ΑΠ 750/2013 — Δικαιώματος κατάχρηση

Σύνδεσμος απόφασης - link Επιστροφή - Back Περίληψη με ChatGPT AI Περίληψη με Claude AI Περίληψη με Gemini AI Περίληψη με Grok AI Αυτόματη μετάφραση Google, χρησιμοποιείστε τα κείμενα με προσοχή - Google automatic translation from Greek, use with caution ! Σημαντική Σημείωση ! Πρόκειται να ανακατευθυνθείτε σε εξωτερική πλατφόρμα παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης (τρίτου πάροχου) με σκοπό την αυτόματη δημιουργία περίληψης της δικαστικής απόφασης. Καμία Ευθύνη για το Περιεχόμενο: Ο Αρειος Πάγος δεν φέρει καμία απολύτως ευθύνη για την ποιότητα, την ακρίβεια ή την πληρότητα της περίληψης που παράγεται αυτόματα από το AI. Μη Επίσημο Κείμενο: Η περίληψη αποτελεί προϊόν αυτοματοποιημένης επεξεργασίας, δεν αντικαθιστά το επίσημο νομικό κείμενο και δεν φέρει καμία ισχύ ή έγκριση από το δικαστήριο. Προστασία Δεδομένων: Η χρήση της εξωτερικής υπηρεσίας γίνεται με αποκλειστική σας ευθύνη, σύμφωνα με τους όρους του τρίτου παρόχου. Μόνη αυθεντική πηγή ενημέρωσης παραμένει το πρωτότυπο κείμενο της απόφασης, όπως δημοσιεύεται από τον Αρειο Πάγο. Η παρούσα λειτουργία είναι σε δοκιμαστική χρήση Ακύρωση Συνέχεια Απόφαση 750 / 2013 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Θέμα Δικαιώματος κατάχρηση. Περίληψη: Δικαιώματος κατάχρηση. Έννοα άρθρου 281 ΑΚ Περιστατικά. Αριθμός 750/2013 ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Γ' Πολιτικό Τμήμα Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασίλειο Φούκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (λόγω μη υπάρξεως Αντιπροέδρου στο Τμήμα), Δημήτριο Μαζαράκη, Νικόλαο Μπιχάκη, Ερωτόκριτο Καλούδη και Αργύριο Σταυράκη, Αρεοπαγίτες. Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 20 Μαρτίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ: Των αναιρεσειουσών-καλούντων: 1) Σ. χήρας Ν. Ν., το γένος Ν. Ν., κατοίκου ..., 2) Γ.-Ά. Ν. του Ν., 3) Α. χήρας Π. Ν., το γένος Α. Π., 4) Σ. Ν. του Π. και 5) Α. Ν. του Π., κατοίκων ... . Οι 1η, 2η, 4η και 5η εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Στυλιανό Σταματόπουλο και η 3η απεβίωσε στις 16/4/2011, όπως αναφέρεται στην από 9/12/2011 κλήση και κληρονομήθηκε από τις 4η και 5η, οι οποίες συνεχίζουν τη βιαίως διακοπείσα δίκη και εκπροσωπούνται από τον ίδιο ως άνω πληρεξούσιο δικηγόρο. Των αναιρεσίβλητων-καθών η κλήση: 1) Θ. χήρας Γ. Τ., το γένος Κ. Ν., 2) Κ. Τ. του Γ. και 3) Α. Τ. του Γ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Αθανάσιο Κορμαλή. Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 6/8/2003 αγωγή των αρχικών διαδίκων Ν. και Π. Ν., που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ροδόπης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 9/2005, 34/2005 διορθωτική αυτής του ιδίου Δικαστηρίου και 357/2009 του Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείουσες με την από 19/7/2010 αίτησή τους και οι αναιρεσίβλητοι ζητούν την επικύρωσή της με τους από 12/2/2013 προσθέτους λόγους - προτάσεις τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ερωτόκριτος Καλούδης ανέγνωσε την από 7/11/2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της ένδικης αίτησης αναίρεσης και την από 6/3/2013 έκθεσή του με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των "προσθέτων λόγων". Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειουσών ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και την παραδοχή των προσθέτων λόγων, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη του. ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Ι. Μετά την άσκηση της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης και, ειδικότερα, στις 16.4.2011 πέθανε στην Κομοτηνή η τρίτη ενάγουσα και ήδη τρίτη αναιρεσείουσα Α. χήρα Π. Ν.. Οι εγγύτεροι συγγενείς αυτής και μοναδικοί εξ αδιαθέτου κληρονόμοι της Σ. Ν. του Π. και Α. Ν. του Π., θυγατέρες της (τέταρτη και πέμπτη αναιρεσείουσες), όπως προκύπτει από τα, με επίκληση, προσκομιζόμενα από τις ίδιες έγγραφα, με προφορική δήλωση του πληρεξούσιου δικηγόρου τους Στυλιανού Σταματόπουλου, που καταχωρίστηκε στα πρακτικά, γνωστοποίησαν νόμιμα το θάνατο της πιο πάνω άμεσης δικαιοπαρόχου τους και την εκούσια στο όνομά της επανάληψη της δίκης, που διακόπηκε βίαια, η οποία πλέον συνεχίζεται νόμιμα. ΙΙ. Κατά τη διάταξη του άρθρου 281 ΑΚ "Η άσκηση του δικαιώματος απαγορεύεται αν υπερβαίνει προφανώς τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή ο κοινωνικός ή οικονομικός σκοπός του δικαιώματος". Κατά την έννοια αυτής μόνη η αδράνεια του δικαιούχου για την άσκηση του δικαιώματος επί χρόνο μικρότερο από τον απαιτούμενο για την παραγραφή, καθώς και η καλόπιστη πεποίθηση του υποχρέου ότι δεν υπάρχει το δικαίωμα κατ' αυτού ή ότι δεν πρόκειται τούτο να ασκηθεί εναντίον του, έστω και αν αυτή δημιουργήθηκε από την αδράνεια του δικαιούχου, δεν αρκεί κατ' αρχή να καταστήσει καταχρηστική την άσκηση του δικαιώματος. Αν όμως η αδράνεια συνοδεύεται από ειδικές περιστάσεις που συνδέονται με προηγούμενη συμπεριφορά του δικαιούχου και ο ίδιος μεταβάλλοντας τη στάση του επιχειρεί εκ των υστέρων ανατροπή της κατάστασης που ήδη έχει διαμορφωθεί και παγιωθεί, δεν είναι απαραίτητο να προκαλούνται αφόρητες ή δυσβάστακτες για τον υπόχρεο συνέπειες αλλ' αρκεί να επέρχονται δυσμενείς απλώς για τα συμφέροντά του επιπτώσεις. Στην περίπτωση αυτή η άσκηση του δικαιώματος μπορεί να καταστεί μη ανεκτή κατά την καλή πίστη και τα χρηστά ήθη και συνεπώς καταχρηστική και απαγορευμένη (Ολ.ΑΠ 8/2001). Εξάλλου, ο λόγος αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ ιδρύεται, αν για την εφαρμογή κανόνα ουσιαστικού δικαίου, το δικαστήριο απαίτησε περισσότερα στοιχεία ή αρκέσθηκε σε λιγότερα στοιχεία από εκείνα που απαιτεί ο νόμος, καθώς και αν το δικαστήριο προσέδωσε στον εφαρμοστέο κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή. Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσία την υπόθεση, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών που ανελέγκτως δέχτηκε ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο, ιδρύεται δε ο λόγος αυτός όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχτηκε ότι αποδείχτηκαν δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχτηκε αρκούσαν για την εφαρμογή του, καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών σε διάταξη στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται. Τέλος, κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση όταν στο αιτιολογικό, που συνιστά την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν αναφέρονται καθόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, και, έτσι, δεν μπορεί να ελεγχθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου που δεν εφαρμόσθηκε. Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχτηκε τα εξής: "... Κατά το έτος 1950 η πρώτη εναγομένη λογοδόθηκε με το μετέπειτα σύζυγό της Γ. Τ., με τον οποίο τέλεσε γάμο στις 04.11.1951 και έκτοτε εγκαταστάθηκαν μαζί με το σύζυγό της στο επίδικο, όπου διέμεναν μαζί με τον πατέρα της. Πρέπει να σημειωθεί ότι κατά τους αρραβώνες της πρώτης εναγομένης, παρουσία και των εναγόντων, ο πατέρας των διαδίκων υποσχέθηκε να δοθεί στην κόρη του το επίδικο ως προίκα, χωρίς ωστόσο μέχρι και του χρόνου του θανάτου του να προβεί στη σύνταξη προσυμφώνου συστάσεως προικός και χωρίς ο ίδιος, ο οποίος ήταν τότε νομέας του ακινήτου, να παραδώσει με τη βούλησή του στην πρώτη εναγομένη τη νομή του επιδίκου και να αποξενωθεί από την κατοχή του πράγματος. Τα αδέλφια της (οι ενάγοντες) απομακρύνθηκαν από την πατρική οικία, ο μεν πρώτος ... το έτος 1951 ..., ο δε δεύτερος από το έτος 1952 ... . Έτσι έχουσα η κατάσταση, η πρώτη εναγομένη συνέχιζε να χρησιμοποιεί το επίδικο ως συζυγική οικία, αποκτώντας με την πάροδο του χρόνου τρία παιδιά και φροντίζοντας παράλληλα τον ηλικιωμένο πατέρα της. Κατά το χρόνο διαμονής της στο επίδικο, η πρώτη εναγομένη μετά του συζύγου της υποβλήθηκαν σε όλες τις αναγκαίες δαπάνες, προκειμένου η επίδικη οικία να συντηρηθεί, να καταστεί λειτουργική και γενικά να διατηρηθεί κατάλληλη προς εκμετάλλευση (κατήρτισαν τη σύμβαση υδροδότησης, προέβησαν σε αλλαγή συστήματος ηλεκτροδότησης κ.λπ.). Το έτος 1960, κατά τη μεγάλη πλημμύρα που έπληξε την πόλη της ..., η επίδικη οικία υπέστη μεγάλη καταστροφή. Για το λόγο αυτό ο πατέρας της έλαβε από την Εθνική Κτηματική Τράπεζα δάνειο στο όνομα του ποσού 24.000 δραχμών, προκειμένου να ανακατασκευασθεί η οικία, πράγμα που έγινε. Το έτος 1962 απεβίωσε ο υπέργηρος πατέρας τους και στη συνέχεια η πρώτη εναγομένη, που εξακολούθησε να διαμένει στο επίδικο με την οικογένειά της, ανέλαβε μαζί με το σύζυγό της, που ήταν ράφτης στο επάγγελμα, να αποπληρώνουν τις δόσεις του δανείου. Κατά το έτος 1970 η πρώτη εναγομένη υπέβαλε την από 05.10.1970 αίτηση στο τότε Κέντρο Κοινωνικής Πολιτικής Ροδόπης, προκειμένου να εκδοθεί ο οριστικός τίτλος κυριότητας (παραχωρητήριο). Πράγματι εκδόθηκε το υπ' αριθμ. 1587 παραχωρητήριο που μεταγράφηκε νόμιμα, επ' ονόματι όμως και των τριών τέκνων του δικαιούχου, ως εξ αδιαθέτου κληρονόμων του, κατά ποσοστό 1/3 εξ αδιαιρέτου στον καθένα. Στη συνέχεια προέκυψε ότι και μετά το έτος 1970 που εκδόθηκε το σχετικό παραχωρητήριο με ενέργειες και έξοδα της πρώτης εναγομένης, αυτή συνέχιζε να κατοικεί στο επίδικο με την οικογένειά της και να ασκεί εμφανείς υλικές πράξεις νομής. Εκτός δε από τις παραπάνω αναγκαίες δαπάνες, στις οποίες υποβλήθηκε στα πλαίσια της τακτικής διαχείρισης της ένδικης οικίας, ενήργησε δαπάνες επωφελείς που επαύξησαν την αξία της. Συγκεκριμένα με δικές της δαπάνες κατασκεύασε περίφραξη, το έτος 1974 κατασκεύασε δύο μικρού εμβαδού πετρόκτιστα κεραμοσκεπή κτίσματα, εμβαδού 10,14 και 1,189 τ.μ. στον αύλειο χώρο της επιδίκου οικίας, συνέχισε να καταβάλλει δια του συζύγου της τις δόσεις προς εξόφληση του δανείου που είχε λάβει ο πατέρας της, το έτος 1988 προέβη στην προσθήκη-επέκταση της οπίσθιας πλευράς της επιδίκου οικίας με τη δημιουργία εσωτερικής τουαλέτας και δημιουργία βεράντας, συνολικού εμβαδού της προσθήκης 8 τ.μ., εκδοθείσης επ' ονόματι του συζύγου της, της υπ' αριθμ. .../30.09.1988 άδειας της αρμόδιας Πολεοδομίας Ροδόπης, αντικατέστησε τα κουφώματα της οικίας, μετά δε το θάνατο του συζύγου της το έτος 1989, εξόφλησε ολοσχερώς την οφειλή του πατέρα της από το δάνειο, προέβη στην πλακόστρωση του αύλειου χώρου της οικίας, σε διάνοιξη παραθύρου, σε αντικατάσταση των ξύλινων ταβανιών του πρώτου ορόφου, το έτος 1997 προέβη στη σύνδεση της επιδίκου οικίας με το αποχετευτικό δίκτυο της πόλης και επισκεύασε την πεπαλαιωμένη στέγη. Γενικά, όπως προκύπτει από την επισκόπηση των από τους εναγομένους επικαλούμενων και προσκομιζόμενων και στην παρούσα δίκη φωτογραφιών του επιδίκου, τη γνησιότητα των οποίων δεν αμφισβήτησαν οι ενάγοντες, τόσο η εν λόγω οικία αλλά και ο χώρος που την περιβάλλει, καθόλο το παραπάνω διάστημα παραμονής της πρώτης εναγομένης αυτή μετά της οικογενείας της, ανακατασκευάσθηκε, τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά, με αποτέλεσμα να εμφανίζει σήμερα την εικόνα μιας σύγχρονης κατοικίας με όλες τις ανέσεις. Για όλες τις παραπάνω ενέργειες της πρώτης εναγομένης, συγκυρίας στο επίδικο, ήταν απόλυτα ενήμεροι οι αρχικώς ενάγοντες-αδελφοί της, υπό τα όμματα των οποίων διενεργούνταν, καθώς διαμένοντες σε κοντινές αποστάσεις, επισκέπτονταν τακτικά το επίδικο, στα πλαίσια των κοινωνικών επαφών τους με τους άμεσους συγγενείς τους (αδελφή και πατέρα τους) και ουδέποτε εκδήλωσαν την αντίρρησή τους στην εναγομένη ως προς τον παραπάνω τρόπο διαχείρισης του ακινήτου, στο οποίο και οι ίδιοι ήταν συγκύριοι κατά τα παραπάνω ποσοστά. Για πρώτη φορά οι ενάγοντες το έτος 2003, όταν πλέον η αξία του ακινήτου αυξήθηκε και υπήρχε ενδιαφέρον από τρίτους για την ανοικοδόμησή του κατά το σύστημα της αντιπαροχής, ζήτησαν από την πρώτη εναγομένη να συμπράξει με αυτούς, ώστε να αξιοποιηθεί με τον παραπάνω τρόπο το όλο ακίνητο και ενώ ήδη η τελευταία με το υπ' αριθμ. .../18.04.2003 συμβόλαιο γονικής παροχής της συμβολαιογράφου Κομοτηνής Μαρίας Γερμανλή που μεταγράφηκε νόμιμα προέβη στη μεταβίβαση του επιδίκου, λόγω γονικής παροχής στα παιδιά της, δεύτερο και τρίτο των εναγομένων κατ' ισομοιρία, στο οποίο εξακολουθεί να διαμένει η ίδια και ο τρίτος των εναγομένων. Αποδεικνύεται δηλαδή, ότι ναι μεν η πρώτη εναγομένη δεν γνωστοποίησε στους ενάγοντες ρητά την πρόθεσή της να νέμεται το επίδικο αποκλειστικά για δικό της λογαριασμό, πλην όμως, σύμφωνα με όσα ανωτέρω έγιναν δεκτά, οι ενάγοντες από τη δεκαετία του 1950 που αποχώρησαν από την πατρική οικία, μέχρι και το χρόνο άσκησης της αγωγής