← Ελλάδα

ΑΠ 1771/2008 — Νόμου εφαρμογή και ερμηνεία, Σωματική βλάβη από αμέλεια

Σύνδεσμος απόφασης - link Επιστροφή - Back Περίληψη με ChatGPT AI Περίληψη με Claude AI Περίληψη με Gemini AI Περίληψη με Grok AI Αυτόματη μετάφραση Google, χρησιμοποιείστε τα κείμενα με προσοχή - Google automatic translation from Greek, use with caution ! Σημαντική Σημείωση ! Πρόκειται να ανακατευθυνθείτε σε εξωτερική πλατφόρμα παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης (τρίτου πάροχου) με σκοπό την αυτόματη δημιουργία περίληψης της δικαστικής απόφασης. Καμία Ευθύνη για το Περιεχόμενο: Ο Αρειος Πάγος δεν φέρει καμία απολύτως ευθύνη για την ποιότητα, την ακρίβεια ή την πληρότητα της περίληψης που παράγεται αυτόματα από το AI. Μη Επίσημο Κείμενο: Η περίληψη αποτελεί προϊόν αυτοματοποιημένης επεξεργασίας, δεν αντικαθιστά το επίσημο νομικό κείμενο και δεν φέρει καμία ισχύ ή έγκριση από το δικαστήριο. Προστασία Δεδομένων: Η χρήση της εξωτερικής υπηρεσίας γίνεται με αποκλειστική σας ευθύνη, σύμφωνα με τους όρους του τρίτου παρόχου. Μόνη αυθεντική πηγή ενημέρωσης παραμένει το πρωτότυπο κείμενο της απόφασης, όπως δημοσιεύεται από τον Αρειο Πάγο. Η παρούσα λειτουργία είναι σε δοκιμαστική χρήση Ακύρωση Συνέχεια Απόφαση 1771 / 2008 (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Θέμα Νόμου εφαρμογή και ερμηνεία, Σωματική βλάβη από αμέλεια. Περίληψη: Σωματική βλάβη εξ αμελείας παρ’ υποχρέου. Καταδικάστηκε ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ως Τεχνικός Διευθυντής της «ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΚΗΣ Α.Ε.» γιατί είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση (άρθρο 7 § 8 ΠΔ 17/96) προς παρεμπόδιση επελεύσεως του εγκληματικού αποτελέσματος. Δεκτός ο μοναδικός λόγος εσφαλμένης εφαρμογής της άνω ουσιαστικής ποινικής διατάξεως (που αφορά τον εργοδότη της επιχειρήσεως) με την επιφύλαξη άλλων διατάξεων του π.δ. που παραπέμπουν στις διατάξεις για τεχνικό ασφαλείας του ν. 1568/85). Αναιρεί και παραπέμπει. Αριθμός 1771/2008 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Ζ' Ποινικό Τμήμα Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Δημήτριο Κυριτσάκη, Αντιπρόεδρο, Γρηγόριο Μάμαλη - Εισηγητή, Θεοδώρα Γκοΐνη, Βασίλειο Κουρκάκη και Ελευθέριο Νικολόπουλο, Αρεοπαγίτες. Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 16 Μαΐου 2007, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Ρούσσου - Εμμανουήλ Παπαδάκη (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Πελαγίας Λόζιου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Χ1, που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ηλία Αναγνωστόπουλο, περί αναιρέσεως της 11158/2005 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Το Τριμελές Εφετείο Αθηνών, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 19.1.2006 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 358/

  1. Αφού άκουσε Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η προκείμενη αίτηση αναίρεσης. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Κατά τη διάταξη του άρθρου 314 παρ. 1 εδ. α' του ΠΚ, "όποιος από αμέλεια προκαλεί σωματική κάκωση ή βλάβη της υγείας άλλου τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι τριών ετών", κατά δε τη διάταξη του άρθρου 28 του ίδιου Κώδικα, "από αμέλεια πράττει όποιος από έλλειψη της προσοχής, την οποία όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει, είτε δεν πρόβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα που προκάλεσε η πράξη του, είτε το πρόβλεψε ως δυνατό πίστεψε όμως ότι δεν θα επερχόταν". Από το συνδυασμό των διατάξεων αυτών προκύπτει ότι για τη θεμελίωση της αξιόποινης πράξεως της σωματικής βλάβης από αμέλεια απαιτείται η διαπίστωση, αφενός μεν ότι ο δράστης δεν κατέβαλε την απαιτούμενη κατά αντικειμενική κρίση προσοχή, την οποία οφείλει να καταβάλει κάθε μετρίως συνετός και ευσυνείδητος άνθρωπος, κάτω από τις ίδιες πραγματικές καταστάσεις, με βάση τους νομικούς κανόνες, τις συνήθειες που επικρατούν στις συναλλαγές, την κοινή πείρα, τη λογική και τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων, αφετέρου δε ότι είχε τη δυνατότητα να προβλέψει και να αποφύγει το αξιόποινο αποτέλεσμα, το οποίο πρέπει να τελεί σε αντικειμενικό αιτιώδη σύνδεσμο με την πράξη ή την παράλειψη. Η παράλειψη ως έννοια ενυπάρχει σε κάθε είδος αμέλειας, εφόσον το ένα σκέλος της ευθύνης συνίσταται στη μη καταβολή της προσοχής, δηλαδή σε παράλειψη. Όταν, όμως, η αμέλεια συνίσταται σε σύνολο συμπεριφοράς που προηγήθηκε του αποτελέσματος, για τη θεμελίωση της σωματικής βλάβης από αμέλεια, ως εγκλήματος που τελείται με παράλειψη, απαιτείται η συνδρομή και των όρων του άρθρου 15 του ΠΚ. Κατά τη διάταξη αυτή, όπου ο νόμος για την ύπαρξη αξιόποινης πράξης απαιτεί να έχει επέλθει ορισμένο αποτέλεσμα, η μη αποτροπή του τιμωρείται όπως η πρόκλησή του με ενέργεια, αν ο υπαίτιος της παράλειψης είχε ιδιαίτερη (δηλαδή ειδική και όχι γενική) νομική υποχρέωση να παρεμποδίσει την επέλευση του αποτελέσματος. Η ιδιαίτερη αυτή νομική υποχρέωση (προς ενέργεια τείνουσα στην παρεμπόδιση του αποτελέσματος) μπορεί να πηγάζει από ρητή διάταξη νόμου ή από σύμπλεγμα νομικών καθηκόντων που συνδέονται με ορισμένη έννομη σχέση του υπόχρεου ή από σύμβαση ή από ορισμένη προηγούμενη συμπεριφορά του, από την οποία δημιουργήθηκε ο κίνδυνος επελεύσεως του εγκληματικού αποτελέσματος. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 7 παρ. 8 του π.δ. 17/1996 "Μέτρα για τη βελτίωση της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων κατά την εργασία σε συμμόρφωση με τις οδηγίες 89/391/ΕΟΚ και 91/383/ΕΟΚ", "Με την επιφύλαξη των άλλων διατάξεων του παρόντος διατάγματος, ο εργοδότης οφείλει, λαμβάνοντας υπόψη τη φύση των δραστηριοτήτων της επιχείρησης: α) ..... δ) Να φροντίζει ώστε να έχουν πρόσβαση στις ζώνες σοβαρού και ειδικού κινδύνου μόνο οι εργαζόμενοι που έχουν λάβει τις κατάλληλες οδηγίες". Κατά δε το άρθρο 4 παρ. 1 του ίδιου π.δ. - του οποίου οι διατάξεις, κατά το άρθρο 1 παρ. 3, εφαρμόζονται σε όλες τις επιχειρήσεις, εγκαταστάσεις, εκμεταλλεύσεις και εργασίες του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα (βιομηχανικές κλπ) -, "Στις επιχειρήσεις που απασχολούν 50 και άνω εργαζομένους, ο εργοδότης έχει την υποχρέωση να χρησιμοποιεί τις υπηρεσίες τεχνικού ασφαλείας και γιατρού εργασίας, σύμφωνα με το κεφ. Α' του ν. 1568/1985 .....". Ο εν λόγω δε τεχνικός ασφαλείας έχει τα καθήκοντα που ορίζονται στο άρθρο 6 του ν. 1568/1985 και "υπάγεται απευθείας στη διοίκηση της επιχείρησης" (άρθρο 5 παρ. 4 του εν λόγω νόμου). Τέλος, κατά το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Ε' ΚΠοινΔ λόγο αναιρέσεως αποτελεί και η εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διατάξεως. Εσφαλμένη ερμηνεία υπάρχει όταν ο Δικαστής αποδίδει στο νόμο διαφορετική έννοια από εκείνη που πραγματικά έχει, ενώ εσφαλμένη εφαρμογή υπάρχει όταν το Δικαστήριο της ουσίας δεν υπάγει σωστά τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν στη διάταξη που εφαρμόσθηκε. Περίπτωση δε εσφαλμένης εφαρμογής ουσιαστικής ποινικής διατάξεως συνιστά και η εκ πλαγίου παραβίαση της διατάξεως αυτής, η οποία υπάρχει όταν στο πόρισμα της αποφάσεως, που περιλαμβάνεται στο συνδυασμό του αιτιολογικού με το διατακτικό και ανάγεται στα στοιχεία και την ταυτότητα του εγκλήματος, έχουν εμφιλοχωρήσει ασάφειες, αντιφάσεις ή λογικά κενά, με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής ή μη εφαρμογής του νόμου, οπότε η απόφαση στερείται νόμιμης βάσεως. Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από το σκεπτικό σε συνδυασμό με το διατακτικό της προσβαλλόμενης 11158/2005 αποφάσεώς του, τα οποία ως ενιαίο σύνολο παραδεκτώς αλληλοσυμπληρώνονται, το Τριμελές Εφετείο Αθηνών δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του, μετά από εκτίμηση και αξιολόγηση των κατ' είδος αναφερομένων στην ίδια απόφαση αποδεικτικών μέσων, ότι αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Ο κατηγορούμενος Χ1 ως τεχνικός διευθυντής στην εταιρία "ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΚΗ ΑΕ" την 27-8-2001, στην Αθήνα, ενώ είχε την ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να παρεμποδίσει την επέλευση ορισμένου αποτελέσματος, παρέλειψε την αποτροπή του. Ειδικότερα, ενώ ήταν υποχρεωμένος, λόγω της ως άνω ιδιότητάς του, να καταβάλει ιδιαίτερη επιμέλεια και προσοχή, από αμέλεια, δηλ. από έλλειψη της προσοχής, την οποία όφειλε από τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει, προκάλεσε σωματική βλάβη σε τρίτον, χωρίς, όμως, να προβλέψει το από την πράξη του αυτή παραχθέν αξιόποινο αποτέλεσμα. Ειδικότερα, αποδείχθηκε ότι κατά τον ανωτέρω τόπο και χρόνο εργαζόταν στην "ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΚΗ Α. Ε.", ως ηλεκτροτεχνίτης ο Γ1, προϊστάμενος του οποίου ήταν ο ως άνω κατηγορούμενος, Την ώρα που ο εν λόγω ηλεκτροτεχνίτης εργαζόταν σε εργασίες συντήρησης, στο χώρο διανομής της ηλεκτρικής ενέργειας, στον οποίο (χώρο) γίνεται η διανομή της ηλεκτρικής ενέργειας σε διάφορα φορτία, μέσω μαχαιρωτών, τηλεχειριζόμενων διακοπτών, που βρίσκονται μέσα σε συστοιχίες κυψελών, καθώς εισήλθε στην κυψέλη, όπου οι σταθερές επαφές προσαρμογής διακόπτη βρίσκονταν υπό τάση και επιχειρώντας να πραγματοποιήσει εργασίες συντήρησης, με γυμνό χέρι, επάνω στις επαφές, προκλήθηκε ηλεκτρικό τόξο, το οποίο είχε ως αποτέλεσμα την πρόκληση στον ανωτέρω ηλεκτροτεχνίτη εγκαυμάτων σε διάφορα σημεία του σώματος του και ειδικότερα στο πρόσωπο, στον τράχηλο, στα άνω άκρα, στη ράχη και στους μηρούς, συνολικής έκτασης 70%. Το ανωτέρω αποτέλεσμα οφείλεται σε υπαιτιότητα του κατηγορουμένου Χ1, ήτοι σε αμέλειά του, καθόσον, αν και ως τεχνικός διευθυντής και άμεσος προϊστάμενος του παθόντος , Γ1 είχε, με την ιδιότητά του αυτή, την υποχρέωση να λάβει τα απαραίτητα μέτρα ασφάλειας και προστασίας των εργαζομένων στον άνω χώρο, δεν φρόντισε ώστε: α) να ενημερώσει τους εργαζομένους για την ύπαρξη τάσεως στον χώρο που εργαζόταν ο παθών, ο οποίος πίστευε ότι είναι χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα, β) δεν έδωσε τις κατάλληλες οδηγίες στο προσωπικό που εργαζόταν εκεί (μεταξύ των οποίων και ο παθών), ενόψει της υπάρξεως ηλεκτρικής τάσης και γ) δεν τοποθέτησε κατάλληλες προς τούτο προειδοποιητικές πινακίδες ώστε να αποτραπεί ενδεχόμενο ατύχημα, με συνέπεια να επέλθει το ως άνω αξιόποινο σε βάρος του παθόντος, αποτέλεσμα, το οποίο, όμως, αυτός (κατηγορούμενος) δεν προέβλεψε. Συνεπώς, ο ως άνω κατηγορούμενος, πρέπει να κηρυχθεί ένοχος της αποδιδόμενης σ' αυτόν αξιόποινης πράξης, η οποία όμως συνδέεται όχι με την ιδιότητά του, ως νομίμου εκπροσώπου της εταιρείας "ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΚΗ ΑΕ" και αυτή του εργοδότου, αλλά του τεχνικού διευθυντή, ο οποίος, ως άμεσος προϊστάμενος του παθόντος, είχε δώσει την εντολή σ' αυτόν να προβεί στις ως άνω εργασίες, χωρίς όμως κατά τα ανωτέρω να λάβει τα αναγκαία μέτρα, προς αποτροπή ατυχήματος. Εξάλλου, πρέπει να του αναγνωρισθεί το ελαφρυντικό ότι μέχρι την τέλεση της ως άνω πράξης, διήγε βίο έντιμο, οικογενειακό και επαγγελματικό (άρθρο 84 παρ. 2α). Τέλος, πρέπει να απορριφθούν οι αυτοτελείς ισχυρισμοί του ως άνω κατηγορουμένου". Ακολούθως, το Τριμελές Εφετείο στο διατακτικό της προσβαλλόμενης αποφάσεώς του κήρυξε ένοχο τον κατηγορούμενο (Χ1) του ότι: "Στην Αθήνα στις 27.8.2001 ως τεχνικός διευθυντής στην εταιρεία "ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΚΗ ΑΕ", ενώ είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να παρεμποδίσει την επέλευση ορισμένου αποτελέσματος, παρέλειψε την αποτροπή του και έτσι, ενώ ήταν υπόχρεος λόγω του επαγγέλματός του να καταβάλει ιδιαίτερη επιμέλεια και προσοχή, από αμέλειά του, δηλαδή από έλλειψη της προσοχής την οποία όφειλε από τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει προκάλεσε σωματική κάκωση άλλου, χωρίς να προβλέψει το ως άνω αξιόποινο αποτέλεσμα που παράχθηκε από την παρακάτω πράξη του. Συγκεκριμένα στον ανωτέρω τόπο και χρόνο και με την ανωτέρω ιδιότητά του στην εταιρία "ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΚΗ Α.Ε.", στην οποία απασχολείτο ως ηλεκτροτεχνίτης ο παθών Γ1 και έχοντας, και από την κείμενη νομοθεσία (π.δ.17/96), αλλά και από τη φύση του επαγγέλματός του, την υποχρέωση για επιμέλεια, δηλαδή για τη λήψη και τήρηση μέτρων ασφαλείας και προστασίας των εργαζομένων στη συγκεκριμένη επιχείρηση, δεν φρόντισε, ώστε να έχουν πρόσβαση στις ζώνες σοβαρού και ειδικού κινδύνου μόνο οι εργαζόμενοι, που έχουν λάβει τις κατάλληλες οδηγίες και περαιτέρω δεν φρόντισε να θέσει στις επαφές προσαρμογής διακόπτη στο χώρο διανομής της ηλεκτρικής ενέργειας προειδοποιητική πινακίδα για την ύπαρξη τάσεως και για τον κίνδυνο ηλεκτροπληξίας και δεν ενημέρωσε σχετικά τους εργαζομένους για την παρουσία τάσεως στο εσωτερικό κυψέλης, που είχε σταθερές επαφές προσαρμογής διακόπτη, με αποτέλεσμα, την ώρα που ο ως άνω παθών εργαζόταν σε εργασίες συντήρησης στο χώρο διανομής της ηλεκτρικής ενέργειας, στον οποίο γίνεται η διανομή της ηλεκτρικής ενέργειας στα διάφορα φορτία μέσω μαχαιρωτών τηλεχειριζόμενων διακοπτών, που βρίσκονται μέσα σε συστοιχίες κυψελών, εισερχόμενος στην κυψέλη, όπου οι σταθερές επαφές προσαρμογής διακόπτη βρίσκονταν υπό τάση και επιχειρώντας να πραγματοποιήσει εργασίες συντήρησης με γυμνό χέρι επάνω στις επαφές, να προκληθεί ηλεκτρικό τόξο και να υποστεί αυτός υπό την επίδραση του ηλεκτρικού τόξου εγκαύματα σε διάφορα σημεία του σώματος (ολικού και κατά τόπου μερικού πάχους, προσώπου τραχήλου, άνω άκρων, κορμού, ράχης, μηρών, συνολικής έκτασης 70%), αποτέλεσμα το οποίο ο κατηγορούμενος δεν προέβλεψε εξαιτίας της ανωτέρω αμελούς συμπεριφοράς του" και επέβαλε στον εν λόγω κατηγορούμενο, αφού αναγνώρισε ότι συντρέχει στο πρόσωπό του η ελαφρυντικής περίσταση του άρθρου 84 παρ. 2 εδ. α' ΠΚ, ποινή φυλακίσεως 5 μηνών, της οποίας η εκτέλεση ανεστάλη για τρία έτη. Με βάση, όμως, τις παραπάνω παραδοχές, το Δικαστήριο της ουσίας εσφαλμένως εφήρμοσε τις διατάξεις των άρθρων 15, 28, 314 παρ. 1α του ΠΚ και του άρθρου 7 παρ. 8 του π.δ. 17/1996, με την έννοια της ευθείας παραβιάσεώς τους, αφού η ιδιαίτερη νομική υποχρέωση προς παρεμπόδιση επελεύσεως του πιο πάνω εγκληματικού αποτελέσματος αφορά τον εργοδότη της ειρημένης βιομηχανικής επιχειρήσεως, σύμφωνα με τις προαναφερθείσες διατάξεις του άρθρου 7 παρ. 8 του άνω Π.Δ. (με την επιφύλαξη άλλων διατάξεων του Προεδρικού αυτού Διατάγματος, που παραπέμπουν στις αναφερόμενες στη νομική σκέψη σχετικές με τον τεχνικό ασφαλείας της επιχειρήσεως διατάξεις του άρθρου 6 του ν. 1568/1985) και όχι τον Τεχνικό Διευθυντή της επιχειρήσεως, ιδιότητα την οποία είχε ο αναιρσεείων κατηγορούμενος, σύμφωνα με τις παραδοχές της αναιρεσιβαλλόμενης αποφάσεως, κατά το χρόνο του ειρημένου ατυχήματος, και από την οποία (ιδιότητα) πηγάζει, κατά τις ίδιες παραδοχές, η ιδιαίτερη νομική υποχρέωση του αναιρεσείοντος προς αποτροπή της επελθούσας σωματικής βλάβης του παθόντος εργαζομένου. Κατ' ακολουθίαν τούτων, πρέπει, κατά παραδοχή του μοναδικού από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Ε' ΚΠοινΔ λόγου αναιρέσεως της κρινόμενης αιτήσεως για εσφαλμένη εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διατάξεως, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη πιο πάνω απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλους Δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 519 ΚΠοινΔ). ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Αναιρεί την υπ' αριθ. 11158/2005 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου (Πλημμελημάτων) Αθηνών. Και Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους Δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως. Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 20 Φεβρουαρίου
  2. Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 7 Ιουλίου
  3. Ο ?ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ?Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.