Σύνδεσμος απόφασης - link Επιστροφή - Back Περίληψη με ChatGPT AI Περίληψη με Claude AI Περίληψη με Gemini AI Περίληψη με Grok AI Αυτόματη μετάφραση Google, χρησιμοποιείστε τα κείμενα με προσοχή - Google automatic translation from Greek, use with caution ! Σημαντική Σημείωση ! Πρόκειται να ανακατευθυνθείτε σε εξωτερική πλατφόρμα παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης (τρίτου πάροχου) με σκοπό την αυτόματη δημιουργία περίληψης της δικαστικής απόφασης. Καμία Ευθύνη για το Περιεχόμενο: Ο Αρειος Πάγος δεν φέρει καμία απολύτως ευθύνη για την ποιότητα, την ακρίβεια ή την πληρότητα της περίληψης που παράγεται αυτόματα από το AI. Μη Επίσημο Κείμενο: Η περίληψη αποτελεί προϊόν αυτοματοποιημένης επεξεργασίας, δεν αντικαθιστά το επίσημο νομικό κείμενο και δεν φέρει καμία ισχύ ή έγκριση από το δικαστήριο. Προστασία Δεδομένων: Η χρήση της εξωτερικής υπηρεσίας γίνεται με αποκλειστική σας ευθύνη, σύμφωνα με τους όρους του τρίτου παρόχου. Μόνη αυθεντική πηγή ενημέρωσης παραμένει το πρωτότυπο κείμενο της απόφασης, όπως δημοσιεύεται από τον Αρειο Πάγο. Η παρούσα λειτουργία είναι σε δοκιμαστική χρήση Ακύρωση Συνέχεια Απόφαση 514 / 2015 (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Θέμα Σωματική βλάβη από αμέλεια. Περίληψη: Σωματ. Βλάβη από αμέλεια - πυρκαϊά. 314 ΠΚ. Απορριπτέοι ως αβάσιμοι οι λόγοι αναιρέσεως για έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας και για εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή ουσιαστικών ποινικών διατάξεων. Αριθμός 514/2015 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Ζ' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Παναγιώτη Ρουμπή Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Κωνσταντίνο Φράγκο - Εισηγητή, Ιωάννη Γιαννακόπουλο, Βασίλειο Καπελούζο και Πάνο Πετρόπουλο, Αρεοπαγίτες. Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 22 Απριλίου 2015, με την παρουσία της Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Θεοφανίας Κοντοθανάση (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέως Χρήστου Πήτα, για να δικάσει τις αιτήσεις των αναιρεσειόντων - κατηγορουμένων: 1)Π. Χ. του Χ., κατοίκου ..., που παρέστη με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Θεόδωρο Τζαμαλούκα και 2) Χ. Κ. του Γ., κατοίκου ... που εκπροσωπήθηκε από τον ίδιο ως άνω δικηγόρο, για αναίρεση της υπ'αριθ.1254/2014 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Ηλείας. Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Ηλείας με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και οι αναιρεσείοντες - κατηγορούμενοι ζητούν την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στις από 7 Ιανουαρίου 2015 δύο χωριστές αιτήσεις τους αναιρέσεως, οι οποίες καταχωρίστηκαν στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 126/2015. Αφού άκουσε Τον πληρεξούσιο δικηγόρο των αναιρεσειόντων, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και την Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθούν οι προκείμενες αιτήσεις αναίρεσης. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Κατά το άρθρο 314 παρ. 1 εδ. α του ΠΚ "όποιος από αμέλεια προκαλεί σωματική κάκωση ή βλάβη της υγείας άλλου, τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι τριών ετών". Από το συνδυασμό της διάταξης αυτής με εκείνη του άρθρου 28 του ΠΚ, κατά την οποία από αμέλεια πράττει όποιος από έλλειψη της προσοχής την οποία όφειλε κατά τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλλει, είτε δεν προέβλεψε το αξιόποινο αποτέλεσμα, το οποίο προκάλεσε η πράξη του, είτε το προέβλεψε ως δυνατό, πίστεψε όμως ότι δεν θα επερχόταν, προκύπτει ότι για τη θεμελίωση της αξιόποινης πράξεως της σωματικής βλάβης από αμέλεια, απαιτείται αντικειμενικά μεν πρόκληση σωματικής βλάβης άλλου, υποκειμενικά δε: α) μη καταβολή από το δράστη της επιβαλλομένης, κατ' αντικειμενική κρίση, προσοχής, την οποία κάθε μετρίως συνετός και ευσυνείδητος άνθρωπος οφείλει υπό τις ίδιες περιστάσεις να καταβάλει, βάσει των νομικών κανόνων, των συνηθειών που επικρατούν στις συναλλαγές και της κοινής πείρας και λογικής και με βάση τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων και β) δυνατότητα αυτού, βάσει των προσωπικών περιστάσεων, γνώσεων και ικανοτήτων του, να προβλέψει και αποφύγει το αξιόποινο αποτέλεσμα, το οποίο, από έλλειψη της προαναφερομένης προσοχής, είτε δεν προέβλεψε (άνευ συνειδήσεως αμέλεια), είτε το προέβλεψε ως δυνατό, πίστευε όμως ότι δεν θα επερχόταν (συνειδητή αμέλεια) και γ) να υπάρχει αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της πράξης ή παράλειψης του δράστη και του επελθόντος αποτελέσματος. Η παράλειψη ως έννοια, ενυπάρχει σε κάθε είδος αμέλειας, αφού το ένα σκέλος της ευθύνης συνίσταται, στην μη καταβολή της προσοχής, δηλαδή σε παράλειψη. Όταν όμως η αμέλεια δεν συνίσταται σε ορισμένη παράλειψη, αλλά σε σύνολο συμπεριφοράς που προηγήθηκε του αποτελέσματος, τότε, για τη θεμελίωση της σωματικής βλάβης από αμέλεια, ως εγκλήματος που τελείται με παράλειψη, απαιτείται και η συνδρομή των όρων του άρθρου 15 του ΠΚ, κατά το οποίο, όπου ο νόμος, για την ύπαρξη αξιόποινης πράξης απαιτείται να έχει επέλθει ορισμένο αποτέλεσμα, η μη αποτροπή του τιμωρείται όπως η πρόκληση του με ενέργεια, αν ο υπαίτιος της παράλειψης είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση να παρεμποδίσει την επέλευση του αποτελέσματος. Από την τελευταία αυτή διάταξη προκύπτει ότι αναγκαία προϋπόθεση της εφαρμογής της είναι η ύπαρξη ιδιαίτερης ( δηλαδή ειδικής και όχι γενικής) υποχρεώσεως του υπαιτίου προς ενέργεια, που τείνει στην παρεμπόδιση του αποτελέσματος, για την επέλευση του οποίου ο νόμος απειλεί ορισμένη ποινή. Η ιδιαίτερη αυτή υποχρέωση μπορεί να πηγάζει από ρητή διάταξη νόμου ή από σύμπλεγμα νομικών καθηκόντων, που συνδέονται με ορισμένη συμπεριφορά του υπαιτίου από την οποία δημιουργήθηκε ο κίνδυνος επέλευσης του εγκληματικού αποτελέσματος. Δηλαδή εάν η αμέλεια συνίσταται σε σύνολο συμπεριφοράς που προηγήθηκε του αποτελέσματος, για τη θεμελίωση της σωματικής βλάβης από αμέλεια, ως εγκλήματος που τελείται με παράλειψη, απαιτείται η συνδρομή και των όρων του άνω άρθρου 15 ΠΚ. Η υποχρέωση αυτή, η οποία δημιουργείται μόνο για τον εμφανιζόμενο ενώπιον της έννομου τάξεως ως έχοντα θέση εγγυητή της ασφαλείας του εννόμου αγαθού το οποίο προσβάλλεται με την επέλευση του αποτελέσματος που πρέπει να αποτραπεί, συνιστά πρόσθετο στοιχείο του εγκλήματος που τελείται με παράλειψη, πηγάζει δε από ρητή διάταξη νόμου ή από σύμπλεγμα νομικών καθηκόντων, που συνδέονται με ορισμένη έννομη σχέση του υπόχρεου ή από σύμβαση ή από ορισμένη συμπεριφορά του υπαιτίου, από την οποία δημιουργήθηκε ο κίνδυνος επελεύσεως του εγκληματικού αποτελέσματος, είτε άλλως από προηγουμένη ενέργεια από την οποία ο υπαίτιος της παραλείψεως αναδέχθηκε εκουσίως την αποτροπή κινδύνου στο μέλλον. Αναγκαία προϋπόθεση της εφαρμογής της διατάξεως αυτής είναι η ύπαρξη ιδιαίτερης (δηλαδή ειδικής και όχι γενικής), νομικής (και όχι ηθικής) υποχρεώσεως του υπαιτίου προς ενέργεια, που τείνει στην παρεμπόδιση του αποτελέσματος, για την επέλευση του οποίου ο νόμος απειλεί ορισμένη ποινή. Η ιδιαίτερη αυτή νομική υποχρέωση (προς ενέργεια τείνουσα στην παρεμπόδιση του αποτελέσματος), συνιστά πρόσθετο στοιχείο του εγκλήματος που τελείται με παράλειψη, πρέπει δε να αναφέρεται και να αιτιολογείται στην απόφαση, επιπροσθέτως δε και να προσδιορίζεται ο επιτακτικός κανόνας δικαίου από τον οποίο πηγάζει. Όταν το έγκλημα είναι απότοκο της συγκλίνουσας αμέλειας περισσοτέρων προσώπων, το καθένα από αυτά ευθύνεται αυτοτελώς και ανεξαρτήτως των άλλων, μέσα στα πλαίσια της αμέλειας που επέδειξε και εφόσον το επελθόν αποτέλεσμα τελεί σε αιτιώδη σύνδεσμο προς αυτήν. Κατά την επικρατούσα δε απόλυτα στο ποινικό δίκαιο αρχή του ισοδύναμου των όρων, κάθε όρος του αποτελέσματος είναι χαρακτηριστέος ως αιτία. Συνεπώς αν μεταξύ των παραγωγικών όρων του αποτελέσματος σωματικής βλάβης στη συγκεκριμένη περίπτωση περιλαμβάνεται και η ανθρώπινη ενέργεια ή αποχή από συγκεκριμένη ενέργεια, τότε υπάρχει αιτιώδης συνάφεια μεταξύ ενέργειας η παράλειψης και αποτελέσματος, έστω και αν σύγχρονα η μεταγενέστερα συνέτρεξε προς παραγωγή του αποτελέσματος και άλλη, ανθρώπινη ενέργεια ή παράλειψη. Μόνον δε όταν η αμέλεια του παθόντος ή τρίτου προσώπου συνετέλεσε αποκλειστικά στην επέλευση του ζημιογόνου γεγονότος διακόπτεται και αίρεται ο αντικειμενικός αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της πράξεως ή παραλείψεως του δράστη και του αποτελέσματος. Επίσης, η καταδικαστική απόφαση έχει την απαιτούμενη από τις διατάξεις των άρθρων 93 παρ.3 του Συντάγματος και 139 ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει λόγο αναίρεσης από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ' ίδιου Κώδικα, όταν αναφέρονται σ' αυτή με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία αποδείχθηκαν από την ακροαματική διαδικασία και από τα οποία το δικαστήριο που την εξέδωσε συνήγαγε την ύπαρξη των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος για το οποίο καταδικάσθηκε ο κατηγορούμενος, τα αποδεικτικά μέσα από τα οποία προέκυψαν τα περιστατικά αυτά και οι νομικοί συλλογισμοί με βάση τους οποίους έγινε η υπαγωγή των περιστατικών στην εφαρμοσθείσα ουσιαστική ποινική διάταξη. Για την ύπαρξη τέτοιας αιτιολογίας είναι παραδεκτή η αλληλοσυμπλήρωση του αιτιολογικού με το διατακτικό της αποφάσεως, τα οποία αποτελούν ενιαίο σύνολο. Τέλος, κατά τη διάταξη του άρθρου 510 παρ.1 στοιχ. Ε' ΚΠΔ λόγο αναιρέσεως της καταδικαστικής αποφάσεως συνιστά η εσφαλμένη εφαρμογή ή ερμηνεία ουσιαστικής ποινικής διάταξης. Εσφαλμένη ερμηνεία υπάρχει όταν το δικαστήριο αποδίδει στο νόμο έννοια διαφορετική από εκείνη που πραγματικά έχει, ενώ εσφαλμένη είναι η εφαρμογή αυτού, όταν το δικαστήριο χωρίς να παρερμηνεύει το νόμο δεν υπάγει στην αληθινή έννοιά τα πραγματικά περιστατικά που δέχεται ότι προέκυψαν, καθώς και όταν η σχετική διάταξη παραβιάστηκε εκ πλαγίου, πράγμα που συμβαίνει όταν στο πόρισμα της απόφασης, που περιλαμβάνεται στο συνδυασμό του σκεπτικού προς το διατακτικό της και ανάγεται στα στοιχεία και την ταυτότητα του εγκλήματος, έχουν εμφιλοχωρήσει ασάφειες, αντιφάσεις ή λογικά κενά με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτος ο έλεγχος της ορθής εφαρμογής της ουσιαστικής ποινικής διάταξης, οπότε η απόφαση στερείται νόμιμης βάσης. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη με αρ. 1254/2014 απόφασή του, το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Ηλείας κήρυξε ενόχους τους δύο αναιρεσείοντες, Δήμαρχο Ζαχάρως Ηλείας και Νομάρχη Ηλείας αντίστοιχα, σωματικής βλάβης από αμέλεια προσώπου, συνεπεία εγκαυμάτων από πυρκαϊά, με το ελαφρυντικό του άρθρου 84 παρ. 2 δ', α' του ΠΚ αντίστοιχα και τους καταδίκασε σε ποινή φυλακίσεως εννέα
(9)μηνών τον καθένα. Στο αιτιολογικό της προσβαλλόμενης με αρ. 1254/2014 αποφάσεως, το δικάσαν δευτεροβάθμιο δικαστήριο, μετά από εκτίμηση και αξιολόγηση όλων των μνημονευομένων κατά το είδος τους αποδεικτικών μέσων, δέχθηκε ανελέγκτως, κατά πιστή μεταφορά, τα εξής πραγματικά περιστατικά: Επειδή από την κύρια αποδεικτική διαδικασία γενικά, τις ένορκες καταθέσεις του μάρτυρα κατηγορίας και μαρτύρων υπεράσπισης, τα έγγραφα που διαβάστηκαν στο ακροατήριο, σε συνδυασμό με την απολογία του παρόντος α' εκκαλούντος-κατ/νου αποδείχθηκαν τα εξής πραγματικά περιστατικά: "Στα πλαίσια των αναφερόμενων στη παραπάνω νομική σκέψη διατάξεων και για την πραγματοποίηση του εθνικού και περιφερειακού σχεδιασμού για την αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών του έτους 2007 η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας απέστειλε σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, μεταξύ των οποίων στις Περιφέρειες του Κράτους, στις Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις του Κράτους, στους Δήμους (μέσω των Περιφερειών), στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, στο Αρχηγείο του Πυροσβεστικού Σώματος και στο Αρχηγείο Ελληνικής Αστυνομίας, το υπ' αριθ. 1313/8-3-2007 έγγραφο της με θέμα "σχεδιασμός και δράσεις πολιτικής προστασίας για την αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών". Με το έγγραφο αυτό επισήμαινε ότι η αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών για το έτος 2007 θα βασιστεί σε ένα συνολικό εθνικό σχεδιασμό που θα γίνει με την συμμετοχή και συνεργασία των εμπλεκόμενων φορέων σε κεντρικό επίπεδο και σε ένα περιφερειακό σχεδιασμό που θα γίνει με ευθύνη των 13 Γενικών Γραμματέων Περιφέρειας και εξειδίκευε μεταξύ άλλων τα έργα, τις δράσεις και τα μέτρα που έπρεπε να ληφθούν, τους φορείς υλοποίησης και τους φορείς χρηματοδότησης για ορισμένα από αυτά, για την πρόληψη (μείωση των συνεπειών) και την ετοιμότητα (εξασφάλιση της ικανότητας για αποτελεσματική ανταπόκριση) μιας κρίσης. Τα έργα, οι δράσεις και τα μέτρα αυτά ήταν τα εξής : α) προγράμματα εκτέλεσης έργων και εργασιών αντιπυρικής προστασίας σε δάση και δασικές εκτάσεις (βελτίωση -συντήρηση δασικού οδικού δικτύου, αντιπυρικών ζωνών, εγκατάσταση δεξαμενών νερού και πυροφυλακίων, φυτοτεχνικές εργασίες κλπ) προς διευκόλυνση του έργου της καταστολής, β) προγράμματα απομάκρυνσης μέρους ή του συνόλου της βλάστησης (εργασίες καθαρισμού) γύρω από υποδομές, από περιοχές ιδιαίτερης αξίας (αρχαιολογικοί χώροι, άλση, πάρκα κλπ), από περιοχές που θεωρούνται από τη φύση τους υψηλού κινδύνου (σημεία διέλευσης μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας κλπ), στη ζώνη μίξης δασών- πόλεων και εκατέρωθεν του οδικού δικτύου (εθνικού, επαρχιακού, δασικού), γ) προγράμματα για την αποφυγή πρόκλησης πυρκαγιάς στην ύπαιθρο από την λειτουργία χώρων εναπόθεσης αστικών απορριμμάτων που ανήκουν στους Ο.T.A, δ) μέτρα για την αποφυγή εκδήλωσης πυρκαγιάς από την εκτέλεση γεωργικών και άλλων εργασιών περιορισμένης έκτασης στην ύπαιθρο κατά την διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, ε) ενημέρωση του κοινού για τη λήψη μέτρων πρόληψης και προστασίας από κινδύνους που προέρχονται από δασικές πυρκαγιές, στ) έκδοση ημερήσιου χάρτη πρόβλεψης κινδύνου πυρκαγιάς ως μέτρο που συμβάλλει στην προληπτική οργάνωση και τον κρατικό συντονισμό για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των πυρκαγιών, με την άμεση λήψη πρόσθετων μέτρων πρόληψης και ετοιμότητας σε περιοχές που προβλέπεται υψηλός κίνδυνος, ζ) απαγόρευση της κυκλοφορίας των οχημάτων και παραμονής εκδρομέων σε εθνικούς δρυμούς, δάση και περιοχές ειδικής προστασίας σε ημέρες και ώρες που ο κίνδυνος εκδήλωσης πυρκαγιάς θεωρείται υψηλός, η) συμμετοχή εθελοντικών οργανώσεων πολιτικής προστασίας σε δράσεις επιτήρησης δασών κατά την διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου για την έγκαιρη επισήμανση των πυρκαγιών και θ)σύγκληση συντονιστικών νομαρχιακών οργάνων με θέμα τη λήψη μέτρων πρόληψης και ετοιμότητας για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών. Οι φορείς υλοποίησης ήταν οι εξής : α) η Γενική Διεύθυνση Δασών και Φυσικού Περιβάλλοντος του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για την έκδοση οδηγιών και τεχνικών προδιαγραφών έργων και εργασιών αντιπυρικής προστασίας δασών και δασικών εκτάσεων, οι Διευθύνσεις Δασών των Περιφερειών για τον συντονισμό και την εποπτεία της σύνταξης προγραμμάτων έργων και εργασιών αντιπυρικής προστασίας δασών και δασικών εκτάσεων από τις δασικές υπηρεσίες νομαρχιακού επιπέδου, και οι δασικές υπηρεσίες Νομαρχιακού επιπέδου για τη σύνταξη προγραμμάτων έργων και εργασιών αντιπυρικής προστασίας, με τη συμβολή και συνεργασία των ΟΤΑ, β)η Πυροσβεστική Υπηρεσία για τον έλεγχο της κατάστασης και καλής εκτέλεσης των υδροστομίων και οι φορείς ύδρευσης για την συντήρηση και την εγκατάσταση νέων μετά από υπόδειξη της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, γ) οι φορείς στους οποίους ανήκε ο χώρος για τον καθαρισμό της βλάστησης σε περιοχές ιδιαίτερης προστασίας (κτιριακές υποδομές και εγκαταστάσεις, κατασκηνώσεις, αρχαιολογικοί χώροι, κλπ) και υψηλού κινδύνου (δεξαμενές καυσίμων, κλπ), και ιδιαίτερα ι) οι ΟΤΑ καθ' υπόδειξη και σε συνεργασία με τις Περιφερειακές Δασικές Υπηρεσίες για τον καθαρισμό της βλάστησης σε περιοχές ιδιαίτερης προστασίας (άλση, πάρκα κλπ) και υψηλού κινδύνου λόγω της φύσης τους (χώροι εναπόθεσης απορριμμάτων κλπ) που τους ανήκουν, στο οδικό δίκτυο (επικίνδυνα σημεία) που υπάγεται στην αρμοδιότητα τους και στις ζώνες μίξης δασών - πόλεων και για την απομάκρυνση προϊόντων καθαρισμού βλάστησης που ενεργείται από τους ιδιοκτήτες σε περιβάλλοντες χώρους κατοικιών και σε οικοπεδικές εκτάσεις, ιι) η ΔΕΗ σε συνεργασία με περιφερειακές δασικές υπηρεσίες, πολεοδομικές αρχές και ΟΤΑ. για τον καθαρισμό στο δίκτυο της (κλάδεμα δέντρων και αποψίλωση χώρων που βρίσκονται κάτω από τα σημεία ζεύξης), ιιι) ο ΟΣΕ σε συνεργασία με τις περιφερειακές δασικές υπηρεσίες, για τον καθαρισμό στο δίκτυο του, ιν) Οι Περιφερειακές Υπηρεσίες (ΔΕΣΕ) και οι Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις (Δ/νη Τεχνικών Υπηρεσιών) για την εκτέλεση έργων και εργασιών προληπτικού καθαρισμού της βλάστησης σε κράσπεδα και πρανή δρόμων ή χώρους στάθμευσης κατά μήκος του εθνικού και επαρχιακού οδικού δικτύου, που υπάγονται στην αρμοδιότητα τους αντίστοιχα μέσω κατευθύνσεων της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Έργων ν) οι Γενικοί Γραμματείς των Περιφερειών και οι Νομάρχες για τον περαιτέρω προγραμματισμό και εκτέλεση έργων πρόληψης πυρκαγιών κατά μήκος του εθνικού και του επαρχιακού δικτύου, που υπάγονται στην αρμοδιότητα τους, χα οποία εντάσσονται κατά κανόνα στην κατηγορία των έργων ουσιώδους συντήρησης του οδικού δικτύου και έχουν ουσιώδη αποτελέσματα όταν συντελούνται σε θέσεις που το εθνικά και επαρχιακό δίκτυο διέρχεται μέσα από δάση περιοχών που χαρακτηρίζονται ιδιαίτερα επικίνδυνες για εκδήλωση πυρκαγιών, κατά το π.δ 575/1980, δ) οι κατά τόπους Πυροσβεστικές Υπηρεσίες για μέτρα αποφυγής πυρκαγιάς από γεωργικές και άλλες εργασίες, ε) σε τοπικό επίπεδο οι δασικές υπηρεσίες, οι Πυροσβεστικές Υπηρεσίες και οι Διευθύνσεις και τα Γραφεία Πολιτικής Προστασίας για την ενημέρωση του κοινού από κινδύνους εκδήλωσης πυρκαγιάς, στ) η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας για την έκδοση ημερήσιου χάρτη πρόβλεψης κινδύνου πυρκαγιάς, ο οποίος έχει ως στόχο να υποδείξει στους φορείς που εμπλέκονται στην αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών τις περιοχές που για το επόμενο 24ωρο η αθροιστική επικινδυνότητα εκδήλωσης και εξάπλωσης πυρκαγιάς προβλέπεται να είναι μεγάλη και περιλαμβάνει πέντε κατηγορίες κινδύνου, χαμηλή, μέση, υψηλή, πολύ υψηλή και κατάσταση συναγερμού, που βαθμολογούνται αντίστοιχα από το 1 έως το 5, και απαιτούν αντίστοιχη κλιμάκωση ετοιμότητας και λήψης μέτρων από όλους τους φορείς κατά το μέρος που τους αφορά, ζ) Το ΣΝΟ, μετά από εξουσιοδότηση από το Γενικό Γραμματέα της Περιφέρειας για την έκδοση οδηγιών προληπτικής απαγόρευσης κυκλοφορίας οχημάτων και παραμονής εκδρομέων σε εθνικούς δριμούς, δάση και ευπαθείς περιοχές, που περιλαμβάνουν ακριβείς περιοχές, χρόνο και λοιπές προϋποθέσεις και για τον καθορισμό δράσεων που αφορούν τη συμμετοχή εθελοντικών οργανώσεων στην επιτήρηση των δασών για την επισήμανση πυρκαγιών, και η) Το Πυροσβεστικό Σώμα για τον καθορισμό των δράσεων των εθελοντικών οργανώσεων που αφορούν επιτήρηση των δασών για επισήμανση πυρκαγιών και το ΣΝΟ για να λήψη απόφασης για τις δράσεις αυτές. Επίσης, με το ίδιο έγγραφο ο Γενικός Γραμματέας καλούσε α) τις Διευθύνσεις δασών Περιφερειών να υποβάλλουν προτάσεις στις περιφέρειες μέχρι τις 10 Μαίου για την εκτέλεση έργων και εργασιών αντιπυρικής προστασίας δασών και δασικών εκτάσεων που υπάγονται σ' αυτές, οι οποίες θα συμπεριλαμβάνονταν στον περιφερειακό σχεδιασμό και β) τους Νομάρχες να συγκαλέσουν τα ΣΝΟ σε ειδική συνεδρίαση μέχρι τις 20-4-2007 με την εποπτεία των Γενικών Γραμματέων της Περιφέρειας, για να καθοριστούν οι φορείς και ο χρόνος υλοποίησης των παραπάνω έργων πρόληψης και ετοιμότητας σε επίπεδο Νομού, καθώς και ο τρόπος συντονισμού και συνεργασίας τους, οι αποφάσεις των οποίων θα λαμβάνονταν υπόψη στο σχεδιασμό για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών της Περιφέρειας, που έπρεπε να ολοκληρωθεί μέχρι τις 18 Μαΐου του τρέχοντος έτους. Τέλος παρακαλούσε μεταξύ άλλων: α)τα γραφεία πολιτικής προστασίας των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων και των Δήμων και Κοινοτήτων να προχωρήσουν, συμπληρωματικά προς τα προβλέπαμε, από τα υφιστάμενα σχέδια αντιμετώπισης έκτακτών αναγκών από δασικές πυρκαγιές και για λόγους καλύτερης εφαρμογής τους, στη σύνταξη μνημονίου ενεργείων, ή στις περιπτώσεις που έχει συνταχθεί στην επικαιροποίησή του, το οποίο να δίνει απαντήσεις με σαφήνεια στα πέντε ερωτήματα (ποιος, τι, πότε, που, γιατί) που αναφέρονται στην παρ. Β του Παραρτήματος ΣΤ του Σχεδίου Ξενοκράτης και να συνοδεύεται από επικυρωμένο κατάλογο επιχειρησιακά έτοιμων μέσων που διαθέτουν ως Υπηρεσία ή ΟΤΑ για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών (μηχανήματα έργων, μηχανήματα μεταφοράς προσωπικού κλπ) και από τηλεφωνικό κατάλογο των υπαλλήλων που εμπλέκονται επιχειρησιακά, καθώς και να κοινοποιήσουν αντίγραφο του μνημονίου αυτού στις Διοικήσεις των Πυροσβεστικών Υπηρεσιών που εδρεύουν εντός των διοικητικών τους ορίων για λόγους άμεσης κινητοποίησης και β) το Αρχηγείο του Πυροσβεστικού σώματος να συμβάλλει στην υλοποίηση του εγγράφου με την έκδοση σχετικής διαταγής προς τις υφιστάμενες μονάδες. Σημειώνεται ότι τα περισσότερα από τα προαναφερόμενα έργα, δράσεις και μέτρα και οι φορείς εκτέλεσης τους, προβλέπονταν από διάφορα νομοθετήματα, (π.χ. άρθ. 1 παρ. 2 Ν. 2612/1998, 1 παρ. 11 Ν. 3208/2003, ΠΔ 402/1998, 15 και 16 Ν. 998/1979, 6 παρ.'7 Ν. 2503/1997, 1 παρ. 4, 5 περ. Α, Β και Γ ΚΥΑ 12030/1999 για εκτέλεση δασικών έργων πρόληψης από δασικές υπηρεσίες, 15παρ. 1 Ν. 998/1975 για κατασκευή και συντήρηση δασικών οδών από ΝΑ και ΟΤΑ, των οποίων η διαδρομή συμπίπτει εν όλω ή εν μέρει προς τη διαδρομή εθνικής ή επαρχιακών ή κοινοτικών οδών, 1 παρ. 4, 3 παρ. 3 ΚΥΑ 12030/1999 και 2 παρ. 7, 3 παρ. 1 δ, 9 παρ. 1 ΥΑ 17961/1999, 1 παρ. 2 Ν. 2612/1998, για την στελέχωση, και τον καθορισμό θέσης και αριθμού παρατηρητηρίων και πυροφυλακίων από Πυροσβεστική Υπηρεσία, 3 παρ. 3 γ της ΥΑ 17961/1999 για πλήρωση υδατοδεξαμενών και έλεγχο καλής λειτουργίας υδροστομίων από Πυροσβεστική Υπηρεσία, 6 παρ. 4 εδ. στ και 8 παρ. 7 ΚΥΑ 12030/1999 για έργα πρόληψης στα πρανή των δρόμων από Υ.ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ., αύξηση κρουνών υδροληψίας από ΕΥΔΑΠ και μέριμνα για το σκοπό αυτό από Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις, 1.590/1986 για κατασκευή νέων υδροστομίων από ΕΥΔΑΠ, 8 περ.α ΚΥΑ 12030/1999 για έργα καθαρισμού από Δ'ΕΗ και ΟΣΕ, 1 παρ. 9 ΚΥΑ 12030/1999, 1 παρ. 2 Ν. 2612/1998 για ενημέρωση πολιτών, 6 παρ. 4 εδ. β και γ για εντολή των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων προς τους Ο.Τ.Α. να λάβουν μέτρα ασφαλούς λειτουργίας σκουπιδότοπων, να καθαρίζουν τα περιαστικά δάση και τις ευαίσθητες περιοχές και να οργανώνουν ομάδες πολιτών για συνδρομή, 5 Ν 3155/1955 για κατασκευή συντήρηση δημοτικών και κοινοτικών οδών από Δήμους και Κοινότητες, άρθ. 6 παρ. 3 ΚΥΑ 12030/1999 για αρμοδιότητες ΣΝΟ κ.α.), που είτε αναφέρονταν είτε όχι στο παραπάνω έγγραφο. Μετά την λήψη του ανωτέρω εγγράφου, στις 15-3-2007 ο κατηγορούμενος Χ. Κ., που είχε την ιδιότητα του Νομάρχη Ηλείας, συγκάλεσε το Συντονιστικό Νομαρχιακό όργανο σε ειδική συνεδρίαση στις 8-5-2007, (δηλ. 18 ημέρες μετά την ημερομηνία που είχε οριστεί για το σκοπό αυτό) για να λάβει απόφαση για τα έργα, τις δράσεις και τα μέτρα πρόληψης και ετοιμότητας στο Νομό, να προσδιορίσει τους φορείς και τον χρόνο υλοποίησης τους και να καθορίσει τον τρόπο συντονισμού και συνεργασίας των εμπλεκόμενων φορέων. Με την εισήγηση του προς αυτό έθεσε προς συζήτηση όλα τα ζητήματα που ανέφερε το έγγραφο της Γενικής Γραμματείας και αφορούσαν τους καθαρισμούς (αποψιλώσεις) δασών, τη διάνοιξη και συντήρηση δικτύου δασικών δρόμων και αντιπυρικών ζωνών, τη λειτουργία συστημάτων - επικοινωνιών των αρμοδίων φορέων για την άμεση αναγγελία της πυρκαγιάς, την επιτήρηση των δασών (σημεία παρατήρησης, περιπολίες, ΚΑΠ), την εξασφάλιση πηγών υδροληψίας (κρουνοί, υδατοδεξαμενές, υδροστόμια) ανά Ο.Τ.Α, την εκτέλεση έργων και εργασιών προληπτικού καθαρισμού της βλάστησης σε άλση, πάρκα, κατασκηνώσεις, κλπ, που ανήκουν στους ΟΙΑ και σε ζώνες μίξης δασών πόλεων, το προληπτικό κλάδεμα δέντρων από συνεργεία της ΔΕΗ και τον προληπτικό καθαρισμό παραπλεύρως σιδηροδρομικών γραμμών από συνεργεία του ΟΣΕ, την προληπτική απαγόρευση κυκλοφορίας σε δάση ή άλλες επικίνδυνες περιοχές, τη διενέργεια αυτοψιών και ελέγχου σε όλους τους χώρους εναπόθεσης αστικών αποβλήτων (χωματερές) ανά Ο.Τ.Α., και την ενημέρωση του κοινού νια λήψη μέτρων προστασίας από κινδύνους που προέρχονται από δασικές πυρκαγιές, και ιδίως την ευαισθητοποίηση των αγροτών αλλά και όλων των κατοίκων της Ηλείας και των επισκεπτών, με ειδικά έντυπα που 9α εκδώσει και διανείμει και με ειδικές ενημερωτικές εκστρατείες που θα πραγματοποιήσει η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση κατά την διάρκεια της καλοκαιρινής περιόδου, καθώς και ζητήματα ελλείψεων ή καθυστερήσεων στις χρηματοδοτήσεις. Αφού επισημάνθηκαν η μη πραγματοποίηση καθαρισμού και αποψίλωσης στα δάση, η ανάγκη συντήρησης των δασικών και αγροτικών δρόμων, η έλλειψη υδροστομίων, η έλλειψη των απαιτούμενων κονδυλίων, η έλλειψη συνεργασίας μεταξύ Δήμων και Πυροσβεστικής και η υποχρέωση των Δήμων να χρησιμοποιούν τις διατιθέμενες πιστώσεις μόνο για δραστηριότητες πυροπροστασίας και όχι σε άλλες άσχετες και ξένες προς αυτή, το ΣΝΟ έλαβε την εξής απόφαση: 1) Οι Δήμοι να δραστηριοποιηθούν σε ό,τι τους αφορά για την ενημέρωση των πολιτών τους, την ανάπτυξη του θεσμού των εθελοντών, την συντήρηση και επισκευή των μηχανημάτων τους, την επισκευή των υδροστομίων και την αγροτική οδοποιία, να φυλάγουν και συντηρούν τις χωματερές και να συνεργάζονται με την Πυροσβεστική Υπηρεσία, 2) η ΔΕΗ και ο ΟΤΕ να συντηρούν το δίκτυο τους, 3) Η Πυροσβεστική Υπηρεσία να ελέγξει την κατάσταση των υδροστομίων, 4) η ΣΕΤΗΛ με την αστυνομία να αρχίσουν περιπολίες, 6) η Πολιτική προστασία της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης σε συνεργασία με την πυροσβεστική υπηρεσία να εκδίδει αποφάσεις απαγόρευσης κυκλοφορίας σε δάση και όπου αλλού κρίνεται αναγκαίο, κατ' εξουσιοδότηση του Συντονιστικού Νομαρχιακού Οργάνου, 7) ο πληθυσμός της Ηλείας να ενημερωθεί με κάθε πρόσφορο μέτρο από όλα τα ΜΜΕ προκειμένου να ευαισθητοποιηθεί σε θέματα πυροπροστασίας και 8) ο οδηγός και τα μηχανήματα της Νομαρχίας να μεταβαίνουν στην Πυροσβεστική Υπηρεσία του Πύργου όταν ο δείκτης επικινδυνότητας είναι 4 και 5. Ο ίδιος κατηγορούμενος συγκάλεσε στην συνέχεια το ΣΝΟ άλλες τρεις φορές μέχρι τον Αύγουστο του ^ έτους 2007 για απολογισμό της αποτελεσματικότητας των ληφθέντων μέτρων, εκτίμηση της ετοιμότητας του κρατικού μηχανισμού και εντοπισμού των προβλημάτων στη συνεργασία μεταξύ των εμπλεκομένων φορέων και συγκεκριμένα στις 24-6-2007, στις 4-7-2007 και στις 25-7-2007. Στην πρώτη συνεδρίαση, αφού επισημάνθηκε η αναγκαιότητα αύξησης των περιπολιών της Πυροσβεστικής της ΣΕΤΗΛ και της Αστυνομικής Διεύθυνσης Ηλείας, κινητοποίησης των κατοίκων της υπαίθρου και των τοπικών αυτοδιοικήσεων που δείχνουν αδιαφορία και χρηματοδότησης, και δηλώθηκε από τους εμπλεκόμενους ότι έχουν ολοκληρώσει τα σχέδια τους και είναι πρόθυμοι να συνεργαστούν μεταξύ τους, το ΣΝΟ έκρινε ότι οι εμπλεκόμενες υπηρεσίες βρίσκονται σε ικανοποιητικό στάδιο ετοιμότητας. Στη δεύτερη συνεδρίαση αφού επισημάνθηκε η αναγκαιότητα της διάνοιξης και συντήρησης των δασικών δρόμων και συντήρησης των αγροτικών δρόμων (που προφανώς δεν είχε γίνει μέχρι τότε), η έλλειψη των απαιτούμενων μηχανημάτων και πιστώσεων, η έλλειψη συνεργασίας μεταξύ Πυροσβεστικής και Δήμων, η αναγκαιότητα της συνεργασίας όλων των εμπλεκόμενων φορέων και της ανάπτυξης του εθελοντισμού και η υποχρέωση των Δήμων να χρησιμοποιούν τις διατιθέμενες πιστώσεις μόνο για δραστηριότητες πυροπροστασίας και όχι σε άλλες άσχετες και ξένες με αυτή, το ΣΝΟ έλαβε την απόφαση να εμμείνει στην αρχική απόφαση του της 8ης-5-2007 και επιπλέον : α) να ενισχυθούν οι αντιπυρικές ζώνες, β) να υποβληθεί αίτημα οικονομικής ενίσχυσης στην Κυβέρνηση για τη διάνοιξη και συντήρηση των δασικών δρόμων και των αντιπυρικών ζωνών και γ) να ενισχυθεί η Πυροσβεστική Υπηρεσία με έμψυχο δυναμικό και υλικοτεχνικά μέσα. Στην τρίτη συνεδρίαση, αφού ι) επισημάνθηκε η αναγκαιότητα να ληφθούν πρόσθετα μέτρα σε σημαντικές περιοχές όπως η λίμνη Καϊάφα και το όρος Λαπίθα, να ευαισθητοποιηθούν οι πολίτες στην πρόληψη (που προφανώς δεν είχε γίνει με άλλο τρόπο μέχρι τότε) με διαφημιστικό υλικό και να υπάρξει συνεργασία μεταξύ Πυροσβεστικής, Δήμων και Δασαρχείων, ιι) εκφράστηκαν αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα των μέτρων αστυνόμευσης στα δάση, και ιιι) έγιναν διαπιστώσεις ότι δεν χορηγήθηκαν πιστώσεις στα Δασαρχεία και στους Δήμους για καθαρισμό και συντήρηση δασών και αγροτικών δρόμων, το ΣΝΟ έλαβε την απόφαση να επικαιροποιηθούν τα μέτρα που έχουν ληφθεί στα προηγούμενα ΣΝΟ και πάλι : α) να συνεργαστούν οι Δήμοι με την Πυροσβεστική και β) η ΔΕΗ και ο ΟΤΕ να κάνουν συντήρηση του δικτύου τους. Σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις ο ανωτέρω κατηγορούμενος προσκαλούσε όλους τους Δήμους του Ν. Ηλείας, μεταξύ των οποίων και το Δήμο Ζαχαρως, αν και δεν ήταν υποχρεωτικά μέλη του ΣΝΟ, για να λάβουν μέρος εάν επιθυμούσαν στις συνεδριάσεις του και στη συνέχεια τους κοινοποιούσε τις αποφάσεις του προς γνώση και ανάλογη εφαρμογή από τα ΣΤΟ. Εν τω μεταξύ η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση εκπόνησε τον Μάιο του έτους 2007 το με τον τίτλο "ΞΕΝΟΚΡΑΤΗΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ" ΜΝΗΜΟΝΙΟ. Στο υπό στοιχείο 1 κεφάλαιο με τον υπότιτλο "σκοπός και στόχοι του σχεδίου" γινόταν αναφορά ότι ο σκοπός του εν λόγο; αντιπυρικού σχεδίου είναι κατ αρχήν η καταγραφή των υφισταμένων έργων και υποδομών αντιπυρικής προστασίας, η εκτίμηση του κινδύνου των πυρκαγιών βάσει στατιστικών στοιχείων ο καθορισμός χρονικά και χωρικά περιοχών υψηλού κινδύνου, η πρόταση μέτρων και έργων για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών και ο συντονισμός και η συνεργασία των εμπλεκομένων φορέων καθώς και των πολιτών που θα συνδράμουν στην πρόληψη και καταστολή του φαινομένου και ότι το σχέδιο αυτό δεν υποκαθιστά το αντίστοιχο σχέδιο της πυροσβεστικής υπηρεσίας αλλά λειτουργεί συμπληρωματικά σ' αυτό. Στο υπο στοιχείο 2 κεφάλαιο με τον υπότιτλο "υφιστάμενη κατάσταση" και τα υποκεφάλαια Ι, ΙΙ, III, IV, V, VI γινόταν αναφορά α) στους Δήμους του Νομού Ηλείας με την έδρα, τα διαμερίσματα και τον πληθυσμό τους, β), στις οικονομικές δραστηριότητες που στο σύνολο του Νομού ήταν γεωργικές δραστηριότητες στις πεδινές περιοχές και κτηνοτροφικές δραστηριότητες στις ορεινές περιοχές, γ) στα δασικά οικοσυστήματα συνολικής έκτασης 2.617.800 τ.μ., που ήταν δάση έκτασης 654.500 στρέμματα, δασικές εκτάσεις 141.800 στρέμματα, γεωργικές καλλιέργειες 1.376.400 στρέμματα, λιβαδικές εκτάσεις - βοσκότοποι 205.000 στρέμματα, οικιστικές περιοχές 144.100 στρέμματα, λίμνες - ποταμοί 78.900 στρέμματα και άλλες εκτάσεις 17.100 στρέμματα, δ) στη βλάστηση που στην περιοχή παρουσιάζεται με δύο ζώνες, αυτή της χαλεπίου πεύκης, που εμφανίζεται στην παραλιακή ζώνη και μέχρι υψομέτρου 500-600 μέτρων και αυτή των αείφυλλων - πλατύφυλλων που εμφανίζεται σε μεγαλύτερα υψόμετρα, από τις οποίες η πρώτη έχει μεγάλη αναφλεξιμότητα λόγω της μεγάλης περιεκτικότητας της σε ρετσίνι και του πλουσιότατου υπόροφου από αείφυλλα, πλατύφυλλα, θάμνους κλπ που αναπτύσσεται από κάτω της και χαρακτηρίζεται από υψηλό θερμικό δυναμικό και έκλυση μεγάλης ποσότητας θερμότητας όταν πλήττεται από πυρκαγιές, ε) στις εδαφολογικές συνθήκες που είναι πετρώματα ασβεστολιθικά στις περιοχές Ανδρίτσαινας, Νέας Φιγαλείας και όρους Λαπίθα και θαλάσσιες αποθέσεις στις υπόλοιπες περιοχές, με έντονο τοπογραφικό ανάγλυφο, με πολλά ρέματα και χαραδρώσεις και με κλίσεις του εδάφους από ήπιες έως πολύ ισχυρές μέχρι και γκρεμούς,, στ) στους αναγνωρισμένους εθνικούς δρυμούς μεταξύ των οποίων ήταν το δάσος της Στροφιλιάς, ζ) στις χαρακτηρισμένες περιοχές φυσικού κάλους μεταξύ των οποίων ήταν η περιοχή δάσους Καϊάφα - Στροφιλιά που εκτείνεται από την περιοχή του Δήμου Ζαχάρως έως την περιοχή των Ραχών, η) στις κατασκηνώσεις θ) στα camping, ι) στους αρχαιολογικούς χώρους μεταξύ των οποίων ήταν ο χώρος της Αρχαίας Ολυμπίας, κ) στα μοναστήρια, κα) στις περιοχές αυξημένης τουριστικής κίνησης μεταξύ των οποίων η Αρχαία Ολυμπία, ο Καϊάφας (Λουτρά - Παραλία) και η Ζαχάρω, κβ) στους σκουπιδότοπους, κγ) στις περιοχές αυθαίρετης δόμησης, κδ) στα σημεία υδροληψίας μεταξύ των οποίων ήταν δεξαμενή 100 μ3 στη θέση "Παλαιοχώρι" του Δ.Δ. Χρυσοχωρίου του Δήμου Ζαχάρως και ιδιωτικό αντλιοστάσιο Παπαδόπουλου που βρίσκεται επί της οδού Ζαχάρως - Αρήνης, κε) στα πυροφυλακια μεταξύ των οποίων ήταν της Σμέρνας και της Μίνθης, κστ) στα ελικοδρόμια μεταξύ των οποίων ήταν του Α/Δ Επιταλίου και του Στρατιωτικού Ανδραβίδας, κζ) στα υδροφόρα οχήματα των Δήμων και Κοινοτήτων, που ήταν ένα υδροφόρο του Δήμου Αμαλιάδος και ένα υδροφόρο του Δήμου Πηνείας κη) στις εθελοντικές ομάδες, που ήταν ένας κυνηγετικός σύλλογος με έδρα τα Λεχαινά, κι) στις ομάδες πυρασφαλείας των ενόπλων δυνάμεων, κκ) στα σκαπτικά και χωματουργικά μηχανήματα της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Ηλείας, τα οποία ήταν ένας διαμορφωτήρας, δύο προωθητήρες, ένας φορτωτής, ένας φορτωτής εκσκαφέας, τρία φορτηγά αυτοκίνητα και ένα ρυμουλκό, κκα) στα μηχανήματα των Δήμων και Κοινοτήτων μεταξύ των οποίων ήταν ένας φορτωτής και ένας εκσκαφέας του Δήμου Ζαχάρως και στα μηχανήματα των ιδιωτών, δέκα από τους οποίους είχαν έδρα στην περιφέρεια του Δήμου Ζαχάρως, κκβ) στις αντιπυρικές ζώνες, οι οποίες έχουν κατασκευαστεί από την Δασική Υπηρεσία, είναι υπό μορφή βατών δρόμων με ενισχυμένο πλάτος και περιλαμβάνονται στο δασικό οδικό δίκτυο, κκγ) στους μετεωρολογικούς σταθμούς και κκδ) στις μετεωρολογικές παραμέτρους. Στο υπό στοιχείο 3 κεφάλαιο με υπότιτλο προσδιορισμός κινδύνου α) γινόταν αναφορά στα στατιστικά στοιχεία για τις πυρκαγιές από το έτος 1992 μέχρι το έτος 1998, β) περιγράφονταν οι κίνδυνοι των δασικών πυρκαγιών, γ) μνημονεύονταν οι πλέον επικίνδυνες χωρικά και χρονικά περιοχές για την εκδήλωση πυρκαγιάς, όπως η περιοχή Σμέρνας - Όρους Λαπίθα, η οποία λόγω της μορφολογίας της είναι ιδιαίτερα δύσβατη και δ) επισημαινόταν ότι οι πλέον επικίνδυνες ώρες της ημέρας για εκδήλωση πυρκαγιάς είναι οι μεσημεριανές και οι απογευματινές, και οι μήνες που σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία υπάρχει έξαρση ο Ιούλιος και ο Αύγουστος. Στο υπό στοιχείο 4 κεφάλαιο και με τον υπότιτλο "προτεινόμενα έργα και μέτρα πρόληψης και ετοιμότητας για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών" αναφέρονταν μεταξύ άλλων τα εξής : α) η διαπλάτυνση και η βελτίωση των δασικών δρόμων, β) ο καθαρισμός και η διάνοιξη τάφρων εκατέρωθεν των δασικών δρόμων από θαμνώδη βλάστηση (αποψιλώσεις), γ) η διάνοιξη νέων αντιπυρικών ζωνών και η συντήρηση των ήδη υπαρχουσών, δ) ο καθαρισμός της υψηλής βλάστησης σε πλάτος 10 μέτρων εκατέρωθεν των δρόμων, ε) ο καθαρισμός της υψηλής βλάστησης σε σημεία που διέρχεται δίκτυο της Δ.Ε.Η. και η αποψίλωση των χώρων κάτω από τα σημεία ζεύξης, στ) η κατασκευή δεξαμενών νερού και πυροσβεστικών κρουνών σε σημεία υψηλής επικινδυνότητας καθώς και η τακτική συντήρηση τους, ζ) η επέκταση του δικτύου πυροφυλακίων και παρατηρητηρίων, η) ο ορισμός ομάδων πυρασφάλειας και εθελοντικών ομάδων από τους Ο.Τ.Α. με διευθύνσεις και τηλέφωνα επικοινωνίας τους, θ) η ενημέρωση των πολιτών για το έγκαιρο καθαρισμό των ιδιοκτησιών τους από ξερά χόρτα και σκουπίδια, ι) η ενημέρωση των πολιτών ώστε να λαμβάνονται μέτρα αυτοπροστασίας, ια) η λειτουργία της πολιτικής προστασίας σε 24ωρη βάση, ιβ) η συνεργασία όλων των εμπλεκομένων φορέων (Πυροσβεστική, Αστυνομία, Δασαρχείο, Δήμος, Νομαρχία, Περιφέρεια, ΔΕΗ. ΕΥΔΑΠ, ΟΤΕ και ιδιώτες) και ο σαφής καθορισμός του ρόλου τους σε περίπτωση πυρκαγιάς, με ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, η οποία οφείλει να διαθέτει ένα αντιπυρικό σχέδιο, το οποίο θα συντονίζει τους παραπάνω φορείς και θα προσαρμόζεται ανάλογα με τις ειδικές συνθήκες πυρκαγιάς (περιοχή, ένταση και έκταση του φαινομένου, χρόνος παρέμβασης, διαθεσιμότητα συνεργείων κατάσβεσης κλπ). Στο ίδιο κεφάλαιο αναφέρονταν τα όργανα που επιλαμβάνονται μετά την αναγγελία της πυρκαγιάς, οι φορείς (εσωτερικοί και εξωτερικοί) που ενημερώνονται, η σειρά ενημέρωσης τους, ο τρόπος ενημέρωσης τους και ο χρόνος ενημέρωσης τους και συγκεκριμένα ότι ειδοποιείται το πλησιέστερο περιπολικό να μεταβεί στον τόπο του συμβάντος και ενημερώνεται για τη διάσταση της πυρκαγιάς ο επιχειρησιακός αξιωματικός, ότι αν το συμβάν είναι μεγάλο ή τείνει να λάβει διαστάσεις καλούνται για ενίσχυση τα πλησιέστερα περιπολικά, ενημερώνεται πληρέστερα για τη διάσταση της πυρκαγιάς το τηλεφωνικό κέντρο και ειδοποιείται ο διοικητής, το ΣΚΕΔ και το τμήμα Π.Σ.Ε.Α. της Νομαρχίας Ηλείας, ότι αν το συμβάν είναι σοβαρό ενημερώνεται από το τηλεφωνικό κέντρο της Υπηρεσίας ο Γενικός Γραμματέας της Περιφέρειας, ο Νομάρχης, ο Διευθυντής της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδος, ο Προϊστάμενος Πολιτικής Προστασίας, ο Αστυνομικός Διευθυντής, ο Διευθυντής ΣΕ.Τ.ΤΗΛ., ο Διευθυντής Δασών και όποιος άλλος κριθεί αναγκαίο (Δ.Ε.Η., Ο.Τ.Ε., Νοσοκομείο), ότι τη διεύθυνση και τον εντοπισμό για την κατάσβεση της πυρκαγιάς έχει ο διοικητής της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας ή ο αξιωματικός της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας που τον αναπληρώνει μέχρι την ειδοποίηση και την άφιξη του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας ο οποίος κατευθύνει και συντονίζει και τις ενέργειες των ιδιωτών ή δημοσίων οργάνων που παρέχουν συνδρομή δίνοντας για το σκοπό αυτό τις απαραίτητες οδηγίες και ότι εφόσον υπάρξει εκτίμηση από τον Επιχειρησιακό Αξιωματικό ή τον επικεφαλή των Πυροσβεστικών Δυνάμεων για την αναγκαιότητα κινητοποίησης εναέριων μέσων κατάσβεσης ειδοποιούνται τα Αεροσκάφη PEZETEL μέσω του τηλεφωνικού κέντρου της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Πύργου και τα Αεροσκάφη CANADAIR μέσω του Σ.Ε.Κ.Υ.Π.Σ. 199 και ζητείται ενίσχυση από τις πλησιέστερες Πυροσβεστικές Υπηρεσίες του Νομού (Π.Υ. Αμαλιάδος και Π.Υ. Λεχαινών). Στο ίδιο κεφάλαιο παρατίθενται τα τηλέφωνα της πυροσβεστικής και τα τηλέφωνα των κατόχων ιδιωτικών χωματουργικών μηχανημάτων αμέσου προτεραιότητας καθώς επίσης και τα υδροφόρα οχήματα και τα οχήματα πυρόσβεσης που διαθέτει κάθε Δήμαρχος του Νομού Ηλείας. Στο εν λόγω σχέδιο προσαρτήθηκαν χάρτες, πίνακες κα. Όπως προέκυπτε από το περιεχόμενο του, ενόψει του ότι περιελάμβανε στοιχεία που αφορούσαν καθορισμό των κινδύνων που κάλυπτε, χαρτογράφηση ευπαθών περιοχών, καταγραφή διαθέσιμου ανθρώπινου δυναμικού και υποδομών (υλικοτεχνικά μέσα), εκτίμηση στατιστικών στοιχείων, αρμοδιότητες και αντιδράσεις για την καταστολή των πυρκαγιών, μέριμνα νια την υποστήριξη πληγέντων,, σχεδιασμό και εξοπλισμό επικοινωνιών κλπ το ανωτέρω έγγραφο της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Ηλείας συνιστούσε ανεξάρτητα από τον τίτλο που έφερε, αντιπυρικό σχέδιο, το οποίο εντασσόταν στο θεσμικό πλαίσιο της πολιτικής προστασίας, όπως αυτό διαρθρώνεται με τις προαναφερόμενες διατάξεις του Ν. 3013/2002 και της ΥΑ 1299/2003, ήταν υποκείμενο σε έλεγχο πληρότητας, σαφήνειας, εφαρμογής κλπ από τα ανώτερα ιεραρχικά όργανα (Περιφέρεια κα. Γενική Γραμματεία;, εξοπλιζόταν με εκτελεστότητα μετά την έγκρισή του, δημιουργούσε υποχρεώσεις για την υπηρεσία που το συνέταξε μέχρι την αντικατάστασή του με νέο και έπρεπε να υλοποιηθεί. Συνεπώς ο ισχυρισμός του παραπάνω κατηγορούμενου ότι ήταν απλό έγγραφο εσωτερικού περιεχομένου που δεν δημιουργούσε υποχρεώσεις και δεσμεύσεις πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. Ωστόσο το σχέδιο αυτό της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, μολονότι συντάχθηκε από το Γραφείο Πολιτικής Προστασίας, το οποίο υπαγόταν απευθείας στον κατηγορούμενο, ήταν επιφορτισμένο να μελετά, να αναλύει και να εξειδικεύει τις βασικές απαιτήσεις σχεδίασης των Υπουργείων και της περιφέρειας σε επίπεδο νομού, ήταν αρμόδιο να σχεδιάζει καινά οργανώνει την πρόληψη, την ενημέρωση και την αντιμετώπιση των καταστροφών στο Ν. Ηλείας και ήταν στελεχωμένο με πρόσωπα που είχαν ιδιαίτερη εκπαίδευση και ειδικές γνώσεις και εμπειρία, δεν πληρούσε τους όρους εξειδίκευσης, πληρότητας, σαφήνειας και επάρκειας που θέτει ο νόμος στους τομείς της πρόληψης και της ετοιμότητας, διότι δεν περιελάμβανε αναλυτικά τις ενέργειες που απαιτούνται και τους φορείς που εμπλέκονται στα στάδια αυτά. Ειδικότερα, ενώ προσδιόριζε τα ευπαθή σημεία και τις λειτουργίες, δεν προέβλεπε συγκεκριμένες δράσεις, έργα και εργασίες κατά γεωγραφική περιοχή, αριθμό, ποσόστωση κλπ (π.χ. διάνοιξη α αριθμού αντιπυρικών ζωνών, με αϊ, α2 διαστάσεις, τοποθέτηση β αριθμού κρουνών, εγκατάσταση γ αριθμού παρατηρητηρίων, καθαρισμό δ χιλιομέτρων παρόδιας βλάστησης, απαγόρευση κυκλοφορίας εντός των ε δασών στις στ και ζ ώρες, δημιουργία σταθμών ελέγχου κυκλοφορίας και καταγραφής πινακίδων στα η σημεία, εκτός από κάποια έργα τσιμεντόστρωσης στο νέο μουσείο της Αρχαίας Ολυμπίας και στην Ολυμπιακή Ακαδημία), δεν όριζε τους φορείς εκτέλεσης και τον τρόπο συντονισμού και συνεργασίας τους και δεν μνημόνευε τους φορείς χρηματοδότησης και χρονοδιαγράμματα για την περάτωση τους, ώστε να εξασφαλίζεται ο προγραμματισμός και η έγκαιρη παροχή των πιστώσεων και η υλοποίησή τους, αλλά επαναλάμβανε απλώς τις απαιτήσεις που έθεσε η Γενική Γραμματεία κατά τρόπο γενικό και αφηρημένο για το έτος 2007 σε όλη τη χώρα. Από τις παραπάνω κατά κανόνα ελλείψεις χαρακτηρίζονταν και οι προαναφερόμενες αποφάσεις του ΣΝΟ, δεδομένου ότι αυτό διαπίστωνε τα κενά που υπήρχαν αλλά δεν πρότεινε ειδικά και δυναμικά μέτρα για την κάλυψη τους. Ο εν λόγω κατηγορούμενος με τους υποβληθέντες εγγράφως ισχυρισμούς του ισχυρίστηκε ότι καμία υποχρέωση υλοποίησης των παραπάνω δράσεων πρόληψης και ετοιμότητας στο νομό δεν υπήρχε σε βάρος του, διότι αρμόδιοι ήταν άλλοι φορείς, που είτε αναφέρονταν στο προαναφερόμενο έγγραφο της Γενικής Γραμματείας της πολιτικής Προστασίας, είτε σε άλλα νομοθετήματα και ότι σε κάθε περίπτωση τα προαναφερόμενα έγγραφα του Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας αποτελούν απλά έγγραφα εσωτερικού χαρακτήρα, από τα οποία δεν παράγεται καμία νομική υποχρέωση. Οι ισχυρισμοί του όμως αυτοί δεν κρίνονται βάσιμοι. Και τούτο διότι, ο εν λόγω κατηγορούμενος εφόσον είχε την ιδιότητα του Νομάρχη Ηλείας είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση που πήγαζε αφενός από το προαναφερόμενο έγγραφο της Πολιτικής Προστασίας και αφετέρου από το αντιπυρικό σχέδιο που συντάχθηκε από τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ηλείας:
- i)να εκτελέσει δια των υπηρεσιών της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Ηλείας (ΔΕΚΕ) έργα και εργασίες προληπτικού καθαρισμού της βλάστησης σε κράσπεδα και πρανή δρόμων ή χώρους στάθμευσης κατά μήκος και εκατέρωθεν των αξόνων του επαρχιακού οδικού δικτύου του Νομού Ηλείας, που υπάγεται στην αρμοδιότητα του και περιλαμβάνει και την οδό Ζαχάρως- Αρήνης - Πλατιάνας από Εθνική Οδό Πύργου Κυπαρισσίας μέσω της Μακίστου και της Κουμουθέκρας (Αρτέμιδας) μέχρι την επαρχιακή οδο 6 και
- ii)να ενημερώσει τους πολίτες στα πλαίσια της κεντρικής πολιτικής για το πρόβλημα των δασικών πυρκαγιών με σκοπό την ευαισθητοποίηση, την επαγρύπνηση και τη συμβολή τους στην οργάνωση των διαδικασιών και για τα μέσα αυτοπροστασίας τους. Επίσης, ο ίδιος κατηγορούμενος, είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση που πήγαζε αφενός από το άρθρο 12 παρ. 1 εδ. ε του Ν. 1313/2002 και το κεφάλαιο 5 αριθ. 5 για τις Ν.Α. της ΥΑ 1299/2003, τα οποία του ανέθεταν την ευθύνη της διάθεσης και του συντονισμού δράσης του απαραίτητου δυναμικού και μέσων μεταξύ άλλων για την πρόληψη και ετοιμότητα προς αποτροπή των καταστροφικών φαινομένων εντός των ορίων του νομού και αφετέρου από το αντιπυρικό σχέδιο της Υπηρεσίας του, να μεριμνήσει να εκτελέσουν οι υπόλοιποι αρμόδιοι φορείς δια των υπηρεσιών και των οργάνων τους (Δασικές Υπηρεσίες, Πυροσβεστική, Δήμοι, ΔΕΥΑΖ κλπ) τις άλλες δράσεις και αν αυτοί δεν είχαν καθορίσει συγκεκριμένες δράσεις, ούτε είχαν προβλεφθεί τέτοιες στο αντιπυρικό σχέδιο, όπως στην προκειμένη περίπτωση, να μην αρκεστεί στις αόριστες, γενικές και επαναλαμβανόμενες αναφορές των εν λόγω φορέων στα ΣΝΟ, των οποίων ο ρόλος περιοριζόταν από το νόμο στην παροχή βοήθειας στο έργο του ή σε αλλά όργανα, αλλά να απευθυνθεί σ' αυτούς και να τους ζητήσει να εξειδικεύσουν και αναλύσουν με κάθε δυνατή λεπτομέρεια τα έργα, τις δράσεις και τις εργασίες που έπρεπε να γίνουν στα στάδια αυτά σε επίπεδο νομού και να συμπληρώσει τις ελλείψεις του αντιπυρικού σχεδίου, για να καταστεί πλήρες, σαφές, επαρκές και επίκαιρο, ώστε να αξιώσει αμέσως μετά την διάθεση συγκεκριμένων ποσών, προκειμένου αυτά να ληφθούν υπόψη κατά την διαμόρφωση του προϋπολογισμού της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, την κατανομή των εγκεκριμένων από αυτόν πιστώσεων και την κατανομή τυχόν έκτακτων ενισχύσεων στους πρωτοβάθμιους και δευτεροβάθμιους Ο.Τ.Α. και να εξασφαλίσει την υλοποίηση των δράσεων και την εφαρμογή του σχεδίου, στο πλαίσια του εθνικού σχεδιασμού. Περαιτέρω, ο κατηγορούμενος Π. Χ. που είχε την ιδιότητα του Δημάρχου Ζαχάρως, μετά την παραλαβή του προαναφερόμενου εγγράφου της Γενικής Γραμματείας της πολιτικής προστασίας δεν συγκάλεσε ποτέ το Συντονιστικό Τοπικό όργανο, ούτε το γραφείο πολιτικής προστασίας του Δήμου Ζαχάρως που υπαγόταν απευθείας στον ίδιο εκπόνησε μνημόνιο ενεργειών για την αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών. Ο εν λόγω κατηγορούμενος, είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση που πήγαζε αφενός από το προαναφερόμενο έγγραφο της Πολιτικής Προστασίας και αφετέρου από το προαναφερόμενο αντιπυρικό σχέδιο που συντάχθηκε από τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ηλείας, και του είχε κοινοποιηθεί λόγω μη εκπόνησης σχεδίου από τη δική του Υπηρεσία ί) να εκτελέσει δια των υπηρεσιών του έργα και εργασίες προληπτικού καθαρισμού της βλάστησης κατά μήκος και εκατέρωθεν των αξόνων του αγροτικού οδικού δικτύου, που υπάγεται στην αρμοδιότητα του και στους χώρους διέλευσης των δικτύων της ΔΕΗ και του ΟΣΕ σε συνεργασία μαζί τους, ιι) να ενημερώσει τους πολίτες στα πλαίσια της κεντρικής πολιτικής για το πρόβλημα των δασικών πυρκαγιών με σκοπό την ευαισθητοποίηση, την επαγρύπνηση και τη συμβολή τους στην οργάνωση των διαδικασιών και για τα μέσα αυτοπροστασίας τους και iii) να συνδράμει τις δασικές υπηρεσίες στο έργο τους. Επίσης, ο ίδιος κατηγορούμενος, είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση,, που πήγαζε αφενός από το άρθρο 13 παρ. 1 εδ. ε Ν. 1313/2002 και του κεφαλαίου 5 περ. 2 και 3 για τους Δήμους της ΥΑ 1299/2003 που του ανέθετε την ευθύνη της διάθεσης και του συντονισμού δράσης του απαραίτητου δυναμικού και μέσων μεταξύ άλλων για την πρόληψη και ετοιμότητα προς αποτροπή των καταστροφικών φαινομένων εντός των ορίων του Δήμου Ζαχάρως και αφετέρου από το προαναφερόμενο αντιπυρικό σχέδιο που συντάχθηκε από την Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ηλείας και του είχε κοινοποιηθεί, λόγω έλλειψης σχεδίου από την δίκη του Υπηρεσία, να μεριμνήσει να εκτελέσουν οι υπόλοιποι αρμόδιοι φορείς δια των οργάνων τους (Δασικές Υπηρεσίες, Πυροσβεστική, Δήμοι, ΔΕΥΑΖ κλπ) τις άλλες δράσεις και αν αυτοί δεν είχαν καθορίσει συγκεκριμένες, όπως στην προκειμένη περίπτωση, να μην αρκεστεί στις γενικές και επαναλαμβανόμενες αναφορές τους σε άλλα όργανα, αλλά να απευθυνθεί σ' αυτούς και να τους ζητήσει να εξειδικεύσουν και αναλύσουν με κάθε δυνατή λεπτομέρεια τα έργα, τις δράσεις και τις εργασίες που έπρεπε να γίνουν στα στάδια αυτά σε επίπεδο Δήμου, και να συντάξει ένα πλήρες, σαφές, επαρκές και επίκαιρο μνημόνιο, σε εναρμόνιση με το σχέδιο της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, ώστε αμέσως μετά να αξιώσει την χορήγηση συγκεκριμένων πιστώσεων (τακτικών και έκτακτων) και να εξασφαλίσει την υλοποίηση των δράσεων και την εφαρμογή του μνημονίου, στο πλαίσιο του εθνικού σχεδιασμού. Ακολούθως, όπως είναι γνωστό, η πιο επικίνδυνη περίοδος κάθε χρόνο για την εκδήλωση πυρκαγιών είναι από τον Μάιο μέχρι τον Οκτώβριο και ονομάζεται αντιπυρική. Όπως αναφερόταν και στα αντιπυρικά σχέδια που συντάχθηκαν από τις αρμόδιες υπηρεσίες (το παραπάνω αναφερόμενο της Ν. Α. Ηλείας και το παρακάτω αναφερόμενο της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Ηλείας) ο Νομός Ηλείας περιελάμβανε δάση και δασικές εκτάσεις, που καταλάμβαναν 900.0GO περίπου συνολικά στρέμματα, γεωργικές καλλιέργειες και λιβαδικές εκτάσεις - βοσκότοπους που καταλάμβαναν 1.600.000 περίπου συνολικά στρέμματα και οικιστικές περιοχές που καταλάμβαναν 144.100 στρέμματα. Τα δάση και οι δασικές εκτάσεις σε ελάχιστες περιοχές ήταν αμιγή (δάση Καϊάφα, Στροφιλιάς) ενώ στις υπόλοιπες περιοχές σχημάτιζαν μαζί με τους δριμούς, τις γεωργικές εκτάσεις και τις οικιστικές εκτάσεις ένα μωσαϊκό εκτάσεων με ασαφή και αδιάκριτα όρια. Τα δάση ήταν διφυή, με ανώροφο από χαλέπιο πεύκη το χαρακτηριστικό της οποίας είναι η υψηλή αναφλεξιμότητα λόγω της μεγάλης περιεκτικότητας της σε ρετσίνι και με υπόροφο ύψους 2-2,5 μέτρων από αείφυλλα, πλατύφυλλα, θάμνους, κλπ, τα χαρακτηριστικά των οποίων ήταν ομοίως η υψηλή αναφλεξιμότητα λόγω της πυκνής διάταξης τους, της ανατομίας τους και της μεγάλης περιεκτικότητας τους σε αιθέρια έλαια καθώς και ότι συνέβαλαν στο πέρασμα της φωτιάς από το έδαφος στην κόμη των δέντρων. Σ' αυτά είχαν πάψει από την δεκαετία του 1980 να εκτελούνται δασοκομικές εργασίες (προγραμματισμένη υλοτομία κλπ) και είχαν καταστεί δύσβατα και αδιαπέραστα. Επιπλέον, ήταν μεγάλης ηλικίας (πάνω από 80 ετών), είχε δημιουργηθεί στο εσωτερικό τους παχύ στρώμα ξερών χόρτων, κλαδιών, βελόνων, φύλλων, φλοιών κλπ, τα οποία αποτελούν ιδιαίτερα εύφλεκτη καύσιμη ύλη, και ήταν κατά τους βιολογικούς κανόνες που διέπουν τα μεσογειακά δάση ώριμα προς καύση και ανανέωση, με την έννοια ότι αρκούσε και ένα σπασμένο γυαλί που θα λειτουργούσε ως φακός για να θέσει σε κίνηση τη διαδικασία ανάφλεξης τους. Η κατάσταση τους αυτή, σε συνδυασμό με τις καιρικές συνθήκες που είχαν επικρατήσει το έτος 2007 (πολύ ξηρό καλοκαίρι, ψηλές θερμοκρασίες, χαμηλή υγρασία, ισχυροί άνεμοι) και τα προηγούμενα χρόνια (παρατεταμένη ανομβρία) και είχαν μειώσει σοβαρά την περιεχόμενη υγρασία τους, τα καθιστούσε εξαιρετικά ευάλωτα στην εκδήλωση πυρκαγιάς. Σε ορισμένες μάλιστα περιοχές, όπως της Σμέρνας - Ορους Λαπίθα, που έχουν έντονο ανάγλυφο εδάφους (μεγάλες κλίσεις, κοιλάδες, ρεματιές), το οποίο επιδρά με ιδιαίτερο τρόπο στην συμπεριφορά της πυρκαγιάς (λ.χ. όταν η φωτιά κινείται σε πλαγιές με κατεύθυνση από κάτω προς τα πάνω αυξάνεται η ένταση και ταχύτητα της, όταν κινείται σε ρεματιές δημιουργεί ανοδικά ρεύματα κλπ) και ανεπαρκές δίκτυο δρόμων και μονοπατιών, η απειλή ήταν ακόμη μεγαλύτερη. Για τα δάση λοιπόν αυτά, των οποίων κύρια αιτία καταστροφής με βάση τα στατιστικά δεδομένα ήταν η ανθρώπινη συμπεριφορά (αμελής ή δόλια), έπρεπε να ληφθούν εξαιρετικά μέτρα προστασίας. Από τα υπάρχοντα αποδεικτικά μέσα δεν αποδείχθηκε ότι η μη σύσταση εθελοντικών ομάδων στον Δήμο Ζαχάρως οφείλεται σε έλλειψη ενεργειών των κατηγορουμένων για ευαισθητοποίηση, κινητοποίηση και οργάνωση των πολιτών προς τέτοια κατεύθυνση και όχι σε απροθυμία συμμετοχής των τελευταίων. Επίσης, δεν αποδείχθηκε ότι το υπάρχον δίκτυο πυροφυλακείων και παρατηρητηρίων ήταν ανεπαρκές. Περαιτέρω, από το από 11-6-2007 έγγραφο του κατηγορουμένου Π. Χ. προς τους Προέδρους όλων των δημοτικών και τοπικών διαμερισμάτων του Δήμου Ζαχάρως, με το οποίο τους έστελνε καταστάσεις με ομάδες πυρασφάλειας για να κάνουν πιθανές διορθώσεις και να τις επιστρέψουν σ' εκείνον, και το υπ' αριθ. 966/9-7-2007 έγγραφο του ίδιου κατηγορουμένου προς την Πυροσβεστική Υπηρεσία, με το οποίο της έστελνε τις ομάδες πυρασφάλειας ανά δημοτικό διαμέρισμα του τρέχοντος έτους, προέκυψε ότι οι κατηγορούμενοι είχαν φροντίσει να οριστούν ομάδες πυρασφάλειας σε ολόκληρο το νομό Ηλείας ο πρώτος και στον Δήμο Ζαχάρως και στα δημοτικά και τοπικά διαμερίσματα του ο δεύτερος. Ακόμη, προέκυψε ότι οι κατηγορούμενοι είχαν φροντίσει να ενημερωθούν οι πολίτες για έγκαιρο καθαρισμό των οικοπέδων τους από ξερά χόρτα και σκουπίδια σε ολόκληρο το νομό ο πρώτος και στον Δήμο Ζαχάρως και στα δημοτικά και τοπικά διαμερίσματα του ο δεύτερος, τόσο με κοινοποίηση της σχετικής πυροσβεστικής διάταξης και ανάρτηση της στα σχετικά καταστήματα και στα καφενεία όσο και με προσωπική πληροφόρηση. Αντιθέτως, οι κατηγορούμενοι μέχρι τον Αύγουστο του έτους 2007 δεν είχαν εκτελέσει έργα και εργασίες προληπτικού καθαρισμού της βλάστησης σε κράσπεδα και πρανή δρόμων κατά μήκος του επαρχιακού και του αγροτικού οδικού δικτύου, η απομάκρυνση των οποίων ήταν αναγκαία όχι μόνο για να αποτραπεί η έναρξη της πυρκαγιάς από πέταμα αναμμένων τσιγάρων, αλλά και για να μην μεταφέρεται ταχύτατα με καύτρες από τη μια μεριά των δρόμων στην άλλη και να μην εμποδίζονται οι τελευταίοι να λειτουργούν ως αντιπυρικές ζώνες. Περαιτέρω, δεν είχαν ενημερώσει τους κατοίκους για τα μέτρα προστασίας από δασικές πυρκαγιές. Σύμφωνα όμως και με την κατάθεση του εγκαλούντος υπήρχαν άφθονα ψηλά και ξηρά χόρτα εκατέρωθεν των αξόνων των δρόμων, ενώ δεν προέκυψε ότι έγινε καμία γραπτή ή άλλη ενημέρωση από τους κατηγορούμενους, που είχαν παράλληλη υποχρέωση με τη δασική υπηρεσία, η οποία (ενημέρωση) έπρεπε να είναι πρόσφορη, ειδική, ποικίλη και ανάλογη με τη δημογραφική ταυτότητα του νομού για να έχει τα επιθυμητά αποτελέσματα, δηλ. να περιλαμβάνει δελτία τύπου, εκπομπές από το ραδιόφωνο και την τηλεόραση, διανομή φυλλαδίων, προβολές, δημόσιες ομιλίες, ειδοποιήσεις πόρτα- πόρτα κλπ, ενόψει του ότι ο Νομός Ηλείας έχει πολλούς οικισμούς με διαφορετική σύνθεση πληθυσμού (παραλιακούς με ελεύθερους επαγγελματίες, καταστηματάρχες, υπαλλήλους, γεωργούς κλπ, ορεινούς με γεωργούς και κτηνοτρόφους, δασόβιους και παραδασόβιους με άτομα κυρίως τρίτης ηλικίας και στοιχειώδους μόρφωσης) και δέχεται κατά τους θερινούς κυρίως μήνες μεγάλο αριθμό τουριστών, επισκεπτών, κατασκηνωτών κλπ, οι οποίοι έχουν διαφορετική πρόσβαση στην ενημέρωση. Τέλος, οι κατηγορούμενοι δεν είχαν μεριμνήσει, με τον τρόπο που προαναφέρθηκε: α) να εκτελεστούν δια των δασικών υπηρεσιών έργα και εργασίες προληπτικού καθαρισμού της βλάστησης κατά μήκος των δασικών δρόμων, διαπλάτυνσης κα. βελτίωσης των δρόμων αυτών και συντήρησης των υφισταμένων και δημιουργίας νέων αντιπυρικών ζωνών, β) να εκτελεστούν δια της ΔΕΗ και με τη συνεργασία των Δήμων, των δασικών υπηρεσιών, της Πυροσβεστικής και της Πολεοδομίας έργα καθαρισμού της υψηλής βλάστησης στα σημεία που διέρχεται δίκτυο της και αποψίλωσης των χώρων κάτω από τα σημεία ζεύξης, γ) να κατασκευαστούν δια των Δασικών Υπηρεσιών δεξαμενές νερού και να τοποθετηθούν δια της ΔΕΥΑΖ πυροσβεστικοί κρουνοί, μετά από πρόταση της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, σε σημεία υψηλής επικινδυνότητας, όπως οι κατοικημένες περιοχές όπου δεν μπορούσαν να επιχειρήσουν τα εναέρια μέσα ή άλλες περιοχές που δεν υπήρχαν κοντά τους πηγές τροφοδοσίας νερού (ρέματα, λίμνες κλπ) και να συντηρούνται από τους ίδιους φορείς, η πραγματοποίηση των οποίων ήταν αναγκαία, για να καταστεί δυνατή η πρόσβαση στα δάση όλων των τροχοφόρων και ιδίως των μεγάλων πυροσβεστικών οχημάτων σε περίπτωση πυρκαγιάς, να καταστεί δυνατός ο έγκαιρος έλεγχος και να εμποδιστεί η διάδοση της και να μπορούν να γίνουν οι σωστοί σχεδιασμοί αντιμετώπισης της και γι' αυτό στις συνεδριάσεις των ΣΝΟ είχαν αναφερθεί τα περισσότερα από τα ζητήματα αυτά και είχαν ληφθεί μεμονωμένες αποφάσεις. Αντίθετα, οι δασικοί δρόμοι ήταν απροσπέλαστοι και αδιάβατοι από τα χόρτα, οι αντιπυρικές ζώνες ανύπαρκτες και οι δεξαμενές και οι κρουνοί λιγοστοί και με προβλήματα στη λειτουργία τους. Από τα προαναφερόμενα συνάγεται ότι οι κατηγορούμενοι από αμέλεια, ήτοι επειδή δεν κατέβαλαν την αντικειμενικώς απαιτούμενη προσοχή, που όφειλε με βάση τους νομικούς κανόνες, την πείρα και τη λογική, υπό τις ίδιες πραγματικές περιστάσεις, να καταβάλει κάθε μετρίως ευσυνείδητος άνθρωπος του κύκλου τους, την οποία μπορούσαν να καταβάλουν λόγω των προσωπικών ιδιοτήτων (Νομάρχης, Δήμαρχος), γνώσεων, ικανοτήτων, επαγγελματικής κατάρτισης (ο πρώτος ήταν γεωπόνος και ο δεύτερος συνταξιούχος αστυνομικός), εμπειρίας (ο πρώτος συμμετείχε στην Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση από το έτος 1995 και. ο δεύτερος στη τοπική Αυτοδιοίκηση από το έτος 1992) και περιστάσεων, ενόψει και του ότι ήταν πλαισιωμένοι με ειδικές υπηρεσίες (γραφείο πολιτικής προστασίας που υπαγόταν απευθείας σ' αυτούς), όργανα (ΣΝΟ, ΣΤΟ), και πρόσωπα με ιδιαίτερη εκπαίδευση και ειδικές γνώσεις, δεν μερίμνησαν να εκτελεστούν οι προβλεπόμενες από τα παραπάνω έγγραφα και διατάξεις δράσεις για την πρόληψη και τη συνηθισμένη ετοιμότητα, που ήταν αναγκαίες για την μείωση των συνεπειών μιας ενδεχόμενης πυρκαγιάς. Ο κατηγορούμενος, Π. Χρονόπουλος για τις παραπάνω αποδειχθείσες παραλείψεις του ισχυρίζεται ότι από τις προσκομισθείσες, ήδη από το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, συμβάσεις εκτέλεσης έργων καθαρισμού και συντήρησης του επαρχιακού οδικού δικτύου, τόσο του βορείου, όσο και του νοτίου τμήματος του νομού Ηλείας, αλλά και από τις συμβάσεις καθαρισμού των ερεισμάτων και των πρανών του δικτύου αυτού αποδεικνύεται η εκ μέρους του εκπλήρωση της σχετικής υποχρέωσης του περί καθαρισμού των ανωτέρω σημείων και μέχρι του σημείου της αρμοδιότητας του. Όμως, ο ισχυρισμός αυτός τυγχάνει απορριπτέος, καθώς από την επισκόπηση των εν λόγω συμβάσεων προκύπτει ότι κάποια εκ των έργων αυτών εντάσσονται στην κατηγορία των έργων οδοποιίας, κάποια άλλα σε χωματουργικές εργασίες (εκσκαφές, καθαρισμοί και μορφώσεις τάφρων, κατασκευή επιχωμάτων κλπ), τεχνικές εργασίες (σκυρόδερμα, υπόβαση, σιδηρούς οπλισμός) και ασφαλτικές εργασίες (ασφαλτική επάλειψη κλπ), πέραν του ότι όπως προεκτέθηκε, αποδείχθηκε ότι οι εν λόγω κατηγορούμενοι δεν είχαν εκτελέσει έργα και εργασίες προληπτικού καθαρισμού της βλάστησης σε κράσπεδα και πρανή δρόμων κατά μήκος του επαρχιακού και του αγροτικού οδικού δικτύου, αντιθέτως δε υπήρχαν άφθονα ψηλά και ξηρά χόρτα εκατέρωθεν των αξόνων των δρόμων. Ακολούθως, την 23-8-2007, στα πλαίσια της αρμοδιότητας του για έκδοση ημερήσιου δελτίου για πρόγνωση πυρκαγιάς και κινητοποίησης του δυναμικού και των μέσων πολιτικής προστασίας της χώρας, ο Γενικός Γραμματέας Πολιτικής Προστασίας του Υπουργείου Εσωτερικών, Δημοσίας Διοίκησης και Αποκέντρωσης απέστειλε το υπ' αριθμ. 6496/23-8-2007 εξαιρετικά επείγον έγγραφο του σε διάφορες Κρατικές Υπηρεσίες, στις οποίες συμπεριλαμβάνονταν, μεταξύ άλλων το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας, το Αρχηγείο της Ελληνικής Αστυνομίας το Αρχηγείο του Πυροσβεστικού Σώματος, οι Περιφέρειες Δυτικής Ελλάδας, Ηπείρου, Στερεάς Ελλάδας, ιονίων νήσων, Αττικής, Πελοποννήσου, Βορείου και Νοτίου Αιγαίου και Κρήτης, και οι Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις των εν λόγω περιφερειών, με την παράκληση προς τις τελευταίες να το αποστείλουν τους οικείους ΟΤΑ (Δήμους και Κοινότητες). Με το έγγραφο αυτό, το οποίο συνοδευόταν από σχετικό Χάρτη Πρόβλεψης Κινδύνου Πυρκαγιάς και είχε θέμα: "λήψη έκτακτων μέτρων πρόληψης και ετοιμότητας λόγω πολύ υψηλού κινδύνου πυρκαγιάς", προειδοποιούσε τις ανωτέρω υπηρεσίες ότι την επομένη, Παρασκευή 24-8-2007, ο κίνδυνος πυρκαγιάς είναι πολύ υψηλός (κατηγορία 4), σε διάφορες περιοχές της χώρας, μεταξύ των οποίων και στην περιοχή της Δυτικής Ελλάδος, όπου ανήκει ο Νομός Ηλείας, και καλούσε τις οικείες Περιφέρειες και τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις, Δήμους και Κοινότητες) που ανήκαν σ' αυτές, να θέσουν όλα τα διαθέσιμα μέσα και το προσωπικό τους σε μεγίστη ετοιμότητα, προκειμένου να αντιμετωπιστούν άμεσα τυχόν συνέπειες από την εκδήλωση δασικών πυρκαγιών. Επιπλέον, καλούσε τις Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις των ανωτέρω Περιφερειών, μεταξύ των οποίων και τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ηλείας, μέσω των αρμοδίων υπηρεσιών τους και σε συνεργασία με τις κατά τόπους Αστυνομικές και Δημοτικές Αρχές να ενημερώσουν τους αγρότες, τους κτηνοτρόφους και τους μελισσοκόμους για τον πολύ υψηλό κίνδυνο πυρκαγιάς προς αποφυγή ενεργειών πρόκλησης πυρκαγιάς από αμέλεια. Τέλος, καλούσε τα Γραφεία Πολιτικής Προστασίας των ανωτέρω Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων, μεταξύ των οποίων και της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Ηλείας, να ενημερώσουν τις Εθελοντικές Οργανώσεις που δραστηριοποιούνταν στους χώρους ευθύνης τους σε δράσεις σχετικές με την αντιμετώπιση συνεπειών από την εκδήλωση πυρκαγιών στις ανωτέρω περιοχές, προκειμένου να συνδράμουν το έργο των αρμοδίων αρχών, εφόσον αυτό απαιτηθεί. Εντωμεταξύ η Διεύθυνση Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Ηλείας είχε εκπονήσει το από Μάιο 2007 σχέδιο για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών δασών νομού Ηλείας αντιπυρικής περιόδου 2007. Στο υπό στοιχείο 1 κεφάλαιο με υπότιτλο "γενικά" γινόταν αναφορά στα όρια περιοχής ευθύνης μεταξύ των Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Πύργου, Αμαλιάδας και Λεχαινών, στην κλάση επικινδυνότητας του Νομού Ηλείας που είναι σύμφωνα με το π.δ. 575/1980 η πρώτη (Α), στις μορφές χρήσης γης, στους εθνικούς δρυμούς, στις περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλους, στους υδροβιότοπους, στα μνημεία φύσης, στους παραδοσιακούς οικισμούς, στις κλιματολογικές συνθήκες, και στις εδαφολογικές συνθήκες (κλίσεις) όπως στο σχέδιο της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Ηλείας, στο εθνικό οδικό δίκτυο το οποίο αποτελείται μεταξύ άλλων από τα τμήματα Πύργου Αρχαίας Ολυμπίας (20 χιλιόμετρα) και Πύργου - Κυπαρισσίας κατά μήκος της παραλιακής ζώνης (45 χιλιόμετρα), στο επαρχιακό οδικό δίκτυο το οποίο αποτελείται μεταξύ άλλων από τους επαρχιακούς δρόμους Ζαχάρω - Αμυγδαλιές μέσω Αρήνης - Μίνθης, στο κοινοτικό οδικό δίκτυο που αποτελείται είτε από ασφαλτοστρωμένους είτε από τσιμεντοστρωμένους είτε από χαλικοστρωμένους δρόμους που συνδέουν τις κοινότητες με το επαρχιακό δίκτυο, στο δασικό δίκτυο που αποτελείται κυρίως από δρόμους Γ κατηγορίας (χωματόδρομους) και ανέρχεται σε 800 χιλιόμετρα, στις αντιπυρικές ζώνες που περιγράφονται στο σχέδιο της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Ηλείας, στα δίκτυα υψηλής τάσης της Δ.Ε.Η. που ήταν μεταξύ άλλων και αυτά που διέρχονται από Γρύλλο - Γραίκα- Πλατιάνα -Μάκιστο - Βρεστό - Αμυγδαλιές και παράλληλα από τον εθνικό δρόμο Πύργου Κυπαρισσίας, στα πεδία βολής, στους σκουπιδότοπους και στις χωματερές, στα σημεία υδροληψίας που ήταν για το Δήμο Ζαχάρως δεξαμενή 100 μ3 στη θέση "Ρίζα" Σμέρνας (πλήρωση με φυσική ροή), δεξαμενή 100 μ3 στη θέση "Παλαιοχώρι" του Δημοτικού Διαμερίσματος Χρυσοχωρίου, δεξαμενή 100 μ3 στη θέση "Νεκροταφείο" του Δημοτικού διαμερίσματος Σμέρνας, μαζί με δίκτυο αντιπυρικής προστασίας του οικισμού, δεξαμενή 25 μ3 στην επαρχιακή οδό Βρίνας - Σμέρνας, δεξαμενή 100 μ3 στη θέση "Σαμακιά" του Δημοτικού Διαμερίσματος Ταξιαρχών, τρία υδροστόμια κατά μήκος του δρόμου Θολού - Λεπρέου και υδροστόμια στα δημοτικά διαμερίσματα Ζαχάρως, Καλλίδονας και Σμέρνας, στα ιδιωτικά αντλιοστάσια που ήταν μεταξύ άλλων και του Παπαδόπουλου επί της οδού Ζαχάρως - Αρήνης και του Καισικαρώνη επι της οδού Γιαννιτσοχωρίου -Πρασιδακίου, στα πυροφυλάκια, στις κατασκηνώσεις, στα κάμπινγκ, στους αρχαιολογικούς χώρους, στις μονές, στις περιοχές αυθαίρετης δόμησης και στα στατιστικά στοιχεία των προηγούμενων ετών όπως στο παραπάνω σχέδιο- μνημόνιο της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκηση Ηλείας, στα οχήματα της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Πύργου, που ήταν 32 πυροσβεστικά και 6 άλλου είδους (κλιμακοφόρο, ερπυστιοφόρο, μοτοσυκλέτες, ερανοφόρο, διασωστικό), στα οχήματα της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Αμαλιάδας και στα οχήματα της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Λεχαινών, στα υπόλοιπα οχήματα της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Πύργου (8 βοηθητικά τζιπ, λεωφορεία, επιβατικά), στα υλικά τηλεπικοινωνίας που είναι οι αναμεταδότες και βρίσκονται σε καλή κατάσταση, στα λοιπά υλικά (αλυσοπρίονα, πτυοσκάπανα, επινώτιους πυροσβεστήρες κλπ) της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Πύργου, της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Αμαλιάδος και της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Λεχαινών, στα πυροσβεστικά οχήματα Δήμων και Κοινοτήτων (Ολυμπίας και Ανδρίτσαινας), στα υδροφόρα οχήματα Δήμων και Κοινοτήτων (Πύργου και Πηνείας), στα σκαπτικά και χωματουργικά μηχανήματα των Νομαρχιών, Δήμων και Κοινοτήτων, μεταξύ των οποίων ήταν και ένας προωθητήρας της Δ.Ε.Υ.Α.Ζ. του Δήμου Ζαχάρως, στις ιδιωτικές υδροφόρες και ιδιωτικά σκαπτικά - χωματουργικά μηχανήματα που μπορούν να επιταχθούν με συνημμένη κατάσταση με ονοματεπώνυμα, διευθύνσεις και τηλέφωνα ιδιοκτητών, στο μόνιμο προσωπικό, το οποίο στην Πυροσβεστική Υπηρεσία Πύργου (σταθμός Α τάξης) ανέρχονταν σε 58 άτομα εκ των οποίων 4 εκτελούσαν υπηρεσία γραφείου και ένας ήταν αποσπασμένος στη Διοίκηση Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Πατρών, στο Κλιμάκιο Κρεστένων ανέρχονταν σε 24 άτομα εκ των οποίων ένα ήταν αποσπασμένο στη Διοίκηση Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Ηρακλείου και τέσσερις εκτελούσαν υπηρεσία γραφείου, στους εθελοντές πυροσβέστες, οι οποίοι στην Πυροσβεστική Υπηρεσία Πύργου ανέρχονταν στους 11 και κάποιοι θα προσλαμβάνονταν ως εποχιακοί πυροσβέστες, στις εθελοντικές ομάδες πολιτών που υπήρχαν στην Πυροσβεστική Υπηρεσία Αμαλιάδας και στην Πυροσβεστική Υπηρεσία Λεχαινών, και στις ομάδες πυρασφάλειας των Δήμων και Κοινοτήτων με την επισημείωση ότι δεν έχουν αποσταλεί τέτοια στοιχεία από τους Δήμους. Στο κεφάλαιο 4 με τον τίτλο " επιχειρησιακός σχεδιασμός" γινόταν αναφορά 1) στην εναέρια επιτήρηση με αεροσκάφη από το Α/Δ Επιταλίου όταν η υπηρεσία λαμβάνει σήμα επικινδυνότητας και όταν από τις πυροσβεστικές υπηρεσίες του νομού κρίνονται ορισμένες ημέρες και ώρες επικίνδυνες πχ. αργίες, ημέρες με υψηλές θερμοκρασίες και ισχυρούς ανέμους κλπ, 2) στην επίγεια παρατήρηση με παρατηρητήρια από τα οποία το πυροφυλάκιο Μίνθης θα επανδρωνόταν από ένα άτομο εποχικής απασχόλησης και γνώστη της περιοχής, με εξοπλισμό φορητό ασύρματο και κιάλια, καθ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, εκτός των ημερών της ημερήσιας ανάπαυσης, από ώρα 11.30 έως ώρα 19.00, 3) στη διασπορά των οχημάτων εκ των οποίων το περιπολικό με τον διακριτικό αριθμό κλήσης Κ 73 θα στάθμευε στη διασταύρωση Κρέστενας και θα επανδρωνόταν από ώρα 11.30 έως ώρα 19.00, το περιπολικό με τον διακριτικό αριθμό κλήσης Β 27 θα στάθμευε στη λίμνη Καϊάφα και θα επανδρωνόταν σε 24ωρη βάση, το περιπολικό με τον διακριτικό αριθμό κλήσης Η 42 θα στάθμευε στη διασταύρωση Θολού και θα επανδρωνόταν από ώρα 11.30 έως ώρα 19.00, εκτός των ημερών με δείκτη επικινδυνότητας 3 συμπεριλαμβανομένου και άνω, κατά τις οποίες θα επανδρωνόταν από ώρα 7.30 έως ώρα 22.00, το περιπολικό με τον διακριτικό αριθμό κλήσης Η 41, θα στάθμευε στην Αρήνη και θα επανδρωνόταν από ώρα 7.00 έως ώρα 22.00, το περιπολικό με τον διακριτικό αριθμό κλήσης Θ 58 θα στάθμευε στη Σμέρνα και θα επανδρωνόταν από ώρα 7.00 έως ώρα 22.00 και το περιπολικό με τον διακριτικό αριθμό κλήσης Γ33 θα στάθμευε στη φιγαλεία και θα επανδρωνόταν από ώρα 7.00 έως ώρα 22.00, και το περιπολικό με τον διακριτικό αριθμό κλήσης Β 49 θα στάθμευε στη Καλλιθέα και θα επανδρωνόταν από ώρα 7.00 έως ώρα 22.00, 4) στα μικτά περίπολα που θα αποτελούνταν από άνδρες της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας της Ελληνικής Αστυνομίας και του Στρατού και θα περιπολούσαν στα περιαστικά δάση Κρέστενας, Καϊάφα, Κάτω Σαμικού, Αρήνης, Καλίδονα, των οποίων τα δρομολόγια και οι ώρες θα αποφασιστούν μετά από συνεδρίαση και απόφαση του Συντονιστικού Νομαρχιακού Οργάνου, 5) στα περίπολα της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας που θα γίνονται από τον επιχειρησιακό αξιωματικό, ο οποίος για τις περιοχές ευθύνης της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Πύργου και των Πυροσβεστικών κλιμακίων Αρχαίας Ολυμπίας και Κρεστένων θα είναι ένας αξιωματικός με έδρα τον Πύργο από ώρα 14.00 έως ώρα 7.30 της επομένης, θα ακολουθεί σε περίπτωση συμβάντος ταυτόχρονα την έξοδο και θα ενεργεί σε συνεργασία με τη διοίκηση έκτακτες περιπολίες και ελέγχους σε όλα τα περιπολικά προκειμένου να διαπιστώνει αν οι άνδρες των περιπολικών έχουν ετοιμότητα, βρίσκονται στις θέσεις που έχουν οριστεί, φέρουν κανονικά τις στολές τους και αν τα οχήματα και τα υλικά αυτών βρίσκονται σε καλή κατάσταση, 6) στα τηλέφωνα που θα γίνεται αναγγελία της πυρκαγιάς, 7) στις ενέργειες που πρέπει να γίνουν κατά στάδια και στα πρόσωπα που επιλαμβάνονται μετά την αναγγελία της πυρκαγιάς και συγκεκριμένα ότι μετά την αναγγελία της πυρκαγιάς θα ειδοποιείται το πλησιέστερο περιπολικό να μεταβεί στον τόπο του συμβάντος και θα ενημερώνεται ο επιχειρησιακός αξιωματικός και ανάλογα με την σοβαρότητα του συμβάντος θα αναχωρεί με ένα η δυο περιπολικά οχήματα και ένα NISSAN M3, ότι αν το συμβάν είναι μεγάλο η τείνει να λάβει μεγάλες διαστάσεις θα καλούνται για ενίσχυση τα πλησιέστερα περιπολικά και ταυτόχρονα θα ενημερώνεται πληρέστερα για τη διάσταση της πυρκαγιάς το τηλεφωνικό κέντρο και θα ειδοποιείται το ΣΚΕΔ και το τμήμα Π.Σ.Ε.Α. της Νομαρχίας Ηλείας, και ότι ο Διοικητής ή ο επιχειρησιακός αξιωματικός δίνει εντολή για την αποστολή πυροσβεστικών αεροσκαφών CANADAΙR - PEZETEL και για την ενίσχυση από τις πλησιέστερες πυροσβεστικές υπηρεσίες του Νομού, ότι αν το συμβάν είναι σοβαρό θα ενημερώνεται από το τηλεφωνικό κέντρο της Υπηρεσίας ο Γενικός Γραμματέας της Περιφέρειας, ο Νομάρχης, ο Διευθυντής της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδος, ο Προϊστάμενος Πολιτικής Προστασίας, ο Αστυνομικός Διευθυντής, ο Διευθυντής ΣΕ.Τ.ΤΗΛ., ο Διευθυντής Δασών και όποιος άλλος κριθεί αναγκαίο (Δ.Ε.Η., Ο.Τ.Ε., Νοσοκομείο), ότι τη διεύθυνση και τον εντοπισμό για την κατάσβεση της πυρκαγιάς έχει ο διοικητής της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας ή ο αξιωματικός της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας που τον αναπληρώνει μέχρι την ειδοποίηση και την άφιξη του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας και ότι αυτός κατευθύνει και συντονίζει και τις ενέργειες των ιδιωτών ή δημοσίων οργάνων που παρέχουν συνδρομή δίνοντας για το σκοπό αυτό τις απαραίτητες οδηγίες, ότι εφόσον υπάρξει εκτίμηση από τον Επιχειρησιακό Αξιωματικό ή τον επικεφαλή των Πυροσβεστικών Δυνάμεων για την αναγκαιότητα κινητοποίησης εναέριων μέσων κατάσβεσης ειδοποιούνται τα Αεροσκάφη PEZETEL μέσω του τηλεφωνικού κέντρου της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Πύργου και τα Αεροσκάφη CANADAIR μέσω του Σ.Ε,Κ.Υ.Π.Σ. 199 και ότι το πυροσβεστικό προσωπικό σύμφωνα με τον ΚΕΥΠΣ και τις εγκυκλίους διαταγές βρίσκεται σε πλήρη ετοιμότητα επί 24ωρης βάσης, 8) οι επικοινωνίες ασύρματες και ενσύρματες του πυροσβεστικού σώματος και των εμπλεκομένων υπηρεσιών, που είναι πέντε σταθμοί βάσης στις πυροσβεστικές υπηρεσίες του Νομού Ηλείας, κινητά τηλέφωνα και τηλέφωνα υπηρεσιών, 9) στους χώρους συγκέντρωσης βοηθητικών δυνάμεων, 10) στην διοικητική μέριμνα (τροφοδοσία, καύσιμα, αποκατάσταση βλαβών) και 11) στην ενίσχυση άλλων πυροσβεστικών υπηρεσιών για κατάσβεση πυρκαγιών με μνεία ότι διατηρούνται τα κρίσιμα μεταξύ άλλων περιπολικά της Σμέρνας και του Καϊάφα. Στο ως άνω σχέδιο επισυνάφθηκαν χάρτες της περιοχής με τις θέσεις των υπηρεσιών - κλιμακίων και των οχημάτων και με το οδικό δίκτυο, πίνακες προσωπικού, οχημάτων, κλπ. Επίσης, προσαρτήθηκε ένα έγγραφο με τον τίτλο "παράρτημα" με το οποίο οριζόταν ότι στο πρώτο στάδιο ετοιμότητας υπάγονται οι δείκτες επικινδυνότητας 1, 2 και 3 και λαμβάνονται τα συνήθη μέτρα, δηλ. αυτά που λαμβάνονται σύμφωνα με τον επιχειρησιακό σχεδιασμό καθημερινά κατά τη διάρκεια της θερινής περιόδου στο δεύτερο στάδιο υπάγεται ο δείκτης επικινδυνότητας 4 και λαμβάνονται επιπρόσθετα μέτρα που αφορούν κυρίως την επάνδρωση όλων των διαθέσιμων πυροσβεστικών οχημάτων, την εκπομπή περισσότερων περιπόλων και περιπολικών οχημάτων ή την αύξηση του χρονικού διαστήματος περιπολίας τους, την επάνδρωση και άλλων πυροφυλακίων, την αλληλοενημέρωση όλων των εμπλεκομένων και την αυξημένη ετοιμότητα τους και το τρίτο στάδιο υπάγεται ο δείκτης επικινδυνότητας 5 και υπάρχει κατάσταση συναγερμού και όλες οι διατιθέμενες δυνάμεις βρίσκονται σε επαγρύπνηση και σε διασπορά, έτοιμες να επέμβουν σε οποιαδήποτε περιοχή ενώ λαμβάνεται κάθε πρόσθετο μέτρο πρόληψης και προστασίας σύμφωνα με τις αποφάσεις του ΣΝΟ. Τέλος, στο ίδιο σχέδιο προσαρτήθηκε σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 7 της ΚΥΑ 12030/1999 ένα δεύτερο έγγραφο με γενικό τίτλο "εμπλοκή της Περιφερειακής Διοίκησης, και της Τοπικής και της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης στην αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών για το έτος 2007, και με τον ειδικότερο τίτλο "υπόμνημα 2, μνημόνιο ενεργειών περιφερειακής διοίκησης Νομαρχιακής και Τοπικής Αυτοδιοίκησης" της Διεύθυνσης Χ. Δασοπυρόσβεσης του Αρχηγείου Πυροσβεστικού Σώματος. Σ' αυτό γινόταν αναφορά στις ενέργειες που πρέπει να κάνει κάθε όργανο της περιφερειακής Διοίκησης και της Τοπικής και Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης σε όλα τα στάδια ετοιμότητας. Ειδικότερα, για το δεύτερο στάδιο ετοιμότητας - κατηγορία κινδύνου 4, στο οποίο υπάρχουν δυσμενείς καιρικές συνθήκες (ισχυροί άνεμοι, μεγάλες θερμοκρασίες, ξηρασία κλπ) και η επικινδυνότητα έναρξης και εξάπλωσης δασικών πυρκαγιών είναι ιδιαίτερα υψηλή, προβλεπόταν ότι οι Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις πρέπει να λαμβάνουν τα εξής πρόσθετα μέτρα : α) να λειτουργούν τα τμήματα πολιτικής προστασίας καθημερινά από ώρα 8.00 μέχρι ώρα 20.00 (ή αν διαφορετικά απαιτηθεί), χρησιμοποιώντας τους υπεύθυνους ΠΣΕΑ-Πολιτικής Προστασίας των Διευθύνσεων τους, β) να εφαρμόζουν το εκπονηθέν από το Σ.Ν.Ο. σχέδιο για τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων αστυνόμευσης και απαγόρευσης δραστηριοτήτων εντός δασών και δασικών Εκτάσεων και συγκεκριμένα για τη δημιουργία σταθμών ελέγχων, καταγραφής αριθμών πινακίδων και ενημέρωσης διερχόμενων σε προαποφασισμένα σημεία δασικών δρόμων, για την απαγόρευση της κυκλοφορίας οχημάτων και πρόσωπων σε λίγους εκλεγμένους δρόμους και σε δασικά συμπλέγματα που χαρακτηρίζονται κρίσιμα κατά την διάρκεια επικίνδυνων ημερών ή ωρών γ) να μεριμνούν για την οργάνωση αυξημένου αριθμού περιπολιών σύμφωνα με τα επιχειρησιακά σχέδια της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, οι οποίες θα έχουν οδηγίες να πλησιάζουν όσους ασχολούνται με εργασίες στην ύπαιθρο που εμπερικλείουν κίνδυνο πυρκαγιάς αλλά δεν απαγορεύονται από το νόμο και να κάνουν συστάσεις για αυξημένη προσοχή, δ) να ενεργοποιούν το δίκτυο επικοινωνίας και τη συνεχή επαφή όλων των εμπλεκομένων φορέων για την άμεση κινητοποίηση των δυνάμεων, ε) να θέτουν σε επιφυλακή και επαγρύπνηση όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και στ) να διαβιβάζουν τις αποφάσεις του Συντονιστικού Νομαρχιακού Οργάνου προς τους Δήμους και τις Κοινότητες για ανάλογη εφαρμογή τους. Επίσης, οι Δήμοι και οι Κοινότητες πρέπει να λαμβάνουν τα εξής πρόσθετα μέτρα: α) να ειδοποιούν τους κατόχους προωθητικών και σκαπτικών μηχανημάτων, πυροσβεστικών και υδροφόρων οχημάτων που μπορούν να συνδράμουν στην καταστολή για τη μη απομάκρυνση τους από την περιοχή χωρίς ιδιαίτερο λόγο και τη συνεχή επικοινωνία τους με τις αρχές, β) να ειδοποιούν τις ομάδες πυρασφάλειας και τις εθελοντικές ομάδες για τη γρήγορη συγκρότηση τους εάν αυτό απαιτηθεί, γ) να φυλάγουν τις χωματερές ή τους χώρους απόθεσης απορριμμάτων με προσωπικό των δήμων, δ) να θέτουν σε επιφυλακή το προσωπικό των Δήμων και των Κοινοτήτων έτσι ώστε να κινητοποιηθεί άμεσα ο μεγαλύτερος αριθμός μέσων εάν αυτό απαιτηθεί, ε) να οργανώνουν ομάδες εθελοντών ή δημοτικών ή κοινοτικών υπαλλήλων για την περιπολία στα περιαστικά δάση και άλση και στ) να έχουν συνεχή επικοινωνία με τα ΠΣΕΑ Νομαρχίας και την τοπική Πυροσβεστική Υπηρεσία για την οργανωμένη και αποτελεσματική επέμβαση εάν αυτό απαιτηθεί. Τέλος, η Πυροσβεστική Υπηρεσία Ηλείας, έπρεπε να λάβει όλα τα επιπρόσθετα μέτρα που αφορούν κυρίως την επάνδρωση όλων των διαθέσιμων πυροσβεστικών οχημάτων, την εκπομπή επιπλέον περιπόλων και περιπολικών οχημάτων ή την αύξηση του χρονικού διαστήματος περιπολίας τους, την επάνδρωση και άλλων πυροφυλακίων, την αλληλοενημέρωση όλων των εμπλεκομένων και την αυξημένη ετοιμότητα τους. Σύμφωνα με τα παραπάνω ο κατηγορούμενος Χ. Κ. που γνώριζε ότι η περιοχή Σμέρνας, όρος Λαπιθα, είναι μια εκ των πλέον επικίνδυνων περιοχών χωρικά και χρονικά για την εκδήλωση της πυρκαγιάς κατά τις μεσημεριανές και απογευματινές ώρες του Αυγούστου, έπρεπε μετά τη λήψη του ανωτέρω εγγράφου του Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας να το στείλει αμέσως και χωρίς χρονοτριβή στους Δήμους και στις Κοινότητες του Νομού και να λάβει τα εξής πρόσθετα μέτρα στα πλαίσια του υφιστάμενου σχεδιασμού ανά κατηγορία κινδύνου: α) να ενημερώσει τους αγρότες, τους κτηνοτρόφους και τους μελισσοκόμους του νομού για τον πολύ υψηλό κίνδυνο πυρκαγιάς προς αποφυγή ενεργειών πρόκλησης πυρκαγιάς από αμέλεια, μέσω των αρμοδίων υπηρεσιών του και σε συνεργασία με τις κατά τόπους Αστυνομικές και Δημοτικές Αρχές, β) να ενημερώσει τις Εθελοντικές Οργανώσεις και τους εθελοντές που δραστηριοποιούνταν στους χώρους ευθύνης του σε δράσεις σχετικές με την αντιμετώπιση συνεπειών από την εκδήλωση πυρκαγιών στις ανωτέρω περιοχές, γ) να θέσει τις δικές του υπηρεσίες (της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Ηλείας), το προσωπικό και τα υλικοτεχνικά μέσα σε μέγιστη ετοιμότητα, επαγρύπνηση και επιφυλακή, δ) να λειτουργήσει άμεσα το Τμήμα Πολιτικής Προστασίας από ώρα 08:00 έως ώρα 20:00, ε) να θέσει τις υπόλοιπες υπηρεσίες του νομού που ήταν υπεύθυνες σε επιχειρησιακό επίπεδο για επιμέρους δράσεις της πολιτικής προστασίας (όπως Πυροσβεστικό Υπηρεσία, Λιμενικό Σώμα, Διεύθυνση Ελληνικής Αστυνομίας, Ε.Κ.Α.Β., Ενοπλες Δυνάμεις, Ο.Α.Σ.Π., υπηρεσίες των πρωτοβάθμιων Ο.Τ.Α., Δ.Ε.Η., Ο.Τ.Ε., Ε.Υ.Δ.Α.Π., Δ.ΕΠ.Α, Ε.Μ.Υ, νοσοκομεία), σε μέγιστη ετοιμότητα, επαγρύπνηση και επιφυλακή, στ) να ενεργοποιήσει το δίκτυο επικοινωνίας και να εξασφαλίσει τη συνεχή επαφή των παραπάνω εμπλεκομένων υπηρεσιών για την άμεση κινητοποίηση των δυνάμεων, ζ) να εφαρμόσει το εκπονηθέν από το Συντονιστικό Νομαρχιακό Όργανο σχέδιο για τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων αστυνόμευσης και απαγόρευσης δραστηριοτήτων εντός δασών και δασικών εκτάσεων και ειδικότερα, να δημιουργήσει σταθμούς ελέγχου, καταγραφής αριθμών πινακίδων και ενημέρωσης διερχόμενων σε προαποφασισμένα σημεία δασικών δρόμων, καθώς επίσης καινά απαγορεύσει την κυκλοφορία οχημάτων και προσώπων σε λίγους επιλεγμένους δρόμους σε δασικά συμπλέγματα που χαρακτηρίζονται κρίσιμα, η) να μεριμνήσει για την οργάνωση αυξημένου αριθμού περιπολιών από την Πυροσβεστική Υπηρεσία Ν. Ηλείας, συμφωνά με τα επιχειρησιακά σχεδία της, οι οποίες να πλησιάζουν όσους ασχολούνται με εργασίες στην ύπαιθρο που εμπερικλείουν κίνδυνο πυρκαγιάς αλλά δεν απαγορεύονται από το νόμο και να κάνουν συστάσεις για αυξημένη προσοχή, θ) να συντονίσει τη δράση του με τους Προέδρους των δημοτικών διαμερισμάτων για την ενημέρωση των πολιτών τους για τον τρόπο αντιμετώπισης ενδεχόμενης πυρκαγιάς και για τις οδούς διαφυγής σε περίπτωση διακινδύνευσης της ζωής και της σωματικής ακεραιότητας τους και ι) να διαβιβάσει τις αποφάσεις του Συντονιστικού Νομαρχιακού Οργάνου προς τους Δήμους και τις Κοινότητες για την ανάλογη εφαρμογή τους. Ο εν λόγω κατηγορούμενος ισχυρίζεται ότι δεν είχε σχετική προς τα ανωτέρω υποχρέωση για τους παρακάτω λόγους: ι) το προαναφερόμενο έγγραφο του Γενικού Γραμματέα Πολιτικής προστασίας τον καλούσε να θέσει σε ετοιμότητα τις υπηρεσίες, το προσωπικό και τα υλικοτεχνικά μέσα μόνο της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, ιι) το μνημόνιο που προσαρτήθηκε στο αντιπυρικό σχέδιο της Πυροσβεστικής υπηρεσίας και προέβλεπε πρόσθετες υποχρεώσεις σε βάρος του δεν είχε συνταχθεί από την Υπηρεσία του, δεν του είχε κοινοποιηθεί και δεν τον δέσμευε με κανένα τρόπο, ιιι) με το Ν.2218/1994 που κωδικοποιήθηκε με το π.δ. 30/1995, σε συνδυασμό με το Ν. 2503/1997, ο Νομάρχης έπαψε να είναι διορισμένος και κατέστη αιρετός, οι εξουσίες του που απέρρεαν από την ιδιότητα του ως εκπροσώπου του κράτους να προΐσταται των δημοσίων υπηρεσιών του νομού, να ασκεί εποπτεία στους πρωτοβάθμιους ΟΤΑ, στις αστυνομικές επιτροπές κ.α., μεταβιβάστηκαν στον Γενικό Γραμματέα της Περιφέρειας, και δεν έχει πλέον αρμοδιότητα να τις εποπτεύει, καθοδηγεί, κινητοποιεί, συντονίζει και ελέγχει αλλά μόνο να συνεργάζεται μαζί τους και ιν) διότι οι περισσότερες από τις υποχρεώσεις αυτές δεν ήταν δυνατόν υπό τις επικρατούσες περιστάσεις να εκπληρωθούν. Όπως προέκυψε από τα προσκομισθέντα από τον κατηγορούμενο έγγραφα, στο νομό Ηλείας δεν υπήρχαν άλλες εθελοντικές οργανώσεις, εκτός από τον Ερυθρό Σταυρό, που ο σκοπός τους να αφορά δράσεις πρόληψης, αντιμετώπισης και αποκατάστασης από φυσικές καταστροφές, να είναι εγγεγραμμένες στο μητρώο εθελοντών και να έχουν ενταχθεί επιχειρησιακά στο Συντονιστικό Νομαρχιακό Όργανο, ώστε να μπορούν να αξιοποιηθούν με ασφάλεια και αποδοτικότητα σε τέτοια συμβάντα. Επίσης, δεν ήταν εφικτό στα δάση του νομού Ηλείας να ληφθούν μέτρα αστυνόμευσης από τις αστυνομικές αρχές, διότι δεν ήταν αμιγή αλλά διακόπτονταν από γεωργικές και οικιστικές εκτάσεις, δεν είχαν μία είσοδο και έξοδο αλλά πολλές εισόδους και εξόδους προς αυτές και στα περισσότερα σημεία εφάπτονταν με το επαρχιακό και το αγροτικό οδικό δίκτυο. Ακόμη, δεν ήταν εφικτό, να οριστούν εκ των προτέρων συγκεκριμένοι δρόμοι διαφυγής των κατοίκων σε περίπτωση πυρκαγιάς, για τους οποίους δεν θα υπήρχε κίνδυνος να καταστούν απροσπέλαστοι,, αδιάβατοι, ανασφαλείς και επικίνδυνοι από την επέκταση της φωτιάς, διότι η γεωμορφολογία των περιοχών ήταν ιδιαίτερη και το οδικό δίκτυο ήταν αραιό με ελάχιστους διαμορφωμένους δρόμους και περισσότερα αδιαμόρφωτα μονοπάτια. Και να ήταν όμως εφικτό, προϋπέθετε προηγούμενη διαβούλευση με ευρύ φάσμα εξειδικευμένων φορέων (μηχανικών, τοπογράφων, νομικών, τεχνικών υπηρεσιών) και κατάρτιση επιχειρησιακού σχεδίου, το οποίο μεταξύ άλλων να εντοπίζει τα σημεία που θα υπήρχε μέγιστη φόρτιση και συμφόρηση και να απαντά πως θα συμπεριφερόταν το οδικό δίκτυο με τη δέσμευση ορισμένων δρόμων για απομάκρυνση του πληθυσμού και να προβλέπει εφεδρικές λύσεις. Όμως, ήταν εφικτό να οριστούν χώροι ασφαλούς συγκέντρωσης (π.χ. πλατείες, όπως της Αρτέμιδας, σχολεία, γήπεδα κλπ) του πληθυσμού και ιδίως των μελών του που δεν μπορούσαν να μετακινηθούν με ίδια μέσα (ηλικιωμένοι, άτομα με ειδικές ανάγκες, παιδιά κλπ). Τέλος, κανένα αποτέλεσμα δεν θα επέφερε η διαβίβαση των αποφάσεων των ΣΝΟ στους Προέδρους των δημοτικών διαμερισμάτων,, αφού αυτές δεν περιείχαν εξειδικευμένες δράσεις και μέτρα και δεν 6α μπορούσαν χρησιμοποιηθούν από τους τελευταίους για ανάλογη εφαρμογή. Κατά τα λοιπά κρίνεται ότι ο εν λόγω κατηγορούμενος, εφόσον είχε την ιδιότητα του Νομάρχη Ηλείας, είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση, που πήγαζε από το προαναφερόμενο έγγραφο του Γενικού Γραμματέα πολιτικής προστασίας, το οποίο ήταν δεσμευτικό, αφού είχε εκδοθεί στα πλαίσια της εξουσίας του να προετοιμάζει και να κινητοποιεί τον μηχανισμό της πολιτικής προστασίας της χώρας για την αντιμετώπιση κάθε μορφής καταστροφών στο πλαίσιο του υφιστάμενου σχεδιασμού ανά κατηγορία κινδύνου, να ενεργήσει όσα αναφέρονται σ' αυτό, δηλ. να ενημερώσει τους αγρότες, τους κτηνοτρόφους και τους μελισσοκόμους για τον πολύ ψηλό κίνδυνο πυρκαγιάς μέσω των αρμοδίων. Υπηρεσιών του σε συνεργασία με τις δημοτικές και αστυνομικές αρχές, να ενημερώσει τις υφιστάμενες εθελοντικές οργανώσεις και να θέσει σε μέγιστη ετοιμότητα "όλα" τα διαθέσιμα μέσα του Νομού Ηλείας. Επίσης, είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση που πήγαζε α)από το παραπάνω αντιπυρικό σχέδιο της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, το οποίο, όπως προαναφέρθηκε, προέβλεπε ως μέτρο ετοιμότητας για την αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών την λειτουργία της πολιτικής προστασίας σε 24ωρη βάση και τη συνεργασία όλων των εμπλεκομένων φορέων (Πυροσβεστική, Αστυνομία, Δασαρχείο, Δήμος, Νομαρχία, Περιφέρεια, ΔΕΗ. ΕΥΔΑΠ, ΟΤΕ και ιδιώτες) και ήταν δεσμευτικό και εκτελεστό, και β) από το παραπάνω αντιπυρικό σχέδιο της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, το οποίο, όπως προαναφέρθηκε, προέβλεπε ως μέτρο ετοιμότητας σε περίπτωση κατηγορίας κινδύνου δασικών πυρκαγιών 4 για τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση την θέση σε επιφυλακή και επαγρύπνηση όλων των εμπλεκομένων φορέων, την ενεργοποίηση του δικτύου επικοινωνίας μεταξύ τους και την εξασφάλιση της συνεχούς επαφής τους και για την πυροσβεστική Υπηρεσία την οργάνωση αυξημένων περιπολιών, του είχε κοινοποιηθεί για γνώση και εναρμόνιση και ήταν δεσμευτικό και εκτελεστό και για τον ίδιο (βλ. την επισήμανση στο αντιπυρικό σχέδιο της υπηρεσίας του, η οποία έχει τεθεί προφανώς προς άρση αβεβαιοτήτων, ότι δεν υποκαθιστά το αντιπυρικό σχέδιο της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, το οποίο οφείλει να συντονίζει τους παραπάνω φορείς, και ότι λειτουργεί συμπληρωματικά προς αυτό), να ενεργοποιήσει το δίκτυο επικοινωνίας, να θέσει όλους τους εμπλεκόμενους φορείς σε επαγρύπνηση και επιφυλακή και να εξασφαλίσει την συνεχή επαφή και συνεργασία τους. Τέλος είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση που πήγαζε από τα άρθρα 12 παρ. 1 εδ. ε του Ν. 3013/2002 και 5 περ. 4 για τις Ν.Α της ΥΑ 1299/2003, τα οποία του ανέθεταν την ευθύνη της διάθεσης και του συντονισμού δράσης του απαραίτητου δυναμικού και μέσων του νομού μεταξύ άλλων και στο στάδιο της ετοιμότητας, δεδομένου ότι με το προαναφερόμενο έγγραφο του Γενικού Γραμματέα πολιτικής προστασίας ο νομός είχε εισέλθει σε στάδιο αυξημένης ετοιμότητας, με την έννοια του κεφαλαίου "ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ" της ΥΑ, 1299/2003, κατά την οποία εκτός από την ενεργοποίηση του συστήματος επικοινωνίας και ροής πληροφοριών για την συνεννόηση μεταξύ των εμπλεκομένων και τη λήψη αποφάσεων που εφαρμόζεται στο στάδιο της συνηθισμένης ετοιμότητας, λαμβάνονται και πρόσθετα μέτρα ευρύτερης κινητοποίησης του μηχανισμού πολιτικής προστασίας, να προετοιμάσει, οργανώσει και συντονίσει τη δράση όλων των εμπλεκομένων φορέων του κρατικού μηχανισμού σε επίπεδο νομού για την διασφάλιση της ετοιμότητας προς αντιμετώπιση ενδεχόμενης πυρκαγιάς και συνεπώς να μεριμνήσει για την οργάνωση αυξημένων περιπολιών από την Πυροσβεστική Υπηρεσία Ηλείας και να συντονίσει τη δράση του με τους Προέδρους των Δημοτικών διαμερισμάτων για την ενημέρωση των πολιτών τους ως προς τον τρόπο αντιμετώπισης ενδεχόμενης πυρκαγιάς και τους χώρους ασφαλούς συγκέντρωσης τους. Τόσο στα "διαθέσιμα μέσα" που αναφέρονται στο έγγραφο του Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας όσο και στο "απαραίτητο δυναμικό και μέσα" που αναφέρονται στις παραπάνω διατάξεις, περιλαμβάνονται σύμφωνα με τους ορισμούς του άρθρου 3 παρ. 1 β του Ν. 3013/2002 και του υποκεφαλαίου Β του κεφαλαίου 2 της ΥΑ 1299/2003, το σύνολο των κρατικών υπηρεσιών και οι υπηρεσίες των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και των οργανισμών κοινής ωφέλειας, που είναι υπεύθυνες σε επιχειρησιακό επίπεδο για τις επιμέρους δράσεις πολιτικής προστασίας και κυρίως για την ετοιμότητα και την αντιμετώπιση των καταστροφών (όπως Πυροσβεστικό Σώμα, Λιμενικό Σώμα, ΕΛ.ΑΣ, Ε.Κ.Α.Β., Ενοπλες Δυνάμεις, Ο.Α.Σ.Π., υπηρεσίες της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης και των πρωτοβάθμιων ΟΙΑ., Δ.Ε.Η., Ο.Τ.Ε., Ε.Υ.Δ.Α.Π., Δ.ΕΠ.Α, Ε.Μ.Υ.). Ο ισχυρισμός του κατηγορούμενου ότι στο δυναμικό και οτα μέσα της διάταξης του άρθρου 13 παρ. 1 εδ. ε του Ν. 3013/2002 και της ΥΑ 1299/2003 δεν περιλαμβάνονται όλες οι κρατικές υπηρεσίες αλλά μόνο οι υπηρεσίες της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, δεν μπορεί να οδηγήσει σε διαφορετική κρίση, διότι το ακριβές νόημα του νόμου προκύπτει από αυτό που γράφεται στη σχετική διάταξη και όχι από την εξήγηση που δίνεται γι' αυτή απο τον νομοθέτη, εκτός αν συνιστά αυθεντική ερμηνεία (περίπτωση που δεν υπάρχει εν προκειμένω) και από τις διάφορες διατάξεις των ανωτέρω νομοθετημάτων που μνημονεύονται στη μείζονα σκέψη της παρούσας, όπως η παρ. 4 του άρθρου 2 του Ν. 3013/2012 που ορίζει ως κατάσταση κινητοποίησης πολιτικής προστασίας την ενεργοποίηση και κλιμάκωση της δράσης του δυναμικού και των μέσων της σε κεντρικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, η παρ. 2 του άρθρου 12 του Ν. 3013/2002, που ρυθμίζει την δημιουργία αυτοτελούς γραφείου πολιτικής προστασίας στην έδρα της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης και ορίζει ότι στην αρμοδιότητά του υπάγεται μεταξύ άλλων ο συντονισμός όλων των υπηρεσιών της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης και των Νομαρχιακών Διαμερισμάτων, καθώς και του δημόσιου και ιδιωτικού δυναμικού και μεσών για την εξασφάλιση της ετοιμότητας, την αντιμετώπιση των καταστροφών και την αποκατάσταση των ζημιών, συνάγεται το αντίθετο. Εξάλλου, οι διατάξεις αυτές είναι νεώτερες και ειδικότερες από τις διατάξεις των Ν.2218/1994 και Ν. 2503/1997, και θεσπίζουν ένα πλαίσιο με συγκεκριμένους φορείς, όργανα, αρμοδιότητες και υποχρεώσεις που αφορούν την πολιτική προστασία της χώρας από το κεντρικό επίπεδο μέχρι και το επίπεδο της τοπικής αυτοδιοίκησης, στο οποίο υπάγεται ως αυτοτελές όργανο και ο Νομάρχης. Ο κατηγορούμενος Χ. Κ. απέστειλε το παραπάνω έγγραφο του Γενικού Γραμματέα της πολιτικής προστασίας μόνο στους Δήμους του Νομού με ΦΑΞ το μεσημέρι της 23-8-2007. Ακολούθως, εκτελώντας την σχετική εντολή αυτού, καθώς και την υπ' αριθ. 203/9-7-2007 απόφαση που είχε λάβει το Γραφείο πολιτικής προστασίας της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης για 24ωρη επιφυλακή στα επίπεδα 3, 4, 5 του χάρτη επικινδυνότητας, έθεσε το Γραφείο Κίνησης που διαχειριζόταν το προσωπικό, τη Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών που διέθετε τα μηχανήματα της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης και το γραφείο πολιτικής προστασίας σε τέτοια επιφυλακή και ετοιμότητα. Επίσης, ενημέρωσε τον εκπρόσωπο του Ερυθρού Σταυρού στο νομό Χάρη Λαμπρόπουλο, που ο σκοπός του επικεντρώνεται σε δράσεις αποκατάστασης από τις φυσικές καταστροφές. Ακόμη, έδωσε στις εφημερίδες "Πρωινή" και "Πατρίς", που εκδίδονται στον Πύργο και κυκλοφορούν σε ολόκληρο το νομό Ηλείας, κείμενο για δημοσίευση, με το οποίο πληροφορούσε τους πολίτες για το έγγραφο που απέστειλε η Γενική Γραμματεία πολιτικής προστασίας, τον κίνδυνο πυρκαγιάς που απειλούσε την επόμενη ημέρα το Νομό, και την ετοιμότητα των κρατικών υπηρεσιών για την αντιμετώπιση της και τους καλούσε να αποφύγουν ενέργειες στην ύπαιθρο που μπορούσαν να προκαλέσουν πυρκαγιά από αμέλεια. Ο τρόπος όμως αυτός ενημέρωσης, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν και στον τομέα της πρόληψης, δεν ήταν πρόσφορος και επαρκής για τις κατηγορίες πολιτών που αφορούσε (κτηνοτρόφους, αγρότες, και μελισσοκόμους), οι οποίες αριθμούσαν το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της επαρχίας και περιελάμβαναν πρόσωπα μεγάλης κυρίως ηλικίας, που ανάλωναν τον περισσότερο χρόνο τους στην ύπαιθρο και είχαν ελάχιστη πρόσβαση στον τύπο. Επιπλέον, δεν ανταποκρινόταν στις απαιτήσεις που έθεσε ο Γενικός Γραμματέας πολιτικής προστασίας με το προαναφερόμενο έγγραφό του, για συνεργασία της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης στον τομέα αυτό με άλλες υπηρεσίες (Δημοτικές Αρχές και αστυνομικές αρχές), προφανώς διότι θεωρούσε τα συνηθισμένα μέτρα (δελτία τύπου, εκπομπές κλπ) μη επαρκή για τις περιστάσεις. Για να εκπληρώσει την υποχρέωσή του ο κατηγορούμενος έπρεπε να προχωρήσει σε μια πιο άμεση και πιο προσωπική ενημέρωση σε συνεργασία με τις κατά τόπους αστυνομικές και δημοτικές αρχές, που να περιλαμβάνει προφορικές ανακοινώσεις, διανομή φεϊγβολάν, φυλλαδίων, μεγαφωνικές ειδοποιήσεις κλπ στους χώρους εργασίας (χωράφια, στάβλους), συνάθροισης (πλατείες, γήπεδα), ψυχαγωγίας (καφενεία κλπ) από τα οχήματα του Δήμου και της Αστυνομίας Ζαχάρως που έκαναν περιπολίες, από τους δημοτικούς άρχοντες, από τους υπαλλήλους των δημοτικών και κοινοτικών καταστημάτων κ.ά.., και να εστιάζει τόσο τον απειλούμενο κίνδυνο εκδήλωσης πυρκαγιάς όσο και στις ενέργειες που πρέπει να αποφευχθούν. Επίσης, ο εν λόγω κατηγορούμενος δεν ενημέρωσε τους Προέδρους των Δημοτικών Διαμερισμάτων για το έγγραφο του Γενικού Γραμματέα της πολιτικής προστασίας και τα μέτρα που ζητούσε. Επίσης, δεν έθεσε σε μέγιστη ετοιμότητα, επαγρύπνηση και επιφυλακή τις άλλες υπηρεσίες, για την ευρύτερη κινητοποίηση της πολιτικής προστασίας σε επίπεδο νομού, δεν ενεργοποίησε τις διαύλους διαρκούς επικοινωνίας και δεν εξασφάλισε τη συνεχή επαφή μεταξύ τους, για την ανταλλαγή πληροφοριών, τη συνεννόηση και τη λήψη αποφάσεων, οι οποίες συμβάλλουν στον καθορισμό των προτεραιοτήτων, στη βελτιστοποίηση των μεθόδων, στην εξάλειψη των παρενεργειών, στην αντιμετώπιση απροβλέπτων αναγκών και τελικά στον αποτελεσματικό συντονισμό κατά την διάρκεια των γεγονότων, μέσω των υπηρεσιακών τηλεφώνων, των κινητών τηλεφώνων και των ασυρμάτων που είχαν γνωστοποιήσει και περιλαμβάνονταν στα αντιπυρικά σχέδια. Ακόμη, ο κατηγορούμενος δεν μερίμνησε για την εκπομπή περισσότερων περιπόλων από την Πυροσβεστική Υπηρεσία σύμφωνα με το αντιπυρικό σχέδιο της, για να πλησιάζουν τους κατοίκους και να τους κάνουν συστάσεις για αποφυγή επικίνδυνων για εκδήλωση πυρκαγιάς ενεργειών. Τέλος, δεν συντόνισε τη δράση του με τους προέδρους των δημοτικών διαμερισμάτων, που είχαν τη γνώση της διαμόρφωσης του ανάγλυφου της περιοχής και της σύνθεσης του πληθυσμού (ηλικιωμένοι, κατάκοιτοι, παιδιά κλπ) και την κατανόηση των υφισταμένων σχέσεων μεταξύ των μελών του, για την ενημέρωση των τελευταίων για τα βασικά τουλάχιστον μέτρα ετοιμότητας και αυτοπροστασίας σε περίπτωση εκδήλωσης πυρκαγιάς (κατάλληλος ρουχισμός, τηλεφωνικές επαφές κλπ) και για τους χώρους ασφαλούς συγκέντρωσης (τουλάχιστον μέχρι να επιληφθούν οι αρμόδιες υπηρεσίες), οι οποίοι δεν είχαν ενημερωθεί ούτε στα προηγούμενα στάδια της πρόληψης και της συνηθισμένης ετοιμότητας και ο αριθμός τους είχε αυξηθεί από φιλοξενούμενους, επισκέπτες, παιδιά κλπ., λόγω θερινών διακοπών. Ακολούθως, ο κατηγορούμενος Π. Χ., που γνώριζε ότι η περιοχή Σμέρνας,/όρος Λαπιθα, είναι μία εκ των πλέον επικίνδυνων περιοχών χωρικά και χρονικά για την εκδήλωση της πυρκαγιάς κατά τις μεσημεριανές και απογευματινές ώρες του Αυγούστου, έπρεπε μετά τη λήψη του εγγράφου του Γενικού Γραμματέα της Πολιτικής Προστασίας από τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ηλείας, να το διαβιβάσει αμέσως και χωρίς χρονοτριβή στις Κοινότητες του Δήμου του και να λάβει τα εξής πρόσθετα μέτρα ετοιμότητας: α) να ενημερώσει τους αγρότες, τους κτηνοτρόφους και τους μελισσοκόμους του Δήμου για τον πολύ υψηλό κίνδυνο πυρκαγιάς προς αποφυγή ενεργειών πρόκλησης πυρκαγιάς από αμέλεια, μέσω των αρμοδίων υπηρεσιών του και σε συνεργασία με τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση και τις κατά τόπους Αστυνομικές Αρχές, β) να ενημερώσει τις Εθελοντικές Οργανώσεις που δραστηριοποιούνταν στους χώρους ευθύνης του σε δράσεις σχετικές με την αντιμετώπιση συνεπειών από την εκδήλωση πυρκαγιών, γ) να θέσει τις δικές to υ υπηρεσίες (του Δήμου Ζαχάρως), το προσωπικό και τα υλικοτεχνικά μέσα σε μέγιστη ετοιμότητα, επαγρύπνηση και επιφυλακή, δ) να θέσει τις υπόλοιπες υπηρεσίες Δήμου Ζαχάρως που ήταν υπεύθυνες σε επιχειρησιακό επίπεδο για επιμέρους δράσεις της πολιτικής προστασίας (κλιμάκιο της πυροσβεστικής, αστυνομικό τμήμα, λιμενικό σταθμό, κέντρα υγείας, Ένοπλες Δυνάμεις, κλπ.), σε μέγιστη ετοιμότητα, επαγρύπνηση και επιφυλακή, ε) να ενεργοποιήσει το δίκτυο επικοινωνίας και να εξασφαλίσει τη συνεχή επαφή και συνεργασία όλων των παραπάνω εμπλεκομένων υπηρεσιών για την άμεση κινητοποίηση των δυνάμεων, στ) να βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με το Γραφείο Πολιτικής Προστασίας της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης και την Πυροσβεστική Υπηρεσία, ζ) να ειδοποιήσει τους κατόχους προωθητικών-σκαπτικών μηχανημάτων, πυροσβεστικών και υδροφόρων οχημάτων, που μπορούν να συνδράμουν στην καταστολή πυρκαγιάς για τη μη απομάκρυνση τους από την περιοχή χωρίς ιδιαίτερο λόγο και τη συνεχή επικοινωνία τους με τις αρχές, η) να ειδοποιήσει τις ομάδες πυρασφάλειας και τις εθελοντικές ομάδες για τη γρήγορη συγκρότηση τους εάν αυτό απαιτηθεί, θ) να οργανώσει ομάδα εθελοντών ή δημοτικών ή κοινοτικών υπαλλήλων για περιπολία σε περιαστικά δάση και άλση και ι) να συντονίσει τη δράση του με τους προέδρους των δημοτικών διαμερισμάτων για την ενημέρωση των κατοίκων τους για τον τρόπο αντιμετώπισης ενδεχόμενης πυρκαγιάς, και κατά το κατηγορητήριο για τις οδούς διαφυγής τους σε περίπτωση διακινδύνευσης της ζωής και της σωματικής ακεραιότητας τους. Στο Δήμο Ζαχάρως δεν υπήρχαν το έτος 2007 εθελοντικές οργανώσεις, που ο σκοπός τους να αφορά δράσεις πρόληψης, αντιμετώπισης και αποκατάστασης από φυσικές καταστροφές, να είναι εγγεγραμμένες στο μητρώο εθελοντών και να έχουν ενταχθεί επιχειρησιακά στο Νομαρχιακό συντονιστικό Όργανο, ώστε να μπορούν να αξιοποιηθούν με ασφάλεια και αποδοτικότητα σε τέτοια συμβάντα. Κατά τα λοιπά αυτός, με την ιδιότητα του Δήμαρχου Ζαχάρως, είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση, που πήγαζε από το προαναφερόμενο έγγραφο του Γενικού Γραμματέα πολιτικής προστασίας, το οποίο ήταν δεσμευτικό, αφού είχε εκδοθεί στα πλαίσια της εξουσίας του να προετοιμάζει τον μηχανισμό της πολιτικής προστασίας της χώρας για την αντιμετώπιση κάθε μορφής καταστροφών στο πλαίσιο του υφιστάμενου σχεδιασμού ανά ισηγορία κινδύνου, να ενεργήσει όσα αναφέρονται σ' αυτό, δηλ. να ενημερώσει τους αγρότες, τους κτηνοτρόφους και τους μελισσοκόμους για τον πολύ ψηλό κίνδυνο πυρκαγιάς μέσω των αρμοδίων Υπηρεσιών του σε συνεργασία με τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση και τις Αστυνομικές Αρχές και να θέσει σε ετοιμότητα "όλα", τα διαθέσιμα μέσα του Δήμου Ζαχάρως. Επίσης, είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση που πήγαζε α) από το παραπάνω αντιπυρικό σχέδιο της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Ηλείας, το οποίο, όπως προαναφέρθηκε, προέβλεπε ως μέτρο ετοιμότητας για την αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών τη συνεργασία όλων των εμπλεκομένων φορέων (Πυροσβεστική, Αστυνομία, Δασαρχείο, Δήμος, Νομαρχία, Περιφέρεια, ΔΕΗ. ΕΥΔΑΠ, ΟΤΕ και ιδιώτες), αφού ο Δήμος Ζαχάρος δεν είχε συντάξει δικό του μνημόνιο και β) από το παραπάνω αντιπυρικό σχέδιο της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, το οποίο όπως προαναφέρθηκε προέβλεπε, ως μέτρο ετοιμότητας σε περίπτωση κατηγορίας κινδύνου δασικών πυρκαγιών 4 για τους Δήμους την ειδοποίηση των κατοχών προωθητικών - σκαπτικών, πυροσβεστικών και υδροφόρων οχημάτων, που μπορούσαν να συνδράμουν στην καταστολή της πυρκαγιάς, την ειδοποίηση των ομάδων πυρασφάλειας, την οργάνωση ομάδων δημοτικών ή κοινοτικών υπαλλήλων για περιπολία σε περιαστικά δάση και άλση και την συνεχή επικοινωνία των Δήμων με τα ΠΣΕΑ Νομαρχίας και την Πυροσβεστική Υπηρεσία, είχε περιέλθει σε γνώση του και ήταν δεσμευτικό και για τον ίδιο, αφού ο Δήμος Ζαχάρως δεν είχε συντάξει μνημόνιο ενεργειών και η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ηλείας παρέπεμπε για τη συμπλήρωση των κενών του δικού της σχεδίου στο σχέδιο της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, να ειδοποιήσει τους κατόχους των παραπάνω μηχανημάτων, να ειδοποιήσει τις ομάδες πυρασφάλειας, να οργανώσει ομάδες δημοτικών ή κοινοτικών υπαλλήλων για περιπολία σε περιαστικά δάση και άλση, να ενεργοποιήσει το δίκτυο επικοινωνίας των εμπλεκομένων φορέων και να εξασφαλίσει τη συνεχή επαφή και συνεργασία μεταξύ τους σε επίπεδο Δήμου και συνεπώς και την επαφή της δικής του Υπηρεσίας με τα ΠΣΕΑ Νομαρχίας και την Πυροσβεστική Υπηρεσία. Τέλος είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση που πήγαζε από το άρθρο 13 παρ. 1 εδ. ε του Ν. 3013/2002 και το κεφάλαιο 5 περ. 2 και 3 για τους ΟΤΑ της ΥΑ 1299/2003, τα οποία του ανέθεταν την ευθύνη της διάθεσης και του συντονισμού δράσης του απαραίτητου δυναμικού και μέσων εντός των ορίων του Δήμου Ζαχάρως μεταξύ άλλων και στο στάδιο της ετοιμότητας, όπως το δυναμικό, τα μέσα και η κατάσταση ετοιμότητας προσδιορίστηκαν στο αντίστοιχο σκέλος του κατηγορουμένου Χ. Κ., να προετοιμάσει, οργανώσει και συντονίσει τη δράση όλων των εμπλεκομένων φορέων του κρατικού μηχανισμού σε επίπεδο Δήμου για την διασφάλιση της ετοιμότητας προς αντιμετώπιση ενδεχόμενης πυρκαγιάς και συνεπώς να συντονίσει τη δράση του με τους Προέδρους των Δημοτικών διαμερισμάτων για την ενημέρωση των πολιτών τους ως προς τον τρόπο αντιμετώπισης ενδεχόμενης πυρκαγιάς και τους χώρους ασφαλούς συγκέντρωσης τους. Μετά τη λήψη του εγγράφου του Γενικού Γραμματέα πολιτικής προστασίας ο κατηγορούμενος Π. Χ. έθεσε σε 24ωρη επιφυλακή, επαγρύπνηση και ετοιμότητα το προσωπικό του γραφείου του, το προσωπικό του γραφείου πολιτικής προστασίας και το προσωπικό της τεχνικής υπηρεσίας του Δήμου, που διαχειριζόταν τα μηχανήματα του (δύο τσάπες και δύο φορτωτές). Επίσης, συγκρότησε ομάδες από τον Δήμο Ζαχάρως, οι οποίες ενεργούσαν περιπολίες στη χωματερή, και στα παραλιακά δάση της Ζαχάρως, δεδομένου ότι στην περιοχή δεν υπήρχαν κατ' ακριβολογία περιαστικά δάση και άλση. Ο κατηγορούμενος όμως δεν ενημέρωσε τους Προέδρους των δημοτικών διαμερισμάτων για το έγγραφο του Γενικού Γραμματέα της πολιτικής προστασίας, γεγονός το οποίο επιβεβαιώνεται από την έλλειψη οποιασδήποτε (έστω και στοιχειώδους) προετοιμασίας, εγρήγορσης και επαγρύπνησης τους, την έκπληξη, τον αιφνιδιασμό και την απώλεια ψυχραιμίας που υπέστησαν και την απουσία οποιασδήποτε οργανωμένης προσπάθειας για να ελέγξουν την κατάσταση. Περαιτέρω, ο κατηγορούμενος δεν ενημέρωσε τους αγρότες, τους κτηνοτρόφους και τους μελισσοκόμους για τον αυξημένο κίνδυνο πυρκαγιάς με τον τρόπο που αναφέρθηκε στο αντίστοιχο σκέλος του κατηγορουμένου Χ. Κ., δηλ. με άμεσο και προσωπικό σε συνεργασία με τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ηλείας και τις κατά τόπους αστυνομικές αρχές, που να περιλαμβάνει προφορικές ανακοινώσεις, διανομή φεϊγβολάν, φυλλαδίων, μεγαφωνικές ειδοποιήσεις κλπ στους χώρους εργασίας (χωράφια, στάβλους), συνάθροισης (πλατείες, γήπεδα), ψυχαγωγίας (καφενεία κλπ) από τα οχήματα του Δήμου και της Αστυνομίας που έκαναν περιπολίες, από τους δημοτικούς και κοινοτικούς άρχοντες και υπαλλήλους κλπ και να εστιάζει τόσο τον απειλούμενο κίνδυνο εκδήλωσης πυρκαγιάς όσο και στις ενέργειες που πρέπει να αποφευχθούν. Επίσης, δεν έθεσε σε μέγιστη ετοιμότητα, επαγρύπνηση και επιφυλακή τις άλλες υπηρεσίες, για την ευρύτερη κινητοποίηση της πολιτικής προστασίας σε επίπεδο Δήμου, δεν ενεργοποίησε τις διαύλους διαρκούς επικοινωνίας και δεν εξασφάλισε τη συνεχή επαφή και συνεργασία μεταξύ τους, ούτε βρισκόταν ο ίδιος σε συνεχή επικοινωνία με το γραφείο πολιτικής προστασίας της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης και την Πυροσβεστική Υπηρεσία για συνεχή και επισταμένη ανταλλαγή πληροφοριών, συνεννόηση και λήψη αποφάσεων. Ακόμη, ο κατηγορούμενος δεν ειδοποίησε τους ιδιώτες που διατηρούσαν στο Δήμο Ζαχάρως εργοτάξια με διάφορα χωματουργικά μηχανήματα και υδροφόρες και μπορούσαν να συνδράμουν με καθαρισμό του εδάφους, διάνοιξη αντιπυρικών ζωνών, μεταφορά νερού κλπ στην αντιμετώπιση της πυρκαγιάς, να μην απομακρυνθούν χωρίς ιδιαίτερο λόγο και να βρίσκονται σε συνεχή επικοινωνία με τις αρχές. Επιπλέον, ο κατηγορούμενος δεν ειδοποίησε τις ομάδες πυρασφάλειας για τη γρήγορη συγκρότηση τους μόλις κρινόταν απαραίτητο, οι οποίες μπορούσαν να συνδράμουν στην επιτήρηση και στην αντιμετώπιση της πυρκαγιάς και έτσι τα μέλη τους ήταν ανημέρωτα και απόντα από τις καταστάσεις. Τέλος, δεν συντόνισε τη δράση του με τους προέδρους των δημοτικών διαμερισμάτων, που είχαν τη γνώση της διαμόρφωσης του ανάγλυφου της περιοχής και της σύνθεσης του πληθυσμού (ηλικιωμένοι, κατάκοιτοι, παιδιά κλπ) και την κατανόηση των υφισταμένων σχέσεων μεταξύ των μελών του, για την ενημέρωση των τελευταίων για τα βασικά τουλάχιστον μέτρα ετοιμότητας και αυτοπροστασίας σε περίπτωση εκδήλωσης πυρκαγιάς (κατάλληλος ρουχισμός, τηλεφωνικές επαφές κλπ) και για τους χώρους ασφαλούς συγκέντρωσης (τουλάχιστον μέχρι να επιληφθούν οι αρμόδιες υπηρεσίες), οι οποίοι δεν είχαν ενημερωθεί ούτε στα προηγούμενα στάδια της πρόληψης και της συνηθισμένης ετοιμότητας και ο αριθμός τους είχε αυξηθεί από φιλοξενούμενους, επισκέπτες, παιδιά κλπ., λόγω θερινών διακοπών. Τούτο επιβεβαιώνεται από τις αντιδράσεις των κατοίκων μετά την εκδήλωση της πυρκαγιάς, που χαρακτηρίζονταν από αυθορμητισμό, αυτοσχεδιασμό, φόβο, σύγχυση και απουσία ορθολογικής σκέψης. Από τα προαναφερόμενα συνάγεται ότι οι κατηγορούμενοι από αμέλεια, ήτοι από έλλειψη της αντικειμενικώς απαιτούμενης προσοχής και επιμέλειας, την οποία όπως προαναφέρθηκε όφειλαν και μπορούσαν να καταβάλουν, δεν έλαβαν τα προβλεπόμενα από τα παραπάνω έγγραφα και διατάξεις μέτρα αυξημένης ετοιμότητας, που ήταν αναγκαία για την μείωση των συνεπειών μιας πυρκαγιάς που ήταν επικείμενη λόγω τεκμηριωμένου κινδύνου της, αλλά ενήργησαν επιφανειακά και γραφειοκρατικά. Ακολούθως, στις 24-8-2007 και περί ώρα 14:00, η κατηγορουμένη Σ. Ν. που ήταν κάτοικος του οικισμού Παλαιοχωρίου, προκειμένου να προετοιμάσει το μνημόσυνο του πατέρα της, το οποίο θα λάμβανε χώρα τη μεθεπόμενη, 26-8-2007, έβαλε σε ένα μαγειρικό σκεύος σιτάρι και το τοποθέτησε σε συσκευή υγραερίου, τύπου "πετρογκάζ", η οποία βρισκόταν εντός ενός βοηθητικού πέτρινου κτίσματος δίπλα από την οικία της, το οποίο χρησιμοποιούσε ως κουζίνα και ως αποθήκη. Ακολούθως, απασφάλισε τη φιάλη υγραερίου, η οποία ήταν τοποθετημένη σε μικρή απόσταση από δύο μεγάλα δοχεία με λάδι και κρασί, άναψε με σπίρτο την εστία για να αρχίσει η διαδικασία του βρασμού και την εγκατέλειψε προσερχόμενη στην κύρια οικία, όπου βρίσκονταν ο σύζυγός της, οι δύο κόρες της και ο γαμπρός της, για να πάρουν το μεσημεριανό τους φαγητό. Την ώρα εκείνη επικρατούσαν στην περιοχή βορειοανατολικοί άνεμοι μέτριοι μέχρι ισχυροί (5-6) με ριπές που έφθαναν τους πολύ ισχυρούς
(7)και πιθανόν πρόσκαιρα τους ξεπερνούσαν (βλ. το υπ' αριθμ. ΕΜΥ/Ε/1 2551/14-10-2009 πιστοποιητικό της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας). Λίγο αργότερα, περί ώρα 14:15, διερχόμενος από το σημείο ο ανεψιός της Κ. Κ., διανομέας άρτου, είδε ότι από τα κεραμίδια της στέγης του βοηθητικού κτίσματος που χρησιμοποιείτο ως κουζίνα, έβγαινε καπνός. Αμέσως ειδοποίησε τη θεία του, και τους υπόλοιπους που βρίσκονταν στην βεράντα της κύριας οικίας και δεν είχαν ορατότητα προς το βοηθητικό κτίσμα, και όλοι μαζί, μόλις αντιλήφθησαν ότι πρόκειται περί πυρκαγιάς, προσπάθησαν να τη σβήσουν. Ο σύζυγος της Σ. Ν. ανέβηκε στη στέγη του κτίσματος και έριχνε νερό στο εσωτερικό του με ένα λάστιχο ποτίσματος και οι υπόλοιποι περιέβρεχαν τους τοίχους του και τα ξερά χόρτα που υπήρχαν γύρω του με κουβάδες. Η προσπάθεια αυτή διήρκησε δεκαπέντε περίπου λεπτά χωρίς όμως κανένα αποτέλεσμα, διότι η φωτιά, τροφοδοτούμενη από τα εύφλεκτα προϊόντα (λάδι και κρασί) που υπήρχαν στον ίδιο χώρο, έφτασε στα ξύλινα από κορμούς κυπαρισσιού δοκάρια της στέγης, προκάλεσε την κατάρρευση ενός τμήματος αυτής και βγήκε ανεμπόδιστη έξω από το κτίσμα. Στη συνέχεια με τον δυνατό αέρα ανήλθε σε ύφος 10-20 μέτρων, μεταδόθηκε στη συκιά που υπήρχε στο ακίνητο και στα ξερά χόρτα που υπήρχαν στον ακάλυπτο χώρο του, σε διπλανά παραμελημένα ελαιοστάσια και στον δρόμο και προχώρησε σε δάσος με πεύκα που υπήρχε σε απόσταση 300 περίπου μέτρων προς τη πλευρά της Μακίστου. Ακολούθως, άνοιξε τρία μέτωπα, το πρώτο προς Μάκιστο, το δεύτερο προς Αρχαίο Επη και Πλατιάνα και το τρίτο προς Χρυσοχώρι και Μηλέα, όπου υπήρχαν πυκνά δάση από χαλέπιο δάση, δασικές εκτάσεις με σχίνα, πουρνάρια, αφάνες, ρείκια, λιναριές, κλπ, αγροτικές εκτάσεις και κατοικημένες περιοχές, με εικόνα εγκατάλειψης πεύκη. Τελικά, πλήρως δυναμωμένη κατέβηκε στην χαράδρα μεταξύ Χρυσοχωρίου, Μηλέας Μακίστου και Αρτέμιδας, όπου υπήρχαν όμοια δάση, δασικές εκτάσεις, αγροτικές καλλιέργειες και παραποτάμια βλάστηση (βρύα κλπ) και ακολουθώντας τη φορά του ανέμου κατευθύνθηκε με μεγάλη ταχύτητα προς την Αρήνη και την Ζαχάρω. Σύμφωνα με την από 25-8-2007 έκθεση αυτοψίας-έρευνας χώρου της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, η πυρκαγιά οφείλεται σε υπερθέρμανση και ανάφλεξη φαγητού εντός μαγειρικού σκεύους ξεχασμένου στην αναμμένη εστία υγραερίου, δεδομένου ότι δεν διαπιστώθηκε έκρηξη των φιαλών της συσκευής. Ακολούθως, κρίσιμα στοιχεία για την επιτυχή καταστολή μιας πυρκαγιάς, είναι σύμφωνα με τις καταθέσεις όσων εμπλέκονται σ' αυτή, η γρήγορη επισήμανση, αναγγελία, εντοπισμός και επέμβαση (βλ. και άρθρο 6 αριθ. 11 της ΥΑ 17961/1998). Αν δεν υπάρξει επέμβαση μέσα στα πρώτα 10-20 περίπου λεπτά από την εκδήλωση της, τότε η καταστολή γίνεται πολύ δύσκολη και το έργο των πυροσβεστικών δυνάμεων εστιάζεται στην προστασία της ζωής, της σωματικής ακεραιότητας και της περιουσίας των πολιτών και δεν περιλαμβάνει τον περιορισμό των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και των ζημιών σε κτίρια, υποδομές (αποθήκες, μηχανήματα, σταύλους), καλλιέργειες, βοσκότοπους, ζώα, αντιπλημμυρικά έργα κ.λ.π.. Άμεση επαφή με το σημείο εκδήλωσης της πυρκαγιάς είχε το Πυροφυλάκιο Μίνθης, το οποίο λειτουργούσε στην κορυφή του ομώνυμου όρους και υπαγόταν στην περιοχή ευθύνης της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Πύργου. Το ανωτέρω Πυροφυλάκιο, δεν διέθετε οίκημα, διότι είχε καταστραφεί από τους κεραυνούς, ούτε σταθερό εξοπλισμό και ήταν επανδρωμένο από ένα άτομο εποχικής απασχόλησης, γνώστη της περιοχής, εφοδιασμένο με φορητό ασύρματο και κιάλια, καθόλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, από ώρα 11.30 μέχρι ώρα 19.00, εκτός των ημερών της ημερήσιας ανάπαυσης, της άδειας ή της κάλυψης άλλου πυροφυλακίου. Τη συγκεκριμένη ημέρα εκτελούσε υπηρεσία πυροφύλακα ο εποχικά απασχολούμενος κατηγορούμενος Π. Τ.. Αυτός είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση που πήγαζε από το προαναφερόμενο άρθρο 9 της ΥΑ να παρατηρεί την περιοχή που κάλυπτε το πυροφυλακείο και. να αναγγείλει άμεσα τυχόν εκδηλούμενη πυρκαγιά προσδιορίζοντας την ακριβή θέση της. Ενώ, όμως, είχε άμεση οπτική επαφή με την οικία της Σ. Ν., από τη στέγη του βοηθητικού οικήματος της οποίας έβγαινε καπνός περί ώρα 14:15 και ενώ η περιοχή που βρισκόταν επιχειρησιακά είχε τεθεί από ώρα 07:30 της ίδιας ημέρας σε στάδιο ετοιμότητας-κατηγορίας κινδύνου 4, που σημαίνει ότι η επίβλεψη της έπρεπε να είναι πιο εντατική, δεν αντελήφθη την πυρκαγιά, είτε διότι δεν βρισκόταν στη θέση του, είτε διότι ήταν απασχολημένος με κάτι άλλο, και δεν την ανήγγειλε τόσο στο πλησιέστερο Πυροσβεστικό Όχημα Θ58, το οποίο εκτελούσε υπηρεσία επιφυλακής σε σταθερή θέση στο σταθμό της Σμερνας, όσο και στο Πυροσβεστικό Κλιμάκιο Κρεστένων, προσδιορίζοντας ταυτόχρονα την ακριβή της θέση. Αντίθετα, την πυρκαγιά ανήγγειλε στο Πυροσβεστικό κλιμάκιο Κρεστένων δύο φορές περί ώρα 14.24 και 14.41 ο Αντιδήμαρχος του Δήμου Ζαχάρως Σ. Μ., ο οποίος είδε τον καπνό από την παραλία της Ζαχάρως, αλλά δεν ήταν σε θέση από τέτοια απόσταση να προσδιορίσει την ακριβή θέση, την κατεύθυνση, την ταχύτητα και την ένταση της. Η πληροφορία αυτή δεν έτυχε κάποιας αντιμετώπισης (σήμανση συναγερμού κλπ), διότι θεωρήθηκε ότι ο καπνός προέρχεται από την πυρκαγιά που μαινόταν επί πολλές ημέρες στη Μεγαλόπολη Αρκαδίας. Επίσης, την πυρκαγιά ανήγγειλε στην Πυροσβεστική Υπηρεσία Πύργου περί ώρα 14.40 η Ε. Ν., η οποία προσδιόρισε την ακριβή θέση της, αλλά δεν ανέφερε την επέκταση της στον περιβάλλοντα χώρο και τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά της. Η πληροφορία αυτή διαβιβάσθηκε στο πλησιέστερο χωρικά για την προσβολή της πυρκαγιάς πυροσβεστικό κλιμάκιο Κρεστένων, το οποίο σήμανε αμέσως συναγερμό. Ωστόσο το χρονικό διάστημα των περίπου 25 λεπτών που μεσολάβησε από την έναρξη της πυρκαγιάς μέχρι την αναγγελία της και τον προσδιορισμό της θέσης της υπήρξε κρίσιμο για την αδυναμία κατάσβεσης της, διότι το πρώτο πυροσβεστικό όχημα της Σμέρνας (Θ58) έφθασε στο σημείο εκδήλωσης της πυρκαγιάς περί ώρα 14:55, δηλαδή μετά από περίπου δέκα πέντε λεπτά από την αναγγελία της και ενώ η πυρκαγιά είχε ξεφύγει στον περιβάλλοντα χώρο και είχε ανοίξει πολλά μέτωπα και οι εναέριες δυνάμεις ειδοποιήθηκαν καθυστερημένα. Από τα προαναφερόμενα συνάγεται ότι ο κατηγορούμενος Π. Τ. από αμέλεια, ήτοι επειδή δεν κατέβαλε την αντικειμενικώς απαιτούμενη προσοχή, που όφειλε με βάση τους νομικούς κανόνες, την πείρα και τη λογική, υπό τις ίδιες πραγματικές περιστάσεις, να καταβάλει κάθε μετρίως ευσυνείδητος άνθρωπος του επαγγέλματος του, την οποία μπορούσε να καταβάλει λόγω των προσωπικών του ιδιοτήτων, γνώσεων και περιστάσεων (πολύ καλή γνώση της περιοχής, προϋπηρεσία και εμπειρία), δεν αντιλήφθηκε την πυρκαγιά κατά την έναρξη της και δεν την ανήγγειλε άμεσα. Αν είχε τηρήσει τις υποχρεώσεις του, η επιχείρηση κατάσβεσης της θα είχε ξεκινήσει τουλάχιστον από ώρα 14:25, γεγονός που θα συνέβαλε αποφασιστικά στον περιορισμό της επέκτασης της. Αποτέλεσμα της ανωτέρω αμελούς συμπεριφοράς του πυροφύλακα Π. Τ., το οποίο αυτός δεν προέβλεψε, ήταν να μην αντιμετωπισθεί έγκαιρα και αποτελεσματικά η πυρκαγιά που εκδηλώθηκε στο οίκημα-αποθήκη, που χρησιμοποιούσε ως κουζίνα η Σ. Ν., στον οικισμό Παλαιοχωρίου του ΔΔ Χρυσοχωρίου του Δήμου Ζαχάρως Ηλείας, με συνέπεια αυτή να επεκταθεί, γεγονός που θα είχε αποφευχθεί εάν ο ανωτέρω δεν προέβαινε στις παραπάνω παραλείψεις. Όσο η φωτιά ήταν στο κτίσμα είχε τον τύπο της αστικής πυρκαγιάς. Από την ώρα όμως που πέρασε στη βλάστηση απέκτησε το τύπο της δασικής πυρκαγιάς, της οποίας τα χαρακτηριστικά είναι ότι εκδηλώνεται (και συντηρείται) όταν υπάρχει καύσιμη ύλη (χόρτα, φύλλα, βελόνες, θάμνοι, κλαδιά, κορμοί κλπ), θερμότητα (ανάφλεξη) και αέρας (οξυγόνο) και μεταδίδεται στη γειτνιάζουσα ύλη με θερμική επίδραση, που αφαιρεί από αυτή υγρασία και την προετοιμάζει για ανάφλεξη, με διάχυση καιγόμενων σωματιδίων (καύτρες), και με εκσφενδονισμό κουκουναριών και φωλιών κάμπιας. Η εν λόγω πυρκαγιά, γρήγορα πήρε τεράστιες διαστάσεις λόγω της άφθονης ελαφριάς ξερής ύλης (χόρτα, φύλλα, λεπτά κλαδιά, βελόνες, θάμνοι κλπ) που υπήρχε ανάμεσα στα σπίτια, κατά μήκος και εκατέρωθεν των επαρχιακών, αγροτικών και δασικών δρόμων, που δεν είχαν καθαριστεί, στις αντιπυρικές ζώνες που δεν είχαν συντηρηθεί, στον υπόροφο των δέντρων και των θάμνων που δεν είχε αραιωθεί, γύρω από τους οικισμούς και στα αγροκτήματα που δεν είχαν οργωθεί ή δεν είχαν καθαριστεί από υπολείμματα της άροσης, και μετέδιδε τη φωτιά στα πιο χονδρά μέρη των φυτών (κορμοί, κλαδιά κλπ) και από τη μια μεριά των εκτάσεων στην άλλη, της έκκρισης από τα πεύκα ρητίνης, της ταχύτητας του ανέμου που μετέφερε καιγόμενα σωματίδια σε μεγάλη απόσταση και δημιουργούσε πολλαπλές εστίες φωτιών μέσα σε άκαυτες ζώνες, των ψηλών μεσημεριανών θερμοκρασιών που αφαιρούσαν κάθε είδος υγρασίας από την καιγόμενη βλάστηση, της χαμηλής σχετικής υγρασίας (20%) που είχε προκληθεί από την ανομβρία του χειμώνα και από προηγούμενους τέσσερις καύσωνες του καλοκαιριού, του ιδιαίτερου ανάγλυφου του εδάφους (έντονες κλίσεις, ρεματιές, κορυφές κλπ) που δημιουργούσε απρόβλεπτες κινήσεις του αέρα, της έλλειψης επαρκούς αριθμού αντιπυρικών ζωνών που θα διέκοπταν τη συνέχεια των δέντρων, της έλλειψης των αναγκαίων υποδομών, όπως πυκνών πηγών τροφοδοσίας ύδατος κύριων και εφεδρικών και αγροτικών και δασικών δρόμων ως φυσικών εμποδίων με επαρκές πλάτος και μήκος και χωρίς αυλακώσεις και διαβρώσεις κλπ, που θα επέτρεπαν τους αναγκαίους σχεδιασμούς αντιμετώπισης της, της διέλευσης ηλεκτρικών καλωδίων υψηλής τάσης από την περιοχή, και της μη αποψίλωσης της ψηλής βλάστησης κάτω από αυτά. Η ύπαρξη των περισσότερων από τους παραπάνω παράγοντες οφείλεται στις προαναφερόμενες παραλείψεις των κατηγορουμένων Χ. Κ. και Π. Χ. στο στάδιο της πρόληψης. Στους οικισμούς της Μακίστου και της Αρτέμιδας, που δεν είχε γίνει καμία ενημέρωση στους χώρους διαμονής τους ή στους χώρους εργασίας τους (χωράφια, στάβλους, αποθήκες κλπ) από τους Προέδρους, περίπολα της πυροσβεστικής, περίπολα της Αστυνομίας κλπ, για την επικινδυνότητα της ημέρας, δεν είχαν συγκροτηθεί οι ομάδες πυρασφάλειας για να επιτηρούν την περιοχή και να αντιληφθούν νωρίτερα την πυρκαγιά, δεν υπήρχε παρουσία της Πυροσβεστικής για την αντιμετώπιση του φαινομένου, δεν είχαν γίνει ανακοινώσεις από αυτή ή άλλο φορέα για την εξέλιξη του, και δεν υπήρξαν προειδοποιήσεις έστω με χτύπημα της καμπάνας της εκκλησίας, με ηχητικό τηλεβόα ή με άλλο τρόπο για τον επικείμενο κίνδυνο, οι κάτοικοι αντιλήφθησαν την κρισιμότητα της διαμορφωθείσας κατάστασης, από τις οικίες τους ή από άλλα σημεία με καλύτερη ορατότητα (νεκροταφείο, σχολείο) περί ώρα 14.50 και 15.00 αντίστοιχα, όταν η πυρκαγιά προχωρούσε με ταχύτητα προς το μέρος τους. Όπως ήταν φυσικό επικράτησε πανικός, καθόσον ουδέποτε υπήρξε μέριμνα από τους αρμόδιους φορείς για τα μέτρα προστασίας που έπρεπε να λάβουν και ειδικότερα, αν έπρεπε να παραμείνουν στους οικισμούς σε χώρους ασφαλούς συγκέντρωσης ή αν έπρεπε να απομακρυνθούν και προς ποια κατεύθυνση να κινηθούν. Έτσι, χωρίς κανένα σχέδιο, καμία ενημέρωση και κυρίως κανένα συντονισμό, άρχισε αυτοβούλως η εγκατάλειψη των οικισμών από διάφορες εξόδους τους. Οι περισσότεροι κάτοικοι ακολούθησαν την κατεύθυνση προς Σμέρνα, μέσω της επαρχιακής οδού Αρτέμιδας -Σμέρνας - Βρύνας - Ζαχάρως, που ήταν από τύχη ασφαλής κατά το χρονικό εκείνο σημείο, διότι η πυρκαγιά δεν επεκτάθηκε άμεσα προς εκείνη την περιοχή. Κάποιοι κάτοικοι, όμως, ακολούθησαν τη κατεύθυνση προς Ζαχάρω, μέσω της επαρχιακής οδού Μακίστου - διασταύρωσης Αρτέμιδας - Ζαχάρως, η οποία ήταν και η συντομότερη; χωρίς, όμως, να έχουν ενημερωθεί ότι η φωτιά επεκτεινόταν ταχύτατα προς εκείνη την κατεύθυνση, καθιστώντας τη διαδρομή αυτή μη ασφαλή. Από αυτούς (πολίτες και πλήρωμα) που εγκλωβίστηκαν στο ανωτέρω σημείο επέζησαν ο εγκαλών S. Q. και ο Α. Κ., οι οποίοι εγκατέλειψαν τα οχήματά τους (ο πρώτος την μοτοσυκλέτα του και ο δεύτερος το τζιπ του κατηγορουμένου Π. Χ. στο οποίο επέβαινε), έτρεξαν 700 περίπου μέτρα μέσα στα αγροκτήματα και χώθηκαν στο χώμα για προστασία, αλλά δεν κατάφεραν να αποφύγουν τα εγκαύματα που τους προκάλεσαν οι φλόγες, οι καύτρες και η θερμική ακτινοβολία, εξ αιτίας των οποίων ο πρώτος υποβλήθηκε σε πολύμηνη νοσηλεία και ο δεύτερος υπέκυψε σύντομα σε θάνατο. Αυτοί διασώθηκαν από τον προαναφερόμενο φίλο του δεύτερου Γ. Ε., ιδιοκτήτη διαφόρων οχημάτων (τρακτέρ, βυτίων κλπ), ο οποίος αψήφησε τις απαγορεύσεις των πυροσβεστών που είχαν σταθμεύσει στη θέση "Μποκαρίνο", τους παρέλαβε με ένα κλειστό φορτηγάκι από το σημείο του εγκλωβισμού και τους μετέφερε μέσα από καμένες και φλεγόμενες εκτάσεις στην εν λόγω θέση, όπου τους παρέδωσε σε ασθενοφόρο. Ειδικότερα, μεταξύ των εγκλωβισμένων στο εν λόγω σημείο ήταν και ο εγκαλών S. Q., ο οποίος συνόδευε με το μηχανάκι του την οικογένεια του Γ. Π., η οποία προπορευόταν με αυτοκίνητο, με σκοπό τη διαφυγή τους από τη φλεγόμενη περιοχή. Ο εν λόγω εγκαλών, ο οποίος κατέθεσε ενόρκως στο ακροατήριο του Δικαστηρίου τούτου, μόλις αντιλήφθηκε ότι είχε εγκλωβισθεί και είχε περικυκλωθεί από τη φωτιά άρχισε να σκάβει με τα χέρια του το έδαφος, προσπαθώντας να ανοίξει ένα λάκκο και ακολούθως, αφού ξάπλωσε ανάσκελα πέταγε τα χώματα πάνω στο σώμα του, προκειμένου να γλιτώσει από την πύρινη λαίλαπα που επικρατούσε στην περιοχή. Μόλις η φωτιά πέρασε από το σημείο του εγκλωβισμού δεκάδων ανθρώπων εκ των οποίων οι περισσότεροι κατέληξαν, ο εγκαλών σηκώθηκε και αναζήτησε βοήθεια, καθώς είχε υποστεί εγκαύματα 2ου και 3ου βαθμού μερικού εν τω βάθει, προσώπου, άνω και κάτω άκρων, ολικής επιφάνειας 40%, διακομίσθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Πύργου και κατόπιν στο Νοσοκομείο "Ερρίκος Ντυνάν", όπου νοσηλεύθηκε, υποβλήθηκε σε αγωγή επούλωσης των εγκαυμάτων, σε φυσικοθεραπείες, καθώς παρουσίαζε δυσκολία στην κινητοποίηση, ενώ παρακολουθείτο και από ψυχιάτρους καθώς, κατά τη διάρκεια της νοσηλείας του παρουσίασε επεισόδιο απώλειας συνειδήσεως και οξεία διαταραχή stress. Τελικά εξήλθε από το ανωτέρω νοσοκομείο στις 8/10/2007, με οδηγίες για την τοπική περιποίηση των εγκαυμάτων και ελαφρά αναλγητικά επί πόνου, αλλά και αγωγή που του συνεστήθη από τους ψυχίατρους. Από τα προαναφερόμενα συνάγεται ότι οι παραπάνω παραλείψεις των κατηγορουμένων, οι οποίες συνιστούν μη εκπλήρωση των ιδιαίτερων νομικών υποχρεώσεων τους, λόγω των ξεχωριστών ιδιοτήτων που έφεραν και των ιδιαίτερων σχέσεων που τελούσαν και παραβιάζουν τους γραπτούς και άγραφους κανόνες που διέπουν τις συγκεκριμένες συμπεριφορές, συνέβαλαν στην επέλευση του εγκληματικού αποτελέσματος της σωματικής βλάβης από αμέλεια σε βάρος του εγκαλούντος, αφού η κάθε μία από αυτές αποτελεί ένα από τους περισσότερους παραγωγικούς όρους τους, χωρίς τον οποίο αυτά δεν θα επέρχονταν. Οι εν λόγω παραλείψεις οφείλονται στο γεγονός ότι οι κατηγορούμενοι δεν κατέβαλαν την προσοχή που όφειλε να επιδείξει ο μέσος συνετός άνθρωπος του τομέα δραστηριότητας τους κάτω από τις συγκεκριμένες συνθήκες, την οποία μπορούσαν βάσει των προσωπικών τους γνώσεων, ικανοτήτων, εκπαίδευσης, εμπειρίας κλπ να καταβάλουν, εξαιτίας της οποίας δεν προέβλεψαν τα αξιόποινα αποτελέσματα που επήλθαν, τα οποία θα είχαν αποφευχθεί, αν είχαν επιδείξει την αντικειμενικά επιβαλλόμενη επιμελή συμπεριφορά. Εφόσον, το παραπάνω εγκληματικό αποτέλεσμα είναι απότοκο της αμέλειας πολλών, ο κάθε κατηγορούμενος, όπως αναφέρεται στην οικεία θέση, υπέχει ευθύνη αυτοτελώς και χωριστά από τους άλλους, κατά το λόγο της αμέλειας του. Επίσης, δεν υφίσταται διακοπή του αιτιώδους συνδέσμου ως προς τις παραλείψεις των κατηγορουμένων από την παρεμβολή στη διαδρομή γεγονότων τυχόν αμελούς συμπεριφοράς άλλων προσώπων και των παθόντων (λ.χ. παράλειψη επισήμανσης ελλείψεων των σχεδίων και των αποφάσεων των ΣΝΟ από τον Γενικό Γραμματέα Περιφέρειας, έλλειψη ενημέρωσης για την εξέλιξη της φωτιάς από την Πυροσβεστική Υπηρεσία, την Ελληνική Αστυνομία και τους Προέδρους Κοινοτήτων κ.α.), όπως ισχυρίστηκαν οι κατηγορούμενοι, διότι αυτές δεν εξουδετέρωσαν ούτε κατέστησαν ανενεργή την αρχική συμπεριφορά τους, η οποία στις περιπτώσεις των παθόντων επηρέασε και τη μετέπειτα στάση τους. Επίσης, δεν υφίσταται περίπτωση, εφαρμογής της αρχής της απαγόρευσης αναδρομής, η οποία επιχειρεί να βάλει φραγμό ανάμεσα σε κάποια προγενέστερη συμπεριφορά και στο αποτέλεσμα που απέχει από αυτή, διότι τα τυχόν τρίτα πρόσωπα που παρενέβησαν δεν επέφεραν πια με δική τους πράξη το αποτέλεσμα, ώστε να απαγορεύεται η επιστροφή στην αλυσίδα των γεγονότων, ή της αρχής της εμπιστοσύνης, η οποία επιχειρεί να περιορίσει στην παράλληλη ή συγκλίνουσα δράση περισσοτέρων την επίδραση της εξωτερικά πλημμελούς συμπεριφοράς του ενός στην συμπεριφορά των άλλων, διότι οι τελευταίοι πρέπει να έχουν τηρήσει από τη μεριά τους το καθήκον επιμέλειας που τους επιβάλλει η διεξαγωγή του εγχειρήματος, ή της υπερκέρασης της αιτιότητας, που επιχειρεί να άρει τη αιτιότητα στη συρροή πολλαπλών αιτίων, διότι τα περιστατικά δεν ήταν εντελώς ασυνήθιστα, αφού συνδέονται άρρηκτα με την ύπαρξη και τη λειτουργία των μεσογειακών δασών και επαναλαμβάνονται στο χρόνο με μικρότερη ή μεγαλύτερη ένταση. Επομένως, οι σχετικοί ισχυρισμοί των κατηγορουμένων πρέπει να απορριφθούν και οι κατηγορούμενοι να κηρυχθούν ένοχοι της παραπάνω πράξης που τελέστηκε εξ αμελείας και με τις παραλείψεις που έγιναν δεκτές ότι συνδέονται αιτιωδώς μαζί τους, καθώς από την ανωτέρω συνδυασμένη και συγκλίνουσα αμέλεια των ανωτέρω κατηγορουμένων επήλθε ταχύτατη επέκταση και έλαβε τεράστια διάσταση η πυρκαγιά που είχε προκαλέσει από αμέλεια της η Σ. Ν. κατά τα ανωτέρω εκτιθέμενα, με αποτέλεσμα να εγκλωβιστεί στην φλεγόμενη Αρτέμιδα - Ηλείας ο ήδη εγκαλών S. Q. του M., ο οποίος υπέστη εγκαύματα (2ου και 3ου βαθμού) μερικού εν τω βάθει, προσώπου, άνω και κάτω -άκρων, ολικής επιφάνειας 40% και δυσκολία στην κινητοποίηση." Με βάση τις παραπάνω παραδοχές, η προσβαλλόμενη με αρ. 1254/2014 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Ηλείας, διέλαβε την απαιτουμένη από τις διατάξεις των άρθρων 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αφού εκτίθενται σε αυτή με πληρότητα, σαφήνεια και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά τα πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν από την αποδεικτική διαδικασία και συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του άνω εγκλήματος, της από αμέλεια σωματικής βλάβης παθόντος εγκαύματα από την εκδηλωθείσα πυρκαϊά που έθεσε τρίτο πρόσωπο από αμέλεια, σε βάρος των δύο αναιρεσειόντων κατηγορουμένων, Δημάρχου Ζαχάρως και Νομάρχη Ηλείας αντίστοιχ