παράβαση από τον ιατρό των κοινώς αναγνωρισμένων κανόνων της επιμελείας, για τους οποίους δεν μπορεί να γεννηθεί αμφισβήτηση και η ενέργειά του δεν ήταν σύμφωνη με το αντικειμενικά επιβαλλόμενο καθήκον επιμέλειας. Περαιτέρω, η καταδικαστική απόφαση έχει την απαιτούμενη από τις διατάξεις των άρθρων 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 ΚΠΔ, ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' ΚΠΔ λόγο αναιρέσεως, όταν αναφέρονται σ' αυτήν, με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά τα προκύψαντα από την αποδεικτική διαδικασία πραγματικά περιστατικά, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελιώνουν και οι νομικές σκέψεις υπαγωγής των περιστατικών αυτών στην ουσιαστική ποινική διάταξη που εφαρμόστηκε. Για την ύπαρξη τέτοιας αιτιολογίας είναι παραδεκτή η αλληλοσυμπλήρωση του αιτιολογικού με το διατακτικό, που αποτελούν ενιαίο σύνολο, αρκεί δε να αναφέρονται τα αποδεικτικά μέσα γενικώς και κατά το είδος τους, χωρίς να είναι ανάγκη να εκτίθεται τί προέκυψε από το καθένα χωριστά.
3. Στην προκειμένη περίπτωση, το Αναθεωρητικό Δικαστήριο, με την προσβαλλόμενη 3/2007 απόφασή του, όπως προκύπτει από το σκεπτικό της, συμπληρούμενο παραδεκτώς από το διατακτικό της, δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη αναιρετικά περί τα πράγματα κρίση του, ότι από τα μνημονευόμενα στο σκεπτικό κατ' είδος αποδεικτικά μέσα αποδείχθηκαν τα ακόλουθα: "Στη συγκεκριμένη περίπτωση, από τις καταθέσεις των μαρτύρων που εξετάσθηκαν σήμερα στο ακροατήριο, από την ανάγνωση στο ακροατήριο της καταθέσεως του μη κλητευθέντος μάρτυρος (........) που συντάχθηκε στην προδικασία, από την ανάγνωση στο ακροατήριο των αποσπασμάτων της από 14-12-2005 καταθέσεως του μάρτυρος Γ1 που συντάχθηκε στην προδικασία, από την ανάγνωση των πρακτικών της πρωτόδικης απόφασης (στα οποία εμπεριέχεται και η κατάθεση του κλητευθέντος αλλά απόντος σήμερα μάρτυρα ......), από τις ιατρικές γνωματεύσεις και τις γνωματεύσεις της ΑΣΥΕ, από την ιατρική πραγματογνωμοσύνη του ...... και των λοιπών εγγράφων που αναγνώστηκαν, όπως όλα τα παραπάνω αναφέρονται στα πρακτικά της παρούσης, από την απολογία του κατηγορουμένου, αλλά και από την όλη αποδεικτική διαδικασία, προέκυψε ότι: Ο κατηγορούμενος, τον Δεκέμβριο του 2001, ενώ υπηρετούσε ως Αρχίατρος στο 424 ΓΣΝΕ και εκτελούσε καθήκοντα Διευθυντή Αγγειοχειρουργικής του νοσοκομείου αυτού, υπέβαλε σε επιτυχή χειρουργική επέμβαση σκαληνοτομής (αριστεράς πλευράς) τον τότε Ανθυπασπιστή Ψ1, ο οποίος τον Οκτώβριο του 2001 και ενώ υπηρετούσε στο 16 ΤΥΠ υπέστη θρόμβωση μασχαλιαίας αρτηρίας. Μετά την ανωτέρω χειρουργική επέμβαση ο ανωτέρω Ανθυπασπιστής εξήλθε του νοσοκομείου χωρίς να αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα. Ωστόσο ο κατηγορούμενος ενημέρωσε τον Ψ1 ότι η ίδια χειρουργική επέμβαση της σκαληνοτομής θα πρέπει να γίνει και στη δεξιά πλευρά και γι' αυτό το λόγο την 14-2-2002 εισήχθη αυτός στο 424 ΓΣΝΕ και χειρουργήθηκε την 25-2-2002 από τον κατηγορούμενο. Σημειώνεται μάλιστα ότι η αναγκαιότητα της δεύτερης αυτής χειρουργικής επέμβασης ήταν επιβεβλημένη ιατρικά αφού τούτο επιβεβαιώνεται από όλες σχεδόν τις μαρτυρικές καταθέσεις, ειδικότερα δε στο ακροατήριο ο μάρτυρας Γ2 κατέθεσε ότι "... Καλώς έγινε στην προκειμένη περίπτωση η επέμβαση σκαληνοτομής και στη δεξιά πλευρά του ασθενούς λόγω υπερτροφίας του δεξιού σκαληνού μυός...". Ενώ η πρώτη χειρουργική επέμβαση σκαληνοτομής στην αριστερά πλευρά του εν λόγω Ανθυπασπιστή ήταν επιτυχής κατά τη δεύτερη ίδια χειρουργική επέμβαση στη δεξιά πλευρά του ανωτέρω προέκυψαν προβλήματα από τις πρώτες ημέρες μετά την εγχείρηση της 25-2-2002 και ειδικότερα ο παθών ισχυρίζεται ότι αισθανόταν πόνο και δύσπνοια, συμπτώματα τα οποία αυτός δεν ένοιωσε μετά την πρώτη χειρουργική επέμβαση τον Δεκέμβριο του 2001 στην αριστερή του πλευρά. Όπως μάλιστα ισχυρίζεται ο Ψ1 ζήτησε επίμονα να τον δει ο κατηγορούμενος, πλην όμως αυτός όχι μόνο δεν πήγε άμεσα τον ασθενή που είχε χειρουργήσει, αλλά την επόμενη ημέρα έστειλε τους βοηθούς του να σηκώσουν τον Ψ1 για να τον βοηθήσουν να περπατήσει. Χαρακτηριστικά μάλιστα ο παθών Ψ1 ισχυρίζεται ότι "... το μεσημέρι αυτής της ημέρας ήρθε και ο κατηγορούμενος και από την πόρτα του δωματίου είπε ότι αυτό που ένοιωθα δεν ήταν από αυτόν και ότι θα γινόμουν καλύτερα με το περπάτημα σε σκάλες... έλεγε ότι ήμουν τεμπέλης και δεν βοηθούσα τον εαυτό μου...". Αυτά δεν τα αμφισβητεί ο κατηγορούμενος που παραδέχεται ότι ακολούθησε "επιθετική" πολιτική για να προκαλέσει την κίνηση του ασθενούς Ψ
4. Τελικά και μετά την παραπομπή του εν λόγω ασθενούς στην Ανωτάτη Στρατού Υγειονομική Επιτροπή (ΑΣΥΕ) είναι πλήρως διαπιστωμένο και επιβεβαιωμένο ότι αυτός (ασθενής) μετά την από 25-2-2002 χειρουργική επέμβαση της σκαληνοτομής στη δεξιά πλευρά του έχει υποστεί ανύψωση του δεξιού πνευμονικού ημιδιαφράγματος, η οποία οφείλεται σε πάρεση του δεξιού φρενικού νεύρου συνεπεία κακώσεως αυτού, η οποία κάκωση προκλήθηκε κατά την ως άνω χειρουργική επέμβαση. Απολογούμενος ο κατηγορούμενος ισχυρίζεται ότι "κατά την εν λόγω χειρουργική επέμβαση επέδειξα την οφειλόμενη επιμέλεια και φροντίδα. Εφάρμοσα όλους τους ιατρικούς κανόνες... Όλα έγιναν κανονικά και δεν κόπηκε τίποτε...". Προς την άποψη αυτή του κατηγορουμένου διαφαίνεται ότι συγκλίνουν και οι θέσεις των ιατρών Γ2, ..... και ......, - οι οποίοι καταθέτοντας στο ακροατήριο του παρόντος Δικαστηρίου έμμεσα, πλην σαφώς και κατηγορηματικά, εδήλωσαν ότι "στην προκειμένη περίπτωση δεν βλέπω αμέλεια". Σύμφωνα με την ιατρική επιστήμη η σκαληνοτομή (ή κατά άλλη ορολογία σκαληνομυεκτομή) ως χειρουργική επέμβαση αποτελεί τον πλέον ενδεδειγμένο τρόπο αντιμετώπισης της θρόμβωσης της μασχαλιαίας αρτηρίας, διότι αν δεν γίνει συμπιέζεται η αρτηρία, η φλέβα και το νεύρο. Από την εν λόγω χειρουργική επέμβαση μπορεί να προκύψει ως μοναδική επιπλοκή ο τραυματισμός του φρενικού νεύρου και η εξ αυτού του λόγου πάρεση (προσωρινή παράλυση) ή μόνιμη παράλυση του. Το φρενικό νεύρο είναι ένα περιφερειακό νεύρο με εσωτερικές στοιβάδες που βρίσκεται στο λαιμό και νευρώνει τα διαφράγματα. Ο τραυματισμός του φρενικού νεύρου επιφέρει ανύψωση του αντίστοιχου πνευμονικού ημιδιαφράγματος, η οποία (ανύψωση) προκαλεί κατ' ακολουθίαν λειτουργική επιβάρυνση της αναπνοής. Στη χειρουργική αυτή επέμβαση της σκαληνοτομής, επειδή το φρενικό νεύρο πορεύεται κάτω από τον σκαληνό μυ, ο χειρουργός οφείλει αμέσως μετά τη διάνοιξη και διατομή να αναγνωρίσει το φρενικό νεύρο και να το απωθήσει με ειδικές μαλακές λαβίδες ούτως ώστε αυτό (νεύρο) να βρίσκεται έξω από το πεδίο της χειρουργικής επέμβασης και να μην τραυματιστεί. Επιβεβαιώνεται ωστόσο ότι κατά τη διαδικασία της, κατά τα ανωτέρω, απώθησης το φρενικό νεύρο είναι δυνατόν να υποστεί κακώσεις και μάλιστα με τρεις τρόπους: α) να κοπεί εξ ολοκλήρου, β) να τεντωθεί τόσο ώστε να μην κοπεί εξωτερικά, αλλά να κοπούν οι εσωτερικές στοιβάδες του (αξονότμηση) και γ) να τραυματιστεί ελαφρά από την πίεση της απώθησης χωρίς να έχει κοπεί ούτε εξωτερικά ούτε εσωτερικά. Απολογούμενος ο κατηγορούμενος αποδέχθηκε ότι το δεξιό φρενικό νεύρο του Ψ1 δεν λειτουργεί μετά τη χειρουργική επέμβαση της σκαληνοτομής της 25-2-
5. Δηλώνει αυτός ότι δεν γνωρίζει που οφείλεται η βλάβη αυτή και χαρακτηριστικά ισχυρίσθηκε απολογούμενος ότι "... Όλα έγιναν κανονικά και δεν κόπηκε τίποτε...". Ωστόσο ο κατηγορούμενος ενώ ισχυρίζεται ότι όλα κατά την ανωτέρω χειρουργική επέμβαση έγιναν σωστά, αναφερόμενος στη βλάβη που τελικά προκλήθηκε στον Ψ1 διατυπώνει την εκτίμηση ότι "... ίσως αυτή να οφείλεται σε κάποιο μηχανισμό που, παρόλη την προσοχή και τους κανόνες, δημιούργησε η λούπα ή η λαβίδα. Κάτι συνέβη εκείνη την ημέρα...". Προκύπτει σαφώς από τα ανωτέρω ότι, ενώ ο κατηγορούμενος αποκλείει τον πρώτο τρόπο πρόκλησης κάκωσης στο φρενικό νεύρο (διατομή αυτού), δεν αποκλείει τον δεύτερο τρόπο πρόκλησης της κάκωσης αυτού κατά τον οποίο η κάκωση του φρενικού νεύρου με αξονότμηση επέρχεται μετά από έντονη ή παρατεταμένη διάταση αυτού (νεύρου) η οποία προκαλεί λειτουργική διαταραχή στις εσωτερικές στοιβάδες αυτού. Αυτή η διαπίστωση επιβεβαιώνεται και από το γεγονός ότι ο κατηγορούμενος τον Ιούνιο του 2002 μαζί με τον ασθενή Ψ1 επισκέφθηκε τον πνευμονολόγο ιατρό του 424 ΓΣΝΕ Ταγματάρχη (ΥΕ) ...... στον οποίο εκφράζοντας τον προβληματισμό του για τη βλάβη του φρενικού νεύρου ισχυρίσθηκε ότι δεν το έκοψε αυτό (νεύρο), χωρίς να αποκλείει την πρόκληση βλάβης αυτού με αξονότμηση. Ας σημειωθεί επίσης ότι ο μάρτυρας Γ1, Αντισυνταγματάρχης (ΥΙ), θωρακοχειρουργός του 424 ΓΣΝΕ, καταθέτοντας κατά την προδικασία ενώπιον της Αντεισαγγελέως του Στρατοδικείου Θεσσαλονίκης ......., εδήλωσε την 14-12-2005 κατά τη σχετική εξέταση του ότι "... σε σχετική ερώτηση μου για το αν ήταν σίγουρος αν έχει διατάμει ή απλώς συνθλίψει το φρενικό νεύρο, μου είπε ότι είχε βάσιμες ελπίδες ότι το έχει απλώς συνθλίψει...", με την επισήμανση μάλιστα ότι ο εν λόγω μάρτυρας καταθέτοντας στο ακροατήριο του πρωτοβαθμίου και του παρόντος δικαστηρίου δεν αμφισβήτησε τα όσα είχε καταθέσει στην ως άνω κατάθεση του στα πλαίσια της σχετικής προκαταρκτικής εξέτασης. Αλλά ακόμη και η συμπεριφορά του κατηγορουμένου έναντι του χειρουργηθέντος Ψ1 επιβεβαιώνει ότι κατά τη συγκεκριμένη χειρουργική επέμβαση ο κατηγορούμενος από απροσεξία του προκάλεσε κάκωση στο δεξιό φρενικό νεύρο του Ψ1 και με κάθε τρόπο προσπαθούσε να αποφύγει ή να μετριάσει χρονικά τις ευθύνες που προκύπτουν εκ της κατά τα ανωτέρω αμελούς πράξεως του. Ο κατηγορούμενος με την όλη συμπεριφορά και στάση του απέναντι στον Ψ1 προσπαθούσε να αποκρύψει και να συγκαλύψει την πραγματικότητα και τούτο γιατί ευθυνόταν ο ίδιος γι' αυτήν. Άλλωστε, υποκειμενικά, ο ίδιος ο κατηγορούμενος επιβεβαιώνει ότι λόγω της εμπειρίας, της ειδικότητας και της γνώσης του είχε την δυνατότητα να ενεργήσει ορθά και σύμφωνα με τους ιατρικούς κανόνες την εν λόγω χειρουργική επέμβαση και να αποφύγει το αποτέλεσμα που προκάλεσε. Ο κατηγορούμενος όπως ισχυρίζεται απολογούμενος " έχει ασχοληθεί με ογδόντα τέτοιου είδους περιστατικά" και χαρακτηρίζει τη χειρουργική επέμβαση της σκαληνοτομής ως "τυφλοσούρτη". Από όλα αυτά όμως προκύπτει ότι ο κατηγορούμενος όφειλε ή μπορούσε να προβλέψει το κατά το ανωτέρω αποτέλεσμα της αμελούς συμπεριφοράς του, δηλαδή την κάκωση που προκάλεσε στο δεξιό φρενικό νεύρο του ασθενή Ψ
6. Για τους λόγους αυτούς, κατά τη γνώμη που επικράτησε μεταξύ των μελών του Δικαστηρίου, η πράξη της σωματικής βλάβης από αμέλεια, για την οποία κατηγορήθηκε και κρίθηκε πρωτοδίκως ένοχος ο κατηγορούμενος, είναι πλήρως αποδεδειγμένη αντικειμενικά και υποκειμενικά και κατά συνέπεια πρέπει αυτός να κηρυχθεί ένοχος αυτής".
7. Με βάση τις παραδοχές αυτές το Αναθεωρητικό Δικαστήριο κήρυξε ένοχο τον αναιρεσείοντα ιατρό για σωματική βλάβη από αμέλεια και του επέβαλε ποινή φυλακίσεως έξι