← Ελλάδα

ΑΠ 652/2017 — Φοροδιαφυγή, Παραπομπής Δικαστήριο, Υπερχειλής δόλος

Σύνδεσμος απόφασης - link Επιστροφή - Back Περίληψη με ChatGPT AI Περίληψη με Claude AI Περίληψη με Gemini AI Περίληψη με Grok AI Αυτόματη μετάφραση Google, χρησιμοποιείστε τα κείμενα με προσοχή - Google automatic translation from Greek, use with caution ! Σημαντική Σημείωση ! Πρόκειται να ανακατευθυνθείτε σε εξωτερική πλατφόρμα παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης (τρίτου πάροχου) με σκοπό την αυτόματη δημιουργία περίληψης της δικαστικής απόφασης. Καμία Ευθύνη για το Περιεχόμενο: Ο Αρειος Πάγος δεν φέρει καμία απολύτως ευθύνη για την ποιότητα, την ακρίβεια ή την πληρότητα της περίληψης που παράγεται αυτόματα από το AI. Μη Επίσημο Κείμενο: Η περίληψη αποτελεί προϊόν αυτοματοποιημένης επεξεργασίας, δεν αντικαθιστά το επίσημο νομικό κείμενο και δεν φέρει καμία ισχύ ή έγκριση από το δικαστήριο. Προστασία Δεδομένων: Η χρήση της εξωτερικής υπηρεσίας γίνεται με αποκλειστική σας ευθύνη, σύμφωνα με τους όρους του τρίτου παρόχου. Μόνη αυθεντική πηγή ενημέρωσης παραμένει το πρωτότυπο κείμενο της απόφασης, όπως δημοσιεύεται από τον Αρειο Πάγο. Η παρούσα λειτουργία είναι σε δοκιμαστική χρήση Ακύρωση Συνέχεια Απόφαση 652 / 2017 (Ζ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Θέμα Φοροδιαφυγή, Παραπομπής Δικαστήριο, Υπερχειλής δόλος. Περίληψη: Στα εγκλήματα σκοπού με υπερχειλή υποκειμενική υπόσταση πρέπει να αιτιολογείται στην καταδικαστική απόφαση ειδικά ο υπερχειλής δόλος ή δόλος σκοπού, διαφορετικά ελλείπει η απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία της καταδικαστικής απόφασης και αυτή είναι αναιρετέα κατ' άρθρο 510 παρ. 1 στ. Δ' του Κ.Ποιν.Δ.. Αναιρεί την καταδικαστική απόφαση για φοροδιαφυγή με μη απόδοση του ΦΠΑ διότι δεν αιτιολογείται σ' αυτήν αν ο κατηγορούμενος ενήργησε με δόλο σκοπού αποφυγής καταβολής του ΦΠΑ και φοροδιαφυγής και παραπέμπει την υπόθεση για εκ νέου εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές. Αριθμός 652/2017 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Ζ’ ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γεώργιο Σακκά, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασίλειο Καπελούζο, Δημήτριο Γεώργα, Δημήτριο Τζιούβα - Εισηγητή και Γεώργιο Παπαηλιάδη, Αρεοπαγίτες. Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 8 Φεβρουαρίου 2017, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Ιωάννη Κωνσταντινόπουλου (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Λ. Τ. του Α., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Ζήση, για αναίρεση της υπ’ αριθ. 214/2015 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Κακουργημάτων Πειραιώς. Με πολιτικώς ενάγον το Ελληνικό Δημόσιο, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Ξανθή Μπασάκου, πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους. Το Μονομελές Εφετείο Κακουργημάτων Πειραιώς με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ’ αυτή, και o αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 10 Δεκεμβρίου 2015 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό …2016. Αφού άκουσε Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος και την πληρεξούσια πάρεδρο του πολιτικώς ενάγοντος, που ζήτησαν όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να αναιρεθεί η προκείμενη αίτηση αναίρεσης. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Η απαιτούμενη από τις διατάξεις των άρθρων 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του Κ.Ποιν.Δ. ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία της καταδικαστικής απόφασης, η έλλειψη της οποίας ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ’ του Κ.Ποιν.Δ. λόγο αναιρέσεως, υπάρχει όταν αναφέρονται σ’ αυτήν με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν από την ακροαματική διαδικασία, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελιώνουν και οι σκέψεις με βάση τις οποίες το δικαστήριο υπήγαγε τα περιστατικά αυτά στην εφαρμοσθείσα ουσιαστική ποινική διάταξη. Περαιτέρω, από τις διατάξεις των άρθρων 17,18, και 19 του Ν. 2523/1997 (Διοικητικές και ποινικές κυρώσεις στη φορολογική νομοθεσία) προκύπτει ότι τα εγκλήματα φοροδιαφυγής που προβλέπονται από τις διατάξεις αυτές αναφέρονται περιοριστικά και μόνο α) στην παράλειψη υποβολής ή στην υποβολή ανακριβούς δήλωσης φόρου εισοδήματος (άρθρο 17), β) στην μη απόδοση ή ανακριβή απόδοση ΦΠΑ και παρακρατουμένων φόρων, τελών ή εισφορών (άρθρο 18) και γ) στην έκδοση ή αποδοχή πλαστών, νοθευμένων ή εικονικών φορολογικών στοιχείων (άρθρο 19). Ειδικότερα, κατά το άρθρο 18 παρ. 1 του Ν. 2523/1997, υπό το καθεστώς του οποίου φέρεται ότι τελέστηκε η ένδικη φοροδιαφυγή, όπως αυτό ίσχυε πριν αντικατασταθεί με την παρ. 2 δ’ του άρθρου 3 του Ν. 3943/2011, "αδίκημα, μη απόδοσης ή ανακριβούς απόδοσης στο Δημόσιο του φόρου προστιθέμενης αξίας, του φόρου κύκλου εργασιών και των παρακρατούμενων και επιρριπτόμενων φόρων, τελών ή εισφορών διαπράττει ο φορολογούμενος, ο οποίος, προκειμένου να αποφύγει την πληρωμή αυτών, δεν απέδωσε ή απέδωσε ανακριβώς τους άνω φόρους, τέλη ή εισφορές ή συμψήφισε ή εξαπατώντας τη φορολογική αρχή έλαβε επιστροφή ΦΠΑ τιμωρούμενος: α) με φυλάκιση τουλάχιστον ενός

(1)έτους, εφόσον το προς απόδοση ποσό του κύριου φόρου, τέλους ή εισφοράς ή το ποσό του Φ.Π.Α. που συμψηφίσθηκε ή δεν αποδόθηκε ή αποδόθηκε ανακριβώς, ανέρχεται σε ετήσια βάση πάνω από το ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ (μέχρι το ποσό των εβδομήντα πέντε χιλιάδων (75.000) ευρώ και β) με κάθειρξη μέχρι δέκα
(10)έτη, εφόσον το ως άνω ποσό υπερβαίνει σε ετήσια βάση τα εβδομήντα πέντε χιλιάδες (75.000) ευρώ. Με τις διατάξεις αυτές περιγράφεται με σαφήνεια η αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του εγκλήματος της φοροδιαφυγής, που τελείται με τη μορφή της μη απόδοσης ή ανακριβούς απόδοσης στο Δημόσιο του φόρου προστιθέμενης αξίας, λοιπών φόρων, τελών κλπ. Ειδικότερα, περιγράφεται η υποκειμενική υπόσταση του σχετικού εγκλήματος, κατά την οποία (μεταξύ άλλων) η μη απόδοση ή ανακριβής απόδοση στο Δημόσιο του ΦΠΑ, στοιχειοθετείται μόνον αν ο φορολογούμενος ενήργησε με σκοπό ("προκειμένου") να αποφύγει την πληρωμή ΦΠΑ ή να πληρώσει λιγότερο ΦΠΑ. Πρόκειται για έγκλημα σκοπού και ο υπαίτιος πρέπει να ενεργεί με υπερχειλή δόλο (άρθρο 27 παρ. 2 Π.Κ.), δηλαδή πρέπει αυτός, με την πράξη της μη απόδοσης ή ανακριβούς απόδοσης του ΦΠΑ στο Δημόσιο, να αποκρύπτει καθαρά εισοδήματα, γνωρίζοντας ότι ενεργεί για να αποφύγει και επιδιώκοντας να αποφύγει την πληρωμή του οφειλόμενου ΦΠΑ. Αν ο υπαίτιος δεν έχει τέτοιο εγκληματικό σκοπό, δεν πληρούται η υποκειμενική υπόσταση και δεν στοιχειοθετείται το ως άνω έγκλημα, η δε σχετική καταδικαστική απόφαση πρέπει να περιέχει ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία που να καλύπτει όχι μόνον όλα τα στοιχεία της αντικειμενικής υπόστασης του εγκλήματος (μη απόδοση, ανακριβής απόδοση, συμψηφισμός ή απατηλή λήψη ΦΠΑ κλπ), αλλά και τον συγκεκριμένο εγκληματικό σκοπό για αποφυγή της πληρωμής του ΦΠΑ. Αν δεν υπάρχει ο ανωτέρω εγκληματικός σκοπός στο πρόσωπο του φορολογουμένου, δεν πληρούται η υποκειμενική υπόσταση του εγκλήματος και δεν στοιχειοθετείται το αδίκημα του άρθρου 18 του Ν. 2523/
  1. Επομένως, θα πρέπει στην καταδικαστική απόφαση για την ανωτέρω πράξη να περιέχεται πλήρης και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αφενός της αντικειμενικής υπόστασης που θεμελιώνει το άνω αδίκημα, κυρίως όμως, να αιτιολογείται ο συγκεκριμένος σκοπός (αποφυγής πληρωμής των παρακρατουμένων φόρων), ο οποίος πρέπει να αναφέρεται και να εξειδικεύεται ρητά και με σαφήνεια, αφού πρόκειται για στοιχείο της υποκειμενικής υποστάσεως των αδικημάτων του άρθρου 18 του ως άνω Ν. 2523/
  2. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη 214/2015 απόφαση, το Μονομελές Εφετείο Πειραιώς, μετά από εκτίμηση των αποδεικτικών μέσων που μνημονεύει, δέχθηκε κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη κρίση του, επί λέξει, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: " Στις 13-11-1995 ιδρύθηκε η Ε.Π.Ε. με την επωνυμία "... Εταιρία ΕΠΕ", η οποία στη συνέχεια μετετράπη σε Α.Ε. με την επωνυμία "... ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΕΝΔΥΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΔΗΜΑΤΩΝ", με έδρα την ... Αττικής, η οποία ανήκε στη .... Διευθύνων Σύμβουλος, Πρόεδρος, νόμιμος εκπρόσωπος και ιδρυτής της ανωτέρω εταιρείας είναι ο 1ος κατηγορούμενος (Λ. Τ.). Η εταιρεία είχε 10 καταστήματα πωλήσεως ενδυμάτων και υποδημάτων και απασχολούσε 60 άτομα προσωπικό. Από το έτος 2008 όμως η εταιρεία παρουσίασε οικονομικά προβλήματα, με αποτέλεσμα κατά τα χρονικά διαστήματα α) από 1-10-2009 έως 31-10-2009 και β) από 1-1-2010 έως 30-6-2010 ο πρώτος κατηγορούμενος, με την ανωτέρω ιδιότητα του, να μην αποδώσει τον ΦΠΑ που ανέρχεται για το 1° χρονικό διάστημα στο ποσό των 123.460,58 ευρώ και για το 2° χρονικό διάστημα στο ποσό των 154.321,22 ευρώ. Πρέπει να λεχθεί, ότι ο 1ος κατηγορούμενος προσπάθησε να τακτοποιήσει τις οφειλές του προς την ανωτέρω Δ.Ο.Υ. και την 1-6-2012 υπέβαλε προς την ... αίτηση, με την οποία ζητούσε ρύθμιση όλων των οφειλών του και με την από 11-12-2012 νέα αίτηση του εκχωρούσε τις απαιτήσεις της ανωτέρω Α.Ε. προς την .... Επίσης με την υπ’ αριθμ. 435/2013 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία εκδόθηκε με αίτηση της ανωτέρω εταιρείας και του 1ου κατηγορουμένου, είχε διαταχθεί το άνοιγμα της διαδικασίας εξυγίανσης της Α.Ε. και είχε επικυρωθεί η συμφωνία εξυγίανσης μεταξύ της Α.Ε. και των εγγυητών της και της εκ του νόμου προβλεπόμενης πλειοψηφίας των πιστωτών της." Ακολούθως το ως άνω δικαστήριο κήρυξε ένοχο τον αναιρεσείοντα κατηγορούμενο του ότι: "Στον Πειραιά, όπου και βρίσκεται η έδρα της αρμόδιας ... για την φορολόγηση της ελεγχομένης ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "... ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΕΝΔΥΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΔΗΜΑΤΩΝ" και με έδρα την ... Αττικής, κατά το χρονικό διάστημα α) από 1-10-2009 έως 31-12-2009 και β) από 1-1-2010 έως 30-6-2010, με περισσότερες πράξεις που συνιστούν εξακολούθηση του ίδιου εγκλήματος, της μη απόδοσης ΦΠΑ, υπό την ιδιότητα του ως νόμιμος εκπρόσωπος, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ανωτέρω εταιρίας, δυνάμει ιδιωτικής βούλησης και δη ως υπεύθυνος του τομέα λιανικής πώλησης της ανωτέρω εταιρίας και εξουσιοδοτημένος, δυνάμει του από 27-10-2008 πρακτικού του διοικητικού συμβουλίου της εν λόγω ανώνυμης εταιρίας (ΦΕΚ 1662/5-3-2009), να υπογράφει επιταγές, συναλλαγματικές και γραμμάτια σε διαταγή, τόσο για την έκδοση και αποδοχή τους, όσο και για την είσπραξη τους, δεν απέδωσε ΦΠΑ που ανέρχεται α) κατά το πρώτο ως άνω χρονικό διάστημα, στο ποσό των 123.460,58 ευρώ και β) κατά το δεύτερο ως άνω χρονικό διάστημα στο ποσό των 154.321,22 ευρώ, ήτοι δεν απέδωσε ΦΠΑ ποσού που υπερβαίνει σε ετήσια βάση, σε κάθε ένα από τα προαναφερόμενα χρονικά διαστήματα, το ποσό των εβδομήντα πέντε χιλιάδων (75.000) ευρώ". Με τις παραδοχές αυτές που δέχθηκε το δικαστήριο της ουσίας, οι οποίες περιλαμβάνονται στο σκεπτικό και στο διατακτικό της προσβαλλόμενης αποφάσεως που αλληλοσυμπληρώνονται, στέρησε την προσβαλλόμενη απόφαση του από την επιβαλλόμενη από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του Κ.Ποιν.Δ. ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αφού δεν αναφέρεται και δεν αιτιολογείται επαρκώς, με αναφορά συγκεκριμένων περιστατικών, ο απαιτούμενος για τη στοιχειοθέτηση της υποκειμενικής υποστάσεως του εγκλήματος της φοροδιαφυγής υπερχειλής δόλος του αναιρεσείοντος κατηγορουμένου, ότι δηλαδή ο αναιρεσείων κατηγορούμενος με την μη απόδοση του Φ.Π.Α. είχε σκοπό φοροδιαφυγής. Επομένως ο από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ’ του Κ.Ποιν.Δ. αναιρετικός λόγος περί ελλείψεως αιτιολογίας, είναι βάσιμος και συνακόλουθα πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 519 του Κ.Ποιν.Δ.). ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Αναιρεί την 214/2015 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς (Κακουργ.). Παραπέμπει την υπόθεση για νέα συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλον δικαστή, εκτός από εκείνον που δίκασε προηγουμένως. Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 15 Μαρτίου
  3. Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 6 Απριλίου
  4. Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.